- Biết một số dạng biểu đồ thường dùng - Biết các bước cần thực hiện để tạo biểu đồ từ một bảng dữ liệu - Biết cách thay đổi dạng biểu đồ đã được tạo ra.. - Biết mục đích của biểu đồ là
Trang 1CHỦ ĐỀ: TRÌNH BÀY DỮ LIỆU BẰNG BIỂU ĐỒ Ngày soạn: …
Tiết theo phân phối chương trình: 58, 59, 60, 61, 62.
Tuần dạy: 30,31,32
I NỘI DUNG CỦA CHỦ ĐỀ:
Tổng số tiết thực hiện chủ đề: 5 tiết
- Nội dung 1: Minh họa số liệu bằng biểu đồ và một số dạng biểu đồ
- Nội dung 2: Cách tạo biểu đồ, chỉnh sửa biểu đồ.
- Nội dung 3: Thực hành tạo biểu đồ và chỉnh sửa biểu đồ.
II MỤC TIÊU:
1 Kiến thức:
- Biết mục đích của việc sử dụng biểu đồ
- Biết một số dạng biểu đồ thường dùng
- Biết các bước cần thực hiện để tạo biểu đồ từ một bảng dữ liệu
- Biết cách thay đổi dạng biểu đồ đã được tạo ra
- Biết mục đích của biểu đồ là minh hoạ dữ liệu, thông tin một cách trực quan bằng hình ảnh, giúp dễ so sánh, dễ nhận biết xu thế tăng hay giảm của các số liệu
- Biết cách thực hiện vẽ biểu đồ với các thuộc tính ngầm định và bảng dữ liệu thích hợp có sẵn
2 Kĩ năng:
- Thực hiện được thao tác tạo biểu đồ đơn giản
- Thực hiện được việc thay đổi dạng biểu đồ theo yêu cầu
3 Thái độ:
Nghiêm túc, tích cực trong giờ học
4 Định hướng hình thành năng lực:
- Năng lực giải quyết vấn đề liên quan đến thao tác với trang tính.
- Năng lực tự học
- Năng lực trình bày
- Năng lực thực hành: các thao tác và an toàn khi thực hành với máy tính
III XÁC ĐỊNH VÀ MÔ TẢ CÁC MỨC ĐỘ YÊN CẦU:
Nội Dung Nhận Biết Thông Hiểu Vận dụng thấp Vận dụng
cao ND1: Minh
họa số liệu
bằng biểu
-Biết cách trình bày số liệu dưới
-Hiểu và phân biệt được một
số dạng biểu đồ
Trang 2đồ và một số
dạng biểu
đồ
dạng biểu đồ
thường dùng
ND2: Cách
tạo biểu đồ
và chỉnh sửa
Nhận biết được các nút lệnh dùng để tạo biểu đồ
Hiểu được khi nào chọn dạng biểu đồ phù hợp với số liệu
Thao tác được cách tạo biểu đồ
Tạo biểu đồ với bảng số liệu cho trước
ND3: Thực
hành tạo
biểu đồ và
chỉnh sửa
biểu đồ
Đổi dang biểu
đồ sang dạng khác
Có khả năng chỉnh sửa được biểu đồ’sao chép biểu đồ trong Excel sang Word
IV CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:
1 Chuẩn bị của giáo viên
- Thiết bị dạy học: Máy tính, máy chiếu
- Học liệu: Sách giáo khoa
2 Chuẩn bị của học sinh
- Chuẩn bị các nội dung liên quan đến bài học theo sự hướng dẫn của GV như chuẩn bị tài liệu, sách giáo khoa
V TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:
1 Ổn định lớp (Kiểm tra sĩ số)
2 Kiểm tra bài cũ (không kiểm tra)
3 Tiến trình dạy học.
3.1 Hoạt động khởi động
(1) Mục tiêu: Hs biết được biểu diễn bằng biểu đồ dễ hiểu hơn.
(2) Phương pháp/Kĩ thuật: Giải quyết vấn đề
(3) Hình thức tổ chức hoạt động: Hoạt động cá nhân.
(4) Phương tiện dạy học: Máy vi tính, máy chiếu.
Trang 3(5) Sản phẩm: Câu trả lời của HS
- Yêu cầu học sinh quan sát
Hình 1.99a
Hình 1.99b
-Trong hai cách trình bày trên
đây, cách nào dễ hiễu, dễ thu
hút sự chú ý hơn
- Giáo viên chốt lại và dẫn
dắt vào bài
- Học sinh quan sát hình
- Học sinh thảo luận
- Học sinh trả lời
3.2.Hoạt động hình thành kiến thức.
Hoạt động 1: Minh họa số liệu bằng biểu đồ, giới thiệu một số dạng biểu đồ.
(1) Mục tiêu: Biết được ý nghĩa việc minh họa dữ liệu bằng biểu đồ, biết
được một số dạng biểu đồ
(2) Phương pháp/Kĩ thuật: Giải quyết vấn đề, vấn đáp gợi mở.
(3) Hình thức tổ chức hoạt động: Cá nhân, thảo luận nhóm
(4) Phương tiện dạy học: Máy vi tính, máy chiếu.
(5) Sản phẩm: Các dạng biểu đồ
- GV giới thiệu hình minh
họa
- Sau khi quan sát hình em
có nhận xét gì?
- HS quan sát màn hình
- Nhìn hai hình: một là bảng dữ liệu, một là trình bày dạng biểu đồ HS
1 Minh họa số liệu bằng biểu đồ:
Biểu đồ là cách minh họa số liệu trực quan,
Trang 4(GV gợi ý: nhận xét về học
sinh giỏi của lớp, học sinh
giỏi nữ, nam, và nhận xét
tổng quát)
- Từ hai hình trên hình nào
có sự so sánh nhanh chóng
hơn?
- GV kết luận chung
GV: Với chương trình bảng
tính em có thể tạo các biểu
đồ có hình dạng khác nhau
để biểu diễn dữ liệu
GV: Em hãy quan sát
SGK và cho biết một vài
dạng biểu đồ phổ biến?
GV: Gọi HS nhận xét.
GV: Nhận xét.
GV: Yêu cầu học sinh thảo
luận nhóm
- Biểu đồ cột: thích hợp
để so sánh dữ liệu có trong
nhiều cột
- Biểu đồ đường gấp
khúc: dùng để so sánh dữ
liệu và dự đoán xu thế tăng
hay giảm của dữ liệu
- Biểu đồ hình tròn:
thích hợp để mô tả tỉ lệ của
giá trị dữ liệu so với tổng
thể
lần lượt phát biểu cảm nhận của mình
- Hs trả lời và rút ra nhận xét
- Lắng nghe và ghi bài
HS: Biểu đồ cột, biểu đồ
đường gấp khúc, biểu đồ hình tròn
HS nhận xét.
HS ghi nhận.
HS quan sát hình 103 chú
ý lắng nghe và ghi nhận ba dạng biểu đồ phổ biến nhất
Học sinh thảo luận nhóm
và trả lời
giúp em dể so sánh số liệu hơn, nhất là dể dự đoán
xu thuế tăng hay giảm các
số liệu
2 Một số dạng biểu đồ:
* Một số dạng biểu đồ phổ biến nhất:
- Biểu đồ cột
- Biểu đồ đường gấp khúc
- Biểu đồ hình tròn
Hoạt động 2: Tạo biểu đồ.
(1) Mục tiêu: Biết và thực hiện các bước để tạo biểu đồ
(2) Phương pháp/Kĩ thuật: Giải quyết vấn đề, vấn đáp gợi mở
(3) Hình thức tổ chức hoạt động: Cá nhân, nhóm
(4) Phương tiện dạy học: Máy vi tính, máy chiếu.
(5) Sản phẩm: HS thực hiện được các thao tác tạo biểu đồ
Trang 5Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung
GV: Trong chương trình
bảng tính, biểu đồ được tạo
từ dữ liệu trên trang tính
Cho HS quan sát trang tính
trên hình 102
GV: yêu cầu hs thảo luận
nhóm và trả lời câu hỏi
Trình bày các bước tạo biểu
đồ
GV: Nhận xét và chốt lại
GV: Ngầm định, chương
trình bảng tính sẽ chọn tất
cả có trong khối ô tính được
chọn Nếu muốn tạo biểu đồ
từ một phần dữ liệu trong
khối, em nên chỉ định cụ thể
miền dữ liệu một cách rõ
ràng
Gv: hướng dẫn hs chỉ định
miền dữ liệu và chọn dạng
biểu đồ
Gọi hs lên thực hiện lại
Yc hs nghiên cứu SGK
Thực hành và giải thích
hướng dẫn từng mục trên
máy cho hs quan sát
Gọi vài hs thao tác và hs
nhận xét
* Hướng dẫn học sinh cách
chọn vùng dữ liệu, các
thông tin giải thích biểu đồ
HS quan sát hình 102.
HS thảo luận nhóm
B1: Chỉ định miền dữ liệu
để biểu diễn bằng biểu đồ
B2: Chọn dạng biểu đồ
HS chú ý lắng nghe và
quan sát gv thực hiện các bước tạo biểu đồ
HS nêu lại các bước tạo
biểu đồ
HS lắng nghe và ghi nhận
các bước chỉ định miền dữ liệu
Hs quan sát và thực hiện lại theo yêu cầu
Lắng nghe Quan sát
Hs thực hành trên máy
Hs khác nhận xét
Lắng nghe
Ghi bài
3 Tạo biểu đồ:
Tạo biểu đồ đơn giản:
Để tạo biểu đồ ta thực hiện theo các bước:
B1: Chọn một ô trong
miền có dữ liệu cần tạo biểu đồ
B2: Nháy chuột chọn
nhóm biểu thích hợp
trong nhóm Charts trên dải lệnh Insert rồi chọn
dạng biểu đồ trong nhóm đó
a) Chỉ định miền dữ liệu
b) Chọn dạng biểu đồ
Trang 6- Trang Axes: Hiển thị (ẩn)
các trục
- Trang Gridlines, Legend
Giải thích vị trí đặt biểu đồ
Gv nhận xét, chốt lại kiến
thức
Hoạt động 3: Chỉnh sửa biểu đồ
(1) Mục tiêu: Biết cách chỉnh sửa biểu đồ
(2) Phương pháp/Kĩ thuật: Giải quyết vấn đề, vấn đáp gợi mở
(3) Hình thức tổ chức hoạt động: Cá nhân, nhóm
(4) Phương tiện dạy học: Máy vi tính, máy chiếu.
(5) Sản phẩm: HS thực hiện được các thao tác chỉnh sửa biểu đồ.
GV: yêu cầu hs thảo luận
nhóm
Cho hs thực hành cách thay
đổi dạng biểu đồ
Gv quan sát và chỉ dẫn, sửa
sai
Gv: hướng dẫn hs cách
thêm thông tin biểu đồ
Cho hs thực hành
Gv quan sát và chỉ dẫn, sửa
sai
Gv: hướng dẫn hs cách thay
đổi vị trí và kích thước biểu
đồ
Cho hs thực hành
Gv quan sát và chỉ dẫn, sửa
sai
HS thảo luận nhóm
Hs lên thực hành
Hs: quan sát, lắng nghe
Hs thực hành
4 Chỉnh sửa biểu đồ: a) Thay đổi dạng biểu đồ
- Nháy chuột trên biểu đồ
để chọn
- Chọn dạng biểu đồ khác
trong nhóm biểu đồ thích
hợp (hoặc sử dụng lệnh Change Chart Type trong nhóm Type trên dải lệnh Design).
b) Thêm thông tin giải thích biểu đồ
(sgk)
c) Thay đổi vị trí và kích thước của biểu đồ.
- Nháy chuột trên biểu đồ
và kéo thả đến vị trí mới
- Khi biểu đồ được chọn, đưa con trỏ chuột vào vị trí một trong bốn góc hoặc các điểm giữa của
Trang 7các cạnh biểu đồ, em có thể kéo thả chuột để thay đổi kích thước theo ý muốn
3.3 Hoạt động luyện tâp
(1) Mục tiêu: HS thực hiện được tất cả các thao tác tạo biểu đồ.
(2) Phương pháp/Kĩ thuật: Giải quyết vấn đề, vấn đáp gợi mở
(3) Hình thức tổ chức hoạt động: Cá nhân, cặp đôi
(4) Phương tiện dạy học:Máy vi tính, máy chiếu.
(5) Sản phẩm: bài thực hành trên máy tính.
- Yêu cầu học sinh mở và
khởi động chương trình
bảng tính Excel và mở bảng
tính SeaGames (được lưu
trong Bài 8)
- Yêu cầu học dựa vào
bảng seegame tạo biểu đồ
cột
- Yêu cầu học sinh sửa lại
chú giải cho ngắn gọn
- Yêu cầu học sinh mở và
khởi động chương trình
Học sinh thực hiện
Học sinh hoạt động cặp đôi
Học sinh thực hành tạo biểu đồ
Học sinh thực hành sửa lại chú giải
Học sinh thực hiện
Học sinh hoạt động cặp
Bài 1 : trang 95, 96
Tạo biểu đồ
Sửa lại chú giải
Bài 2: trang 96
Trang 8bảng tính Excel và mở bảng
tính SeaGames (được lưu
trong Bài 8)
- Yêu cầu học dựa vào bảng
seegame tạo biểu đồ tròn
- Yêu cầu học sinh sửa lại
chú giải cho ngắn gọn
GV: Yêu cầu HS khởi động
chương trình bảng tính
Excel, nhập dữ liệu vào
trang tính như hình 113a
? Tính cột Tổng cộng và tỉ
lệ ở câu a ta làm ntn? Cho
hs hoạt động nhóm (cặp
đôi)
GV: Yêu cầu HS thực hiện
tạo biểu đồ với khối dữ liệu
A4:D9 Nhận xét về những
điểm chưa họp lí và dữ liệu
không cần thiết?
GV: Yêu cầu HS xoá biểu
đồ đã tạo và tạo biểu đồ với
dữ liệu khối A4:A9 và
D4:D9
Gv nhận xét quá trình thực
hành của hs
đôi
Học sinh thực hành tạo biểu đồ
Học sinh thực hành sửa lại chú giải
HS: Thực hành theo yêu cầu của giáo viên
Hs hđ nhóm trả lời
- Tổng =SUM(C5,D5)
- Tỉ lệ = E5/B5HS:
Thực hành theo yêu cầu của giáo viên
Trả lời nhận xét về biểu đồ vừa tạo
Thực hành theo yêu cầu Thực hành theo yêu cầu
Bài 3 (Bài tập 1 sgk-T99, T100)
a) Nhập dữ liệu
b) Tính tổng số học sinh giỏi và tỉ lệ
- Tổng =SUM(C5,D5)
- Tỉ lệ = E5/B5
c) Tạo biểu đồ cột với dữ liệu khối A4:D9
d)Xoá biểu đồ ở câu c và tạo biểu đồ cột với dữ liệu khối A4:A9 và D4 :D9.
GV: Yêu cầu HS khởi động
chương trình bảng tính
Excel, Tiếp tục với trang
tính ở bài tập 1
- Yêu cầu HS tạo mới biểu
đồ đường gấp khúc với khối
HS: Tạo mới biểu đồ đường gấp khúc
Thực hành theo yêu cầu
Bài tập 2 (sgk- t100,101)
a) Tạo biểu đồ đường gấp khúc với dữ liệu khối A4:A9 và D4:D9
Trang 9dữ liệu A4:A9 và D4:D9
- Yêu cầu HS đổi biểu đồ
mục d của BT1 thành biểu
đồ đường gấp khúc So sánh
với biểu đồ vừa tạo ở câu a
- Yêu cầu HS thay đổi dạng
biểu đồ câu b thành biểu đồ
hình tròn
GV : Yêu cầu HS tạo biểu
đồ hình tròn trên cơ sở dữ
liệu của khối A4:A9 và
E4 :E9
? Để lưu bảng tính ta làm
ntn?
Cho HS lưu bài
Nhận xét quá trình thực
hành của hs, ghi điểm cho
hs thực hiện tốt nhất
GV: Yêu cầu HS khởi động
chương trình bảng tính
Excel, mở bài « Bang diem
lop em »
- Yêu cầu HS tạo mới biểu
đồ cột với khối dữ liệu
C3 :F3 và C15 :F15
- Nhắc lại thao tác sao
chép ?
- Yêu cầu HS sao chép biểu
đồ sang Word
Nhận xét quá trình thực
hành của hs, ghi điểm cho
hs thực hiện tốt nhất
Thực hành theo yêu cầu Thực hành theo yêu cầu
Trả lời Thực hành theo yêu cầu
HS: Tạo mới biểu đồ cột
Hs trả lời Thực hành theo yêu cầu
b) Thay đổi dạng biểu đồ
c) Thay đổi dạng biểu đồ
d) Tạo biểu đồ hình tròn với dữ liệu khối A4:A9 và E4:E9
e) Lưu bảng tính
Bài tập 3 (sgk- trang 101)
-Tạo mới biểu đồ cột với
khối dữ liệu C3 :F3 và C15 :F15
- Sao chép biểu đồ sang Word
3.4 Hoạt động vận dụng
(1) Mục tiêu: Củng cố lại các thao tác tạo biểu đồ, chỉnh sửa biểu đồ
(2) Phương pháp/Kĩ thuật: Giải quyết vấn đề, vấn đáp gợi mở,…
(3) Hình thức tổ chức hoạt động:Hoạt động cá nhân, hoạt động cặp đôi.
(4) Phương tiện dạy học:
(5) Sản phẩm: HS tạo được biểu, chỉnh sửa.
Trang 10Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung
Đưa nội dung bt sau:
LỚP Nam Nữ Tổng cộng
SỐ HỌC SINH GiỎI KHỐI 7
a/ Tính tổng số học sinh
của mỗi lớp;
b/ Vẽ biểu đồ thích hợp,
thêm thông tin giải thích
biểu đồ
Yêu cầu hs hoạt động theo
cặp
Gọi Hs đại diện trả lời
Nhận xét và sửa sai nếu có
Tiếp nhận bài
Trả lời theo cặp trên máy tính
Trả lời
SỐ HỌC SINH GiỎI KHỐI 7
LỚP Nam Nữ Tổng cộng
0 10 20
7A 7B 7C 7D 7E
SỐ HỌC SINH GIỎI KHỐI 7
Nam Nữ Tổng cộng
3.5 Hoạt động tìm tòi mở rộng
(1) Mục tiêu: HS biết cách vẽ biểu đồ theo hình 3D.
(2) Phương pháp/Kĩ thuật: Giải quyết vấn đề, vấn đáp gợi mở,…
(3) Hình thức tổ chức hoạt động: hoạt động nhóm.
(4) Phương tiện dạy học:
(5) Sản phẩm: Thực hiện được thao tác vẽ biểu đồ theo hình 3D…
Yêu cầu học sinh quay và
hiển thị biểu đồ theo hình
3D, thực hiện một dạng
biểu đồ nào đó….
Yêu cầu học sinh thử tìm
kiếm trên google…
HS ghi nhận
HS thực hiện theo những yêu cầu
Trang 11IV
VI CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP:
1.Có mấy dạng biểu đồ phổ biến nhất mà em đã học trong chương trình
bảng tình?
2 Để mô ta tỉ lệ của giá trị dữ liệu so với tổng thể người ta thường dùng
dạng biểu đồ nào?
A Biểu đồ cột; B Biểu đồ hình gấp khúc;
C Biểu đồ hình tròn; D Biểu đồ miền.
3 Cho bảng sau:
BẢNG THÀNH TÍCH SEAGAMES28-2015
a Hãy tính tổng số huy chương của các nước;
b Vẽ biểu đồ biểu thị số huy chương của các nước.
c Sao chép biểu đồ sang word.