Để đáp ứng được những yêu cầu đó ngành giáo dục cần thiết phải có sự đổimới về mọi mặt.Tại Nghị quyết hội nghị Trung ương 8 khoá XI về đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo viết:
Trang 1PHẦN I MỞ ĐẦU
I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Đất nước đang trên đường phát triển và ngày càng hội nhập tốt hơn với cácnước trong khu vực và trên thế giới, đặc biệt là trong lĩnh vực khoa học và côngnghệ Để đáp ứng tốt những yêu cầu lớn lao trong công cuộc công nghiệp hoá,hiện đại hoá đất nước Đảng và Nhà nước ta đã xác định rõ vị trí, vai trò quantrọng của ngành giáo dục-đào tạo nguồn nhân lực con người cho thời kỳ mới đểđất nước vươn tới nền kinh tế phát triển cao, có lực lượng sản xuất hiện đại thì đội
ngũ trí thức đã và đang được chú trọng hơn bao giờ hết."Giáo dục đào tạo phải là quốc sách hàng đầu, nhằm nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài, coi trọng cả ba mặt: mở rộng quy mô, nâng cao hiệu lực và phát huy hiệu quả’’ - Trích:" Báo cáo chính trị tại Đại hội VIII của BCH TW Đảng".
Để đáp ứng được những yêu cầu đó ngành giáo dục cần thiết phải có sự đổimới về mọi mặt.Tại Nghị quyết hội nghị Trung ương 8 khoá XI về đổi mới căn
bản toàn diện giáo dục và đào tạo viết: "Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực,chủ động,sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của người học; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều ,ghi nhớ máy móc.Tập trung dạy cách học,cách nghĩ,khuyến khích tự học,tạo cơ sở để người học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, phát triển nhân lực.Chuyển từ học chủ yếu trên lớp sang tổ chức hình thức học tập đa dạng,chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khóa,nghiên cứu khoa học.Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông trong dạy và học”.Do đó đổi mới
trong dạy học môn công nghệ là yêu cầu tất yếu
Qua nghiên cứu lí luận và qua thực tế giảng dạy công nghệ ở trường phổthông tôi nhận thấy: Đặc điểm nội dung kiến thức của môn công nghệ mang tínhtổng hợp và gắn liền với thực tiễn cuộc sống.Nếu như không biết cách khai tháccác phương tiện,đồ dùng dạy học và đổi mới phương pháp dạy học thì quá trìnhtruyền thụ kiến thức trở nên khô khan học sinh tiếp nhận kiến thức một cách thụđộng,giữa Thầy và Trò không có sự tác động qua lại nên dẫn đến hiệu quả giờhọc không cao Bằng kinh nghiệm giảng dạy nhiều năm của mình tại trường
THPT Chu Văn An tôi xin mạnh dạn đưa ra đề tài:“ Một số biện pháp nhằm tăng hứng thú học tập môn công nghệ lớp 11”
II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Mục đích của đề tài nhằm thảo luận, tìm ra các biện pháp nhằm tăng hiệu
quả giờ học, thông qua đề tài bản thân tôi mong muốn cùng với các Thầy,Cô
đồng môn trao đổi nhằm tìm ra được những mô hình dạy học, phương pháp,biện pháp tốt nhất áp dụng vào quá trình giảng dạy đạt hiệu quả cao nhất
III NHIỆM VỤ VÀ ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
1 Nhiệm vụ nghiên cứu
Nhiệm vụ trước mắt của giáo dục và đào tạo là phải tiến hành công cuộc cảicách giáo dục trong đó đổi mới phương pháp dạy học đóng vai trò quan trọng
Trang 2Môn công nghệ là môn khoa học có vai trò rất quan trọng và có tính thựctiễn cao.Thông qua môn học theo quan điểm giáo dục hiện đại là phải biết vậndụng kiến thức vào lĩnh vực kỹ thuật, lao động sản xuất và vào việc học tập các
bộ môn khác, chính vì thế đòi hỏi người thầy phải lao động nghệ thuật sáng tạo
để đem lại cho giáo dục kết quả cao nhất đó chính là phải đổi mới cách dạy củathầy, cách học của trò Quá trình đổi mới phải được tiến hành đồng bộ cả vềmục tiêu, nội dung, phương pháp và cách đánh giá, đổi mới cách học của trònhằm khơi dậy và phát huy năng lực tự học nhằm hình thành cho các em tư duytích cực, độc lập sáng tạo nâng cao năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề
2 Đối tượng nghiên cứu
-Nội dung chương trình SGK môn công nghệ lớp 11
-Phương pháp dạy học môn công nghệ
-Giáo viên, học sinh lớp 11 trường THPT Chu Văn An - TP Sầm Sơn
3 Thời gian thực hiện
Sáng kiến kinh nghiệm này được đúc rút từ quá trình giảng dạy môn côngnghệ lớp 11 tại trường THPT Chu Văn An-Sầm Sơn từ tháng 8/2018 đến tháng5/2019
IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1 Phương pháp nghiên cứu lí luận-thực tiễn
Đề tài này là kết quả của quá trình nghiên cứu lí luận dạy học, quan điểmdạy học, thực tiễn dạy học ở trường phổ thông để vận dụng vào dạy học môncông nghệ
2 Phương pháp tổng kết đúc rút kinh nghiệm
Sáng kiến kinh nghiệm này là kết quả của các quá trình:
- Thực hiện giảng dạy môn công nghệ lớp 11
- Thực hiện việc kiểm tra-đánh giá kết quả học tập của học sinh
- Thực hiện điều tra, tổng hợp ý kiến của các đồng nghiệp và học sinh
Trang 3PHẦN II.NỘI DUNG
I CƠ SỞ LÍ LUẬN
1 Về quan điểm đổi mới trong dạy học
Đổi mới phương pháp dạy học nói chung là tích cực hoá hoạt động học tập,tích cực ở đây là tích cực trong hoạt động nhận thức, người học (dưới sự hướngdẫn của giáo viên) có niềm tin, niềm vui trong lao động và học tập dần dần hìnhthành phương pháp tự học, tự nghiên cứu và sáng tạo trong quá trình học tập
2 Vận dụng quan điểm trên vào dạy học môn công nghệ
2.1 Phương hướng chung
Tổ chức các hoạt động dạy học nhằm phát huy tính tích cực của học sinh vìmỗi quá trình dạy học được xác định gồm 3 thành tố cơ bản: (mục đích dạy học,nội dung dạy học, phương pháp dạy học) Ba thành tố này chịu sự chi phối củanhiều yếu tố như: Điều kiện dạy học, đối tượng dạy học
2.2 Định nghĩa về phương pháp dạy học
Phương pháp dạy học là những hình thức, cách thức, hoạt động củagiáo viên và học sinh trong những điều kiện dạy học xác định nhằm đạt mụcđích dạy học
2.3 Một số phương pháp dạy học,kí thuật dạy học thường dùng khi dạy học môn công nghệ
-Phương pháp dạy học nêu vấn đề
-Phương pháp dạy học trực quan
-Phương pháp dạy học đàm thoại
-Phương pháp thuyết trình
-Phương pháp làm mẫu (dạy học thực hành)
-Kĩ thuật tổ chức hoạt động theo nhóm và hướng dẫn học sinh tự học
Sau đây tôi xin trích dẫn lại một số kĩ thuật dạy học tích cực mà tôi đã đượctiếp thu qua các quá trình tập huấn do Sở Giáo dục &Đào Tạo tổ chức và cũng tôinhận thấy rằng khi ứng dụng những kĩ thuật dạy học mới này vào dạy học thì hiệuquả giờ dạy được nâng lên rất nhiều, tôi hoàn toàn tin tưởng vào sự đổi mới này
2.3.1 Kĩ thuật "Các mảnh ghép"
Thế nào là kĩ thuật "Các mảnh ghép"?
Là hình thức học tập hợp tác kết hợp giữa cá nhân, nhóm và liên kết giữacác nhóm nhằm:
- Giải quyết một nhiệm vụ phức hợp (có nhiều chủ đề)
- Kích thích sự tham gia tích cực của học sinh:
- Nâng cao vai trò của cá nhân trong quá trình hợp tác (Không chỉ hoànthành nhiệm vụ ở Vòng 1 mà còn phải truyền đạt lại kết quả vòng 1 và hoànthành nhiệm vụ ở Vòng 2)
Cách tiến hành kĩ thuật "Các mảnh ghép"
VÒNG 1: Nhóm chuyên gia
Trang 4Hoạt động theo nhóm 3 đến 8 người [số nhóm được chia = số chủ đề x n(n = 1,2,…)]
Mỗi nhóm được giao một nhiệm vụ [Ví dụ: nhóm 1 : nhiệm vụ A; nhóm2: nhiệm vụ B, nhóm 3: nhiệm vụ C, … (có thể có nhóm cùng nhiệm vụ)]
Mỗi cá nhân làm việc độc lập trong khoảng vài phút, suy nghĩ về câu hỏi,chủ đề và ghi lại những ý kiến của mình
Khi thảo luận nhóm phải đảm bảo mỗi thành viên trong từng nhóm đều trảlời được tất cả các câu hỏi trong nhiệm vụ được giao và trở thành “chuyên gia”của lĩnh vực đã tìm hiểu và có khả năng trình bày lại câu trả lời của nhóm ởvòng 2
Khi mọi thành viên trong nhóm mới đều hiểu được tất cả nội dung ở vòng
1 thì nhiệm vụ mới sẽ được giao cho các nhóm để giải quyết
Các nhóm mới thực hiện nhiệm vụ, trình bày và chia sẻ kết quả
Một vài ý kiến cá nhân với kĩ thuật "Các mảnh ghép"
- Kĩ thuật này áp dụng cho hoạt động nhóm với nhiều chủ đề nhỏ trong tiếthọc, học sinh được chia nhóm ở vòng 1 (chuyên gia) cùng nghiên cứu một chủ đề
- Phiếu học tập mỗi chủ đề nên sử dụng trên giấy cùng màu có đánh số 1,2,
…,n (nếu không có giấy màu có thể đánh thêm kí tự A, B, C, Ví dụ A1,A2, An, B1, B2, , Bn, C1, C2, , Cn)
- Sau khi các nhóm ở vòng 1 hoàn tất công việc giáo viên hình thành nhómmới (mảnh ghép) theo số đã đánh, có thể có nhiều số trong 1 nhóm mới Bướcnày phải tiến hành một cách cẩn thận tránh làm cho học sinh ghép nhầm nhóm
- Trong điều kiện phòng học hiện nay việc ghép nhóm vòng 2 sẽ gây mấttrật tự
2.3.2 Kĩ thuật "Khăn trải bàn"
Thế nào là kĩ thuật "Khăn trải bàn"?
Là hình thức tổ chức hoạt động mang tính hợp tác kết hợp giữa hoạt động
cá nhân và hoạt động nhóm nhằm:
- Kích thích, thúc đẩy sự tham gia tích cực
- Tăng cường tính độc lập, trách nhiệm của cá nhân học sinh
- Phát triển mô hình có sự tương tác giữa học sinh với học sinh
Cách tiến hành kĩ thuật "Khăn trải bàn"
- Hoạt động theo nhóm (4 người / nhóm) (có thể nhiều người hơn)
- Mỗi người ngồi vào vị trí
- Tập trung vào câu hỏi (hoặc chủ đề, )
Trang 5- Viết vào ô mang số của bạn câu trả lời hoặc ý kiến của bạn (về chủ đề ).Mỗi cá nhân làm việc độc lập trong khoảng vài phút
- Kết thúc thời gian làm việc cá nhân, các thành viên chia sẻ, thảo luận vàthống nhất các câu trả lời
- Viết những ý kiến chung của cả nhóm vào ô giữa tấm khăn trải bàn (giấy A0)
Một vài ý kiến cá nhân với kĩ thuật "Khăn trải bàn"
- Kĩ thuật này giúp cho hoạt động nhóm có hiệu quả hơn, mỗi học sinh đềuphải đưa ra ý kiến của mình về chủ đề đang thảo luận, không ỷ lại vào các bạnhọc khá, giỏi
- Kĩ thuật này áp dụng cho hoạt động nhóm với một chủ đề nhỏ trong tiếthọc, toàn thể học sinh cùng nghiên cứu một chủ đề
- Sau khi các nhóm hoàn tất công việc giáo viên có thể gắn các mẫu giấy
"khăn trải bàn" lên bảng để cả lớp cùng nhận xét Có thể dùng giấy nhỏ hơn,dùng máy chiếu phóng lớn
- Có thể thay số bằng tên của học sinh để sau đó giáo viên có thể đánh giáđược khả năng nhận thức của từng học sinh về chủ đề được nêu
2.3.3 Kĩ thuật "Động não"
Thế nào là kĩ thuật "Động não"?
Động não (công não) là một kỹ thuật nhằm huy động những tư tưởng mới
mẻ, độc đáo về một chủ đề của các thành viên trong thảo luận Các thành viênđược cổ vũ tham gia một cách tích cực, không hạn chế các ý tưởng (nhằm tạo ra
"cơn lốc” các ý tưởng) Kỹ thuật động não do Alex Osborn (Mỹ) phát triển, dựatrên một kỹ thuật truyền thống từ Ấn độ
Quy tắc của động não
Không đánh giá và phê phán trong quá trình thu thập ý tưởng của cácthành viên;
Liên hệ với những ý tưởng đã được trình bày;
Khuyến khích số lượng các ý tưởng;
Cho phép sự tưởng tượng và liên tưởng
Các bước tiến hành:
1 Người điều phối dẫn nhập vào chủ đề và xác định rõ một vấn đề;
2 Các thành viên đưa ra những ý kiến của mình: trong khi thu thập ý kiến,không đánh giá, nhận xét Mục đích là huy động nhiều ý kiến tiếp nối nhau;
3 Kết thúc việc đưa ra ý kiến;
Trang 6Ứng dụng khi nào?
Dùng trong giai đoạn nhập đề vào một chủ đề;
Tìm các phương án giải quyết vấn đề;
Thu thập các khả năng lựa chọn và ý nghĩ khác nhau
Ưu điểm
Dễ thực hiện;
Không tốn kém;
Sử dụng được hiệu ứng cộng hưởng, huy động tối đa trí tuệ của tập thể;
Huy động được nhiều ý kiến;
Tạo cơ hội cho tất cả thành viên tham gia
Nhược điểm
Có thể đi lạc đề, tản mạn;
Có thể mất thời gian nhiều trong việc chọn các ý kiến thích hợp;
Có thể có một số học sinh "quá tích cực", số khác thụ động Kỹ thuật độngnão được áp dụng phổ biến và nguời ta xây dựng nhiều kỹ thuật khác dựa trên
kỹ thuật này, có thể coi là các dạng khác nhau của kỹ thuật động não
2.3.4 Kĩ thuật "Ổ bi"
Thế nào là kĩ thuật "Ổ bi"?
Kĩ thuật "Ổ bi" là một kỹ thuật dùng trong thảo luận nhóm, trong đó họcsinh chia thành hai nhóm ngồi theo hai vòng tròn đồng tâm như hai vòng củamột ổ bi và đối diện nhau để tạo điều kiện cho mỗi học sinh có thể nói chuyệnvới lần lượt các HS ở nhóm khác
Cách thực hiện:
Khi thảo luận, mỗi học sinh ở vòng trong sẽ trao đổi với học sinh đối diện
ở vòng ngoài, đây là dạng đặc biệt của phương pháp luyện tập đối tác;
Sau một ít phút thì học sinh vòng ngoài ngồi yên, học sinh vòng trongchuyển chỗ theo chiều kim đồng hồ, tương tự như vòng bi quay, để luôn hìnhthành các nhóm đối tác mới
2.3.5 Kĩ thuật "Bể cá"
Thế nào là kĩ thuật "Bể cá"?
Kĩ thuật "Bể cá" là một kĩ thuật dùng cho thảo luận nhóm, trong đó mộtnhóm học sinh ngồi giữa lớp và thảo luận với nhau, còn những học sinh kháctrong lớp ngồi xung quanh ở vòng ngoài theo dõi cuộc thảo luận đó và sau khikết thúc cuộc thảo luận thì đưa ra những nhận xét về cách ứng xử của những họcsinh thảo luận
Trong nhóm thảo luận có thể có một vị trí không có người ngồi Học sinhtham gia nhóm quan sát có thể ngồi vào chỗ đó và đóng góp ý kiến vào cuộcthảo luận, ví dụ đưa ra một câu hỏi đối với nhóm thảo luận hoặc phát biểu ý kiếnkhi cuộc thảo luận bị chững lại trong nhóm Cách luyện tập này được gọi làphương pháp thảo luận "bể cá", vì những người ngồi vòng ngoài có thể quan sátnhững người thảo luận, tương tự như xem những con cá trong một bể cá cảnh
Trang 7Trong quá trình thảo luận, những người quan sát và những người thảo luận sẽthay đổi vai trò với nhau.
Bảng câu hỏi dành cho những người quan sát
Người nói có nhìn vào những người đang nói với mình không?
Họ có nói một cách dễ hiểu không?
Họ có để những người khác nói hay không?
Họ có đưa ra được những luận điểm đáng thuyết phục hay không?
Họ có đề cập đến luận điểm của người nói trước mình không?
Họ có lệch hướng khỏi đề tài hay không?
Họ có tôn trọng những quan điểm khác hay không?
2.3.6 Kĩ thuật "Tia chớp"
Thế nào là kĩ thuật "Tia chớp"?
Kỹ thuật tia chớp là một kỹ thuật huy động sự tham gia của các thành viênđối với một câu hỏi nào đó, hoặc nhằm thu thông tin phản hồi nhằm cải thiệntình trạng giao tiếp và không khí học tập trong lớp học, thông qua việc các thànhviên lần lượt nêu ngắn gọn và nhanh chóng (nhanh như chớp!) ý kiến của mình
về câu hỏi hoặc tình trạng vấn đề
Quy tắc thực hiện
Có thể áp dụng bất cứ thời điểm nào khi các thành viên thấy cần thiết và
đề nghị;
Lần lượt từng người nói suy nghĩ của mình về một câu hỏi đã thoả thuận,
ví dụ: Hiện tại tôi có hứng thú với chủ đề thảo luận không?
Mỗi người chỉ nói ngắn gọn 1-2 câu ý kiến của mình;
Chỉ thảo luận khi tất cả đã nói xong ý kiến
2.3.7 Kĩ thuật "XYZ"
Thế nào là kĩ thuật "XYZ"?
Kĩ thuật "XYZ" là một kỹ thuật nhằm phát huy tính tích cực trong thảo luậnnhóm X là số người trong nhóm, Y là số ý kiến mỗi người cần đưa ra, Z là phútdành cho mỗi người
Ví dụ kỹ thuật XYZ thực hiện như sau:
Mỗi nhóm 6 người, mỗi người viết 3 ý kiến trên một tờ giấy trong vòng 5phút về cách giải quyết 1 vấn đề và tiếp tục chuyển cho người bên cạnh;
Tiếp tục như vậy cho đến khi tất cả mọi người đều viết ý kiến của mình,
có thể lặp lại vòng khác;
Con số X-Y-Z có thể thay đổi;
Sau khi thu thập ý kiến thì tiến hành thảo luận, đánh giá các ý kiến
2.3.8 Kĩ thuật "Lược đồ tư duy"
Thế nào là kĩ thuật "Lược đồ tư duy"?
Lược đồ tư duy (còn được gọi là bản đồ khái niệm) là một sơ đồ nhằm trìnhbày một cách rõ ràng những ý tưởng mang tính kế hoạch hay kết quả làm việc
Trang 8của cá nhân hay nhóm về một chủ đề Lược đồ tư duy có thể được viết trên giấy,trên bản trong, trên bảng hay thực hiện trên máy tính.
Cách làm
Viết tên chủ đề ở trung tâm, hay vẽ một hình ảnh phản ánh chủ đề
Từ chủ đề trung tâm, vẽ các nhánh chính Trên mỗi nhánh chính viết mộtkhái niệm, phản ánh một nội dung lớn của chủ đề, viết bằng CHỮ IN HOA Nhánh
và chữ viết trên đó được vẽ và viết cùng một màu Nhánh chính đó được nối vớichủ đề trung tâm Chỉ sử dụng các thuật ngữ quan trọng để viết trên các nhánh
Từ mỗi nhánh chính vẽ tiếp các nhánh phụ để viết tiếp những nội dungthuộc nhánh chính đó Các chữ trên nhánh phụ được viết bằng chữ in thường
Tiếp tục như vậy ở các tầng phụ tiếp theo
Ứng dụng
Lược đồ tư duy có thể ứng dụng trong nhiều tình huống khác nhau như:
Tóm tắt nội dung, ôn tập một chủ đề;
Các hướng tư duy được để mở ngay từ đầu;
Các mối quan hệ của các nội dung trong chủ đề trở nên rõ ràng;
Nội dung luôn có thể bổ sung, phát triển, sắp xếp lại;
Học sinh được luyện tập phát triển, sắp xếp các ý tưởng
2.3.9 Kĩ thuật "Chia sẻ nhóm đôi"
Thế nào là kĩ thuật "Chia sẻ nhóm đôi"?
Chia sẻ nhóm đôi (Think, Pair, Share) là một kỹ thuật do giáo sư FrankLyman đại học Maryland giới thiệu năm 1981 Kỹ thuật này giới thiệu hoạt độnglàm việc nhóm đôi, phát triển năng lực tư duy của từng cá nhân trong giải quyếtvấn đề
Trang 9Giáo viên cần làm mẫu hoặc giải thích.
Giấy bút cho người tham gia
Thực hiện
Các câu hỏi được đưa ra theo thứ tự ngẫu nhiên hoặc theo một trật tự địnhngầm trước, với các từ khóa: Cái gì, Ở đâu, Khi nào, Thế nào, Tại sao, Ai
Ưu điểm
Nhanh chóng, không mất thời gian, mang tính logic cao
Có thể áp dụng cho nhiều tình huống khác nhau
Mục đích sử dụng biểu đồ KWL
Biểu đồ KWL phục vụ cho các mục đích sau:
Tìm hiểu kiến thức có sẵn của học sinh về bài đọc
Đặt ra mục tiêu cho hoạt động đọc
Giúp học sinh tự giám sát quá trình đọc hiểu của các em
Cho phép học sinh đánh giá quá trình đọc hiểu của các em
Trang 10Tạo cơ hội cho học sinh diễn tả ý tưởng của các em vượt ra ngoài khuônkhổ bài đọc.
Sử dụng biểu đồ KWL như thế nào?
- Chọn bài đọc Phương pháp này đặc biệt có hiệu quả với các bài đọcmang ý nghĩa gợi mở, tìm hiểu, giải thích
- Tạo bảng KWL Giáo viên vẽ một bảng lên bảng, ngoài ra, mỗi học sinhcũng có một mẫu bảng của các em
- Đề nghị học sinh động não nhanh và nêu ra các từ, cụm từ có liên quanđến chủ đề Cả giáo viên và học sinh cùng ghi nhận hoạt động này vào cột K.Hoạt động này kết thúc khi học sinh đã nêu ra tất cả các ý tưởng Tổ chức chohọc sinh thảo luận về những gì các em đã ghi nhận
II GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1 Thực trạng vấn đề nghiên cứu
Khi giảng dạy môn công nghệ nói chung cũng như môn công nghệ lớp 11nói riêng giáo viên thường gặp một số khó khăn bởi: nội dung kiến thức môncông nghệ lớp 11 mang tính tổng hợp, trừu tượng với những khái niệm, thuậtngữ mới lại vừa liên quan tới các kiến thức của các môn học khác do đó khi họcphần này thường xảy ra tình trạng học sinh tiếp thu một cách thụ động hoặckhông hứng thú với nội dung bài học, do quan niệm đây là môn phụ nên khôngchịu học hoặc chỉ ghi bài cho có lệ…Chính các nguyên nhân trên làm cho hiệuquả giờ học môn công nghệ lớp 11-ở trường phổ thông thường không cao
2 Giải pháp thực hiện
Khi giảng dạy môn công nghệ lớp 11 mỗi giáo viên có thể lựa chọn, sửdụng các phương pháp dạy học phù hợp để truyền đạt kiến thức đến với học sinhbằng kinh nghiệm giảng dạy môn công nghệ nhiều năm tại trường THPT ChuVăn An tôi xin mạnh dạn đưa ra một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả khigiảng dạy như sau:
2.1 Giáo viên cần phải biết sử dụng linh hoạt các phương pháp dạy học,
kĩ thuật dạy học, đặc biệt là những phương pháp,kỹ thuật dạy học mới vào dạy học
Môn công nghệ là môn học mang tính trừu tượng, thực tiễn cao do đómuốn đạt được hiệu quả giờ dạy giáo viên phải biết kết hợp tốt các phương phápdạy học vào các nội dung kiến thức khác nhau để biến những kiến thức khôkhan, trừu tượng trở nên dễ hiểu, gần gủi, học sinh tiếp thu kiến thức một cáchtích cực.Ngoài một số phương pháp dạy học thường được sử dụng như: phươngpháp thuyết trình, phương pháp đàm thoại gợi mở- tìm tòi, phương pháp trựcquan thì các thầy cô nên ứng dụng các mô hình dạy học mới, các phương phápdạy học mới, kỹ thuật dạy học mới vào dạy học nhằm phát huy tính tích cực củahọc sinh tạo ra tâm lý thoải mái trong từng tiết học để các tiết học trở nên lýthú,sinh động học sinh chủ động tiếp nhận kiến thức từ đó đạt được mục tiêu củagiờ học
Trang 112.2 Sử dụng hiệu quả các phương tiện trực quan vào dạy học
Giáo viên có thể sử dụng các phương tiện hiện có như : tranh ảnh,mô hìnhđộng cơ,hoặc có thể sưu tầm thêm các tư liệu phục vụ dạy học có trong thực tếnhư: các bản vẽ lắp ráp máy móc, bản vẽ các công trình xây dựng trong thực tế,các chi tiết máy, các đoạn video, băng hình… để hỗ trợ cho quá trình giảng dạyqua đó sẽ làm cho học sinh có một cách nhìn trực quan, sinh động hơn, nhằmbiến những kiến thức trừu tượng trở nên đơn giản hơn ví dụ: khi dạy phầnnguyên lí làm việc của động cơ đốt trong giáo viên sử dụng mô hình động cơhoặc cho học sinh xem một đoạn video về hoạt động của động cơ đốt trong qua
đó học sinh có thể quan sát được sự chuyển động của các chi tiết một cách trựcquan mà không phải chỉ là lí thuyết, từ đó khắc sâu hơn được kiến thức bài học
2.3 Ứng dụng công nghệ thông tin vào dạy học
Ngày nay cùng với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học kỹ thuật thì việc ứngdụng công nghệ thông tin vào dạy học không còn là vấn đề xa lạ nữa,với lợi thếcủa mạng intenet toàn cầu là một thư viện tài nguyên khổng lồ để khai thác vàodạy học.Giáo viên có thể ứng dụng các phần mềm mô phỏng, các đoạn phim khidạy qua đó có thể giúp học sinh quan sát được nhiều đối tượng mà trong thực tếkhông thể quan sát trực tiếp được (sự lên, xuống của pít tông, diễn biến bên trong
xi lanh ) Đây là đặc điểm khác biệt mà công nghệ thông tin mang lại, có thể biểudiễn được các hiện tượng, hoạt động trong thực tế một cách sinh động
2.4 Tổ chức các hoạt động tham quan, ngoại khóa
Kiến thức mà giáo viên truyền thụ đến học sinh muốn khắc sâu phải quacác quá trình thực tiễn quan sát,có rất nhiều các mô hình sản xuất có tính giáodục cao.Các nhà trường có thể tổ chức cho học sinh tham quan, học tập tại cácnhà máy, cơ sở sản xuất trên địa bàn để học sinh có cái nhìn thực tiễn,có sự sosánh liên hệ với kiến thức của môn học từ đó các em thêm hứng thú khi học tậpcũng như dần dần định hướng về nghề nghiệp cho các em
3 Một số giáo án tham khảo:
Tiết: 15 BÀI 11: BẢN VẼ XÂY DỰNG
I./ Mục Tiêu:
Biết khái quát về các loại bản vẽ xây dựng
Biết các loại hình biểu diễn cơ bản trong bản vẽ nhà
Nghiên cứu trước nội dung bài học
III./ Tiến trình dạy học:
HOẠT ĐỘNG 1. KHỞI ĐỘNG:
Trang 12TG Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung bài học
7
phút
1.Chuyển giao nhiệm
vụ học tập:
1.1.Kiểm tra bài cũ:
-Em hãy kể tên các loại
Học sinh tiếp nhậnnhiệm vụ
3.Báo cáo kết quả
HS nhớ lại các kiếnthức đã học và liên hệthực tế để trả lời câu hỏi
I.Khái niệm chung:
HOẠT ĐỘNG 2.HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
10 1.Chuyển giao nhiệm vụ học
tập:
GV: Yêu cầu HS quan sát
H11.1a,b trả lời các câu hỏi
-HS tiếp nhận nhiệmvụ
-Các nhóm theo sựphân công của GV tiếnhành thảo luận
3.Báo cáo kết quả
-Các nhóm cử đại diệnnhóm báo cáo kết quả
II.Mặt bằng tổng thể
Trang 134.GV tổng kết đánh giá
phương án trả lời
-GV kết luận lại vấn đề
thảo luận-Các nhóm khác đónggóp ý kiến
-Học sinh thực hiện ghichép
TG
15 1.Chuyển giao nhiệm vụ học
tập:
GV:Chiếu lên bảng các loại
hình biểu diễn nhà sau đó
phân công nhiệm vụ?
-Các nhóm theo sựphân công của giáoviên tiến hành thảoluận
III.Các hình biểu diễn nhà
Trang 144.GV tổng kết đánh giá
phương án trả lời
Giáo viên kết luận lại nội dung
3.Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
-Các nhóm phân côngđại diện nhóm báo cáo-Các nhóm khác đónggóp ý kiến
-Học sinh lắng nghe, ghi chép
3.Báo cáo kết quả hoạt động và thảo luận
- Các nhóm cử đạidiện trả lời
- Các nhóm còn lạinhận xét
HOẠT ĐỘNG4 TÌM TÒI MỞ RỘNG:
TG
của HS Nội dung bài học
3 1.Chuyển giao nhiệm vụ học
tập:
GV :Giao bài tập về nhà
-Yêu cầu HS thu thập một số bản
vẽ xây dựng đơn giản trong thực
tế và trình bày nội dung các bản
+ Tiến hành thuthập theo yêu cầu