Mà yờu cầu hàng đầu của giỏo dụcthể chất hiện nay là nõng cao thể lực cho học sinh.Xuất phỏt từ nhu cầu của thực tiễn cần phải nõng cao sức bền cho học sinhvới mong muốn đúng gúp vào việ
Trang 1MỤC LỤC
Trang
II Nội dung
2 Thực trạng việc sử dụng trò chơi vận động trong giáo dục
III Kết luận và kiến nghị
Trang 2Nhận thức rõ được vai trò quan trọng của công tác giáo dục thể chất trong quátrình đào tạo lớp người kế cận phát triển toàn diện đức, trí, thể, mỹ phục vụ cho sựnghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Đảng ta luôn rất coi trọng phát triển GDTCtrong trường học các cấp Đặc biệt trong thời kỳ đất nước ta bước vào thời kỳ đổimới, công tác giáo dục thể chất trong các trường học lại càng được Đảng và Nhànước ta quan tâm sâu sắc.
Sự quan tâm sâu sắc này được thể hiện trong các Nghị quyết đại hội Đảngtoàn quốc khoá IV (1986) đến khoá X (2006) và trong các Thông tư, chỉ thị củaĐảng và Nhà nước ta về tăng cường công tác GDTC trong trường học các cấp.Chính nhờ sự quan tâm sâu sắc đó của Đảng và Nhà nước nên các hoạt độngGDTC ở các trường học từ mầm non tới đại học đã ngày càng đi vào nề nếp, chấtlượng ngày càng được nâng cao Từ đó góp phần vào việc thực hiện mục tiêu đàotạo lớp người mới phát triển cao về trí tuệ, cường tráng về thể chất, lành mạnhtrong đạo đức lối sống, phong phú về tinh thần
Do khẳng định được vai trò to lớn của Thể dục thể thao, tháng 3 năm 1946Bác Hồ đã viết lời kêu gọi “Giữ gìn dân chủ, xây dựng nước nhà, xây đời sống mớiviệc gì cũng cần có sức khỏe mới thành công Vậy nên rèn luyện thể dục, bồi bổsức khỏe là bổn phận của mỗi người dân yêu nước'' Chủ Tịch Hồ Chí Minh đã chỉ
ra rằng vận mệnh của đất nước gắn liền với sức khỏe của từng người dân
“Mỗi một người dân yếu ớt tức là làm cho nước yếu ớt một phần, mỗi mộtngười dân khỏe mạnh tức là làm cho đất nước khỏe mạnh” Thấm nhuần tư tưởngChủ Tịch Hồ Chí Minh trong công cuộc xây dựng và bảo vệ tổ quốc xã hội chủnghĩa Đảng và nhà nước ta luôn quan tâm đến việc bồi dưỡng chăm sóc sức khỏecho nhân dân đặc biệt là sự nghiệp trồng người, thế hệ tương lai của đất nước Giáo dục thể chất cho học sinh là một trong những nội dung cơ bản giáo dụctoàn diện: “Trí lực và Thể lực” góp phần giáo dục tố chất vận động, nhân cách, đạođức lối sống, tác phong làm việc Việc gì cũng cần có sức khỏe thì mới có thể làmđược, có sức khỏe tốt, tinh thần minh mẫn thì làm việc gì cũng có kết quả khả thi
Trang 3hơn như mong muốn Do vậy rốn luyện bồi bổ sức khỏe cho học sinh hiện nay, đểlàm nền tảng sau này đú là trỏch nhiệm chung của toàn xó hội
Trong những năm qua Bộ Giỏo dục và Đào tạo đó khụng ngừng cải tiếnphương phỏp dạy học, nõng cao chất lượng giảng dạy Thế nhưng một bộ phậngiỏo viờn dạy bộ mụn Thể dục vẫn hay chủ quan, xem thường, khụng chịu khúnghiờn cứa tài liệu, cỏc chuyờn đề, cỏc đợt tập huấn, cỏc hội thảo chuyờnmụn v.v Dẫn đến trong quỏ trỡnh dạy học nội dung chạy bền học sinh khụnghứng thỳ trong tiết học, học sinh thường chạy giữa chừng rồi bỏ cuộc hoặc là đi bộcho hết đoạn đường quy định Giỏo viờn khụng kiểm tra xem xột tỡnh trạng sứckhỏe và tõm sinh lý của học sinh nờn hay cỏu gắt, phạt cỏc em khụng thực hiện đủnội dung mà giỏo viờn đề ra, làm cho cỏc em xem nội dung chạy bền là cơn ỏcmộng, khụng muốn học nội dung này Nhận thức của học sinh về vai trò của GDTCtrong nhà trờng còn hạn chế, thích chơi trò chơi hơn là rèn luyện sức bền Đõy cũngchớnh là điều mà bản thõn tụi trăn trở lõu nay
Nhưng chỳng ta đó biết mụn chạy bền được giảng dạy xuyờn suốt chươngtrỡnh từ lớp 6 đến lớp 9 của bậc THCS Tập chạy bền để phỏt triển sức bền với cự
ly chạy thường 300m trở lờn, học sinh phần lớn ngỏn, ngại tập luyện vỡ chạy bền lànội dung tập luyện tương đối đơn điệu, đũi hỏi năng lực, sức chịu đựng của ngườitập rất cao, vỡ phải hoạt động trờn một đoạn đường dài, khả năng chống chịu mệtmỏi của cơ thể cao, quỏ trỡnh tập luyện nhất thiết bản thõn người tập phải nỗ lực
và cần cự, tớnh kiờn nhẫn, bền bỉ, dẻo dai
Thờm vào đú khi tổ chức cỏc trũ chơi cho học sinh giỏo viờn cho cỏc em chơi
đi chơi lại một trũ chơi quỏ nhiều lần gõy ra hiện tượng học sinh nhàm chỏn, khụng
cú hứng thỳ trong học tập, khụng cú sự ganh đua giữa tổ này với tổ khỏc, đội nàyvới đội kia Khụng đưa cỏc trũ chơi ưa thớch của địa phương vào nội dung chơi, giải thớch và hướng dẫn luật chơi khụng cụ thể nờn tớnh tổ chức kỷ luật khụng cao.Bờn cạnh đú sự đầu tư trang thiết bị đồ dùng dạy học ở môn học này có lúccòn thiếu thốn chưa đỏp ứng được nhu cầu học tập của học sinh, gõy khụng ớt khú
Trang 4khăn cho giỏo viờn, cộng vào đú một số giỏo viờn chưa sỏng tạo trong tổ chức dạyhọc vỡ thế nờn học sinh chưa đạt yờu cầu về định lượng, giỏo viờn chia nhúm, độichơi khụng đồng đều nờn cú sự khụng cõn sức Mà yờu cầu hàng đầu của giỏo dụcthể chất hiện nay là nõng cao thể lực cho học sinh.
Xuất phỏt từ nhu cầu của thực tiễn cần phải nõng cao sức bền cho học sinhvới mong muốn đúng gúp vào việc nõng cao chất lượng hiệu quả tập luyện phỏt
triển sức bền chung cho học sinh tụi đó mạnh rạn đưa ra SKKN: “Nghiờn cứu lựa chọn một số trũ chơi vận động nhằm phỏt triển sức bền chung cho nữ học sinh khối lớp 9 trường THCS” Hy vọng với cỏc trũ chơi được lựa chọn sẽ được ứng
dụng cú hiệu quả trong cụng tỏc GDTC ở trường THCS X núi riờng và ở cỏctrường THCS núi chung, làm cơ sở lựa chọn và bồi dưỡng nhõn tài thể thao cho đấtnước
2 Mục đớch nghiờn cứu:
Đề tài này đợc xây dựng nhằm mục đích:
- Gúp phần gõy hứng thỳ học tập thể dục cho học sinh, một mụn họcđược coi là ớt được quan tõm thỡ việc đưa trũ chơi vào nội dung chạy bềnnhằm mục đớch, để cỏc em học mà chơi, chơi mà học Trũ chơi thể dục khụngnhững giỳp cỏc em lĩnh hội được tri thức mà cũn giỳp cỏc em củng cố khắcsõu trớ thức đú
- Tạo cho cỏc em sự say mờ, hứng thỳ trong mụn học
- Giỳp cỏc em rốn luyện thõn thể tốt, cú sức khoẻ đảm bảo trong việc học tập
- Sử dụng một số trũ chơi vận động phự hợp với lứa tuổi cỏc em đảm bảo tớnh vừa sức, hấp dẫn
3 Đối tượng và nhiệm vụ nghiờn cứu:
* Đối tượng:
- Nghiờn cứu việc tập luyện giảng dạy mụn chạy bền của nữ học sinh lớp 9
* Nhiệm vụ:
Với sỏng kiến này tụi xỏc định hai nhiệm vụ trọng tõm sau:
- Tỡm hiểu về cơ sở lý luận trong dạy học chạy bền
Trang 5- Nghiên cứu lựa chọn trò chơi vận động phù hợp vào các tiết dạy cụ thểtheo phân phối chương trình nhằm tạo sự hứng thú và phát triển sức bền cho họcsinh nữ khối 9.
* Phạm vi nghiên cứu:
- Không gian: Trường trung học cơ sở
- Thời gian: Năm học 2016 - 2017
Bắt đầu từ tháng 8/2016 đến tháng 4/2017:
Quá trình nghiên cứu chia làm 4 phần:
Phần 1: Từ tháng 8/2016 đến tháng 10/2016 Đọc tài liệu liên quan đến đề
tài nghiên cứu, xác định nhiệm vụ xây dựng đề cương và kế hoạch nghiêncứu
Phần 2: Từ tháng 11/2016 đến tháng 12/2016 Tiến hành điều tra số liệu
để thực hiện giải quyết nhiệm vụ
Phần 3: Từ tháng 1/2017 đến tháng 2/2017 Tiến hành xử lý thông tin số
liệu hoàn thành đề tài
Phần 4: Từ tháng 3/2017 đến tháng 4/2017 Tiến hành xử lý bổ sung thêm thông tin, số liệu hoàn thiện đề tài
4 Phương pháp nghiên cứu:
` - Phương pháp thực nghiệm sư phạm:
Dựa vào dạy thực nghiệm học sinh nữ khối 9 năm học 2016 - 2017
Trang 6II NỘI DUNG
1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm:
- Qua thực tế giảng dạy gần 13 năm tại trường THCS bản thõn tụi nhận thấymuốn tổ chức tốt một tiết học khụng phải là đơn giản Ở chương trỡnh lớp 9, đặcbiệt là học sinh nữ khối 9, các em đang có sự thay đổi về cơ thể, ngoại hình nên vận
động mạnh các em hay rụt rè, vận động không thoải mái Nội dung chạy bền trongphõn phối cú nhiều tiết sử dụng trũ chơi (do GV chọn) nhưng hầu hết giỏo viờnchưa chỳ trọng quan tõm lựa chọn trũ chơi, cỏc trũ chơi thường lặp lại nhiều lầngõy sự nhàm chỏn Vỡ vậy nú đũi hỏi người giỏo viờn phải nỗ lực rất nhiều, phảithường xuyờn học tập, tự bồi dưỡng nõng cao trỡnh độ, nghiệp vụ đỏp ứng mọi yờucầu đũi hỏi của việc đổi mới PPDH, nõng cao chất lượng dạy - học bộ mụn Phảităng cường dự giờ, trao đổi kinh nghiệm, tham khảo cỏc bài giảng của đồng nghiệp
để rỳt kinh nghiệm nõng cao nghiệp vụ sư phạm Hơn nữa điều kiện về sõn bói tậpluyện, trang thiết bị dụng cụ cũn thiếu rất nhiều nờn rất khú khăn cho việc đưa trũchơi vào cỏc tiết học
- Khi lờn lớp, vẫn cũn giỏo viờn thực hiện cỏc bước lờn lớp một cỏch cứngnhắc, chưa linh hoạt, tuần tự đi từ bước này sang bước khỏc, làm cho giờ học nhàmchỏn, nặng nề Chưa kết hợp và giải quyết hài hũa giữa cỏc bước lờn lớp
Cỏc khõu tổ chức chưa linh hoạt, nờn trong giờ học mất nhiều thời gian tập hợpcũng như luõn chuyển đội hỡnh làm ảnh hưỏng khụng nhỏ đến thời gian luyện tậpcủa học sinh
- Hơn nữa một bộ phận nhỏ học sinh chưa thấy rừ tầm quan trọng của việchọc mụn thể dục nhất là ( nội dung Chạy bền) Với những hiện trạng trờn, làm chochất lượng giờ dạy chưa thật đạt yờu cầu Thực tế và mục tiờu cũn cú một khoảngcỏch cần được khắc phục nhằm thực hiện cú chất lượng mục tiờu rốn luyện sức bền
và rốn luyện thể lực, gúp phần nõng cao sức khỏe cho học sinh
* Ưu điểm:
Trang 7Chúng ta đều biết giáo viên giữ một vai trò hết sức quan trọng, quyết định đến chất lượng đào tạo Chính giáo viên là những người trực tiếp giảng dạy, truyềnthụ kiến thức, tri thức khoa học cho học sinh Hiện tại trường THCS X có giáo viêngiảng dạy môn học Giáo dục thể chất (thể dục), là mét giáo viên được đào tạochuẩn về trình độ chuyên môn nghiệp vụ giáo dục thể chất Là giáo viên trẻ, luônnhiệt huyết đam mê, yêu nghề.
Mặc dù từ trước tới nay môn Thể dục ở bậc THCS chỉ được xem như mônhọc phụ Tuy nhiên tại trường THCS X thì môn Thể dục cũng như tất cả các mônhọc đều được Ban Giám hiệu cũng như tất cả các giáo viên trong toàn trường hếtsức coi trọng và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động nội khoá cũng như ngoạikhoá
* Hạn chế:
Trò chơi vận động đã ngày càng được nghiên cứu và ứng dụng trong giáo dụcthể chất nói chung và phát triển sức bền chung cho học sinh nói riêng Tuy vậyviệc sử dụng trò chơi vận động để phát triển sức bền chung cho nữ học sinh khốilớp 9 Trường THCS X còn thể hiện một số bất cập
- Về phía giáo viên:
Việc sử dụng trò chơi vận động còn đơn điệu, lượng vận động thấp, chấtlượng các trò chơi không cao chưa thực sự hấp dẫn học sinh, làm cho các emkhông thích tham gia chơi gây cảm giác nhằm chán làm ảnh hưởng đến kết quả giờhọc Đặc biệt là đối với các trò chơi nhằm phát triển sức bền chung cho nữ họcsinh khối 9 vẫn còn hết sức hạn chế cả về số lượng và chất lượng
Một số giáo viên đã có những vận dụng về trò chơi tuy nhiên chỉ mới dừng ởmột số trò chơi mang tính chất giờ, hoặc trò chơi trong môn giáo dục thể chất,nhưng những trò chơi nhằm phát triển tố chất sức bền chung thì gần như chưađược áp dụng nhiều vào trong giảng dạy
Nhiều trò chơi chưa hấp dẫn, tính phù hợp chưa phổ biến
- Về phía học sinh:
Chất lượng đầu vào của học sinh không cao so với các trường trong khu vực.Nhiều học sinh nghiện điện tử và bỏ học đi chơi game
Trang 8Nhiều học sinh lười vận động và không có hứng thú với môn thể dục, đa phầncác em đều có cảm giác ngại tập và không muốn cố gắng.
Một số học sinh thì mất tự tin vào bản thân mình sống cô lập không hòađồng, lớp học không có tinh thần đoàn kết, không có ý thức cầu tiến
Số học sinh thiếu ý thức chiếm số lượng không nhỏ trong khối lớp 9 Bêncạnh đó sân trường lúc nào cũng đông, sân bãi thiếu bóng mát, cơ sở vật chất cònthiếu, chưa đảm bảo cho quá trình tập luyện
Vì vậy việc lựa chọn và áp dụng có hiệu quả một số trò chơi vận động nhằmnâng cao sức bền chung cho các em học sinh khối 9 là hết sức cần thiết đặc biệt làcác em học sinh nữ khối 9
2 Thực trạng việc sử dụng trò chơi vận động trong giáo dục sức bền cho nữ học sinh trường THCS X.
Để khảo sát thực trạng sử dụng trò chơi phát triển sức bền chung cho nữ họcsinh trường THCS X, đặc biệt là học sinh khối lớp 9, SKKN của tôi đã sử dụngphương pháp phỏng vấn trực tiếp các giáo viên giảng dạy môn GDTC của cáctrường lân cận Đồng thời tiến hành khảo sát bằng phương pháp quan sát sư phạm
về tần xuất sử dụng trong tuần, lượng vận động của mỗi trò chơi (thời gian, cường
độ và mật độ) Kết quả khảo sát được trình bày ở bảng 1.2.1
B ng 1.2.1 Th c tr ng s d ng trò ch i phát tri n s c b n chung cho ực trạng sử dụng trò chơi phát triển sức bền chung cho ạng sử dụng trò chơi phát triển sức bền chung cho ử dụng trò chơi phát triển sức bền chung cho ụng trò chơi phát triển sức bền chung cho ơi phát triển sức bền chung cho ển sức bền chung cho ức bền chung cho ền chung cho
n h c sinh kh i 9 tr ữ học sinh khối 9 trường THCS X ọc sinh khối 9 trường THCS X ối 9 trường THCS X ường THCS X ng THCS X.
Số
TT Các trò chơi
Kết quả phỏng vấn (n = 5)
Thường xuyên
Không thường xuyên
Tần xuất
sử dụng trong tuần
Thời gian tiến hành mỗi trò chơi
Cường
độ bài tập
Mật
độ bài tập
Trang 94 Trò chơi giăng
Trungbình Thưa
6 Trò chơi chạy
TrungBình
Một điểm nổi bật trong việc sử dụng trò chơi phát triển sức bền chung cho nữhọc sinh khối 9 là sử dụng quá nhiều trò chơi có cường độ cao, mật độ thưa nêncác bài tập này đã chuyển tính chất sang phát triển sức bền yếm khí là chính màphát triển sức bền chung chỉ là phụ
Một điều đáng quan tâm khác là các trò chơi mà giáo viên đưa vào sử dụngchưa thật sự đa dạng Các trò chơi sử dụng phương tiện tập luyện như bóng, dâynhảy, rào cản… còn ít Bên cạnh đó còn do những yếu tố khách quan tác động đếnnhư cơ sở vật chất, trang thiết bị còn thiếu thốn, sân bãi tập luyện chưa đảm bảo
Do đó việc ứng dụng các trò chơi vận động nhằm phát triển sức bền chung cho họcsinh là chưa đảm bảo yêu cầu
Để làm rõ hơn thực trạng sử dụng bài tập phát triển sức bền chung tôi đã kiểmtra các Test đánh giá sức bền chung cho nữ học sinh khối 9 trường THCS X
Trang 10Kết quả kiểm tra sức bền chung của các em học sinh nữ khối 9 thông qua 3Test đánh giá sức bền, sau đó tiến hành so sánh với người cùng nhóm tuổi Kết quảđược trình bày ở bảng 1.2.2.
Bảng 1.2.2 Thực trạng trình độ phát triển sức bền chung của nữ học sinh khối 9 Trường THCS X
STT Test kiểm tra
Nữ học sinh(n = 125)Học sinh nữ khối lớp 9Trường THCS X
Người bình thườngcùng nhóm tuổi
3 Test chỉ số công năng
Qua kết quả trình bày ở bảng 1.2.2 ta có thể nhận thấy:
- Trình độ phát triển sức bền chung của nữ học sinh khối 9 trường THCS làtương đối đồng đều
- Trình độ phát triển sức bền chung của nữ học sinh khối 9 trường THCS cócao hơn một chút so với nữ bình thường cùng nhóm tuổi, song sự khác biệt không
có ý nghĩa Điều đó cũng đồng nghĩa với hiệu quả của việc vận dụng các trò chơivận động phát triển sức bền chung cho nữ học sinh khối lớp 9 của giáo viên làchưa cao
Để đảm bảo cho việc dạy và học môn thể dục có chất lượng, rút ngắn đượcthời gian và nâng nâng cao được thành tích, thì việc lựa chọn một số trò chơi vậnđộng nhằm phát triển sức bền chung cho học sinh khối 9 nói chung và nữ học sinhkhối 9 nói riêng theo kế hoạch, có cơ sở khoa học là một trong những công tác hếtsức cần thiết và quan trọng
Vì những cơ sở trên tôi muốn trao đổi với các thầy giáo, cô giáo để tìm ra cácbài tập các trò chơi vận động nhằm phát triển được tối đa sức bền chung cho các
em học sinh nữ khối 9 từ đó giúp các em nâng cao được thành tÝch học tập của
Trang 11mình, đồng thời nâng cao nghiệp vụ công tác của bản thân, nâng cao chất lượnggiáo dục, chất lượng giảng dạy của giáo viên và học tập của học sinh.
3 Các biện pháp giải quyết vấn đề:
3.1.Xác định các tiêu chí để lựa chọn trò chơi vận động phát triển sức bền chung cho nữ học sinh khối lớp 9 trường THCS
Để lựa chọn được trò chơi có hiệu quả nhằm phát triển sức bền chung cho nữhọc sinh khối lớp 9 trường THCS tôi đã tham khảo các tài liệu để đề xuất một sốtiêu chí cho việc lựa chọn trò chơi Tiếp đó tôi tiến hành phỏng vấn bằng phiếu hỏicác huấn luyện viên điền kinh trường Đại học Sư phạm Thể dục thể thao Hà Nôi,các thầy giáo trong bộ môn để thu thập thông tin được chính xác và khách quan
Kết quả phỏng vấn được trình bày ở bảng (phụ lục 2.1.1).
Qua kết quả trình bày ở bảng phụ lục 2.1.1 cho thấy cả 5 tiêu chí mà SKKN
đề xuất đều được các chuyên gia tán thành với tỷ lệ số phiếu từ 93,75% đến 100%
Vì vậy tôi đã sử dụng cả 5 tiêu chí này để tham khảo đối chiếu trong quá trình lựachọn trò chơi vận động nhằm phát triển sức bền chung cho đối tượng nghiên cứu
3.2 Lựa chọn trò chơi vận động nhằm phát triển sức bền chung
Để lựa chọn được một số trò chơi vận động nhằm phát triển sức bền chung tôi
đã tổng hợp các trò chơi từ các cuốn trò chơi vận động của Nguyễn Hợp Pháp,Nguyễn Toán, Nguyễn Văn Trạch, Đinh Văn Lẫm, Lê Anh Thơ… Sau đó đốichiếu với các tiêu chí đã trình bày ở phần 2.1 để sàng lọc, loại các trò chơi khôngđáp ứng được các tiêu chí đã xác định Tiếp đó dựa vào điều kiện sân bãi dụng cụ,trình độ thể chất của học sinh để xác định lượng vận động, các yêu cầu khi tiếnhành trò chơi
Kết quả các bước trên tôi đã lựa chọn được 11 trò chơi nhằm phát triển sứcbền chung cho đối tượng nghiên cứu bao gồm:
1 Trò chơi người thừa thứ 3.
2 Trò chơi ném “ma”.
3 Trò chơi người, súng, hổ
4 Trò chơi giăng lưới bắt cá
5 Trò chơi Hoàng Anh - Hoàng Yến