Nghiên cứu vận dụng trò chơi vận động bổ trợ và phát triển thế lực cho học sinh THCS

Trong chương trình giáo dục Trung học cơ sở hiện nay, mơn thể dục cùng với các mơn học khác trong nhà trường THCS cĩ những vai trị gĩp phần quan trọng khi đào tạo nên những con người phá

MỤC LỤC

III Phân tích kết quả nghiên cứu và các giải pháp thực

hiện

8

A PHẦN MỞ ĐẦU

I LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI.

1 Cơ sở lí luận:

Đảng và nhà nước ta luôn quan tâm tới việc đổi mới và phát triển giáo dục Nghị quyết Đại hội IX khẳng định… “Tiếp tục nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện đổi mới nội dung phương pháp học và dạy Hệ thống trường lớp và hệ thống quản lý giáo dục; Thực hiện chuẩn hoá, hiện đại hoá, xã hội hoá” Ngoài việc giáo dục các mặt khác như : Trí tuệ, Thẩm mỹ, Đạo đức,… còn có cả công tác giáo dục trẻ em Giáo dục thể chất là một bộ phận quan trọng góp phần hình thành con người mới phát triển toàn diện nói chung và nhà trường nói riêng theo luật giáo dục (1998)

Trong suốt quá trình xây dựng và bảo vệ tổ quốc, Đảng và nhà nước ta luôn quan tâm đến công tác thể dục thể thao, đặt biệt là lĩnh vực giáo dục thể chất cho thể hệ trẻ

Đảng và nhà nước ta luôn chăm lo bồi dưỡng thế hệ trẻ, thế hệ tương lai của đất nước, coi công tác giáo dục thể chất trong nhà trường các cấp là một nhân tố quan trọng trong sự nghiệp giáo dục cũng như trong chiến lược phát triển sự nghiệp TDTT Về mặt này trong báo cáo chính trị Đại hội Đảng VII đã nêu rõ “Công tác TDTT cần coi trọng nâng cao chất lượng giáo dục thể chất trong trường học”

Trong chương trình giáo dục Trung học cơ sở hiện nay, mơn thể dục cùng với các mơn học khác trong nhà trường THCS cĩ những vai trị gĩp phần quan trọng khi đào tạo nên những con người phát triển tồn diện

Thể dục là mơn khoa học tự nhiên cĩ tính logic và tính vận động cao, nĩ là chìa khĩa mở ra sự phát triển thể lực trí thức nhân cách cho học sinh

Muốn học sinh THCS học tốt được mơn thể dục thì mỗi người giáo viên khơng phải chỉ truyền đạt, giảng giải theo các tài liệu đã cĩ sẵn trong sách giáo khoa, trong các sách hướng dẫn và thiết kế bài giảng một cách rập khuơn, máy mĩc làm cho học sinh học tập một cách thụ động Nếu chỉ dạy học như vậy thì việc học tập của học sinh sẽ diễn ra thật đơn điệu, tẻ nhạt và kết quả học tập sẽ khơng cao Nĩ là một trong những nguyên nhân gây ra cản trở việc đào tạo các em thàn những con người năng động, tự tin, sáng tạo sẵn sàng thích ứng với những đổi mới diễn ra hàng ngày

Yêu cầu của giáo dục hiện nay địi hỏi phải đổi mới phương pháp dạy học mơn thể dục ở bậc THCS theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động sáng tạo của học sinh Vì vậy người giáo viên phải gây được hứng thú học tập cho các em bằng cách lơi cuốn các em tham gia vào các hoạt động học tập Trị chơi học tập là một hoạt động mà các em hứng thú nhất Các trị chơi cĩ nội dung thể dục lí thú và bổ ích phù hợp với việc nhận thức của các em Thơng qua các trị chơi các em sẽ lĩnh hội những tri thức tốn học … một cách dễ dàng, củng cố, khắc sâu kiến thức một cách vững chắc, tạo cho các em niềm sau mê, hứng thú trong học tập, trong việc làm Khi chúng tơi đưa ra được các trị chơi thể dục một cách thường xuyên, khoa học thì chắc chắn chất lượng dạy học mơn Thể dục

sẽ ngày càng nâng cao

Chính vì những lí do trên mà chúng tơi đã chọn chuyên đề “Nghiên cứu vận dụng trò chơi vận động nhằm phát triển thể lực cho học sinh Trường THCS”

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:

Tìm ra được hệ thống bài tập trò chơi để phát triển thể lực cho học sinh

III NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU:

-Đánh giá về thực trạng thể lực của học sinh trường THCS - Nghiên

cứu, lựa chọn và đánh giá hiệu quả một số trò chơi vận động phát triển thể lực cho học sinh trường THCS

- Đánh giá ứng dụng của phương pháp được lựa chọn trong quá trình Đề ra những phương pháp giảng dạy phù hợp với từng nội dung trị chơi và từng đối tượng cụ thể để nâng cao hứng thú tập luyện của học sinh Đồng thời trao đổi với đồng nghiệp cùng bộ mơn để học tập kinh nghiệm.Tổng kết, đánh giá các phương án tác động đến đối tượng để đi đến những kết luận cĩ tính khả thi cao Từ đĩ tổng hợp thành bài học kinh nghiệm của bản thân

IV ĐỐI TƯỢNG THỜI GIAN NGHIÊN CỨU:

1 Đối tượng:

- Là học sinh trường THCS

+ Nhĩm 1: Nhĩm đối chứng 9B dạy thơng thường

+ Nhĩm 2: Nhĩm thực nghiệm 9A sử dụng triệt để các trị chơi.

Hoc sinh tham gia đầy đủ hơn Thơi gian nhiều hơn

2 Thời gian: thực nghiệm từ 10/9/2016 đến 25/1/2017 trong các tiết học

chính khố cộng với việc giao bài tập về nhà tại trờng THCS

V PHƯƠNG PHÁP

1 Phân tích tổng hợp các tài liệu liên quan

Để giải quyết các nhiệm vụ nghiên cứu đặt ra cho đề tài có sử dụng những phương pháp sau:

-Phương pháp phân tích tổng hợp tài liệu.

Phương pháp này chúng tôi sử dụng để tổng hợp tài liệu có liên quan đến đề tài nhằm tìm hiểu tỉnh hình phát triển TDTT nói chung

và phát triển các tố chất thể lực, nâng cao sức khoẻ của học sinh

THCS

4.1 Nghiên cứu tài liệu:

- Đọc các tài liệu sách, bào, tạp chí giáo dục… cĩ liên quan đến nội dung đề tài

- Đọc sách giáo khoa, sách giáo viên, các loại sách tham khảo: Thể dục tuổi thơ, giúp em vui học Thể dục,…

4.2 Nghiên cứu thực tế:

- Dự giờ, trao đổi ý kiến với đồng nghiệp về nội dung các trị chơi mơn Thể dục

- Tổng kết rút kinh ngiệm trong quá trình dạy học

- Tổ chức và tiến hành thực nghiệm sư phạm (soạn giáo án đã thơng qua các tiết dạy để kiểm tra tính khả thi của đề tài)

-Phương pháp phỏng vấn.

Chúng tôi sử dụng phương pháp phỏng vấn trực tiếp và gián tiếp những giáo viên có kinh nghiệm trong giảng dạy ở các trường Tiểu học và Trung học cơ sở Những ý kiến này đã giúp chúng tôi khẳng định hướng giải quyết các nhiệm vụ của đề tài SKKN

-Phương pháp quan sát sư phạm.

Là phương pháp quan sát thực tế, có sự ghi chép cẩn thận Đối với phương pháp này chúng tôi sử dụng để theo dõi việc thực hiện các bài tập của học sinh

-Phương pháp thực nghiệm sư phạm.

Mục đích của thực nghiệm sư phạm là chứng minh hiệu quả của việc ứng dụng của trò chơi vận động vào các giờ thể dục nội và ngoại khoá của học sinh THCS, đối với việc nâng cao sức khẻo và phát triển thể lực chung của các em

B NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:

I CƠ SỞ LÝ LUẬN:

Quan điểm của Đảng và nhà nước về giáo dục thể chất.

Mục tiêu của TDTT trường học ở nước ta là “nhằm tăng cường sức khoẻ phát triển thể chất, góp phần hình thành và bồi dưỡng nhân cách đáp ứng yêu cầu giáo dục toàn diện cho người học” đó là phương hướng chiến lược của TDTT trường học trong đó đòi hỏi tất cả các mặt giáo dục phải hướng tới phát triển học sinh trên toàn diện tất cả các mặt đức, trí, thể, mỹ, kỹ để học sinh trở thành những con người mới XHCN

Vị trí của mơn Thể dục trong trường Trung học cơ sở:

Bậc Trung học cơ sở là bậc học gĩp phần quan trọng trong việc đặt nền mĩng cho việc hình thành và phát triển nhân cách của học sinh Mơn Thể dục cũng như những mơn học khác cung cấp những tri thức khoa học ban đầu về các mơn vận động, những nhận thức về thế giới xung quanh nhằm phát triển năng lực nhận thức, hoạt động tư duy và bồi dưỡng tình cảm đạo đức tốt đẹp của con người

Mơn Thể dục ở trường Trung học cơ sở là một mơn độc lập, chiếm phần lớn thời giang trong chương trình học của các em (2 tiết/ tuần) Mơn Thể dục cĩ tầm quan trọng to lớn, nĩ là bộ mơn khoa học nghiên cứu cĩ hệ thống, phù hợp với hoạt động nhận thức tự nhiên cảu con người

Mơn Thể dục cĩ khả năng giáo dục rất lớn trong việc rèn luyện phương pháp suy ngĩ, phương pháp suy luận logic, ý thức kỉ luật, hoạt động nhĩm thao tác tư duy cần thiết để con người phát triển tồn diện, hình thành nhân cách tốt đẹp cho con người lao động trong thời đại mới

III Đặc điểm tâm lí của học sinh Trung học cơ sở:

- Ở lứa tuổi học sinh Trung học cơ sở cơ thể của các em đang trong thời kì phát triển hay nĩi cụ thể là hệ cơ quan cịn chưa hồn thiện, vì thể

sức dẻo dai của cơ thể cịn thấp nên trẻ khơng thể làm lâu một cử động đơn điệu, dễ mệt nhất là hoạt động quá mạnh và ở mơi trường thiếu dưỡng khí

- Học sinh trung học cơ sở nghe giảng rất dễ hiểu nhưng cũng sẽ quên ngay khi các em khơng tập trung cao độ Vì vậy, người giáo viên phải tạo ra hứng thú trong học tập và các em phải thường xuyên được luyện tập

- Học sinh Trung học cơ sở rất dễ xúc động và thích tiếp xúc với một sự vật, hiện tượng nào đĩ, nhất là những hình ảnh gây cảm xúc mạnh

- Các em hiếu động, ham hiểu biết cái mới nên dễ gây cảm xúc mới, song các em nhanh chĩng chán Do vậy trong dạy học, giáo viên phải sử dụng nhiều phương pháp dạy học như: đưa học sinh đi tham quan, đi thực tế, tăng cường thực hành, tổ chức các trị chơi xen kẽ,… để củng cố, khắc sâu kiến thức

Nghiên cứu vận dụng của trò chơi vận động trong Trường THCS hiện nay

Đối với trẻ em trò chơi là một nhu cầu không thể thiếu, là thế giới thu nhỏ của các em Thông qua trò chơi, trẻ em được chuẩn bị từng bước để đi vào cuộc sống xã hội Trò chơi là một nội dung quan trọng để thực hiện chức năng chuẩn bị thế hệ trẻ làm quen với đời sống cho mỗi xã hội Do vậy, không thể đối lập hoặc tách rời giữa việc học và chơi của trẻ

Xuất phát từ thực trạng trên nghiên cứu ứng dụng các bài tập trò chơi vận động cho trẻ em học sinh thcs là một cộng việc hết sức cần thiết Mục đích của đề tài này là khai thác hiệu quả nội dung tổ chức các trò chơi vận động, phát triển thể chất cho các em, đa dạng hoá các loại hình TDTT trong nhà trường

II CƠ SỞ THỰC TIỄN

I Tác dụng của trò chơi thể dục:

- Hoạt động vui chơi là hoạt động mà động cơ của nó nằm trong chính quá trình hoạt động bản thân trò chơi chứ không nằm ở kết quả chơi

- Trò chơi là loại phổ biến của hoạt động vui chơi là chơi theo luật, luật của trò chơi chính là các quy tắc định rõ mục đích, kết quả và yêu cầu của hành động trò chơi, luật của trò chơi có thể tường minh có thể không

- Trò chơi học tập là trò chơi mà luật của nó bao gồm các quy tắc kết hợp với kiến thức kĩ năng có được trong hoạt động học tập, gần với nội dung bài học, giúp học sinh khai thác vốn kinh nghiệm của bản thân

để chơi, thông qua trò chơi học sinh được vận dụng các kiến thức kĩ năng đã học vào các tình huống của trò chơi và do đó học sinh được thực hành luyện tập củng cố mở rộng kiến thức kĩ năng đã học Như vậy trong trò chơi học tập các kĩ năng môn Thể dục được đưa vào trò chơi

- Chơi là một nhu cầu cần thiết đối với học sinh Trung học cơ sở, có thể nói nó quan trọng như ăn, ngủ, học tập trong đời sống của các em Chính vì vậy, các em luôn luôn tìm cách và tranh thủ thời gian trong mọi điều kiện để chơi Được chơi, các ễm tham gia hết sức tự giác và chủ động Khi chơi, các em biểu lộ tình cảm rất rõ ràng như niềm vui khi thắng lợi và buồn bã khi thất bại Vui mừng khi thấy đồng đội hoàn thành nhiệm vụ, bản thân các em thấy có lỗi khi không làm tốt được nhiệm vụ của mình Vì tập thể mà các em khắc phục khó khăn, phấn đấu hết khả năng để mang lại thắng lợi cho tổ, nhóm trong đó có mình Đây chính là đặc tính thi đua rất cao của các trò chơi Vì vậy, khi đã tham gia trò chơi, học sinh thường vận dụng hết khẳ năng về sức lực, tập trung

sự chú ý, trí thông minh và sự sáng tạo của mình

- Trị chơi học tập làm thay đổi hình thức hoạt động của học sinh, giúp học sinh tiếp thu kiến thức một cách tự giác, tích cực Giúp học sinh rèn luyện, củng cố kiến thức đồng thời phát triển vốn kinh nghiệm được tích lũy qua hoạt động chơi

- Trị chơi học tập rèn luyện kĩ năng, kĩ xảo, thúc đẩy hoạt động trí tuệ, nhờ sử dụng trị chơi học tập mà quá trình dạy học trở thành một hoạt động vui và hấp dẫn hơn, cơ hội học tập đa dạng hơn

- Trị chơi khơng chỉ là phương tiện mà cịn là phương pháp giáo dục

3.Đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi từ 12 đến 15

Hệ thần kinh: Quá trình thần kinh đã có sức mạnh và sự ổn

định, các phản xạ có điều kiện tương đối bền vững, ức chế bên trong

cơ thể hiện rõ rệt, hệ thống tín hiệu phát triển mạnh Các em có khả năng mô tả và tiếp thu bằng ngôn ngữ, hấp thụ các cảm giác vận động Những ảnh hưởng điều chỉnh các vỏ não đối với các vùng dưới não còn yếu, vì vậy sự tập trung chú ý chưa bền

Hệ tuần hoàn: Khối lượng máu tỷ lệ với trọng lượng cơ thể cao

hơn so với người lớn Kích thích tuyệt đối và tương đối của tim tăng dần theo lứa tuổi Nhịp tim của các em không ổn định, tim mạch của

cơ thể trẻ tỷ lệ với sự tăng công suất hoạt động, sự phục hồi tim mạch sau hoạt động thể lực phụ thuộc vào độ lớn của lượng vận động Sau hoạt động lượng vận động nhỏ cơ thể trẻ phụ hồi nhanh hơn người lớn Nhưng sau lượng vận động lớn cơ thể trẻ phục hồi chậm hơn người lớn

Huyết áp: Cũng tăng dần theo lứa tuổi, trẻ em sự tăng huyết áp

yếu hơn so với người lớn

Hệ hô hấp: Có đặc điểm thở nhanh và không ổn định, thở rộng

và có tỷ lệ thở ra hít vào bằng nhau Tầng số hô hấp vào khoảng 18 – 27 lần/1phút Dung tích của trẻ so với người lớn là lớn hơn Tuy nhiên nếu tính dung tích sống trên 1kg da của trẻ thấp hơn so với người lớn

III PHÂN TÍCH KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN

Đánh giá thực trạng thể lực của học sinh trường THCS Công tác

giáo dục thể chất ở trường THCS đã có những bước tiến bộ đáng kể Tuy nhiên qua thực tế tìm hiểu kế hoạch giảng dạy và học tập của trường, chúng tôi thấy rằng việc giảng dạy thể dục còn nhiều điểm hạn chế, do sân trường không có bóng mát cho các em tập luyện, giáo viên chủ yếu dạy xoay quanh các nội dung của PPCT hay các bài tập đơn giản như: chạy, nhảy để dạy cho các em

Theo như chúng ta đã biết giờ học thể dục của các em rất quý giá và cần thiết sau một thời gian phải ngồi trên lớp và động não với nhiều môn thì các em lại muốn ra sân tập để chạy nhảy và thay đổi bầu không khí giảm đi sự căng thẳng Nhưng với thực tế giảng dạy thể dục trong nhà trường thì chưa giúp ích được nhiều cho các em, chưa lôi cuốn các em, các em vận động còn ít vì vậy thể lực các em vẫn còn yếu Chúng tôi đã tiến hành kiểm tra trong 3 lớp với tổng số học sinh là 100 em (Nam và Nữ) Chúng tôi đã tiến hành kiểm tra với các test sau:

 Chạy nhanh 60m (giây)

 Chạy bền 1000m (giây) 12 – 13 – 14 tuổi

 Bật xa tại chỗ (cm)

Đây là những test chuẩn của tiêu chuẩn rèn luyện thân thể học sinh THCS do liên bộ quy định Tiêu chuẩn này gồm 3 mức:

Đạt yêu cầu, Khá và Giỏi

Được trình bày cụ thể trong bảng sau:

Bảng 1: Tiêu chuẩn rèn luyện thân thể học sinh THCS

Nội dung Mức

độ

12tuổi 13 tuổi 14 tuổi

Chạy nhanh 60m

(giây)

Đạt 11.8 12.8 11.6 12.5 11.3 12.3 Khá 10.6 11.6 10.4 11.3 10.1 11.0 Giỏi 10.0 10.9 9.7 10.6 9.4 10.4 Chạy bền 1000m

(giây) 12 – 13

-14 tuổi

Đạt 4.43 5.33 4.37 5.29 4.25 5.24 Khá 4.25 5.16 4.20 5.11 4.08 5.07 Giỏi 4.14 4.14 4.10 4.10 3.58 3.58 Bật xa tại chỗ

(cm) 12 – 13 – 14

tuổi

Một số trò chơi được lựa chọn nhằm phát triển thể lực cho học sinh THCS.

TT Tên trò

chơi

Lượng vận động

Mục đích của trò chơi Yêu cầu thực

hiện

1 Bảo vệ cờ 15’ Rèn luyện kĩ năng

chạy và tác phong nhanh nhẹn, khẩn trương, phát triển

Học sinh biết phối hợp khéo léo, có ý thức trách nhiệm và