Bổ sung hình ảnh trong dạy học phần đất, phân bón – công nghệ 10 – trung học phổ thông

Mục tiêu nghiên cứu Nghiên cứu quy trình bổ sung hình ảnh trong dạy học phần Đất, Phân bón – CôngNghệ 10 theo hướng phát huy tính tích cực hoạt động nhận thức của học sinh.. Nhiệm vụ ngh

Họ và tên: LÊ VĂN THẮNG

Chức vụ chuyên môn: Giáo viên.

Tổ chuyên môn: Hóa – Sinh – Địa.

Đơn vị công tác: Trường THPT Đông Sơn 2.

THANH HÓA, NĂM 2017

SơSSss

MỤC LỤC

Trang

MỞ ĐẦU 3

I Lý do chọn đề tài 3

II Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu 4

III Đối tượng và khách thể nghiên cứu 4

IV Phương pháp nghiên cứu 4

V Giới hạn đề tài 5

NỘI DUNG 6

I Cơ sở lý luận của việc bổ sung hình ảnh trong 6

dạy học phần Đất, Phân bón – Công nghệ 10 – Trung học phổ thông 1 Tổng quan tài liệu liên quan đến đề tài 6

2 Một số khái niệm cơ 7

3 Mục tiêu, cấu trúc, nội dung phần Đất, Phân bón 11

4 Hình ảnh trong phần Đất, Phân bón” – sách giáo khoa Công nghệ 10 13

II Bổ sung hình ảnh trong dạy học phần “Đất, Phân bón 14

– Công nghệ 10 – THPT 1 Nguyên tắc bổ sung hình ảnh 14

2 Cơ sở bổ sung hình ảnh trong dạy học phần “Đất, Phân bón 16

– Công nghệ 10” 3 Quy trình bổ sung hệ thống hình ảnh 16

KẾT LUẬN, ĐỀ NGHỊ 1 Kết luận 18

2 Đề nghị 18

MỞ ĐẦU

I Lý do chọn đề tài

Trong dạy học nói chung, trong dạy học Công Nghệ nói riêng, vấn đề đặt ra là cầnphải đổi mới chiến lược đào tạo con người Đặc biệt cần đổi mới phương pháp dạy họctheo hướng phát triển thế hệ mới năng động, sáng tạo nhằm tạo ra nguồn lực nội sinhcho mỗi con người đồng thời tạo nên động lực cho sự phát triển kinh tế - xã hội

Luật giáo dục điều 24.2 đã ghi rõ: “phương pháp dạy học phổ thông phải phát huytính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh, phù hợp với từng đặc điểm củatừng lớp học, môn học; bồi dưỡng phương pháp tự học, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiếnthức vào thực tiễn; tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho họcsinh”

Mục đích, nội dung và phương pháp luôn có mối quan hệ biện chứng với nhau.Song song với việc nâng cao chất lượng nội dung sách giáo khoa thì việc đổi mớiphương pháp dạy học là điều bức thiết Chương trình và sách giáo khoa Công Nghệ 10

đã được triển khai đại trà trong cả nước từ năm 2006 – 2007 Trong đó yêu cầu làm việcvới hình ảnh là một trong những nội dung được nhấn mạnh và quan tâm

Hình ảnh là hệ thống cung cấp nguồn kiến thức, hình thành và rèn luyện kỹ năngcho học sinh Nó vừa làm nhiệm vụ cung cấp, định hướng tri thức vừa là phương tiện đểgiáo viên hướng dẫn học sinh cách học, cách khai thác tri thức Đồng thời, tạo điều kiệncho học sinh trong quá trình học tập vừa tiếp thu được kiến thức, vừa rèn luyện được các

kỹ năng và nắm vững phương pháp học tập, tạo hứng thú cho học sinh Tuy nhiên hìnhảnh dùng để dạy học trong sách giáo khoa Công Nghệ 10 nói chung và trong phần Đất,Phân bón nói riêng vẫn chưa đủ để có thể khai thác tốt lượng kiến thức cần truyền đạt

Vì vậy việc bổ sung hình ảnh để dạy học phần Đất và Phân bón – Công Nghệ 10 là điềucần thiết

Trong xu thế đổi mới phương pháp dạy học bộ môn hiện nay, để thực hiện có hiệuquả yêu cầu đối với việc hình thành và rèn luyện kỹ năng sử dụng hình ảnh theo hướngtích cực hoá người học là việc làm không thể thiếu Tuy nhiên thực tế sử dụng hình ảnhtrong giảng dạy còn gặp nhiều khó khăn Đa số giáo viên còn lúng túng trong việc bổsung và sử dụng hình ảnh trong quá trình dạy học Đặc biệt là việc sử dụng hình ảnhtheo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh Hình ảnh chứa đựngnhiều nguồn thông tin, trong khi giáo viên lại quen sử dụng sách cũ (hình ảnh chủ yếutồn tại với chức năng minh hoạ, số lượng lại ít); với việc quen sử dụng phương pháp cũ(chủ yếu dùng để giải thích, minh họa cho bài học) Do vậy, hoạt động dạy và học củagiáo viên và học sinh chưa thực sự đáp ứng việc sử dụng hình ảnh theo yêu cầu đổi mới

Vậy vấn đề đặt ra là làm thế nào để bổ sung hình ảnh trong dạy học Công Nghệ

10 nói chung và dạy học phần Đất, Phân bón nói riêng một cách có hiệu quả

Xuất phát từ những lý do trên, tôi chọn đề tài: “Bổ sung hình ảnh trong dạy họcphần Đất, Phân bón – Công Nghệ 10 – Trung học phổ thông”

II Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu

2.1 Mục tiêu nghiên cứu

Nghiên cứu quy trình bổ sung hình ảnh trong dạy học phần Đất, Phân bón – CôngNghệ 10 theo hướng phát huy tính tích cực hoạt động nhận thức của học sinh

2.2 Nhiệm vụ nghiên cứu

- Nghiên cứu cơ sở khoa học của việc sử dụng hình ảnh trong dạy học Công Nghệ

10, phần Đất, Phân bón

- Bổ sung hình ảnh để tổ chức học sinh lĩnh hội tri thức trong phần Đất, Phân bón– Công Nghệ 10 nhằm phát huy tính tích cực của học sinh

III Đối tượng và khách thể nghiên cứu

3.1 Đối tượng nghiên cứu

Các biện pháp bổ sung hình ảnh để tổ chức học sinh lĩnh hội tri thức trong phầnĐất, Phân bón – Công nghệ 10 nhằm phát huy tính tích cực của học sinh

3.2 Khách thể nghiên cứu

Quá trình dạy học Công nghệ 10 ở trường Trung học phổ thông

IV Phương pháp nghiên cứu

4.1 Phương pháp nghiên cứu lý thuyết

- Nghiên cứu chủ trương, đường lối, tài liệu và các công trình nghiên cứu đổi mớiphương pháp dạy học theo hướng tích cực hoá việc học của học sinh

- Nghiên cứu về cấu trúc và nội dung chương trình Công nghệ 10 (Phần Đất, Phânbón)

- Nghiên cứu cơ sở lý luận về các phương pháp, biện pháp bổ sung hình ảnh trongsách giáo khoa Công nghệ nói chung và phần Đất, Phân bón nói riêng theo hướng pháthuy tính tích cực của học sinh

4.2 Phương pháp chuyên gia

Gặp gỡ, trao đổi, tiếp thu ý kiến của các giảng viên và giáo viên chuyên ngành Kỹthuật nông lâm để tham khảo ý kiến làm cơ sở cho việc nghiên cứu đề tài

V Giới hạn đề tài

Bổ sung hình ảnh để tổ chức học sinh lĩnh hội tri thức trong phần Đất, Phân bón –Công Nghệ 10 trong các bài lên lớp nghiên cứu tài liệu mới

NỘI DUNG

I Cơ sở lý luận của việc bổ sung hình ảnh trong dạy học phần Đất, Phân bón –

Công nghệ 10 – Trung học phổ thông

1 Tổng quan tài liệu liên quan đến đề tài

L V Reborova (1975): “tính tích cực học tập là một hiện tượng biểu hiện sự gắngsức cao về nhiều mặt trong hoạt động học tập”

Tiệp Khắc, T A Comenxki (1592 – 1670) là người đầu tiên coi trực quan trongdạy học là “nguyên tắc vàng” Ông cho rằng: “không có gì hết trong trí não nếu trước đókhông có gì hết trong cảm giác”

Như vậy, đổi mới phương pháp dạy học đang được rất nhiều nước trên thế giớiquan tâm phát triển Trong đó việc sử dụng phương tiện dạy học có vị trí quan trọng

1.2 Ở Việt Nam

Cùng với xu thế của thế giới, ở nước ta đã có nhiều công trình nghiên cứu củanhiều tác giả về các hình thức tổ chức hoạt động nhằm phát huy tính tích cực của họcsinh trong việc lĩnh hội tri thức như: Đinh Quang Báo, Nguyễn Đức Thành, Trần BáHoành… và một số luận án tiến sĩ, thạc sĩ, khoá luận tốt nghiệp có liên quan Trong đócác đề tài về xây dựng và sử dụng nguồn tư liệu phục vụ cho dạy và học đang là vấn đềđược nhiều tác giả quan tâm, đặc biệt trong một vài năm gần đây

Phan Đức Duy và Phạn Đình Văn với bài viết: “Kỹ năng sưu tầm, khai thác, sửdụng tư liệu phục vụ việc giảng dạy sinh học ở trường phổ thông”

Võ Văn Khánh trong luận văn thạc sĩ: “Xây dựng và sử dụng tư liệu trong dạy họcphần biến dị trong chương trình sinh học 12 ở trường trung học phổ thông”

Nguyễn Duân với bài viết: “Bổ sung tư liệu dạy học Công Nghệ 7 (phần nôngnghiệp)” và “hướng dẫn học sinh sưu tầm và sử dụng tư liệu học tập môn Công Nghệ(nông nghiệp) ở trường phổ thông”.

Vũ Đình Chiến trong luận văn thạc sĩ: “Rèn luyện kỹ năng sử dụng kênh hìnhtrong sách giáo khoa Địa Lý 7”

Hoàng thị Nguyệt Thắm trong luận văn thạc sỹ: “Phương pháp sử dụng kênh hìnhtrong sách giáo khoa Địa Lý 11 ban khoa học xã hội và nhân văn theo hướng dạy họctích cực ở trường trung học phổ thông”

Công nghệ thông tin đã được đưa vào ứng dụng trong giáo dục, hiện nay tiêu biểu

có “thư viện tư liệu” (www.tulieu.edu.vn) và “thư viện bài giảng”(www.baigiang.edu.vn)

Và nhiều công trình nghiên cứu có liên quan đến việc sử dụng tư liệu trong dạyhọc như các khoá luận tốt nghiệp

Nguyễn Văn Khanh trong khoá luận tốt nghiệp: “sử dụng tư liệu hình ảnh trongdạy học chương trồng trọt, lâm nghiệp đại cương môn Công Nghệ 10”

Hoàng Hữu Tình trong khoá luận tốt nghiệp: “sử dụng tư liệu hình ảnh trong dạyhọc chương chăn nuôi thuỷ sản đại cương môn Công Nghệ 10”

Phạm Thị Thu Hà trong khoá luận tốt nghiệp: “Sử dụng kênh hình trong sách giáokhoa Công Nghệ 7 để tổ chức dạy học nhằm phát huy tính tích cực của học sinh”

2 Một số khái niệm cơ bản

2.1 Dạy học tích cực

2.1.1 Khái niệm tích cực

Theo từ điển tiếng Việt : - Tích cực: Tỏ ra chủ động, có những hoạt động nhằmtạo sự biến đổi

- Tích cực: Tỏ ra nhiệt tình, hăng hái với nhiệm vụ, với công việc

- Tích cực là một nét quan trọng của nhân cách, là một đức tính rất quý báu củacon người

2.1.2 Tích cực trong học tập

Trong học tập, tích tích cực có ý nghĩa là hoàn thành một cách chủ động, tự giác,

có nghị lực, có đích hướng rõ rệt, có sáng kiến và đầy hào hứng Những hành động cóvận dụng cả trí óc và chân tay nhằm nắm vững kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo, vận dụngchúng vào học tập và thực tiễn

Tích cực trong học tập thực chất là tích cực nhận thức thể hiện ở sự khát khao tìmkiếm, hiểu biết tri thức, khát vọng về hiểu biết, nghị lực cao trong quá trình chiếm lĩnhtri thức.

Theo I I Samova, tính tích cực nhận thức là mục đích, phương tiện và kết quảcủa hoạt động học tập, là phẩm chất của học sinh Nó xuất hiện trong mối quan hệ củahọc sinh với nội dung, với quá trình học tập, với sự nổ lực để nắm tri thức và phươngpháp trong một thời gian ngắn nhất với việc huy động ý chí để đạt được kết quả học tập

2.1.3 Hoạt động của giáo viên, học sinh trong phương pháp dạy học tích cực.

2.1.3.1 Hoạt động của giáo viên

Hoạt động dạy của giáo viên là hoạt động do thầy làm chủ thể Dạy học tích cực

là một hình thức dạy học mà giáo viên không đưa ra tri thức cho học sinh dưới dạng cósẵn mà hướng dẫn, tổ chức cho các em tự tìm ra tri thức bằng các phương pháp dạy họctích cực

Như vậy dạy học theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh, người giáo viênchỉ là người hướng dẫn, thiết kế và tổ chức cho học sinh tự tìm tòi, khám phá, hoànthành nhiệm vụ học tập

2.1.3.2 Hoạt động của học sinh

Hoạt động học do học sinh làm chủ thể Đây là một hoạt động cơ bản, có tính chấtchủ động ở lứa tuổi học sinh phổ thông Học sinh phải thực hiện các thao tác tư duy(phân tích, tổng hợp, so sánh, khái quát hoá, trừu tượng hoá…) Qua các hoạt động này

mà học sinh giải quyết được nhiệm vu học tập, chiếm lĩnh tri thức, hình thành và pháttriển nhân cách

2.2 Hình ảnh

2.2.1 Khái niệm về hình ảnh

Đã có nhiều công trình nghiên cứu đề cập đến khái niệm hình ảnh Theo từ điểnTiếng Việt hình ảnh có nghĩa là hình người, vật, cảnh tượng thu được bằng khí tượngquang học (như máy ảnh) hoặc để lại ấn tượng nhất định và tái hiện được trong trí.(trang 441)

Theo từ điển Tiếng Anh, hình ảnh (image): Là biểu tượng, dấu, vết, ấn tượng của

ai, của cái gì đó; đó là hiện thân của ai, của cái gì đó; là hồn bức tranh vẻ của ai, của cái

gì đó; là sự sao chép nguyên bản, là bức vẻ (OXFORD Collocation)

Tô Xuân Giáp cho rằng: “Tranh ảnh dùng sự bố cục đường nét để biểu diễnngười, địa điểm, đồ vật và các khái niệm để chỉ ra mối liên quan giữa các phần tử hay

giải thích quá trình thực hiện một công việc như thế nào, cấu tạo một vật thể ra sao”.Hình ảnh dạy học dùng để truyền đạt các lượng tin bằng các loại tranh, biểu đồ, sơ đồ,

đồ thị…

Những dạng hình ảnh được sử dụng trong dạy học được gọi là tư liệu hình ảnh.Vậy tư liệu hình ảnh có thể được hiểu là những loại vật chất chứa đựng các hình ảnh sửdụng trong việc nghiên cứu, giảng dạy và học tập môn học, bài học hay vấn đề học tập

Với đặc thù của môn Công Nghệ 10 nói chung và phần Đất, Phân bón nói riêng,

tư liệu hình ảnh không chỉ là nguồn cung cấp thông tin mà còn là phương tiện trực quanthể hiện hình dạng, cấu trúc, đặc tính của sự vật, hiện tượng, được giáo viên và học sinh

sử dụng trong quá trình dạy và học, mang lại hứng thú học tập tích cực cho học sinhnhằm nâng cao chất lượng lĩnh hội tri thức Tư liệu hình ảnh góp phần rất lớn trong việcđổi mới phương pháp dạy học

2.2.2 Vai trò của hình ảnh trong dạy học

Sách giáo khoa Công nghệ 10 từ khi được chỉnh sửa bổ sung vào năm 2006 –

2007, hình ảnh được đưa vào nhiều hơn đã đem lại những chuyển biến nhất định trongkết quả dạy và học Nhất là trong thời đại ngày nay, thông tin bùng nổ với tốc độ chóngmặt, việc bổ sung, sử dụng hình ảnh phục vụ việc dạy và học là việc làm cần thiết nhằmphát huy tính chủ động, sáng tạo của người học, đưa việc học đến gần với thực tiễn hơn[7], [11]

2.2.2.1 Cập nhật, bổ sung, mở rộng kiến thức trong sách giáo khoa

Do nguyên tắc “sách giáo khoa phải ngắn gọn, nội dung phải súc tích” nên nộidung các bài học không thể trình bày một cách chi tiết cho người học nghiên cứu Hơnnữa, sách giáo khoa được thiết kế trong một giai đoạn phát triển kinh tế, xã hội xác định

và sử dụng trong một thời gian nhất định, vì vậy không thể cập nhật hết những nội dungkiến thức, mang tính thời sự, tính thực tiễn sản xuất ở địa phương hay những thông tinkiến thức đặc trưng của các vùng miền Do đó, trong tổ chức dạy học, giáo viên phải bổsung hình ảnh để cập nhật, bổ sung, mở rộng kiến thức trong sách giáo khoa

2.2.2.2 Củng cố, hoàn thiện kiến thức

Nội dung sách giáo khoa Công Nghệ 10 nói chung và phần “Đất, Phân bón” nóiriêng được thiết kế dựa trên tính nguyên lý của quy trình kỹ thuật, do đó, mang tính chấtchung cho mọi vùng miền và cho nhiều đối tượng Trong tổ chức dạy học, giáo viênphải sử dụng hình ảnh cho học sinh nghiên cứu ở các đối tượng cụ thể nhằm củng cốthêm kiến thức nguyên lý và vận dụng kiến thức nguyên lý trong thực tế sản xuất ở cácvùng miền khác nhau

2.2.2.3 Góp phần đa dạng hoá phương tiện và đổi mới phương pháp dạy học

Trong dạy học Công Nghệ 10 nói chung và dạy học phần “Đất, Phân bón” nói riêng,

sử dụng các loại hình ảnh ngoài sách giáo khoa và các kênh hình trong sách giáo khoa đã gópphần làm phong phú thêm phương tiện để giáo viên tổ chức quá trình dạy học Không nhữngthế việc sử dụng nhiều dạng hình ảnh đã góp phần thay đổi hình thức tổ chức của bài lên lớp

và thay đổi hoạt động của thầy và trò trong quá trình tổ chức dạy học: Giáo viên không mấtthời gian cung cấp kiến thức, mà kiến thức đã có sẵn trong hình ảnh, do đó giáo viên có nhiềuthời gian hơn để hướng dẫn, tổ chức học sinh học tập; Học sinh không chép bài dạy của giáoviên mà tăng cường hoạt động tìm tòi, thảo luận…Chính vì vậy, sử dụng hình ảnh trong dạyhọc Công Nghệ 10 nói chung và phần “Đất, Phân bón” nói riêng phát huy được tính sáng tạo,tích cực trong học tập của học sinh

2.2.2.4 Góp phần gây hứng thú học tập cho học sinh

Trong dạy học việc gây hứng thú học tập cho học sinh là một trong những biện pháptích cực để nâng cao hiệu quả tiếp thu kiến thức Với hệ thống hình ảnh có nhiều ảnh đẹp,sống động chứa nhiều thông tin bổ ích sẽ gây hứng thú học tập cho học sinh, giúp học sinhchủ động trong tư duy, sáng tạo trong học tập và làm không khí lớp học trở nên sôi nổi, vui

vẻ, chất lượng giờ học được nâng cao

2.2.2.5 Kiểm tra kết quả học tập của học sinh

Ngoài những vai trò trên, tư liệu có thể dùng để kiểm tra, đánh giá kỹ năng phân tích,tổng hợp, kỹ năng vận dụng kiến thức lý luận vào thực tiễn sản xuất…

2.2.3 Các loại tư liệu hình ảnh trong dạy học

Như trên đã phân tích, hình ảnh dạy học là các dạng vật chất được sử dụng trong dạyhọc Tuỳ theo tính chất, đặc điểm và cách sử dụng của các vật chất mà hình ảnh trong dạyhọc được chia ra các loại khác nhau

- Giáo viên tự thiết kế trên các phần mềm thông dụng

- Thu thập từ máy scan, máy ảnh kỹ thuật số, mạng internet…

- Từ các nguồn phim tư liệu, phim phổ biến kỹ thuật cho nông dân Từ các phim này,giáo viên có thể biên tập lại bằng các phần mềm cắt phim, chụp ảnh theo những ý đồ sưphạm, phù hợp với nội dung bài học.

3 Mục tiêu, cấu trúc, nội dung phần Đất, Phân bón

- Trình bày được khái niệm về độ phì nhiêu

- Củng cố, vận dụng kiến thức đã học về phản ứng chua của đất

- Phân biệt cách xác định độ chua hoạt tính và độ chua tiềm tàng

- Giải thích được nguyên nhân hình thành đất xám bạc màu, đất xói mòn, đất mặn, đấtphèn

- Nêu được đặc điểm của đất xám bạc màu, đất xói mòn, đất mặn, đất phèn

- Đề xuất các biện pháp cải tạo và hướng dẫn sử dụng đất xám bạc màu, đất xói mòn,đất mặn, đất phèn

- Nhận biết, phân biệt được các tầng đất qua mặt phẫu diện, từ các tầng đất mà họcsinh củng cố, hệ thống lại kiến thức về các nhân tố hình thành đất

- Nêu được đặc điểm của phân hoá học, phân hữu cơ và phân vi sinh

- Từ đặc điểm của mỗi loại mà đề xuất cách sử dụng để có hiệu quả đối với từng loạiđất, cây trồng

- Trình bày được nguyên lý chung trong sản xuất phân vi sinh vật

- Giải thích đặc điểm của một số loại phân vi sinh thường dùng hiện nay, biện pháp sửdụng có hiệu quả

3.1.2 Về kỹ năng

- Phát triển kỹ năng so sánh qua cấu tạo của keo âm và keo dương

- Thực hiện đúng kỹ thuật của từng bước trong quá trình xác định độ chua (pH) hoạttính, tiềm tàng của một loại đất cụ thể

- Phát triển năng lực tư duy logic qua mối quan hệ từ: Nguyên nhân dẫn đến đặc điểm

và suy ra biện pháp cải tạo một số loại đất xấu

- Phát triển kỹ năng quan sát, so sánh qua quan sát, nhận biết các tầng đất ở bề mặtphẫu diện

- Phát triển kỹ năng phân tích qua đặc điểm của từng loại phân và kỹ năng tổng hợpqua phối hợp các loại phân bón cho từng loại đất, loại cây

- Phát triển khả năng phân tích qua việc tìm ra những nội dung cơ bản khi nghiên cứumỗi loại phân vi sinh vật Qua ứng dụng phân vi sinh vật trong sản xuất một số loại phân bón

mà phát triển tư duy kỹ thuật

3.1.3 Về ý thức, thái độ

- Từ tính chất và độ phì nhiêu làm cơ sở để hình thành ý thức bảo vệ, sử dụng hợp lý

- Có ý thức và thái độ làm việc khoa học, chính xác

- Từ nguyên nhân gây đất xám bạc màu, đất xói mòn, đất mặn, đất phèn mà có ý thứcngăn chặn, phòng tránh để bảo vệ đất trồng và môi trường sống

- Có ý thức góp phần cùng gia đình tăng nguồn phân bón và cách sử dụng hợp lý đểnâng cao hiệu quả trong sản xuất (vùng phi nông nghiệp thì hình thành ý thức gom rác thải đểgóp phần tăng nguồn phân bón cho nông nghiệp, vệ sinh môi trường và tìm hiểu kỹ đặc điểmphân bón co cây cảnh để sử dụng hiệu quả)

- Hình thành ý thức lao động có khoa học trong sản xuất công nghiệp

3.2 Nội dung

Kiến thức đại cương phần “Đất, Phân bón” bao gồm các nội dung cơ bản sau

Bài: Một số tính chất của đất trồng bao gồm các phần keo đất và khả năng hấp phụ củađất, phản ứng của dung dịch đất, độ phì nhiêu của đất

Bài: Thực hành: Xác định độ chua của đất bao gồm các phương pháp xác định độ pHcủa đất và xác định được pH của đất bằng thiết bị thông thường

Bài: Biện pháp cải tạo và sử dụng đất xám bạc màu, đất xói mòn – trơ sỏi đá, bao gồmnguyên nhân hình thành, tính chất, biện pháp cải tạo của đất xám bạc màu, đất xói mòn – trơsỏi đá

Bài: Biện pháp cải tạo và sử dụng đất mặn, đất phèn bao gồm nguyên nhân hình thành,tính chất, biện pháp cải tạo của đất mặn, đất phèn

Bài: Thực hành: Quan sát phẫu diện đất bao gồm cách quan sát phẩu diện đất và phânbiệt được các tầng đất

Bài: Đặc điểm, tính chất, kỹ thuật sử dụng một số loại phân bón thông thường baogồm đặc điểm, tính chất và kỹ thuật sử dụng một số loại phân bón thường dùng trong nông,lâm nghiệp.

Bài: Ứng dụng công nghệ vi sinh trong sản xuất phân bón bao gồm ứng dụng côngnghệ vi sinh trong sản xuất phân bón và cách sử dụng một số loại phân vi sinh vật dùng trongsản xuất nông, lâm nghiệp

4 Hình ảnh trong phần Đất, Phân bón” – sách giáo khoa Công nghệ 10

Cung cấp thông tin về cấu tạo của keo đất

Minh hoạ các bước xác định độ chua của đất

Minh hoạ các loại đất xám bạc màu, đất xói mòn, đất mặn, đất phèn

Minh hoạ các biện pháp canh tác đối với một số loại đất xấu

Minh hoạ, cung cấp thông tin về phẫu diện của một số loại đất

Minh hoạ một số loại phân

II Bổ sung hình ảnh trong dạy học phần “Đất, Phân bón” – Công nghệ 10 – THPT

1 Nguyên tắc bổ sung hình ảnh

Hình ảnh bổ sung phục vụ cho mục đích nghiên cứu, giảng dạy và học tập, do đó khi

bổ sung hình ảnh cần phải đảm bảo các nguyên tắc sau :

1.1 Bám sát mục tiêu dạy học

Mục tiêu dạy học được hiểu là cái đích và yêu cầu phải đạt được của quá trình dạyhọc Đó là các phẩm chất của học sinh về kiến thức, kỹ năng, thái độ Các hình ảnh được bổsung cho quá trình dạy học phải hướng vào mục tiêu bài học Tiến trình tổ chức học sinh khaithác hình ảnh đồng thời là quá trình thực hiện mục tiêu bài học đã đề ra

1.2 Nguyên tắc khoa học

Trong dạy học, sử dụng hình ảnh là điều cần thiết, tuy nhiên hình ảnh dạy học phảiđược xây dựng trên mối quan hệ giữa các thành tố của quá trình dạy học; nội dung thông tintrong hình ảnh phải chính xác, rõ ràng, phản ánh nội dung bài học và phù hợp với trình độnhận thức của học sinh

1.3 Nguyên tắc sư phạm

Hình ảnh được bổ sung để phục vụ cho quá trình dạy học, do đó thông tin của hìnhảnh phải ngắn gọn, súc tích, hình ảnh phải rõ ràng, phù hợp với ý đồ sư phạm

1.4 Đảm bảo phát huy tính tích cực của học sinh

Ngày nay, việc dạy học không dừng lại ở dạy kiến thức mà quan trọng hơn là dạy cáchhọc cho học sinh để các em tự chiếm lĩnh tri thức, hình thành năng lực tự học, tự nghiên cứusuốt đời, từ đó trở thành con người tự chủ, năng động

Do đó phải đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực của họcsinh Để phát huy tính tích cực thì hình ảnh bổ sung phải súc tích, rõ ràng, phù hợp với tâmsinh lý

1.5 Đảm bảo tính hệ thống

Nội dung môn học Công nghệ nói chung và phần “Đất, Phân bón” nói riêng luôn đượcbiên soạn một cách có hệ thống, thể hiện qua từng bài, từng chương, từng phần và toàn bộchương trình Tính hệ thống đó không chỉ được quy định bởi chính nội dung khoa học, phảnánh đối tượng khách quan có mang tính hệ thống mà còn bởi tính logic trong hệ thống tư duycủa học sinh Do đó hình ảnh được bổ sung cũng phải sắp xếp theo logic hệ thống chặt chẽ,sao cho lời giải của hình ảnh là cơ sở cho việc tìm tòi giải đáp của hình ảnh Chính yếu tố này

đã khuyến khích khả năng tư duy, suy diễn của người học