Một số biện pháp hỗ trợ giáo dục học sinh dân tộc trong xu thế đô thị hóa ở lớp 10a9 trường THPT ngọc lặc

Nhận thấy tầm quan trọng của việc giáo dục học sinh trong giai đoạn tuổi dậy thì, nhất là với đối tượng học sinh dân tộc trong giai đoạn hiện nay, tôi xin đề xuất sáng kiến: “Một số giải

MỤC LỤC

I

II

2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

4

4 Hiệu quả cúa sáng kiến kinh nghiệm 10

III

I Mở đầu:

1 Lí do chọn đề tài:

Cùng với sự tăng trưởng và phát triển kinh tế một cách nhanh chóng như hiện nay thì đô thị hóa là quá trình tất yếu của tất các các nước trên thế giới, trong đó

có Việt Nam Nền kinh tế càng phát triển thì quá trình đô thị hóa diễn ra càng nhanh Đô thị hóa góp phần đẩy mạnh phát triển kinh tế, nâng cao đời sống nhân dân

Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích mà nó mạng lại thì những ảnh hưởng

mà quá trình đô thị hóa gây ra cũng không phải là nhỏ; đặc biệt là sự thay đổi trong hệ giá trị, trong lối sống của người dân vùng đô thị hóa, nhất là vùng nông thôn và miền núi

Huyện miền núi Ngọc lặc của tôi hiện tại cũng là một vùng đang được đô thị hóa Cuối năm 2016, huyện có quyết định lên đô thị loại IV Khỏi phải nói người dân khắp nơi vui mừng khôn xiết vì từ đây huyện sẽ được đầu tư thêm nhiều cơ sở hạ tầng, nhiều công trình mới sẽ được mọc lên như trung tâm thương mại, các khu đô thị mới…Cũng chính vì thế người nông dân bị mất đất rất nhiều, cộng thêm đời sống ngày càng cao nên người nông dân dần từ bỏ ruộng nương, đất đồi để đi làm ăn xa là tất yếu vì thực tế quỹ đất làm ruộng đã giảm, chỉ dựa vào đồng ruộng không đủ để trang trải chi phí Hầu hết những người đi làm ăn xa là những người có độ tuổi từ 18- 40 Với những người có gia đình thường để lại con cho ông bà hoặc họ hàng nuôi, thậm chí để con ở nhà một mình khi các em từ 14-15 tuổi Và hệ lụy từ đó gây ra là những đứa trẻ lớn lên như ‘ cây rừng, cỏ dại”, không có sự bảo ban, dạy dỗ, dìu dắt của bố mẹ, các

em tự làm mọi việc từ ăn uống, giặt giũ, đến tự do quyết định việc đi học, đi chơi hay đi làm bất kì điều gì mình muốn và cũng tự do nhiễm những thói hư, tật xấu Nhất là khi các em bước vào cấp 3, đến một môi trường học tập môi trường sống hoàn toàn khác biệt, trước sự cám dỗ của cuộc sống nơi đô thị phố núi, lại không có sự định hướng thì những quan điểm sống lệch lạc rất dễ nảy sinh ảnh hưởng không nhỏ đến việc học tập cũng như sự phát triển về đạo đức, nhân cách của các em sau này

Năm 2017, tôi được nhà trường giao cho chủ nhiệm lớp 10A9 Lớp tôi có

47 em nhưng có đến 39 là học sinh miền núi, vùng sâu, vùng 135 hầu hết có hoàn cảnh như vậy Và không chỉ trong lớp tôi mà nhiều lớp trong trường cũng xuất hiện tình trạng này

Nhận thấy tầm quan trọng của việc giáo dục học sinh trong giai đoạn tuổi dậy thì, nhất là với đối tượng học sinh dân tộc trong giai đoạn hiện nay, tôi xin

đề xuất sáng kiến: “Một số giải pháp hỗ trợ giáo dục học sinh dân tộc trong

xu thế đô thị hóa tại lớp 10A9 trường THPT Ngọc Lặc”.

2 Mục đích nghiên cứu:

Từ những vấn đề thực tế đang tôi tại, tôi muốn đề xuất một số giải pháp giúp hỗ trợ giáo dục đối với học sinh dân tộc trong xu thế chung của đô thị hóa hiện nay, giúp các em đi đúng hướng, góp phần tạo tiền đề cho một tương lai, một cuộc sống tốt hơn cho các em sau này

3 Đối tượng nghiên cứu:

- Học sinh dân tộc miền núi trong xu thế phát triển hiện nay tại lớp 10A9 trường THPT Ngọc Lặc

4 Nhóm các phương pháp nghiên cứu:

a Phương pháp nghiên cứu lí luận:

- Phương pháp thu thập nguồn tài liệu lí luận

- Phương pháp phân tích tổng quan các nguồn tài liệu đã thu thập được

b Nhóm các phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

- Phương pháp quan sát: Quan sát học sinh thông qua cá hoạt động học và hoạt

động tập thể

- Phương pháp điều tra: Xem học bạ, lí lịch, trò chuyện, trao đổi bộ môn, với

cha mẹ các em , với thầy cô giáo cũ hoặc qua trao đổi trực tiếp với học sinh, sử dụng hình thức trắc nghiệm để hiểu rõ đặc điểm của từng em

- Phương pháp thử nghiệm: Đưa ra một số giải pháp giáo dục và áp dụng vào

thực tế tại lớp 10a9- trường THPT Ngọc Lặc

II Nội dung sáng kiến kinh nghiệm:

1 Cơ sở lí luận:

1.1.Vai trò của giáo dục đối với trẻ em tuổi vị thành niên.

Giáo dục ở mỗi cấp học, mỗi lứa tuổi đều có những khó khăn riêng Đặc biệt, đối với cấp trung học phổ thông, khi các em bắt đầu lứa tuổi “ tập làm người lớn” thì việc giáo dục lại càng khó khăn và phức tạp Ở lứa tuổi này, cùng với sự phát triển về thể chất , đời sống tinh thần, tâm lí, tình cảm cũng trải qua nhiều biến đổi sâu sắc Đồng thời với sự biến đổi như vậy thì khi lên cấp 3, các

em còn chuyển sang một môi trường mới, thầy cô, bạn bè, môi trường sinh hoạt mới Mặc dù giai đoạn dậy thì có tầm quan trọng như vậy nhưng ít người có hiểu bíết về kiến thức, thái độ và hành vi liên quan đến sức khỏe cùng nhu cầu

hỗ trợ xã hội của lứa tuổi này Nói chung tuổi dậy thì là một thời kì phức tạp Bản thân các em và người lớn cũng chưa thật sự hiểu rõ ràng Các hậu quả của

sự thiếu hiểu cần thiết không chỉ ảnh hưởng nghiêm trọng đến bản thân các em

mà còn gián tiếp ảnh hưởng đến nguồn lực xã hội, tới sự phát triển kinh tế - xã hội và tương lai của đất nước Chính vì vậy gia đình, nhà trường và đặc biệt là giáo viên chủ nhiệm có vài trò hết sức quan trọng trong việc giáo dục học sinh , giúp các em nhận thức được những điều đúng đắn, có những suy nghĩ tích cực, xác định được mục tiêu của cuộc sống, là tiền đề cho sự phát triển ở tương lai

1.2.Đặc điểm của học sinh dân tộc, miền núi trong xu thế đô thị hóa:

Trong bối cảnh sự phát triển kinh tế của đất nước, sự đô thị hóa ngày càng được mở rộng, cuộc sống với rất nhiều cảm dỗ thì việc giáo dục trẻ em tuổi vị thành niên lại càng phức tạp Đặc biệt là trẻ em miền núi khi lần đầu tiên “ lên

phố” mà tôi gọi là những học sinh dân tộc trong xu thế đô thị hóa Vậy những

học sinh dân tộc, miền núi hiện nay có gì khác biệt? Đó không còn là những chàng trai, cô gái dân tộc“thuần túy” giản dị, ngây ngô với trang phục đặc trưng, với chiếc xe đạp cọc cạch trên con đường đồi dốc ngoằn ngoèo hằng ngày đến trường; thay vào đó là những chiếc xe xe đạp điện , xe máy phân khối nhỏ, có điện thoại để sử dụng, biết diện nhiều quần áo đẹp, có tiền để tiêu vặt hằng ngày và ít chịu sự quản lí của gia đình do hầu hết cha mẹ các em đã đi làm ăn xa, lại được tiếp xúc với nhiều cái mới mẻ của phố xá Trong khi đó,

trước đây khi còn học cấp 2, các em vốn đã quen với tập quán sinh hoạt từ nhà, sống rất vô tư, đơn giản, ngại suy nghĩ Cũng chính những nguyên nhân ấy là hệ lụy cho nhiều những suy nghĩ, những hành động sai lầm, những cám dỗ mà có thể các em sẽ mắc phải Vậy làm thế nào để các em có thể phát triển tích cực về

nhân cách, cần phải có một biện pháp giáo dục hợp lí thì mới nâng cao được hiệu quả

2 Thực trạng vấn đề:

Trường THPT Ngọc lặc nằm ở trung tâm của huyện Ngọc lặc, một huyện có phần lớn là người dân tộc thiểu số( chủ yếu là người dân tộc Mường )sinh sống Tuy là một huyện miền núi nhưng những năm gần đây huyện đã có những sự chuyển biến không ngừng về kinh tế Nhất là vào năm 2016, huyện đã được nhà nước quyết định lên đô thị loại IV Đó là một quyết định hết sức quan trọng giúp cho sự phất triến cơ sở hạ tầng của toàn huyện Song đi cùng với biến đổi đó là những sự biến đổi tất yếu khách quan về nhiều yếu tố, đặc biệt là yếu tố con người Đó là sự thay đổi về quan điểm sống, về cách nhìn nhận cũng như về đạo đức của đa phần học sinh ở lứa tuổi cấp 3

Theo thống kê của nhà trường, mấy năm gần đây, từ giữ học kì 1 đến cuối

năm lớp 10, số học sinh bỏ học, vi phạm nội quy tăng lên rất nhiều Trong số đó

hơn một nửa là học sinh dân tộc ở các xã vùng sâu Vậy nguyên nhân là do

đâu?

Năm 2016, tôi được Ban giám hiệu nhà trường giao chủ nhiệm lớp 10A9 lớp có tổng số 47 học sinh, chỉ có 3 học sinh là người kinh ở gần trường, còn lại

là các em người dân tộc thiểu số, nhà cách trường từ 10km trở lên và có đến 30

em nữ đều là dân tộc Hầu hết các em sống với ông bà, họ hàng, thậm chí ở nhà một mình, một vài em ở trọ do nhà quá xa, đường khó…Nói chung ở lớp tôi có rất nhiều vần đề phức tạp, việc giáo dục kiến thức cho các em là quan trọng nhưng với đặc thù của lớp học như vậy thì việc giáo dục đạo đức, nhân cách cho học sinh là điều quan trọng hơn, nhất là với học sinh nữ ở vùng dân tộc trong giai đoạn phát triển đặc biệt này

Về thuận lợi: Hầu hết các em nữ đều các em có sức khỏe tốt, thật thà, lễ phép.

Nhiều em có phương tiện đi lại như xe đạp điện nên ít phải lo lắng về quãng đường đi của các em như trước đây Đa số bố mẹ các em đều có điện thoại nên việc trao đổi về viêc học tập và rèn luyện của các em cũng dễ dàng hơn

Về khó khăn:

Thứ nhất :Đa số các em là người dân tộc thiểu số trình độ nhận thức còn gặp

nhiều hạn chế Mặt khác, lần đầu tiên các em xa nhà, tiếp xúc với một môi trường hoàn toàn mới, thấy nhiều bạn nữ ở phố mặc quần áo đẹp,” môi son má phấn”, thậm chí có “người yêu” nên cũng rất dễ nảy sinh tử tưởng “học đòi” Vào tháng thứ 2 sau khi tôi nhận lớp thì đã xuất hiện 4-5 em từ chỗ ăn mặc giản

dị, giờ đã bắt đầu biết diện quần áo đẹp, tô son đỏ chót ( L.Anh, Dung, H.Quỳnh, Nguyệt…), hỏi lấy tiền ở đâu mua son, các em chỉ cười bẽn lẽn; có vài em thường nghỉ học không có lí do, tôi điện đến thì phụ huynh bảo rằng em

không đi học vì không có xe đạp điện, “giờ các bạn đều đi xe đạp điện hoặc xe máy, mình con đi xe đạp xâu hổ lắm!” Trong lớp còn xuất hiện cả tình trạng 1

bạn Nữ ( em G) móc nối với em học sinh nữ lớp khác để lấy trộm xe đạp của

bạn cùng lớp,giấu đi để bán lấy tiền mua điện thoại, đi chơi nhưng chưa kịp bán

xe thì bị phát giác

Thứ hai: Vì cha mẹ đi làm xa, chủ yếu làm công nhân nên thường cho con tiền

tiêu vặt, sắm điện thoại cho con mục đích để dễ liên lạc và quản lí Chính vì vậy, việc sử dụng điện thoại của các em là không thể kiểm soát Cộng với sự phát triển của công nghệ thông tin – sóng wifi, 3G, 4G có ở khắp nơi, dễ dàng truy cập mạng internet nên tình trạng các em lên mạng, thu thập những thông tin sai lệch và từ đó có những cái nhìn lệch lạc là rất dễ dàng Theo tìm hiểu và trao đổi trực tiếp, trong lớp có đến 32 bạn có điện thoại thông minh, nhiều bạn thường xuyên lên facebook đăng startut về tình yêu, thất tình, buồn phiền… hoặc vào những trang web “ không chính thống” trong các giờ học trên lớp, thi thoảng lại có vài em sử dụng điện thoại để nhắn tin, vào facebook; các em chỉ dừng lại khi bị thầy cô phát hiện

Thứ ba: Nhiều em ở nhà một mình hoặc ở trọ, lại có xe đạp điện nên việc đi học,

đi chơi rất tự do, không có người quản lí Nhiều hôm nhà trường nghỉ học buổi chiều, hoặc những buổi đi lao động về sớm, các em thường tụ tập, đi chơi rồi về nói dối bố mẹ,ông bà

Thứ tư: Một trong những nguyên nhân quan trọng nữa là do nhận thức của cha

mẹ,ông bà của các em còn hạn chế, chỉ quan tâm đến cái ăn, cái mặc của con mà

ít quan tâm đến đời sống tình cảm, hoặc quá chiều con, thật thà, “ dễ bị con lừa” nên thường cho con tiền nhuộm tóc, mua quần áo đẹp, mua điện thoại, mua xe đạp điện, xe máy…cho con nếu con đòi ví sợ con bỏ học, hay sợ con không

“bằng bạn bằng bè ở phố”

Thứ năm: Học lực của đa số các em là yếu hoặc trung bình Khi tuyển sinh vào

lớp 10, do số lượng không đủ nên điểm trúng tuyển vào lớp 10 rất thấp có năm khoảng 9-10 điểm đã đậu vào trường, miễn là các em không bị liệt môn nào là

đã được vào Do đó chất lượng đầu vào yếu, học sinh có lực học rất yếu Đồng thời khi áp dụng các phương pháp dạy học tích cực vào các đối tượng là con em dân tộc thiểu số thì hầu như không có hiệu quả bởi đặc điểm của học sinh vùng khó ngại giao tiếp, e dè, thậm chí tiếng Kinh các em nói còn ngọng ngịu khiến các em học không tiếp thu được bài học Và có lẽ cũng do chương trình sách giáo khoa chưa phù hợp đối với học sinh vùng khó, vùng đặc biệt khó khăn nên các em cảm thấy áp lực trong việc học tập Cộng thêm không có bố mẹ ở bên đôn đốc, nhắc nhở nên hầu như việc học cũ ở nhà rất ít, lại do không tiếp thu được bài nên tình trạng không ghi bài hoặc ghi bài đối phó, ngủ trong lớp hay sử dụng điện thoại trong lớp cung diễn ra

Thứ sáu: Những năm gần đây, các anh chị sinh viên mà các em quan biết ra

trường thất nghiệp nhiều, phải đi làm ăn xa, về quê buôn bán hoặc đi làm công

nhân; mà “làm công nhân rất nhanh có tiền, lại mua được điện thoại nhanh hơn, lương còn cao hơn cả cô giáo ấy chứ!”- nhiều em đã phát biểu như vậy.

Chính vì thế các em chỉ xác định đi học cấp 3 “cho vui”, rồi may mắn thì “lấy cái bằng” về đi làm Khổ nỗi, lại chả bao giờ chịu học bài

Thứ bảy: Một vài em nữ đã biết yêu nên biết làm dáng, thậm chí thi thoảng còn

trốn học đi chơi như em Phạm Thị Giang, em Phạm Thị Hằng…

Trên đây là những thực trạng còn tồn tại trong lớp Tất nhiên không phải tất cả các em đều có biểu hiện tiêu cực như vậy, hiện tại vẫn có nhiều em giản

dị, chăm chỉ học bài, chấp hành tốt nội quy lớp học Đây không phải là lần đầu tôi nhận một lớp toàn học sinh vùng dân tộc nhưng là lần đầu tiên tôi tiếp nhận đối tượng học sinh dân tộc hoàn toàn khác xa với những em tôi đã từng chủ nhiệm Học trò dân tộc những năm trước các em chỉ chậm tiến bộ, học lực yếu còn nhừng điều tồn tại như hiện nay là hoàn toàn rất ít phổ biến

Vài tuần đầu nhận lớp mọi việc không có gì đáng lo vì phần lớn các em

nữ đều tương đối thuần Tôi chỉ chú ý nhiều đến một số em nam nghịch ngợm Tuy nhiên, sau khi gặp gỡ, quan sát thường xuyên, tôi nhận thấy các em nữ cũng thật sự “không ổn” Suy nghĩ rất nhiều, tôi thấy rằng song song với việc giáo dục cho toàn thể học sinh nam việc giúp đỡ, hỗ trợ, giáo dục tâm lí, tình thần riêng cho các em nữ là vô cùng cần thiết, vì “con gái vốn rất phức tạp và rắc rối” Huống hồ những em nữ bước ra từ nơi rừng núi, chỉ quen với những phong tực tập quán sinh hoạt đơn giản vốn có của người dân tộc, chỉ biết lớn lên cùng với núi rừng ,sống đơn giản như cái cây, ngọn cỏ, nay thay đổi một môi trường hoàn toàn mới, sống giữa đô thị phồn hoa…chắc chắn không khỏi “ choáng ngợp” Khổng Tử nói “ nhân chi sơ, tính bản thiện” – Con người sinh ra vốn lương thiện nhưng nếu con người chỉ lớn lên như cỏ dại, không có sự giáo dục thì rất khó “ thành người” Người Việt Nam lại có câu: “ uốn cây từ thủa còn non”; những em học sinh ấy giống như cái cây, tuy không “còn non” những vẫn

có thể uốn được Giữ cuộc sống kinh tế thị trường với quá trình đô thị hóa, có nhiều ưu điểm nhưng cũng rất nhiều cạm bẫy, các em, nhất là những em nữ ở thôn quê rất dễ bị cám dỗ, bị lợi dụng Vì vậy, hướng cho các em có những suy nghĩ tích cực, những hành động đúng đắn, giúp các em dần trưởng thành không chỉ là trách nhiệm của gia đình, mà còn là trách nhiệm vô cùng quan trọng, lớn lao của nhà trường, của thầy cô giáo mà trước hết là giáo viên chủ nhiệm, người trực tiếp gần gũi, giáo dục các em

Với cái tâm của một người giáo viên, bằng những tình cảm dành cho học trò của mình mặc dù kinh nghiệm chưa nhiều nhưng tôi cũng xin đề xuất một vài biện pháp giáo dục mà tôi đã áp dụng tại lớp mình để hỗ trợ giáo dục học sinh dân tộc ở lớp trong xu thế đô thị hóa hiện nay

3 Giải pháp:

3.1.Giải pháp thứ nhất : Thiết lấp mối quan hệ

Theo tôi, muốn giaó dục được học sinh, muốn trở thành người tư vấn, hướng các em theo mục đích giáo dục của mình được hiệu quả thì trước hết phải tạo được niềm tin, sự thân thiện và hợp tác của học sinh

Tôi thường tranh thủ các giờ sinh hoạt 15 phút đầu giờ, giờ sinh hoạt để nói chuyện, hỏi han, hay nói vài câu chuyện cười Vì cũng là người dân tộc nên tôi chủ động giáo tiếp với các em bằng tiếng dân tộc Ngoài ra các giờ lao động, tôi chủ động “ nói chuyện phiếm”, chuyện cười, kể chuyện hài hước cho các em nghe Trong giờ học thể dục, những giờ bóng chuyền hay đá cầu, tôi thường xin phép giáo viên để chơi cùng với các em, nếu không biêt tôi chủ động nhờ các

em hướng dẫn vì những em ở các làng, xã thường chơi bóng chuyền rất giỏi Từ những câu chuyện đơn giản, để các em cảm thấy gần gũi , có thể rút ngăn

khoảng cách cô- tṛ, các em sẽ cảm thấy tin tưởng và có thể gửi gắm những tâm

sự thầm kín của mình vì trên thực tế học sinh dân tộc về bản chất vẫn còn rất rụt

dè, nhút nhát, ngại bộc lộ những tâm tư, tình cảm của mình

Ngoài ra, tôi cũng chủ động cùng với các em trong ban cán sự lớp tranh thủ thời gian đến thăm nhà học sinh Trước hết là những em ở xa trường nhất, những em có hoàn cảnh khó khăn vì tôi hiểu rõ ở vùng đồng bào dân tộc, khi được cô giáo đến chơi nhà, đồng bào rất quý và trân trọng

3.2 Giải pháp thứ hai:

Sâu sát, tìm hiểu đối từng tượng học sinh để từ đó đưa ra phương pháp giáo dục phù hợp Tôi dựa trên nguyên tắc : Muốn giáo dục một con

người phải hiểu rõ con người đó

Có rất nhiều cách để tìm hiểu các em Trước hết bằng sự quan sát của cá nhân; vì là giáo viên chủ nhiệm nên tôi có nhiều thời gian để tiếp cận với các

em Mặc dù một tuần chỉ có 2 tiết trên lớp nhưng những thòi gian rảnh dỗi tôi thường đi kiểm tra xem ý thức học của các em trong các giờ học khác thế nào,

có em nào có biểu hiện khác thường hay không Ngoài ra thông qua học bạ, qua các thầy cô giáo bộ môn, hay gặp gỡ, trao đổi trực tiếp, gọi điện thoại với bố mẹ, ông bà, với người giám hộ các em, những bạn bè thân thiết hay thông qua cán bộ lớp để hiểu rõ hơn về tính cách, tâm lí của học sinh

Một cách tìm hiếu phổ biến mà tôi hay sử dụng đó là dành thời gian cho các em làm một bài trắc nghiệm Ở đây tôi chủ yếu sử dụng câu dạng câu hỏi vì

“ cuộc sống không chỉ phụ thuộc vào câu trả lời ta nhận được mà còn phụ thuộc vào những câu hỏi chúng ta đặt ra”

+) Đầu năm, mỗi em sẽ phải điền vào một tờ “Sơ yếu lí lịch” Trong bản này ngoài cá thông tin cá nhân cần thiết , tôi cho các em ghi thêm các thông tin như:

Hiện nay ở với ai?( vì có nhiều em không ở cùng với cha mẹ); môn học khá nhất của em? Môn học em yêu thích nhất ? sở thích ? ước mơ của em sau này? Vì

các em khá thật thà nên hầu hết các em đều ghi đúng sở thích, ước mơ… của mình Từ đó hiểu rằng, ai cũng đều có hoài bão, có ước mơ, dù là ước mơ thực

tế hay xa vời

+) Vào tiết sinh hoạt 15 phút cuối tháng 9, tôi dành thời gian cho các em làm một bài trắc nghiệm nho nhỏ gồm 5 câu, yêu cầu các em trả lời trung thực ( không yêu cầu các em ghi tên cụ thể và có thể chọn nhiều đáp án phù hợp với các em)

Câu 1: Em đã làm quen được với môi trường mới hay chưa?

A Chưa thể quen, cần một thời gian nữa.

B Hơi quen.

C Rất quen.

D Cảm thấy rất khó khăn.

Câu 2: Thời gian rảnh dỗi em thường làm gì:

A Lướt web, lên facebook.

B Làm việc giúp bố mẹ.

C Chơi game, đi chơi với bạn bè.

D Đọc sách.

Câu 3: Khi truy cập vào mạng, em thường tìm hiểu về vấn đề gì:

A Tìm hiểu những trào lưu mới của giới trẻ.

B Tìm hiểu về tình yêu.

C Nhắn tin với bạn bè.

D Tìm hiểu về một số môn học.

Câu 4: Hiện nay em thích học nhất môn nào? …… Sợ nhất môn nào? ………… ( ghi cụ thể môn học em thích, không thích) Lí do………

Câu 5:Hiện tại mục tiêu hoặc điều em mong muốn là gì:

A Được sống cùng bố mẹ.

B Được đi chơi thoái mái, làm điều mình thích.

C Cố gắng học thật tốt.

D Làm việc có ý nghĩa như làm từ thiện…

+) Trong tiết sinh hoạt cuối tuần của tháng đầu tiên của năm học và ở cuối Học

kì I, mỗi em sẽ về nhà viết vào một tờ giấy : 10 điều em càm thấy hài lòng về

cồ, 10 điều chưa hài lòng Những gì các em viết ra sẽ được bí mật

Từ những cách thức như trên tôi có thể hiểu rõ cuộc sống, suy nghĩ, những việc làm của các em, hiểu được điều các em mong muốn Từ đó điều chỉnh bản thân và có phương pháp giáo dục phù hợp

3.3 Giải pháp thứ ba: Tạo ra những diễn đàn chung, hướng các em vào

sinh hoạt tập thể, giúp các em có những kĩ năng nhất định, phát huy được năng lực ,tự tin về bản thân, xác định được đúng định hướng- mục tiêu của cuộc sống

Học sinh dân tộc tuy khá thật thà nhưng lại rất bảo thủ và khó tiến bộ, để làm thay đổi nếp sinh hoạt, nếp nghĩ hay tư tưởng là một việc khá khó khăn và cần có nhiều thời gian Chính vì vậy, cứ hai tuần một lần vào tiết sinh hoạt hoặc

có thể vào sinh hoạt 15 phút đầu giờ, tôi tổ chức giáo dục về các vấn đề tình yêu, tình bạn ở lưá tuổi học trò, lối sống hiện nay của giới trẻ, các kĩ năng sống cơ

bản, giáo dục giới tính và sức khỏe sinh sản Tôi chú trọng nhiều đến vấn đề yêu sớm, sức khỏe - giới tính, kĩ năng bộ lộ bản thân, kĩ năng thoát khỏi sự cám dỗ

vì học sinh dân tộc thường yêu sớm, khả năng ngôn ngữ khá chậm, dễ tin người

Với mỗi vấn đề tôi thường đưa ra nhiều phương pháp khác nhau để các

em có thể tiếp cận một cách dễ dàng

Ví dụ 1:

+) Liên quan đến tình yêu ở lứa tuổi học trò, tôi đưa ra chủ đề: “Tình yêu ở lứa tuổi học trò- lẵng mạn hay liều mạng?” Tôi dung phương pháp thảo luận thảo

luận, mỗi nhóm có thể đưa ra ý kiến của mình và mỗi nhóm được đặt một câu hỏi Tóm lược những câu hỏi và tôi sẽ phân tích cho các em những mặt tích cực, tiêu cực của vấn đề Tiếp theo tôi đưa ra một vài tình huống giả định có thể gặp trong thực tế bằng cách in sẵn để các em trả lời vào giấy:

Tình huống 1: Người yêu rủ em bỏ học đi chơi một ngày, em sẽ xử lí như thế nào?

Tình huống 2: Một bạn trong lớp có người yêu, nhưng vừa rồi bạn ấy bị người yêu bỏ làm cho tinh thần và việc học tập bị đi xuống nghiêm trọng, em sẽ làm gì

để giúp đỡ bạn?

Tình huống 3: Người yêu rủ em “đi quá giới hạn”, em sẽ làm gì?

Vì học sinh sử dụng điện thoại và vào facebook thường xuyên nên tôi chủ động lập một địa chỉ facebook riêng của lớp.Với học sinh nữ, tôi lại tạo các địa chỉ riêng, tại địa chỉ đó, khuyến khích các em bày tỏ những suy nghĩ, những thắc mắc về các vấn đề trong cuộc sống, hay về những vấn đề đã thảo luận nhưng vì thời gian hạn chế mà chưa có dịp bày tỏ Diễn đàn diễn ra vào buổi tối thứ 6, và “ giao hẹn” dù tham gia gia diễn đàn nhưng vẫn đảm bảo học bài cũ ở nhà, nêu bạn nào vi phạm bị nhắc nhở hoặc phạt nhẹ nhàng

3.4 Giải pháp thứ tư:

Tạo môi trường học tập, rèn luyện vui vẻ Có khen thưởng hợp lí, kịp thời.

Với học sinh dân tộc, điểm chung của các em là lực học chỉ ở mức trung bình hoặc yếu, cũng có những kiến thức các em bị “mất gốc” từ cấp hai nên tâm

lí các em rất ngại học Mỗi tiết học trên lớp đều trải qua khá nặng nề do thường xuyên không học bài cũ bị thầy cô phạt, không tiếp cận được với phương pháp học tập kiểu mới Nhất là môn Hóa của tôi là “ môn khủng khiếp số một” Vì vậy nên tôi chủ động chỉ dạy thật đơn giản, dạy những kiến thức cơ bản nhất, có kết hợp với hình ảnh hay thí nghiệm Cuối tiết học, tôi cho các em dựa vào sách giáo khoa và những gì thể hiện trên bảng, giao cụ thể câu hỏi kiểm tra bài cũ về nhà Vì đã giao về trước nên ai không học sẽ bị phạt tưới cây hoặc mang phân bón cho cây; tuy nhiên những em nào có lực học yếu chỉ yêu cầu mức điểm 5 trở lên, với học sinh trung bình cần mức điểm 7 Tiết sinh hoạt cuối tuần, ba bạn được cộng điểm cao nhất sẽ trở thành “gương mặt tiêu biểu của tuần” và được thưởng Bên cạnh đó tôi hướng dẫn mỗi học sinh tự lập cho mình 1 bảng mức độ kiến thức từ dẽ đến khó và mục tiêu học tập cần đạt được phù hợp với bản thân theo tháng ( vì các em tiếp thu khá chậm nên tháng đầu tiên của năm học tôi sẽ

hỗ trợ cho các em, những tháng sau các em tự lập)

Ví dụ: với môn Hóa học

Tháng 9

Kiến thức Nắmđược

tên,kí hiệu hóa học của 1

số nguyên tố

Nhớ hóa trị

nguyên tố phổ biến, phân loại nguyên tố

Với các môn học học khác tôi cũng trao đổi và giáo viên bộ môn để giúp

đỡ các em

Những bạn nào có nhiều tiến bộ thì đều được tuyên dương, khen thưởng

3.5 Giải pháp thứ năm:

Khuyến khích và tạo điều kiện để các em tham gia các hoạt động thể dục thể thao, hoạt động từ thiện, tạo sự gắn kết.

Ngoài phong trào hoạt động thể thao chung của nhà trường, thi thoảng tôi

tổ chức cho học sinh trong lớp tham gia các trò chơi Sau những giờ học kiến

thức trên lớp khá mệt mỏi thì được chơi thể thao giúp các em giảm bớt căng thẳng, sảng khoái hơn Thông thường sẽ chia lớp thành hai đội hoặc bốn đội tùy thuộc vào từng trò chơi Những trò chơi phổ biến như ném còn, bóng chuyền, kéo co…là những môn các em thường thích tham gia

Bên cạnh đó tôi cũng khuyến khích học sinh tham gia những hoạt động từ thiện Không nhất thiết phải đi đâu xa vì những mảnh đời khó khăn, vất vả xuất hiện ở ngay gần, xung quanh các em, thậm chỉ ở trong lớp học, có nhiều bạn hoàn cảnh còn vất vả Các em có thể làm từ thiện bằng nhiều cách như tặng lại quần áo cũ, sách vở cũ cho các bạn khó khăn hơn hoặc tiết kiệm giấy lộn để bán gây quỹ từ thiện

Với những hoạt động tập thể thường xuyên như vậy, học sinh sẽ học được cách biết yêu thương, biết chia sẻ, cùng đoàn kết trong học tập, rèn luyện cũng như trong cuộc sống

3.6 Giải pháp thứ 6: Tạo cầu nối chặt chẽ với phụ huynh Trao đổi, tư vân

để giáo dục học sinh một cách có hiệu quả.

Đây là một giải pháp không có ǵ mới nhưng là một giải pháp vô cùng quan trọng vì để giáo dục học sinh một cách có hiệu quả thì cần có sự phối hợp của cả gia đình và nhà trường, vì gia đình chính là nền tảng để các em phất triển nhân cách tốt nhất Tuy nhiên, đặc điểm của đồng bào dân tộc là đa phần trình

độ dân trí còn thấp, nhận thức còn hạn chế, nhiều cha mẹ còn nghe theo hay quá tin tưởng con cái Mặt khác cũng có ưu điểm là rất thật thà, tin tưởng thầy cô nên bản thân tôi chủ động thường xuyên lien lạc qua điện thoại, gặp gỡ trực tiếp tại trường, thậm chí tại nhà riêng của phụ huynh để trao đổi về tình hình học tập

và rèn luyện Ngoài ra còn có có thể trở thành người tư vấn để phụ huynh có thể dạy cho con mình những kiến thức cơ bản về giới tính, về những đặc điểm tâm sinh lí của con mình ở lứa tuổi này

4 Hiệu quả của sáng kiến :

Đối với hoạt độnggiáo dục học sinh:

Đầu năm theo thu thập thông tin từ nhiều hướng và bằng quan sát tôi đã lập bảng theo dõi từng học sinh trong lớp theo đặc điểm tính cách, hoàn cảnh, điểm mạnh, điểm yếu Qua một quá trình áp dụng sang kiến, tính đến hết học kì một tôi đã thu được một số kết quả nhất định, tiêu biểu như:

1 Một số em yêu sớm như em Phạm Thị Giang A, Quách Linh Anh, Phạm Thị Hằng thường bỏ học đi chơi với bạn trai, sau buổi tư vấn về tình yêu ở lứa tuổi học trò đã không còn tình trạng bỏ học, có nhiều cố gắng trong học tập

2 Em Phạm Thị Giang B dù hoàn cảnh không được khá giả, nhưng đầu năm

có biểu hiện thích ăn diện, có hành vi kết hợp với bạn lớp khác để lấy trộm xe của bạn , sau một thời gian được giáo dục bằng tình cảm đã chu động đến xin lỗi cô, xin lỗi bạn

3 Em Phạm Thị Đào, Quách Thảo Linh, Phạm Thị Hương, Hà Thị Quỳnh,

Lê Văn Nghĩa, Phạm Văn Sơn, Trần Tuấn Nghĩa, Phạm Thị Dung, Phạm Thị Thảo, Phạm Ngọc Ánh, Phạm Văn Hiếu…thường xuyên sử dụng điện thoại lên facebook, lướt web tiếp nhận những thông tin “tạp nham”, thi