Luận văn thạc sỹ - Kiểm soát chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương tại Kho bạc Nhà nước Điện Biên

1.Lý do chọn đề tài Vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ Ngân sách Nhà nước là một nguồn tài chính hêt sức quan trọng của một quốc gia đối với phát triển kinh tế- xã hội của cả nước cũng như từng địa phương. Nguồn vốn này không những góp phần quan trọng tạo lập cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền kinh tế, mà còn có tính định hướng đầu tư, góp phần đắc lực cho việc thực hiện những vấn đề xã hội và bảo vệ môi trường. Thực hiện công cuộc đổi mới đất nước, hàng năm Nhà nước dành một lượng vốn khá lớn chi Ngân sách Nhà nước cho đầu tư phát triển. Trong cơ cấu nguồn vốn chi đầu tư xây dựng cơ bản tại mỗi địa phương, gồm các nguồn vốn trung ương hỗ trợ cho ngân sách địa phương theo các mục tiêu nhiệm vụ cụ thể, nguồn vốn trái phiếu chính phủ, nguồn vốn ODA và nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương (vốn đầu tư trong cân đối phân bổ từ ngân sách trung ương cho địa phương và vốn đầu tư từ nguồn thu sử dụng đất của địa phương); trong các nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản của địa phương, nguồn vốn cân đối ngân sách chiếm tỷ trọng tương đối lớn trong tổng số vốn đầu tư. Chi đầu tư XDCB từ nguồn cân đối ngân sách địa phương do chính quyền địa phương được toàn quyền lựa chọn danh mục dự án, quyết định bố trí vốn đầu tư trong kế hoạch đầu tư trung hạn và hàng năm trên cơ sở sắp xếp ưu tiên cho các dự án có tính cấp thiết, có ý nghĩa lớn đối với phát triển kinh tế xã hội của địa phương. Do nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản có vai trò quan trọng, vì vậy việc kiểm soát chặt chẽ các khoản chi Ngân sách Nhà nước đối với các khoản chi đầu tư xây dựng cơ bản, nhất là đối với nguồn vốn cấn đối ngân sách địa phương luôn là mối quan tâm lớn của Chính phủ, các Bộ, ngành và chính quyền địa phương, góp phần quan trọng trong việc giám sát sự phân phối và sử dụng nguồn lực tài chính một cách đúng mục đích, có hiệu quả; đồng thời là một biện pháp hữu hiệu để thực hành tiết kiệm, chống lãng phí. Trong điều kiện nền kinh tế có nhiều biến động và tốc độ phát triển chưa cao như hiện nay, việc huy động và tích lũy một lượng vốn lớn cho đầu tư còn gặp rất nhiều khó khăn và hạn chế. Không những thế tình trạng thất thoát, lãng phí vốn đầu tư xây dựng cơ bản xảy ra ngày càng nhiều, tại tất cả các khâu, các giai đoạn của hoạt động đầu tư với lượng vốn thất thoát rất lớn. Bởi vậy yêu cầu đặt ra là phải thực hiện công tác quản lý vốn, sử dụng vốn đầu tư tiết kiệm, hiệu quả và chất lượng. Trong đó việc nâng cao hoạt động kiểm soát chi vốn đầu tư xây dưng cơ bản tại Kho bạc nhà nước là rất cần thiết bởi KBNN là cơ quan cuối cùng kiểm soát để đưa vốn ra khỏi Ngân sách Nhà nước. Tăng cường công tác kiểm soát chi vốn đầu tư xây dựng cơ bản tại KBNN có ý nghĩa to lớn trong việc giảm thiểu thất thoát lãng phí và nâng cao chất lượng sử dụng vốn từ Ngân sách Nhà nước. Cũng như trong cả nước, việc kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN tỉnh Điện Biên cũng được chú trọng. Các cấp chính quyền tỉnh và đặc biệt là hệ thống Kho bạc Nhà nước trên địa bàn đã có nhiều nỗ lực trong việc triển khai thực hiện cơ chế chính sách chung, cải tiến quy trình, thủ tục cấp phát và quản lý sử dụng, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra. Những nỗ lực không mệt mỏi đó đã góp phần quan trọng vào việc sử dụng nguồn vốn này đúng mục đích, đúng luật và có hiệu quả cao; kịp thời phát hiện những khoản chi đầu tư XDCB sai mục đích, sai nguyên tắc, vi phạm quy trình, sai định mức chi tiêu..., góp phần quan trọng vào việc nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu từ XDCB từ NSNN theo nhiệm vụ được giao. Tuy vậy, công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB từ nguồn NSNN của KBNN tỉnh Điện Biên, trong đó có nguồn cân đối ngân sách địa phương còn có những bất cập trong nhiều nội dung và ở các khâu của quá trình kiểm soát chi; vai trò trách nhiệm của một số cơ quan, đơn vị và cá nhân có trách nhiệm trong hoạt động kiểm soát chi chưa được phát huy đầy đủ, không ít các khoản chi không đủ điều kiện chi theo luật định; cơ chế quản lý và phối hợp hoạt động nghiệp vụ còn có hạn chế nhất định…. Vì vậy, hiệu quả của công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN tỉnh Điện Biên còn hạn chế. Trong điều kiện cả nước đang đẩy mạnh cải cách hành chính, đổi mới quản lý chi tiêu công, thực hành tiết kiệm và chống thất thoát, lãng phí thì việc hoàn thiện quản lý chi tiêu công nói chung và kiểm soát chi chặt chẽ chi đầu tư XDCB đang đặt ra rất bức xúc. Việc tìm kiếm những giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát chi vốn đầu tư XDCB, trong đó có nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương đang là vấn đề rất cấp thiết. Đó cũng là lí do của việc lựa chọn đề tài“Kiểm soát chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương tại Kho bạc Nhà nước Điện Biên’’ 2. Tình hình nghiên cứu Cho đến nay đã có một số công trình nghiên cứu khoa học về các đề tài hoàn thiện và tăng cường công tác quản lý vốn đầu tư XDCB từ nguồn vốn NSNN ở phạm vi toàn quốc và một số các tỉnh, như: Luận văn thạc sĩ kinh tế "Hoàn thiện công tác quản lý chi đầu tư XDCB thuộc nguồn vốn NSNN qua KBNN" của tác giả Dương Cao Sơn, Học viện Tài chính, Hà Nội, năm 2008; Luận văn đưa ra thực trạng và đánh giá những điểm mạnh, điểm yếu trong công tác quản lý chi đầu tư XDCB qua hệ thống KBNN, nguyên nhân của những điểm yếu, các giải pháp kiến nghị thực hiện đối với toàn bộ hệ thống KBNN. Luận văn thạc sỹ kinh tế, Trường Đại học Kinh tế quốc dân, Hà Nội, năm 2013 của tác giả Nguyễn Huy Huyến về "Hoàn thiện kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN tỉnh Lai Châu"; Luận văn tập trung làm rõ tính chất, đặc điểm và sự cần thiết phải hoàn thiện công tác quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN trên địa bàn tỉnh Lai Châu, đề ra các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý vốn đầu tư từ NSNN đối với các ban ngành chức năng tỉnh Lai Châu. Luận văn thạc sỹ kinh tế “Tăng cường kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN Hưng Yên” của tác giả Nguyễn Thị Việt Hà, Trường Đại học Mỏ - Địa chất, Hà Nội, năm 2015; Luận văn đã đề cập đến công tác quản lý và sử dụng vốn trên địa bàn tỉnh Hưng yên, trong đó tác giả đã phân tích các thực trạng, nguyên ngân và đưa ra được các kiến nghị và giải pháp tăng cường công tác quản lý vốn đầu tư trong phạm vi trên địa bàn tỉnh Hưng Yên. Tuy nhiên các công trình nghiên cứu khoa học trên đánh giá theo một góc độ rộng, như công tác quản lý kiểm soát chi đầu tư XDCB trong phạm vi toàn hệ thống Kho bạc Nhà nước, công tác quản lý kiểm soát chi tất cả các nguồn vốn đầu tư trong phạm vi một tỉnh. Qua tìm hiểu tác giả chưa thấy có đề tài nào nghiên cứu cụ thể cho đối tượng là kiểm soát chi đầu tư XDCB nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương tại một KBNN tỉnh. Mặt khác đề tài này vận dụng các lý luận về khoa học để nghiên cứu trên địa bàn một tỉnh nghèo, với các điều kiện kinh tế xã hội còn nhiều khó khăn, đang là đối tượng được ưu tiên đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật để xóa đói, giảm nghèo. Vì vậy, đề tài “Kiểm soát chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương tại Kho bạc Nhà nước Điện Biên” sẽ có ý nghĩa thực tế và góp phần làm phong phú thêm tình hình nghiên cứu khoa học ở lĩnh vực này. 3. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài - Xác định được khung nghiên cứu về kiểm soát chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương qua KBNN tỉnh. - Phân tích được thực trạng kiểm soát chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương qua KBNN tỉnh Điện Biên, làm rõ được những ưu điểm, chỉ rõ được những hạn chế và những nguyên nhân chủ yếu. - Đề xuất được một số giải pháp hoàn thiện kiểm soát chi đầu tư XDCB nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương qua KBNN tỉnh Điện Biên. 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài Đối tượng nghiên cứu: Kiểm soát chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương qua Kho bạc Nhà nước tỉnh Điện Biên. Phạm vi nghiên cứu: - Về nội dung nghiên cứu: Nghiên cứu hệ thống kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN tỉnh bao gồm: Bộ máy kiểm soát chi, hình thái kiểm soát chi, công cụ kiểm soát chi và quy trình kiểm soát chi. -Không gian nghiên cứu: chỉ nghiên cứu đối với nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương; nghiên cứu tại Kho bạc nhà nước tỉnh Điện Biên -Thời gian nghiên cứu: Dữ liệu thu thập giai đoạn từ năm 2012 đến năm 2016, số liệu thứ cấp thu thập vào tháng 4/2017, và đề xuất giải pháp đến năm 2020

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

TRẦN VĂN CƯỜNG

KIỂM SOÁT CHI ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN

TỪ NGUỒN VỐN CÂN ĐỐI NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG

TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC ĐIỆN BIÊN

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế và chính sách

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH DOANH VÀ QUẢN LÝ

Người hướng dẫn khoa học:

TS NGUYỄN THỊ LỆ THÚY

HÀ NỘI - NĂM 2017

Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật Tôicam kết bằng danh dự cá nhân rằng nghiên cứu này do tôi tự thực hiện và không viphạm yêu cầu về sự trung thực của học thuật.

Tác giả luận văn

Trần Văn Cường

Để hoàn thành bản luận văn này, em xin chân thành cảm ơn sự tận tình hướng

dẫn của TS Nguyễn Thị Lệ Thúy

Em xin bày tỏ lòng biết ơn tới các thầy, cô giáo trong Khoa Khoa học quản ly,Viện Đào tạo Sau đại học, Trường Đại học Kinh tế quốc dân đã tạo điều kiện giúp

đỡ em hoàn thành bản luận văn này

Học viên

Trần Văn Cường

LỜI CAM ĐOAN

CƠ BẢN TỪ NGUỒN VỐN CÂN ĐỐI NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC TỈNH 7 1.1 Chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương 7

1.1.1 Khái niệm chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối ngân sáchđịa phương 71.1.2 Đặc điểm chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối ngân sáchđịa phương 71.1.3 Nội dung chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối ngân sáchđịa phương 81.1.4 Vai trò của chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối ngân sách địaphương 10

1.2 Kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương qua Kho bạc Nhà nước tỉnh 11

1.2.1 Khái niệm kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đốingân sách địa phương 111.2.2 Mục tiêu và nguyên tắc kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốncân đối ngân sách địa phương 121.2.3 Hệ thống kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đốingân sách địa phương 14

1.3 Các yếu tố ảnh hưởng đến kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương qua Kho bạc Nhà nước tỉnh 21

1.3.2 Yếu tố thuộc các chủ đầu tư 22

1.3.3 Yếu tố khác thuộc môi trường của Kho bạc nhà nước tỉnh 22

Chương 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT CHI ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGUỒN VỐN CÂN ĐỐI NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC TỈNH ĐIỆN BIÊN GIAI ĐOẠN 2012-2016 25

2.1 Tổng quan về Kho bạc Nhà nước tỉnh Điện Biên 25

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển của Kho bạc Nhà nước tỉnh Điện Biên 25

2.1.2 Chức năng nhiệm vụ của Kho bạc Nhà nước tỉnh Điện Biên 26

2.1.3 Cơ cấu tổ chức của Kho bạc Nhà nước tỉnh Điện Biên 27

2.2 Thực trạng kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương qua Kho bạc Nhà nước tỉnh Điện Biên 28

2.2.1 Các dự án đầu tư sử dụng nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương trên địa bàn tỉnh Điện Biên 28

2.2.2 Chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương qua Kho bạc Nhà nước tỉnh Điện Biên 29

2.3 Thực trạng kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương qua Kho bạc Nhà nước tỉnh Điện Biên giai đoạn 2012-2016 32

2.3.1 Thực trạng bộ máy kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương 32

2.3.2 Thực trạng hình thái và công cụ kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương 37

2.3.3 Thực trạng thực hiện quy trình kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương 43

2.4 Đánh giá kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương qua Kho bạc Nhà nước tỉnh Điện Biên giai đoạn 2012-2016 57

2.4.1 Đánh giá thực hiện mục tiêu kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương qua Kho bạc Nhà nước tỉnh Điện Biên giai đoạn 2012-2016 57

sách địa phương qua Kho bạc Nhà nước tỉnh Điện Biên giai đoạn 2012-2016 58

2.4.3 Điểm yếu của kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương qua Kho bạc Nhà nước tỉnh Điện Biên giai đoạn 2012-2016 60

2.4.4 Nguyên nhân của những điểm yếu 62

Chương 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KIỂM SOÁT CHI ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGUỒN VỐN CÂN ĐỐI NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC TỈNH ĐIỆN BIÊN ĐẾN 2020 69

3.1 Định hướng hoàn thiện kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương qua Kho bạc Nhà nước tỉnh Điện Biên đến 2020 69

3.1.1 Định hướng hoàn thiện kiểm soát chi của Kho bạc Nhà nước đến năm 2020 69

3.1.2 Phương hướng hoàn thiện kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương qua Kho bạc Nhà nước tỉnh Điện Biên đến 2020 70

3.2 Giải pháp pháp hoàn thiện kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương qua Kho bạc Nhà nước tỉnh Điện Biên 72

3.2.1 Giải pháp về bộ máy kiểm soát 72

3.2.2 Giải pháp về hình thái và công cụ kiểm soát chi 75

3.2.3 Giải pháp về thực hiện quy trình kiểm soát chi 76

3.2.4 Các giải pháp khác 79

3.3 Một số kiến nghị 84

3.3.1 Kiến nghị với chính quyền tỉnh Điện Biên 84

3.3.2 Kiến nghị với Kho bạc Nhà nước trung ương 86

3.3.3 Kiến nghị với các chủ đầu tư 87

KẾT LUẬN 89 TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

NSNN Ngân sách Nhà nước

TTVĐT Thanh toán vốn đầu tư

Bảng 2.1: Bảng tổng hợp các dự án và kế hoạch vốn cân đối ngân sách địa

phương từ 2012 -2016 28

Bảng 2.2: Bảng tổng hợp phân loại các dự án nguồn vốn cân đối NSĐP theo nhóm từ 2012 -2016 29

Bảng 2.3: Bảng tổng hợp số liệu chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đối NSĐP qua KBNN tỉnh Điện Biên 30

Bảng 2.4: Cơ cấu chi đầu tư XDCB nguồn vốn cân đối NSĐP qua KBNN 31

Bảng 2.5: Kết quả khảo sát về cơ cấu bộ máy kiểm soát chi 35

Bảng 2.6: Chất lượng đội ngũ kiểm soát chi đầu tư XDCB KBNN Điện Biên .35 Bảng 2.7: Kết quả khảo sát về cán bộ KSC KBNN Điện Biên 36

Bảng 2.8: Số công việc, hợp đồng áp dụng hình thái thanh toán trước kiểm soát sau.38 Bảng 2.9: Số công việc, hợp đồng áp dụng hình thái kiểm soát trước thanh toán sau 39

Bảng 2.10: Kết quả khảo sát đánh giá về công cụ kiểm soát chi 43

Bảng 2.11: Số bộ hồ sơ pháp ly các dự án sử dụng nguồn vốn cân đối NSĐP tiếp nhận qua KBNN tỉnh Điện Biên giai đoạn 2012-2016 44

Bảng 2.12: Kết quả điều tra về tiếp nhận và kiểm soát hồ sơ pháp ly 45

Bảng 2.13: Số dự án được tạm ứng vốn đầu tư 2012-2016 46

Bảng 2.14: Một số lỗi điển hình trong kiểm soát tạm ứng vốn đầu tư 47

Bảng 2.15: Kết quả khảo sát về kiểm soát tạm ứng vốn đầu tư 48

Bảng 2.16: Tình hình thanh toán vốn đầu tư XDCB nguồn vốn cân đối NSĐP qua KBNN tỉnh Điện Biên giai đoạn 2012-2016 50

Bảng 2.17: Tổng hợp Giấy đề nghị thanh toán vốn đầu tư có chênh lệch sau kiểm tra của KBNN tỉnh Điện Biên giai đoạn 2012-2016 51

Bảng 2.18: Một số lỗi điển hình trong kiểm soát thanh toán theo khối lượng hoàn thành nguồn vốn cân đối NSĐP tại KBNN tỉnh Điện Biên 52

Bảng 2.20: Thống kê số lượng công trình quyết toán giai đoạn 2012-2016 55

Bảng 2.21: Một số lỗi điển hình trong phối hợp quyết toán và xử ly công nợ sau quyết toán tại KBNN tỉnh Điện Biên 56

Bảng 2.22: Tỷ lệ giải ngân nguồn vốn đầu tư cấn đối NSĐP trên địa bàn 57

Bảng 2.23: Tỷ lệ từ chối thanh toán nguồn cân đối NSĐP 58

Bảng 2.24: Tình hình luân chuyển cán bộ phòng Kiểm soát chi 63

SƠ ĐỒ Sơ đồ 1.1: Quy trình tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ pháp ly 17

Sơ đồ 1.2: Quy trình Kiểm soát tạm ứng, thanh toán vốn đầu tư 18

Sơ đồ 2.1 : Cơ cấu bộ máy KSC đầu tư XDCB qua KBNN tỉnh Điện Biên 32

TRẦN VĂN CƯỜNG

KIỂM SOÁT CHI ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN

TỪ NGUỒN VỐN CÂN ĐỐI NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG

TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC ĐIỆN BIÊN

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế và chính sách

TÓM TẮT LUẬN VĂN THẠC SĨ

TÓM TẮT LUẬN VĂN

1 Tính cấp thiết của đề tài

Vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ Ngân sách Nhà nước là một nguồn tài chínhhêt sức quan trọng của một quốc gia đối với phát triển kinh tế- xã hội của cả nướccũng như từng địa phương Nguồn vốn này không những góp phần quan trọng tạo lập

cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền kinh tế, mà còn có tính định hướng đầu tư, góp phầnđắc lực cho việc thực hiện những vấn đề xã hội và bảo vệ môi trường Thực hiệncông cuộc đổi mới đất nước, hàng năm Nhà nước dành một lượng vốn khá lớn chiNgân sách Nhà nước cho đầu tư phát triển Trong cơ cấu nguồn vốn chi đầu tư xâydựng cơ bản tại mỗi địa phương, gồm các nguồn vốn trung ương hỗ trợ cho ngân sáchđịa phương theo các mục tiêu nhiệm vụ cụ thể, nguồn vốn trái phiếu chính phủ,nguồn vốn ODA và nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương (vốn đầu tư trong cânđối phân bổ từ ngân sách trung ương cho địa phương và vốn đầu tư từ nguồn thu sửdụng đất của địa phương); trong các nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản của địaphương, nguồn vốn cân đối ngân sách chiếm tỷ trọng tương đối lớn trong tổng số vốnđầu tư Chi đầu tư XDCB từ nguồn cân đối ngân sách địa phương do chính quyền địaphương được toàn quyền lựa chọn danh mục dự án, quyết định bố trí vốn đầu tưtrong kế hoạch đầu tư trung hạn và hàng năm trên cơ sở sắp xếp ưu tiên cho các dự án

có tính cấp thiết, có y nghĩa lớn đối với phát triển kinh tế xã hội của địa phương

Do nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản có vai trò quan trọng, vì vậy việckiểm soát chặt chẽ các khoản chi Ngân sách Nhà nước đối với các khoản chi đầu tưxây dựng cơ bản, nhất là đối với nguồn vốn cấn đối ngân sách địa phương luôn làmối quan tâm lớn của Chính phủ, các Bộ, ngành và chính quyền địa phương, gópphần quan trọng trong việc giám sát sự phân phối và sử dụng nguồn lực tài chínhmột cách đúng mục đích, có hiệu quả; đồng thời là một biện pháp hữu hiệu để thựchành tiết kiệm, chống lãng phí

Trong điều kiện nền kinh tế có nhiều biến động và tốc độ phát triển chưa caonhư hiện nay, việc huy động và tích lũy một lượng vốn lớn cho đầu tư còn gặp rấtnhiều khó khăn và hạn chế Không những thế tình trạng thất thoát, lãng phí vốn đầu

tư xây dựng cơ bản xảy ra ngày càng nhiều, tại tất cả các khâu, các giai đoạn củahoạt động đầu tư với lượng vốn thất thoát rất lớn Bởi vậy yêu cầu đặt ra là phảithực hiện công tác quản ly vốn, sử dụng vốn đầu tư tiết kiệm, hiệu quả và chấtlượng Trong đó việc nâng cao hoạt động kiểm soát chi vốn đầu tư xây dưng cơ bảntại Kho bạc nhà nước là rất cần thiết bởi KBNN là cơ quan cuối cùng kiểm soát để

đưa vốn ra khỏi Ngân sách Nhà nước Tăng cường công tác kiểm soát chi vốn đầu

tư xây dựng cơ bản tại KBNN có y nghĩa to lớn trong việc giảm thiểu thất thoátlãng phí và nâng cao chất lượng sử dụng vốn từ Ngân sách Nhà nước

Cũng như trong cả nước, việc kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN tỉnhĐiện Biên cũng được chú trọng Các cấp chính quyền tỉnh và đặc biệt là hệ thốngKho bạc Nhà nước trên địa bàn đã có nhiều nỗ lực trong việc triển khai thực hiện cơchế chính sách chung, cải tiến quy trình, thủ tục cấp phát và quản ly sử dụng, tăngcường công tác thanh tra, kiểm tra Những nỗ lực không mệt mỏi đó đã góp phầnquan trọng vào việc sử dụng nguồn vốn này đúng mục đích, đúng luật và có hiệu quảcao; kịp thời phát hiện những khoản chi đầu tư XDCB sai mục đích, sai nguyên tắc,

vi phạm quy trình, sai định mức chi tiêu , góp phần quan trọng vào việc nâng caohiệu quả sử dụng vốn đầu từ XDCB từ NSNN theo nhiệm vụ được giao

Tuy vậy, công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB từ nguồn NSNN của KBNN tỉnhĐiện Biên, trong đó có nguồn cân đối ngân sách địa phương còn có những bất cập trongnhiều nội dung và ở các khâu của quá trình kiểm soát chi; vai trò trách nhiệm của một số

cơ quan, đơn vị và cá nhân có trách nhiệm trong hoạt động kiểm soát chi chưa được pháthuy đầy đủ, không ít các khoản chi không đủ điều kiện chi theo luật định; cơ chế quản ly

và phối hợp hoạt động nghiệp vụ còn có hạn chế nhất định… Vì vậy, hiệu quả của côngtác kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN tỉnh Điện Biên còn hạn chế

Trong điều kiện cả nước đang đẩy mạnh cải cách hành chính, đổi mới quản lychi tiêu công, thực hành tiết kiệm và chống thất thoát, lãng phí thì việc hoàn thiện quản

ly chi tiêu công nói chung và kiểm soát chi chặt chẽ chi đầu tư XDCB đang đặt ra rấtbức xúc Việc tìm kiếm những giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát chi vốn đầu tưXDCB, trong đó có nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương đang là vấn đề rất cấp

thiết Đó cũng là lí do của việc lựa chọn đề tài“Kiểm soát chi đầu tư XDCB từ

nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương tại Kho bạc Nhà nước Điện Biên’’

2 Mục tiêu nghiên cứu

- Xác định được khung nghiên cứu về kiểm soát chi đầu tư XDCB từ nguồnvốn cân đối ngân sách địa phương qua KBNN tỉnh

- Phân tích được thực trạng kiểm soát chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đốingân sách địa phương qua KBNN tỉnh Điện Biên, làm rõ được những ưu điểm, chỉ rõđược những hạn chế và những nguyên nhân chủ yếu

- Đề xuất được một số giải pháp hoàn thiện kiểm soát chi đầu tư XDCBnguồn vốn cân đối ngân sách địa phương qua KBNN tỉnh Điện Biên

3 Kết cấu của Luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, luận văn gồm 3 chương:

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM SOÁT CHI ĐẦU TƯ XÂY DỰNG

CƠ BẢN TỪ NGUỒN VỐN CÂN ĐỐI NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG

QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC TỈNH

1.1 Chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương

Trong phần này luận văn tập trung nghiên cứu các nội dung cơ bản về chiđầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đối NSĐP như: Khái niệm về chi đầu tư XDCB từnguồn vốn cân đối NSĐP, đặc điểm chủ yếu của chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn cânđối NSĐP, vai trò của chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đối NSĐP, qua đó giúpngười đọc hiểu được thế nào là chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đốiNSĐP, vai trò và phân loại được cơ cấu của chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đốiNSĐP

1.2 Kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương qua Kho bạc Nhà nước tỉnh

Trong phần này tác giả làm rõ khái niệm về kiểm soát chi đầu tư XDCB từnguồn vốn cân đối NSĐP qua KBNN tỉnh, cũng như các mục tiêu, nguyên tắc vànội dung kiểm soát chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đối NSĐP qua KBNN tỉnh,

từ đó thấy rõ tầm quan trọng của công tác kiểm soát chi từ XDCB từ nguồn vốn cânđối NSĐP qua KBNN tỉnh

Đồng thời với những nội dung trên, tác giả đã nêu lên các yếu tố tham gia trongquá thực hiện kiểm soát chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đối NSĐP qua KBNNtỉnh, gồm 3 yếu tố : (1) Bộ máy kiểm soát chi; (2) Hình thái và công cụ kiểm soát chi;(3) Quy trình kiểm soát chi đầu tư Qua đó để giúp người đọc thấy được các yếu tố nàytham gia vào kiểm soát chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đối NSĐP và có tầm quantrọng, ảnh hưởng như thế nào để đạt được những mục tiêu đã đề ra

1.3 các yếu tố ảnh hưởng đến kiểm soát chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đối NSĐP qua KBNN tỉnh

Trong phần này tác giả phản ánh các yếu tố ảnh hưởng đến công tác kiểmsoát chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đối NSĐP qua KBNN tỉnh, gồm 3 nhómyếu tố cơ bản:

Yếu tố thuộc KBNN tỉnh:

- Quản ly nguồn nhân lực tại Kho bạc Nhà nước tỉnh;

- Trang thiết bị cơ sở vật chất- kỹ thuật, ứng dụng công nghệ;

- Kiểm soát nội bộ của Kho bạc Nhà nước tỉnh;

- Công tác phổ biến các quy định kiểm soát chi của KBNN tới các chủ đầu tưYếu tố thuộc các chủ đầu tư: Ý thức chấp hành trong việc quản ly đầu tưXDCB; kiến thức và hiểu biết của chủ đầu tư về quy trình kiểm soát chi

Yếu tố thuộc môi trường của Kho bạc Nhà nước tỉnh:

- Nợ công và ngân sách địa phương;

- Hệ thống pháp luật, các chế độ, chính sách quy định trong quản ly đầu tư XDCB;

- Các cơ quan quản ly nhà nước có liên quan

Chương 2 PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG KIỂM SOÁT CHI ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN TỪ NGUỒN VỐN CÂN ĐỐI NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC TỈNH ĐIỆN BIÊN GIAI ĐOẠN 2012-2016 2.1 Tổng quan về Kho bạc Nhà nước tỉnh Điện Biên

Trong phần này tác giả giới thiệu sơ lược về Kho bạc Nhà nước tỉnh ĐiệnBiên trong đó nêu rõ: Quá trình hình thành và phát triển, chức năng và nhiệm vụchính của Kho bạc Nhà nước tỉnh Điện Biên, cơ cấu tổ chức của Kho bạc Nhà nướctỉnh Điện Biên trong thời gian nghiên cứu của luận văn 2012-2016

2.2 Thực trạng chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối NSĐP qua Kho bạc Nhà nước tỉnh Điện Biên

Phần này luận văn chỉ ra số liệu chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đốiNSĐP qua KBNN tỉnh Điện Biên trong giai đoạn 2012-2016 và số liệu về phân loạicác dự án, cơ cấu các khoản chi của chi đầu tư XDCB như chi xây lắp, chi thiết bị,chi phí khác…và một số nhận xét đánh giá về tình hình chi đầu tư XDCB từ nguồnvốn cân đối NSĐP trên địa bàn tỉnh Điện Biên

2.3 Thực trạng kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối NSĐP qua Kho bạc Nhà nước tỉnh Điện Biên giai đoạn 2012-2016

Phần này tác giả phản ánh thực trạng kiểm soát chi đầu tư XDCB từ nguồnvốn cân đối NSĐP qua KBNN tỉnh Điện Biên theo các yếu tố đã đề cập trongchương 1, đó là:

Thực trạng bộ máy kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân

đối NSĐP

Nêu lên các căn cứ để xây dựng bộ máy kiểm soát chi đầu tư XDCB từnguồn vốn cân đối NSĐP qua KBNN tỉnh Điện Biên và được trình bày khái quát

qua sơ đồ 2.1“Cơ cấu bộ máy kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN tỉnh ĐiệnBiên”, tiếp đó trình bày nhiệm vụ của các bộ phận trong cơ cấu đó Đồng thời với bộmáy kiểm soát chi này là thực trạng cán bộ kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từnguồn vốn cân đối NSĐP với những phản ánh về chất lượng nhân sự kiểm soát chinhư: trình độ đạo tạo, kiến thức chuyên môn, kỹ năng nghiệp vụ, thái độ giao dịch.

Thực trạng hình thái và công cụ kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ

nguồn vốn cân đối NSĐP

Tác giả nêu rõ việc sử dụng các hình thái và công cụ trong kiểm soát chi đầu

tư XDCB từ nguồn vốn cân đối NSĐP qua KBNN tỉnh Điện Biên, những hình thái

và công cụ nào đang được sử dụng tốt và phát huy hiệu quả, những hình thái vàcông cụ nào chưa được sử dụng hoặc sử dụng chưa tốt, chưa mang lại hiệu quảtrong kiểm soát chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đối NSĐP

Thực trạng thực hiện quy trình kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ

nguồn vốn cân đối NSĐP

Nêu lên những vấn đề chính của quá trình thực hiện quy trình kiểm soát chi đầu

tư XDCB từ nguồn vốn cân đối NSĐP qua KBNN tỉnh Điện Biên, và các số liệu tổng hợpminh họa cho từng bước, qua đó có những nhìn nhận đánh giá về những thuận lợi, kết quảđạt được và những khó khăn, sai sót thường mắc phải trong thực hiện quy trình tại KBNNtỉnh Điện Biên Thực trạng thực hiện quy trình đó được tác giả thể hiện chi tiết qua 3 bước:

Thực trạng tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ pháp lý

Thực trạng kiểm soát tạm ứng vốn và thanh toán vốn đầu tư từ nguồn vốn cân đối NSĐP

Thực trạng công tác quyết toán vốn cấn đối NSĐP

2.4 Đánh giá kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối NSĐP qua Kho bạc Nhà nước tỉnh Điện Biên giai đoạn 2012-2016

Đánh giá thực hiện mục tiêu kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồnvốn cân đối NSĐP qua Kho bạc Nhà nước tỉnh Điện Biên giai đoạn 2012-2016, kếtquả đạt được so với mục tiêu đã đề ra,

Điểm mạnh kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đốiNSĐP qua Kho bạc Nhà nước tỉnh Điện Biên: được đánh giá qua 3 nội dung sau:

- Về bộ máy kiểm soát chi: Việc sắp xếp, bố trí, đào tạo nguồn nhân lực đượcquan tâm hợp ly và từng bước được nâng cao

- Về hình thái và công cụ kiểm soát chi: Các hình thái KSC đã được quantâm chỉ đạo thực hiện; các công cụ kế hoạch vốn, cam kết chi đã thực hiện đảm bảo

trong phạm vi kế hoạch vốn giao; hồ sơ, chứng từ lưu trữ đảm bảo, hợp pháp hợp lệ;ứng dụng công nghệ thông tin đã được KBNN tỉnh quan tâm đẩy mạnh.

- Về thực hiện quy trình kiểm soát chi: Đảm bảo kiểm soát chặt chẽ, theo chế

độ quy định, đồng thời cũng tạo thuận lợi cho các chủ đầu tư trong công tác giaodịch; các vướng mắc phát sinh trong quá trình thực hiện kiểm soát chi đều đượcphối hợp giải đáp, xử ly đầy đủ, kịp thời

Điểm yếu của kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đốiNSĐP qua Kho bạc Nhà nước tỉnh Điện Biên: Bên cạnh những kết quả đã đạt được,kiểm soát chi vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối NSĐP qua Kho bạcNhà nước tỉnh Điện Biên vẫn còn những tồn tại, hạn chế nhất định, thể hiện quanhững nội dung sau:

- Về bộ máy kiểm soát chi: Chưa có quy định cụ thể công tác phối hợp giữacác phòng ban có liên quan tròng công tác kiểm soát chi Trình độ chuyên môn, kỹnăng giao tiếp cán bộ kiểm soát chi chưa cao

- Về thực hiện quy trình kiểm soát chi: Còn mắc nhiều lỗi trong thực hiệnquy trình ở cả 3 bước: tiếp nhận và kiểm soát hồ sơ pháp ly, kiểm soát tạm ứng vàtoán khối lượng hoàn thành, công tác quyết toán vốn

- Về hình thái và công cụ kiểm soát:

+ Về hình thái KSC: Kiểm soát sau trong hình thái thanh toán trước kiểmsoát sau đôi khi còn chưa được thực hiện ngay sau khi thanh toán

+ Việc sử dụng các công cụ còn yếu, ứng dụng công nghệ thông tin để phục

vụ công tác kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối NSĐP cònhạn chế

Nguyên nhân của những điểm yếu kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từnguồn vốn cân đối NSĐP qua Kho bạc Nhà nước tỉnh Điện Biên:

Nguyên nhân do Kho bạc Nhà nước tỉnh Điện Biên:

- Do hạn chế quản ly nguồn nhân lực;

- Sự đầu tư hiện đại hóa trang thiết bị cơ sở vật chất-kỹ thuật tại KBNN tỉnhĐiện Biên còn hạn chế;

- Kiểm soát nội bộ của KBNN Điện Biên ít được quan tâm;

- phối hợp của KBNN tỉnh Điện Biên với các cơ quan liên quan

Nguyên nhân do các chủ đầu tư: Do năng lực, kinh nghiệm trong tổ chức

quản ly dự án đầu tư XDCB còn hạn chế

Nguyên nhân do các yếu tố môi trường của KBNN Điện Biên

- Do cơ chế, chính sách;

- Do công tác phân cấp ủy quyền còn bất cập và một số hạn chế trong côngtác quản ly của các cơ quan chức năng;

- Công tác kiểm tra đôn đốc, hướng dẫn của các cơ quan chức năng làm chưa tốt;

- Do vướng mắc trong công tác đền bù GPMB;

- Do chế tài xử ly vi phạm chưa đủ mạnh;

- Do quy trình KSC còn có những quy định chưa cụ thể, rõ ràng, bất cập

Chương 3 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN KIỂM SOÁT CHI ĐẦU TƯ XÂY DỰNG

CƠ BẢN TỪ NGUỒN VỐN CÂN ĐỐI NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG QUA

KHO BẠC NHÀ NƯỚC TỈNH ĐIỆN BIÊN ĐẾN 2020

3.1 Định hướng hoàn thiện kiểm soát chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương qua Kho bạc Nhà nước tỉnh Điện Biên đến 2020

Trong phần này tác giả tập trung đề cập đến định hướng chung về hoàn thiệncông tác kiểm soát chi của Kho bạc Nhà nước đến năm 2020 và cụ thể đến phươnghướng hoàn thiện kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đốiNSĐP qua Kho bạc Nhà nước tỉnh Điện Biên đến 2020

3.2 Giải pháp hoàn thiện kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối NSĐP qua Kho bạc Nhà nước tỉnh Điện Biên

Sau khi đã xây dựng cơ sở ly luận của luận văn, thực trạng và điểm mạnh,điểm yếu, nguyên nhân của những điểm yếu trong công tác kiểm soát chi đầu tưXDCB từ nguồn vốn cân đối NSĐP qua KBNN tỉnh Điện Biên, từ đó tác giả đưa ranhững giải pháp hoàn thiện kiểm soát chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đốiNSĐP qua KBNN tỉnh Điện Biên thông qua những yếu tố đã được đề cập và đánhgiá cụ thể ở chương 1 và chương 2, cụ thể:

Giải pháp về bộ máy kiểm soát

- Giải pháp hoàn thiện cơ cấu bộ máy kiểm soát chi

- Giải pháp đảm bảo nhân sự kiểm soát chi

Giải pháp về hình thái và công cụ kiểm soát chi

- Áp dụng linh hoạt các hình thái kiểm soát chi;

- Sử dụng thành thạo các công cụ như chứng từ, hồ sơ;

- Hiện đại hóa ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác kiểm soát chi.

Giải pháp hoàn thiện thực hiện quy trình kiểm soát chi

-Giải pháp hoàn thiện tiếp nhận, kiểm tra hồ sơ pháp ly;

-Giải pháp hoàn thiện kiểm soát tạm ứng vốn đầu tư và thanh toán khốilượng hoàn thành;

-Giải pháp hoàn thiện quyết toán vốn đầu tư

Các giải pháp khác:

- Hoàn thiện quản ly nguồn nhân lực tại KBNN tỉnh Điện Biên;

- Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất kỹ thuật, công nghệ cho công tác kiểmsoát chi vốn đầu tư XDCB;

- Tăng cường công tác kiểm soát nội bộ;

- Tăng cường phối hợp giữa Kho bạc Nhà nước tỉnh Điện Biên và các cơquan liên quan

3.3 Một số kiến nghị

Trên cơ sở những hạn chế đã được chỉ ra, nguyên nhân dẫn đến những hạn chế

đó, luận văn đã đề xuất một số giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát chi đầu tưXDCB từ nguồn vốn cân đối NSĐP qua KBNN Điện Biên Để thực hiện được nhữnggiải pháp đó, tác giả đã kiến nghị các vấn đề cơ bản sau :

- Kiến nghị với chính quyền tỉnh Điện Biên;

- Kiến nghị với KBNN trung ương;

- Kiến nghị với các chủ đầu tư

TRẦN VĂN CƯỜNG

KIỂM SOÁT CHI ĐẦU TƯ XÂY DỰNG CƠ BẢN

TỪ NGUỒN VỐN CÂN ĐỐI NGÂN SÁCH ĐỊA PHƯƠNG

TẠI KHO BẠC NHÀ NƯỚC ĐIỆN BIÊN

Chuyên ngành: Quản lý kinh tế và chính sách

LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH DOANH VÀ QUẢN LÝ

Người hướng dẫn khoa học:

TS NGUYỄN THỊ LỆ THÚY

MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ Ngân sách Nhà nước là một nguồn tài chínhhêt sức quan trọng của một quốc gia đối với phát triển kinh tế- xã hội của cả nướccũng như từng địa phương Nguồn vốn này không những góp phần quan trọng tạolập cơ sở vật chất kỹ thuật cho nền kinh tế, mà còn có tính định hướng đầu tư, gópphần đắc lực cho việc thực hiện những vấn đề xã hội và bảo vệ môi trường Thựchiện công cuộc đổi mới đất nước, hàng năm Nhà nước dành một lượng vốn khá lớnchi Ngân sách Nhà nước cho đầu tư phát triển Trong cơ cấu nguồn vốn chi đầu tưxây dựng cơ bản tại mỗi địa phương, gồm các nguồn vốn trung ương hỗ trợ chongân sách địa phương theo các mục tiêu nhiệm vụ cụ thể, nguồn vốn trái phiếuchính phủ, nguồn vốn ODA và nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương (vốn đầu

tư trong cân đối phân bổ từ ngân sách trung ương cho địa phương và vốn đầu tư từnguồn thu sử dụng đất của địa phương); trong các nguồn vốn đầu tư xây dựng cơbản của địa phương, nguồn vốn cân đối ngân sách chiếm tỷ trọng tương đối lớntrong tổng số vốn đầu tư Chi đầu tư XDCB từ nguồn cân đối ngân sách địa phương

do chính quyền địa phương được toàn quyền lựa chọn danh mục dự án, quyết định

bố trí vốn đầu tư trong kế hoạch đầu tư trung hạn và hàng năm trên cơ sở sắp xếp

ưu tiên cho các dự án có tính cấp thiết, có y nghĩa lớn đối với phát triển kinh tế xãhội của địa phương

Do nguồn vốn đầu tư xây dựng cơ bản có vai trò quan trọng, vì vậy việckiểm soát chặt chẽ các khoản chi Ngân sách Nhà nước đối với các khoản chi đầu tưxây dựng cơ bản, nhất là đối với nguồn vốn cấn đối ngân sách địa phương luôn làmối quan tâm lớn của Chính phủ, các Bộ, ngành và chính quyền địa phương, gópphần quan trọng trong việc giám sát sự phân phối và sử dụng nguồn lực tài chínhmột cách đúng mục đích, có hiệu quả; đồng thời là một biện pháp hữu hiệu để thựchành tiết kiệm, chống lãng phí

Trong điều kiện nền kinh tế có nhiều biến động và tốc độ phát triển chưa caonhư hiện nay, việc huy động và tích lũy một lượng vốn lớn cho đầu tư còn gặp rất

nhiều khó khăn và hạn chế Không những thế tình trạng thất thoát, lãng phí vốn đầu

tư xây dựng cơ bản xảy ra ngày càng nhiều, tại tất cả các khâu, các giai đoạn củahoạt động đầu tư với lượng vốn thất thoát rất lớn Bởi vậy yêu cầu đặt ra là phảithực hiện công tác quản ly vốn, sử dụng vốn đầu tư tiết kiệm, hiệu quả và chấtlượng Trong đó việc nâng cao hoạt động kiểm soát chi vốn đầu tư xây dưng cơ bảntại Kho bạc nhà nước là rất cần thiết bởi KBNN là cơ quan cuối cùng kiểm soát đểđưa vốn ra khỏi Ngân sách Nhà nước Tăng cường công tác kiểm soát chi vốn đầu

tư xây dựng cơ bản tại KBNN có y nghĩa to lớn trong việc giảm thiểu thất thoátlãng phí và nâng cao chất lượng sử dụng vốn từ Ngân sách Nhà nước

Cũng như trong cả nước, việc kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN tỉnhĐiện Biên cũng được chú trọng Các cấp chính quyền tỉnh và đặc biệt là hệ thốngKho bạc Nhà nước trên địa bàn đã có nhiều nỗ lực trong việc triển khai thực hiện cơchế chính sách chung, cải tiến quy trình, thủ tục cấp phát và quản ly sử dụng, tăngcường công tác thanh tra, kiểm tra Những nỗ lực không mệt mỏi đó đã góp phầnquan trọng vào việc sử dụng nguồn vốn này đúng mục đích, đúng luật và có hiệu quảcao; kịp thời phát hiện những khoản chi đầu tư XDCB sai mục đích, sai nguyên tắc,

vi phạm quy trình, sai định mức chi tiêu , góp phần quan trọng vào việc nâng caohiệu quả sử dụng vốn đầu từ XDCB từ NSNN theo nhiệm vụ được giao

Tuy vậy, công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB từ nguồn NSNN của KBNN tỉnhĐiện Biên, trong đó có nguồn cân đối ngân sách địa phương còn có những bất cậptrong nhiều nội dung và ở các khâu của quá trình kiểm soát chi; vai trò trách nhiệmcủa một số cơ quan, đơn vị và cá nhân có trách nhiệm trong hoạt động kiểm soát chichưa được phát huy đầy đủ, không ít các khoản chi không đủ điều kiện chi theo luậtđịnh; cơ chế quản ly và phối hợp hoạt động nghiệp vụ còn có hạn chế nhất định…

Vì vậy, hiệu quả của công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN tỉnh Điện Biêncòn hạn chế

Trong điều kiện cả nước đang đẩy mạnh cải cách hành chính, đổi mới quản lychi tiêu công, thực hành tiết kiệm và chống thất thoát, lãng phí thì việc hoàn thiện quản

ly chi tiêu công nói chung và kiểm soát chi chặt chẽ chi đầu tư XDCB đang đặt ra rấtbức xúc Việc tìm kiếm những giải pháp hoàn thiện công tác kiểm soát chi vốn đầu tư

XDCB, trong đó có nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương đang là vấn đề rất cấp

thiết Đó cũng là lí do của việc lựa chọn đề tài“Kiểm soát chi đầu tư XDCB từ

nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương tại Kho bạc Nhà nước Điện Biên’’

2 Tình hình nghiên cứu

Cho đến nay đã có một số công trình nghiên cứu khoa học về các đề tài hoànthiện và tăng cường công tác quản ly vốn đầu tư XDCB từ nguồn vốn NSNN ởphạm vi toàn quốc và một số các tỉnh, như:

Luận văn thạc sĩ kinh tế "Hoàn thiện công tác quản lý chi đầu tư XDCB thuộc

nguồn vốn NSNN qua KBNN" của tác giả Dương Cao Sơn, Học viện Tài chính, Hà

Nội, năm 2008; Luận văn đưa ra thực trạng và đánh giá những điểm mạnh, điểm yếutrong công tác quản ly chi đầu tư XDCB qua hệ thống KBNN, nguyên nhân củanhững điểm yếu, các giải pháp kiến nghị thực hiện đối với toàn bộ hệ thống KBNN

Luận văn thạc sỹ kinh tế, Trường Đại học Kinh tế quốc dân, Hà Nội, năm

2013 của tác giả Nguyễn Huy Huyến về "Hoàn thiện kiểm soát chi đầu tư XDCB

qua KBNN tỉnh Lai Châu"; Luận văn tập trung làm rõ tính chất, đặc điểm và sự cần

thiết phải hoàn thiện công tác quản ly vốn đầu tư XDCB từ NSNN trên địa bàn tỉnhLai Châu, đề ra các giải pháp hoàn thiện công tác quản ly vốn đầu tư từ NSNN đốivới các ban ngành chức năng tỉnh Lai Châu

Luận văn thạc sỹ kinh tế “Tăng cường kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNNHưng Yên” của tác giả Nguyễn Thị Việt Hà, Trường Đại học Mỏ - Địa chất, Hà Nội,năm 2015; Luận văn đã đề cập đến công tác quản ly và sử dụng vốn trên địa bàn tỉnhHưng yên, trong đó tác giả đã phân tích các thực trạng, nguyên ngân và đưa ra đượccác kiến nghị và giải pháp tăng cường công tác quản ly vốn đầu tư trong phạm vi trênđịa bàn tỉnh Hưng Yên

Tuy nhiên các công trình nghiên cứu khoa học trên đánh giá theo mộtgóc độ rộng, như công tác quản ly kiểm soát chi đầu tư XDCB trong phạm vitoàn hệ thống Kho bạc Nhà nước, công tác quản ly kiểm soát chi tất cả cácnguồn vốn đầu tư trong phạm vi một tỉnh Qua tìm hiểu tác giả chưa thấy có đềtài nào nghiên cứu cụ thể cho đối tượng là kiểm soát chi đầu tư XDCB nguồn

vốn cân đối ngân sách địa phương tại một KBNN tỉnh Mặt khác đề tài này vậndụng các ly luận về khoa học để nghiên cứu trên địa bàn một tỉnh nghèo, vớicác điều kiện kinh tế xã hội còn nhiều khó khăn, đang là đối tượng được ưu tiênđầu tư xây dựng cơ sở vật chất, hạ tầng kỹ thuật để xóa đói, giảm nghèo Vì

vậy, đề tài “Kiểm soát chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương tại Kho bạc Nhà nước Điện Biên” sẽ có y nghĩa thực tế và góp phần

làm phong phú thêm tình hình nghiên cứu khoa học ở lĩnh vực này

3 Mục tiêu nghiên cứu của đề tài

- Xác định được khung nghiên cứu về kiểm soát chi đầu tư XDCB từ nguồnvốn cân đối ngân sách địa phương qua KBNN tỉnh

- Phân tích được thực trạng kiểm soát chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đốingân sách địa phương qua KBNN tỉnh Điện Biên, làm rõ được những ưu điểm, chỉ rõđược những hạn chế và những nguyên nhân chủ yếu

- Đề xuất được một số giải pháp hoàn thiện kiểm soát chi đầu tư XDCBnguồn vốn cân đối ngân sách địa phương qua KBNN tỉnh Điện Biên

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài

Đối tượng nghiên cứu: Kiểm soát chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đối

ngân sách địa phương qua Kho bạc Nhà nước tỉnh Điện Biên

Phạm vi nghiên cứu:

- Về nội dung nghiên cứu: Nghiên cứu hệ thống kiểm soát chi đầu tư XDCBqua KBNN tỉnh bao gồm: Bộ máy kiểm soát chi, hình thái kiểm soát chi, công cụkiểm soát chi và quy trình kiểm soát chi

- Không gian nghiên cứu: chỉ nghiên cứu đối với nguồn vốn cân đối ngânsách địa phương; nghiên cứu tại Kho bạc nhà nước tỉnh Điện Biên

- Thời gian nghiên cứu: Dữ liệu thu thập giai đoạn từ năm 2012 đến năm

2016, số liệu thứ cấp thu thập vào tháng 4/2017, và đề xuất giải pháp đếnnăm 2020

5 Phương pháp nghiên cứu

5.1 Khung lý thuyết

5.2 Qui trình nghiên cứu

Bước 1: Thu thập tài liệu và nghiên cứu về ly thuyết kiểm soát chi để xây dựngkhung nghiên cứu về kiểm soát chi đầu tư XDCB qua KBNN tỉnh Phương phápnghiên cứu sử dụng trong bước này là phương pháp phân tích hệ thống, phươngpháp tổng hợp và mô hình hóa

Bước 2: Thu thập thông tin, dữ liệu thứ cấp từ các nguồn báo cáo thống kê từ:

Sở Tài chính, Sở Kế hoạch, KBNN tỉnh để phân tích thực trạng chi đầu tư XDCBnguồn vốn cân đối ngân sách địa phương qua KBNN tỉnh Điện Biên và thực trạngkiểm soát chi đầu tư XDCB nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương qua KBNNtỉnh Điện Biên giai đoạn 2012-2016 Phương pháp sử dụng là phương pháp thống

-Bộ máy kiểm soát chi

- Hình thức kiểm soát chi

- Công cụ kiểm soát chi

-Quy trình kiểm soát chi

Kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương qua KBNN tỉnh

-Bộ máy kiểm soát chi

- Hình thức kiểm soát chi

- Công cụ kiểm soát chi

-Quy trình kiểm soát chi

Đối tượng kiểm soát chi

Chi đầu tư xây dựng cơ bản cho các công trình xây dựng từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương trên địa bàn tỉnh

Đối tượng kiểm soát chi

Chi đầu tư xây dựng cơ bản cho các công trình xây dựng từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương trên địa bàn tỉnh

Mục tiêu kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương qua KBNN tỉnh

-Đảm bảo chi đúng thời gian, đúng khối lượng;

-Đảm bảo chi đúng nội dung, đúng đối tượng chống lãng phí;

-Đảm bảo chủ đầu

tư hiểu rõ và thực hiện đúng chính sách chế độ

Mục tiêu kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương qua KBNN tỉnh

-Đảm bảo chi đúng thời gian, đúng khối lượng;

-Đảm bảo chi đúng nội dung, đúng đối tượng chống lãng phí;

-Đảm bảo chủ đầu

tư hiểu rõ và thực hiện đúng chính sách chế độ

Bước 3: Để phân tích đánh giá thực trạng kiểm soát chi ngoài việc thuthập thông tin, dữ liệu thứ cấp từ các nguồn báo cáo của các cơ quan chứcnăng, còn kết hợp với việc điều tra, khảo sát sử dụng các bảng hỏi cán bộKBNN trực tiếp và có liên quan đến việc nhiệm vụ kiểm soát chi, các chủ đầu

tư sử dụng nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương về mức độ hài lòng đốivới thực trạng kiểm soát chi (theo phụ lục số 01, 02 đính kèm) Bảng hỏiđược phát cho 30 đại diện chủ đầu tư và 21 cán bộ KBNN từ ngày 3 tháng 4năm 2017 và nhận trả lời, đánh giá đến ngày 12 tháng 4 năm 2017 Bảng hỏiđược xử ly và tổng hợp thành các bảng để đánh giá thực trạng công tác kiểmsoát chi các dự án nguồn vốn cân đối NSĐP

Bước 4: Phân tích các ưu điểm và hạn chế trong kiểm soát chi đầu tưXDCB nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương qua KBNN tỉnh Điện Biêngiai đoạn 2012-2016, từ đó xác định các nguyên nhân dẫn đến các hạn chế.Phương pháp nghiên cứu là phương pháp phân tích,quy nạp, tổng hợp

Bước 5: Từ các điểm yếu, hạn chế của kiểm soát chi đầu tư XDCB từnguồn vốn cân đối ngân sách địa phương qua KBNN tỉnh, đề xuất các giảipháp hoàn thiện kiểm soát chi đầu tư XDCB Từ các nguyên nhân đề xuất cáckiến nghị đối với các cơ quan có liên quan nhằm hoàn thiện kiểm soát chi đầu

tư XDCBtừ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương qua KBNN tỉnh

6 Kết cấu của đề tài

Nội dung gồm 3 chương

Chương 1: Cơ sở ly luận về kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ

nguồn vốn cân đối ngân sách địa phươngqua Kho bạc nhà nước tỉnh

Chương 2: Thực trạng kiểm soát chi đầu tư XDCB nguồn vốn cân đối

ngân sách địa phương qua KBNN tỉnh Điện Biên giai đoạn 2012-2016

Chương 3: Giải pháp hoàn thiện kiểm soát chi đầu tư XDCB nguồn vốn

cân đối ngân sách địa phương qua KBNN tỉnh Điện Biênđến 2020

Chương 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KIỂM SOÁT CHI ĐẦU TƯ XÂY DỰNG

CƠ BẢN TỪ NGUỒN VỐN CÂN ĐỐI NGÂN SÁCH

ĐỊA PHƯƠNG QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC TỈNH

1.1 Chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương

1.1.1 Khái niệm chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương

Nguồn vốn cân đối NSĐP là nguồn vốn được tập trung trên cơ sở các khoản thuNSNN phân cấp cho cấp địa phương hưởng, thu bổ sung từ ngân sách trung ương phân

bổ cho các khoản chi NSNN thuộc nhiệm vụ chi của cấp địa phương Nguồn vốn cấnđối ngân sách địa phương dùng để chi cho các danh mục công trình do tỉnh được chủđộng lựa chọn, chi đối ứng cho các dự án có các nguồn vốn vay nợ, viện trợ nướcngoài, chi lồng ghép với các dự án có nguồn hỗ trợ có mục tiêu từ NSTW

Chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương là nhiệm

vụ chi của ngân sách địa phương để thực hiện các chương trình, dự án đầu tư kết cấu

hạ tầng và các chương trình, dự án phục vụ phát triển kinh tế - xã hội trên địa bàn địaphương, được sử dụng toàn bộ bằng nguồn cân đối NSĐP hoặc sử dụng 1 phần nguồnvốn cân đối NSĐP để chi đối ứng, lồng ghép cùng với các nguồn vốn khác

1.1.2 Đặc điểm chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương

Chi đầu tư XDCB từ nguồn cân đối NSĐP được chi cho các dự án đầu tư trênđịa bàn thuộc thẩm quyền quản ly của địa phương (không bao gồm các dự án đầu tưxây dựng cơ sở vật chất, trụ sở làm việc của các cơ quan trung ương đóng trên địabàn và các dự án đầu tư trên địa bàn nhưng thuộc thẩm quyền quản ly của các Bộ,ngành trung ương), chi đầu tư XDCB từ nguồn cân đối NSĐP có những đặc điểm:

Thứ nhất, chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương gắn

với hoạt động NSNN nói chung và hoạt động chi NSNN địa phương nói riêng, gắnvới quản ly và sử dụng vốn theo phân cấp về chi NSNN cho đầu tư phát triển Do

đó, việc hình thành, phân bổ, sử dụng và thanh quyết toán nguồn vốn này được thực

hiện chặt chẽ, theo luật định, theo các nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ vốnđầu tư phát triển nguồn NSNN do Chính phủ quy định.

Thứ hai, chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương được

sử dụng chủ yếu để đầu tư cho các công trình xây dựng cơ sở vật chất hạ tầng, cáccông trình phục vụ lợi ích công cộng theo quy định của Luật ngân sách nhà nước,Luật đầu tư công và các luật khác Do đó, việc đánh giá hiệu quả sử dụng nguồnvốn cân đối ngân sách địa phương mang tính toàn diện, trên cơ sở đánh giá tác động

cả về kinh tế, xã hội và môi trường

Thứ ba, chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương gắn với

các quy trình đầu tư dự án, từ khâu chuẩn bị đầu tư, thực hiện đầu tư dự án đến khâukết thúc đầu tư, đưa dự án vào khai thác sử dụng

Thứ tư, phạm vi và mức độ chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa

phương luôn gắn liền với việc thực hiện mục tiêu kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội củađịa phương trong từng thời kỳ Chi NSNN cho đầu tư XDCB từ nguồn cân đối NSĐP

là nhằm để thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế-xã hội của địa phương trong từngthời kỳ Chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế-xã hội của địa phương là cơ

sở nền tảng trong việc xây dựng kế hoạch chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đốiNSĐP Chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội trong từng thời kỳ có

y nghĩa quyết định đến mức độ và thứ tự ưu tiên chi cho đầu tư XDCB từ nguồn vốncân đối NSĐP Chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đối NSĐP gắn với kế hoạch pháttriển kinh tế-xã hội nhằm đảm bảo phục vụ tốt nhất việc thực hiện kế hoạch phát triểnkinh tế-xã hội và nâng cao hiệu quả chi đầu tư XDCB của địa phương

1.1.3 Nội dung chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương

Chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương bao gồmnhiều khoản chi với những mục đích khác nhau, có tính chất và đặc điểm khác nhau Trong cơ cấu chi của NSNN của địa phương, chi đầu tư xây dựng cơ bản từnguồn vốn cân đối thường là khoản chi chiếm tỷ trọng tương đối lớn Tuỳ theo yêucầu quản ly, có thể phân loại chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đối ngân sách địaphương theo các tiêu thức khác nhau:

* Nếu xét theo tính chất công trình, chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đốingân sách địa phương bao gồm:

Chi đầu tư XDCB cho các dự án xây dựng mới: là các khoản chi cho đầu tư xây

dựng các dự án, công trình mới, chưa có trong phạm vi địa phương Kết quả của quátrình này là làm tăng thêm tài sản cố định, tăng thêm năng lực sản xuất mới cho kinh tếđịa phương nói riêng và nền kinh tế quốc dân nói chung

Chi đầu tư XDCB cho các dự án cải tạo, sửa chữa, mở rộng: là các khoản chi

để cải tạo, sửa chữa hoặc mở rộng những tài sản cố định hiện có nhằm duy trì hoặctăng thêm công suất và hiện đại hoá tài sản cố định hiện có của địa phương

* Nếu xét theo cấu thành vốn đầu tư, chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đốingân sách địa phương, bao gồm: chi phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư; chi phíxây dựng gồm chi phí phá dỡ, chi phí san lấp mặt bằng, chi phí xây dựng các côngtrình, hạng mục công trình; chi phí thiết bị gồm chi phí mua sắm thiết bị công trình

và thiết bị công nghệ, chi phí lắp đặt, thí nghiệm, hiệu chỉnh, chi phí vận chuyển,thuế , các loại phí và các chi phí liên quan khác; chi phí quản ly dự án gồm các chiphí để tổ chức thực hiện các công việc quản ly dự án từ khâu chuẩn bị dự án, thựchiện dự án đến kết thúc xây dựng đưa công trình của dự án vào khai thác sửdụng;chi phí tư vấn đầu tư xây dựng gồm chi phí tư vấn khảo sát, lập Báo cáonghiên cứu khả thi, lập Báo cáo kinh tế - kỹ thuật, chi phí thiết kế lập dự toán, chiphí tư vấn giám sát xây dựng và các chi phí tư vấn khác liên quan; chi phí khác gồmchi phí hạng mục chung và các chi phí không thuộc các nội dung các chi phí trên;chi phí dự phòng gồm chi phí dự phòng cho yếu tố trượt giá trong thời gian thựchiện dự án và dự phòng cho khối lượng công việc phát sinh

* Nếu xét theo trình tự XDCB, chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đối ngânsách địa phương, bao gồm:

Chi chuẩn bị đầu tư là các khoản chi phục vụ cho nghiên cứu chủ trương đầu tư,

sự cần thiết đầu tư dự án, chi lập dự án đầu tư, xét duyệt và quyết định đầu tư dự án.Chi thực hiện đầu tư là các khoản chi thực hiện những công tác chuẩn bị xây dựng

và thực hiện công tác đầu tư xây dựng dự án, bao gồm chi các công việc đền bù GPMB,lập thiết kế dự toán, thẩm định phê duyệt, triển khai thi công xây dựng, lắp đặt thiết bị

Chi khi dự án kết thúc xây dựng đưa vào khai thác sử dụng là các khoản chi khi

dự án ở giai đoạn thực hiện hoàn thành, nghiệm thu bàn giao cho đơn vị sử dụng vàlàm các thủ tục quyết toán vốn đầu tư dự án Số thực chi vốn đầu tư cho dự án chỉ đượcthực hiện trong phạm vi giá trị quyết toán được cấp có thẩm quyền phê duyệt

1.1.4 Vai trò của chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương

Trong nền kinh tế địa phương, vốn đầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đối ngânsách địa phương có vai trò rất quan trọng đối với phát triển kinh tế - xã hội Vai trò

đó thể hiện trên các mặt sau:

Một là, vốn đầu tư XDCB từ nguồn cân đối ngân sách địa phương góp phần

quan trọng vào việc xây dựng và phát triển cơ sở vật chất kỹ thuật, hình thành kết cấu

hạ tầng chung cho địa phương như giao thông, trường học, trạm y tế, thuỷ lợi, điện …Thông qua việc duy trì và phát triển hoạt động đầu tư XDCB, vốn đầu tư XDCB từnguồn cân đối ngân sách địa phương góp phần quan trọng vào việc thúc đẩy sự pháttriển kinh tế xã hội của địa phương, tái tạo và tăng năng suất lao động, tăng cường nănglực sản xuất, tăng thu nhập quốc dân

Hai là, vốn đầu tư XDCB từ nguồn cân đối ngân sách địa phương góp phần

quan trọng vào việc chuyển dịch cơ cấu kinh tế, tăng cường chuyên môn hoá vàphân công lao động xã hội

Ba là, vốn đầu tư XDCB từ nguồn cân đối ngân sách địa phương có vai trò định

hướng hoạt động đầu tư trong nền kinh tế địa phương Việc Nhà nước bỏ vốn đầu tư vàokết cấu hạ tầng và các ngành, lĩnh vực có tính chiến lược không những có vai trò dẫn dắthoạt động đầu tư trong nền kinh tế mà còn góp phần định hướng hoạt động của kinh tếđịa phương Thông qua đầu tư XDCB vào các ngành, lĩnh vực, khu vực quan trọng, vốnđầu tư từ nguồn cân đối ngân sách địa phương có tác dụng kích thích các chủ thể kinh tế,các lực lượng trong xã hội đầu tư phát triển sản xuất - kinh doanh, tham gia liên doanh,liên kết và hợp tác trong đầu tư xây dựng trên địa bàn

Bốn là, vốn đầu tư XDCB từ nguồn cân đối ngân sách địa phương có vai trò

quan trọng trong việc giải quyết các vấn đề xã hội như xoá đói, giảm nghèo, pháttriển kinh tế xã hội ở vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn Thông qua việc

đầu tư các chương trình, dự án xây dựng cơ sở hạ tầng điện , đường, thủy lợi, nướcsinh hoạt … trên địa bàn các huyện nghèo, huyện đặc biệt khó khăn , đã giúp chocác vùng này có điều kiện giao thương, kinh doanh được thuận lợi hơn, nâng caođời sống vật chất và tinh thần của nhân dân, tạo điều kiện phát triển tiểm năng kinh

Kiểm soát chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương là việc kiểm tra, xem xét của Kho bạc Nhà nước về các căn cứ, tính hợp lệ, hợp pháp, điều kiện cần và đủ theo quy định của Nhà nước để xuất quỹ NSNN chi trả theo đề nghị của chủ đầu tư các khoản kinh phí thực hiện dự án từ nguồn vốn cân đối NSĐP, sao cho đúng các chế độ, chính sách, định mức chi tiêu do Nhà nước quy định dựa trên cơ sở những nguyên tắc, hình thức và phương pháp quản lý tài chính trong từng thời kỳ; đồng thời phải đảm bảo số thanh toán không được vượt kế hoạch vốn năm được cấp có thẩm quyền giao

Các cách tiếp cận nghiên cứu kiểm soát chi có thể là (1) nghiên cứu hệthống kiểm soát chi: bộ máy, hình thái, công cụ và quy trình kiểm soát; (2) chỉnghiên cứu về quy trình kiểm soát chi; (3) chỉ nghiên cứu về công cụ kiểmsoát chi Trong luận văn này kiểm soát chi được nghiên cứu theo hệ thốngkiểm soát

1.2.2 Mục tiêu và nguyên tắc kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương

1.2.2.1 Mục tiêu kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương qua Kho bạc Nhà nước tỉnh

Xét các góc độ khác nhau, công tác kiểm soát chi đầu tư XDCB từ nguồnvốn cân đối ngân sách địa phương qua hệ thống KBNN phải đạt được các mục tiêu:

Một là, kiểm soát chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa

phương qua KBNN đảm bảo theo kế hoạch vốn thực hiện và trong thời gian quyđịnh cho các dự án đầu tư trên địa bàn tỉnh Với mục tiêu này thì chỉ số đo lường là

cụ thể là tổng số vốn được giải ngân qua Kho bạc Nhà nước theo từng năm ngânsách và tiến độ giải ngân vốn đầu tư

Hai là, đảm bảo các khoản chi tiêu đúng nội dung, đúng đối tượng của dự án

đã được phê duyệt, theo đúng đơn giá, định mức XDCB hiện hành Đối với ĐiệnBiên là một tỉnh nghèo, khi mà khả năng của NSNN còn rất hạn hẹp mà nhu cầu chicho phát triển kinh tế - xã hội lại lớn mà ngày càng tăng cao, thì việc kiểm soát chặtchẽ các khoản chi NSNN đặc biệt là trong lĩnh vực đầu tư XDCB từ nguồn cân đốingân sách địa phương là một trong những mối quan tâm hàng đầu của chính quyềnđịa phương Thực hiện tốt công tác này có y nghĩa quan trọng trong việc thực hiệntiết kiệm, chống lãng phí, nhằm tập trung các nguồn lực tài chính để phát triển kinh

tế - xã hội, góp phần kiềm chế lạm phát, ổn định tiền tệ và lành mạnh hóa nền tàichính quốc gia Bên cạnh đó cũng góp phần nâng cao vai trò, trách nhiệm của cácngành, các cấp, các cơ quan, đơn vị có liên quan trong công tác quản ly đầu tưXDCB trên địa bàn tỉnh Với mục tiêu này có các chỉ số đo lường là số tiền đượcchấp nhận thanh toán, số món từ chối thanh toán, số tiền từ chối thanh toán/tỷ trọngvốn thanh toán, số hồ sơ đủ điều kiện/chưa đủ điều kiện (không đầy đủ/sai pháply/không đồng bộ…)

1.2.2.2 Nguyên tắc kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương qua Kho bạc Nhà nước

Thứ nhất, tất cả các khoản chi XDCB từ nguồn vốn cân đối NSĐP phải được

kiểm tra, kiểm soát trước, trong và sau khi thanh toán cho đơn vị sử dụng ngân sách

Nguyên tắc này chỉ ra rằng không có khoản chi ngân sách nào từ nguồn cânđối NSĐP nằm ngoài sự kiểm tra, kiểm soát của các cơ quan quản ly tài chính –ngân sách nói chung, cơ quan KBNN nói riêng Kiểm soát chi của KBNN phải đượcthực hiện trong cả quá trình chấp hành và quyết toán NSNN nguồn vốn cân đốiNSĐP Theo đó các khoản chi từ nguồn cân đối NSĐP phải có trong dự toán NSNNđược phân bổ, đúng tiêu chuẩn, chế độ, định mức do cấp có thẩm quyền quy định và

đã được thủ trưởng đơn vị chủ đầu tư hoặc người được ủy quyền quyết định chi

Thứ hai, kiểm soát thanh toán trên cơ sở kế hoạch vốn được giao, giá trị dự

toán hoặc hợp đồng và không được vượt tổng mức đầu tư

Số vốn thanh toán cho dự án trong năm từ nguồn cân đối NSĐP (bao gồmvốn tạm ứng và thanh toán khối lượng hoàn thành) không được vượt kế hoạch vốn

cả năm đã được cấp có thẩm quyền bố trí cho dự án Số vốn thanh toán cho từngcông việc, hạng mục công trình, công trình không được vượt dự toán chi phí đượcduyệt hoặc giá trị hợp đồng; tổng số vốn thanh toán cho dự án không được vượttổng mức đầu tư đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt cho nguồn vốn cân đốiNSĐP (bao gồm cả bổ sung, điều chỉnh nếu có)

Khối lượng đầu tư xây dựng hoàn thành từ nguồn vốn cân đối NSĐP được cấp phátthanh toán phải là khối lượng đã thực hiện, đúng thiết kế, dự toán, thực hiện đúng trình tựđầu tư XDCB, có trong kế hoạch đầu tư xây dựng năm và đã được nghiệm thu lập hồ sơthanh toán theo đúng chế độ quy định của Nhà nước Khối lượng thực hiện nghiệm thu ở

ở thời điểm nào thì áp dụng cơ chế chính sách ở thời điểm đó

Giá thanh toán cho các nội dung công việc hoặc hạng mục công trình là giátrúng thầu hoặc giá chỉ định thầu theo đúng hình thức lựa chọn nhà thầu quy định tạiLuật Đấu thầu và các điều khoản thỏa thuận trong hợp đồng xây dựng ky kết

Thứ ba, các khoản chi sai chế độ quy định KBNN phải từ chối thanh toán hoặc

thu hồi nộp ngân sách

Kho bạc Nhà nước thực hiện việc kiểm soát chi từ nguồn cân đối NSĐP phảicăn cứ vào các quy định quản ly tài chính – ngân sách chung và chế độ quản ly đầu

tư XDCB Dựa những căn cứ nêu trên, trong quá trình kiểm soát thanh toán KBNN

có quyền từ chối thanh toán những khoản chi không đúng chế độ, tiêu chuẩn định

mức, không đủ điều kiện chi NSNN hoặc thiếu hồ sơ cấp phát thanh toán Cáctrường hợp chi sai chế độ, nguyên tắc theo các kết luận kiểm tra, thanh tra của cơquan chức năng hoặc kiến nghị của Kiểm toán Nhà nước, KBNN thực hiện việc thuhồi các khoản chi sai đó cho NSNN.

1.2.3 Hệ thống kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương

1.2.3.1 Bộ máy kiểm soát chi

a) Cơ cấu bộ máy kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối

ngân sách địa phương của Kho bạc Nhà nước tỉnh

Cơ cấu bộ máy kiểm soát chi đầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đối ngân sách địaphương của Kho bạc Nhà nước tỉnh được tổ chức theo cơ cấu chức năng và theo quytrình, bao gồm Giám đốc, Phó Giám đốc, Phòng Kiểm soát chi trực tiếp kiểm soátthanh toán, quyết toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối ngân sáchđịa phương, phòng Kế toán Nhà nước thực hiện công tác hạch toán kế toán và thu chitiền mặt, phòng Thanh tra – kiểm tra định kỳ hoặc đột suất kiểm tra hồ sơ công tác kiểmsoát chi và kế toán

Căn cứ vào thực trạng của đơn vị mình, Giám đốc KBNN tỉnh quyết định môhình, cơ cấu bộ máy kiểm soát chi vốn đầu tư nguồn cân đối NSĐP của đơn vị mình

b) Cán bộ kiểm soát chi

Kiểm soát chi vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn cân đối ngân sáchđịa phương là một hoạt động mang tính tác nghiệp và chuyên môn hóa sâu, vì vậyđòi hỏi phải có đội ngũ cán bộ kiểm soát chi đáp ứng các yêu cầu về trình độchuyên môn, kỹ năng và phẩm chất đạo đức Yếu tố con người luôn là yếu tố quantrọng đặc biệt đối với mọi hoạt động thực thi nhiệm vụ công tác Nếu cán bộ cónăng lực chuyên môn tốt sẽ loại trừ được các thiếu sót và sai phạm trong quá trìnhkiểm soát hồ sơ thanh toán, cũng như trợ giúp các đơn vị sử dụng ngân sách, cungcấp thông tin đầy đủ, kịp thời cho các cấp lãnh đạo phục vụ công tác chỉ đạo điềuhành Nếu năng lực chuyên môn kém, tất yếu sẽ không hoàn thành tốt công tácđược giao, không phát hiện ra sai sót, loại trừ khỏi thanh toán, gây thất thoát lãngphí cho ngân sách

Về trình độ chuyên môn và kiến thức của cán bộ kiểm soát chi: Tốt nghiệp từchuyên ngành đào tạo thuộc lĩnh vực kinh tế - tài chính Cán bộ kiểm soát chi phải amhiểu các quy định pháp luật về chi đầu tư XDCB như Luật ngân sách, Luật đầu tư công,Luật xây dựng, Luật đấu thầu, các Nghị định, Thông tư hướng dẫn trong quản ly thanhtoán vốn đầu tư xây dựng cơ bản, nắm rõ quy trình kiểm soát chi vốn đầu tư XDCB

Về kỹ năng, cán bộ kiểm soát chi vốn đầu tư XDCB từ nguồn vốn cân đốingân sách địa phương cần vận dụng được các kiến thức và hiểu biết vào thực tiễncông tác kiểm soát chi, thực hiện kiểm soát kiểm soát hồ sơ, kiểm soát tạm ứngvốn đầu tư, kiểm soát thanh toán khối lượng và quyết toán vốn đầu tư theo đúngcác Thông tư hướng dẫn của Bộ Tài chính và Quy trình kiểm soát thanh toán vốnđầu tư của KBNN Đồng thời cán bộ kiểm soát chi phải có kỹ năng phân tích,đánh giá thông tin, đối chiếu số liệu và có y kiến tham gia, đề xuất yêu cẩu bổsung hồ sơ tài liệu thanh toán vốn đầu tư theo quy định

Về phẩm chất đạo đức, tư tưởng chính trị, tinh thần trách nhiệm, cán bộ kiểm soátchi phải là người trung thực, chấp hành nghiêm đường lối chính sách của Đảng, tuân thủpháp luật, đồng thời có tinh thần học hỏi, thái độ tích cực có trách nhiệm trong công việc

Ngoài yêu cầu về chất lượng, đội ngũ cán bộ kiểm soát chi nguồn vốn cân đốiNSĐP cần được đảm bảo về số lượng, nhất là vào thời điểm cuối niên độ ngân sáchnăm khi mà hồ sơ thanh toán của các chủ đầu tư gửi đến tương đối nhiều

1.2.3.2 Hình thái và công cụ kiểm soát chi

a) Hình thái kiểm soát chi

Các hình thái kiểm soát có thể tiếp cận theo nhiều tiêu thức khác nhau Dođặc thù kiểm soát chi đầu tư XDCB, các hình thái kiểm soát chi bao gồm:

(1) Theo địa điểm kiểm soát: Do đặc thù, công tác kiểm soát chi của Kho bạcNhà nước được thực hiện tại trụ sở KBNN, không trực tiếp kiểm soát tại địa điểmtrụ sở của chủ đầu tư hoặc nhà thầu

(2) Theo chủ thể kiểm soát:

- Kiểm soát được thực hiện bởi cán bộ KBNN

- Kiểm soát được thực hiện bới chủ đầu tư: trước khi gửi hồ sơ thanh toán raKho bạc, chủ đầu tư phải tự kiểm tra hồ sơ, xác định giá trị đề nghị thanh toán

(3) Theo giai đoạn kiểm soát:

- Thanh toán trước, kiểm soát sau: Trên cơ sở hồ sơ do chủ đầu tư gửi đến đề nghịthanh toán, KBNN kiểm tra sơ bộ, thanh toán trước cho đơn vị, sau đó mới kiểm soát chặtchẽ, kỹ lưỡng lại hồ sơ để yêu cầu chủ đầu tư bổ sung, hoàn thiện lại hồ sơ nếu có sai sóthoặc thông báo số từ chối thanh toán (nếu có) để giảm trừ vào kỳ thanh toán sau

- Kiểm soát trước, thanh toán sau: Kho bạc Nhà nước thực hiện kiểm tra,kiểm soát chặt chẽ, kỹ lưỡng hồ sơ đảm bảo theo quy định, sau đó mới thanh toáncho đơn vị chủ đầu tư

b) Công cụ kiểm soát chi

Các công cụ sử dụng trong kiểm soát chi đầu tư xây dựng cơ bản nguồn vốncân đối ngân sách địa phương tương đối đa dạng bao gồm những công cụ sau đây:

* Các công cụ pháp luật: Các văn bản pháp luật, dưới luật liên quan đến quản

ly vốn đầu tư XDCB từ nguồn cân đối NSĐP, như Luật đầu tư công, Luật xây dựng,Luật ngân sách, các Nghị định hướng dẫn thi hành Luật

* Các công cụ hành chính:

Kế hoạch vốn đầu tư nguồn vốn cân NSĐP: Các dự án đầu tư chỉ được thanhtoán trong phạm vi kế hoạch vốn được giao

Hồ sơ thanh toán vốn đầu tư: Bao gồm các loại hồ sơ theo quy định mà chủ đầu

tư phải nộp tại Kho bạc làm cơ sở Kiểm soát chi vốn đầu tư như quyết định giao phêduyệt dự án đầu tư, phê duyệt dự toán, phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu, hợp đồng,Bảng xác định giá trị khối lượng hoàn thành theo hợp đồng đề nghị thanh toán

Chứng từ thanh toán vốn đầu tư: Là các chứng từ theo quy định của Bộ Tàichính liên quan đến việc đề nghị thanh toán của các chủ đầu tư và chuyển tiền chođơn vị thụ hưởng như: Giấy đề nghị thanh toán vốn đầu tư, giấy rút vốn đầu tư, giấy

đề nghị thu hồi tạm ứng vốn đầu tư,

Cam kết chi NSNN: Cam kết của chủ đầu tư về số vốn thanh toán cho gói thầutrong năm kế hoạch, áp dụng với gói thầu có giá trị hợp đồng từ 1 tỷ đồng trở lên

Các loại báo cáo: Các loại báo cáo thống kê định kỳ và đột xuất theo quy địnhcủa Bộ Tài chính hoặc chính quyền địa phương, phản ánh số liệu theo yêu cầu củatừng loại báo cáo, như báo cáo thống kê tình hình thanh toán hàng tháng, quy, năm;báo cáo quyết toán niên độ ngân sách năm

* Các công cụ kỹ thuật:

Hệ thống công nghệ thông tin phục vụ cho công tác kiểm soát chi đầu tưXDCB nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương bao gồm hệ thống mạng máytính và các phần mềm hỗ trợ quản ly ngân sách (Tabmis)

Các định mức chi phí trong xác định dự toán đầu tư XDCB: như định mứcchí quản ly dự án, giám sát, thẩm tra thiết kế

1.2.3.3 Quy trình kiểm soát chi

Kiểm soát chi chi đầu tư XDCB nguồn vốn cân đối ngân sách địa phương qua Khobạc Nhà nước tỉnh Điện Biên bao gồm các bước: a) tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ pháp lycủa dự án ; b) kiểm soát tạm ứng và thanh toán vốn đầu tư; c) quyết toán vốn đầu tư

a)Tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ pháp lý

Đây là bước đầu tiên trong quy trình Kiểm soát chi đầu tư XDCB nguồn vốncân đối ngân sách địa phương qua KBNN tỉnh Nội dung cơ bản của bước này cóthể khái quát qua sơ đồ sau

Sơ đồ 1.1: Quy trình tiếp nhận và kiểm tra hồ sơ pháp lý

(1) (1)

(2)

(3) (4)

Nguồn: Quy trình kiểm soát chi vốn đầu tư XDCB qua KBNN

(1) Chủ đầu tư gửi hố sơ pháp ly tới cán bộ Kiểm soát chi quản ly dự án.(2) Cán bộ Kiểm soát chi Kiểm soát tính pháp ly , tính đầy đủ chính xác, hợp

ly, logic của hồ sơ

(3) Nếu hồ sơ đảm bảo theo quy định cán bộ KSC lập thông báo tiếp nhận hồ sơ.(4) Nếu hồ sơ chưa đầy đủ, hoặc sai sót cán bộ KSC trả lại hồ sơ đề nghị chủ

Thông báo tiếp nhận hồ sơ

Cán bộ kiểm soát chi

Tính pháp lý Tính đầy đủ Tính chính xác,

hợp lý, logic

Tính chính xác, hợp lý, logic

CHỦ ĐẦU TƯ

Trả lại hồ sơ đề nghị bổ sung

đầu tư hoàn chỉnh, bổ sung.

b) Kiểm soát tạm ứng, thanh toán vốn đầu tư

Quy trình kiểm soát và luân chuyển chứng từ tạm ứng và thanh toán vốn đầu

tư có thể khái quát qua sơ đồ sau:

Sơ đồ 1.2: Quy trình Kiểm soát tạm ứng, thanh toán vốn đầu tư

Nguồn: Quy trình kiểm soát chi vốn đầu tư XDCB qua KBNN

(1) Chủ đầu tư gửi hồ sơ thanh toán đến cán bộ chuyên quản thuộc phòng KSC(2) Cán bộ kiểm soát chi

- Tiếp nhận hồ sơ từ chủ đầu tư, thực hiện kiểm soát hồ sơ đề nghị tạm ứng, thanhtoán đảm bảo tính đầy đủ, pháp ly, lôgic về thời gian và phù hợp với quy định hiện hành

về quản ly vốn đầu tư XDCB, thực hiện các nội dung công việc như:

- Kiểm tra, xác định số vốn tạm ứng, thanh toán, số tạm ứng cần phải thu hồi(nếu có); tên, tài khoản của đơn vị được hưởng, ghi đầy đủ các chỉ tiêu vào phần ghicủa KBNN và ky vào Giấy đề nghị thanh toán vốn đầu tư, Giấy đề nghị thanh toán

Cán bộ Kế toán

Lãnh đạo

phòng KSC

Đơn vị thụ hưởng

Chương trình thanh toán

bù trừ hoặc liên khoLãnh đạo KBNN

phụ trách Kế toán Tabmis