Chủ đề tổ chức thông tin trong máy tính

Các nội dung trên được phân bố trong bài “Tổ chức thông tin trong máy tính”, thực hiện thao tác thể hiện bài thực hành 3: “Các thao tác với thư mục” và bài thực hành 4: “Các thao tác với

CHỦ ĐỀ: TỔ CHỨC THÔNG TIN TRONG MÁY TÍNH

Tiết theo PPCT: 26, 27, 28, 29, 30, 31(2 tiết lý thuyết, 4 tiết thực hành)

Tuần dạy: 13, 14, 15, 16

I NỘI DUNG CỦA CHỦ ĐỀ:

Tổng số tiết thực hiện chủ đề: 6 tiết

- Tệp tin và thư mục

- Đường dẫn, các thao tác chính với tệp và thư mục

- Các thao tác với thư mục

- Các thao tác với tệp tin

* Trong chương trình Tin học THCS lớp 6, lựa chọn chủ đề “Tổ chức thông tin trong máy tính” Các nội dung trên được phân bố trong bài “Tổ chức thông tin trong máy tính”, thực hiện thao tác thể hiện bài thực hành 3: “Các thao tác với thư mục” và bài thực hành 4: “Các thao tác với tệp tin” của SGK Tin học quyển 1

II MỤC TIÊU:

Sau bài học, HS đạt được:

1 Kiến thức:

- Hiểu được khái niệm tệp, thư mục và đường dẫn

- Biết được vai trò của hệ điều hành trong việc tạo ra, lưu trữ và quản lí thông tin trên máy tính

- Hiểu một số thao tác liên quan đến tệp và thư mục

- Biết sử dụng My Computer để xem nội dung các thư mục

- Biết tạo các thư mục mới, đổi tên, xóa thư mục đã có

- Biết đổi tên và xóa tệp tin

- Biết các thao tác chính đối với tệp tin và thư mục

- Phân biệt được quan hệ mẹ - con của thư mục

2 Kĩ năng:

- Thực hiện được xem nội dung các thư mục và tệp tin

- Thực hiện được việc sao chép tệp, xóa tệp, tạo thư mục mới, xóa thư mục, di chuyển tệp

3 Thái độ:

- Nghiêm túc trong giờ học, có tinh thần học hỏi, sáng tạo

- Tích cực tham gia xây dựng bài

- Nghiêm túc trong thực hành

4 Định hướng hình thành năng lực:

- Năng lực giải quyết vấn đề liên quan đến thao tác với tệp tin và thư mục

- Năng lực tự học

- Năng lực trình bày

- Năng lực thực hành: thực hiện tốt các thao tác với tệp tin và thư mục trên máy

tính

III XÁC ĐỊNH VÀ MÔ TẢ CÁC MỨC ĐỘ YÊN CẦU:

Nội Dung Nhận Biết Thông Hiểu Vận dụng thấp Vận dụng cao

1 Tệp

tin và

thư mục

- Biết khái niệm của tệp tin, thư mục

và cách phân biệt các tệp tin bằng tên

- Hiểu cách phân biệt kiểu tệp tin bằng phần mở rộng

- Hiểu tên các tệp tin trong thư mục phải khác nhau

- Hiểu tên các thư mục trong một thư mục mẹ phải khác nhau

- Hiểu tác dụng việc tổ chức thông tin

- Vận dụng được cách đặt tên cho tệp tin và thư mục

2 Đường

dẫn, các

thao tác

chính với

tệp và

thư mục

- Hiểu tác dụng việc tổ chức thông tin.Biết khái niệm đường dẫn

- Hiểu được vai trò của đường dẫn

- Phân biệt được thư mục mẹ và thư mục con

- Viết được đường dẫn trong cây thư mục

- Thực hiện thao tác mở một tệp tin, thư mục theo đường dẫn đã cho

- Vận dụng khái niệm đường dẫn và thư mục mẹ để tạo được cây thư mục

3 Các

thao tác

với thư

mục

- Biết cách sử dụng My Computer, Windows Explorer để hiển thị các ổ đĩa, thư mục

và tệp tin trên

- Hiểu các thao tác để tạo, sửa tên

và xóa thư mục

- Thực hiện được các thao tác để tạo, sửa tên và xóa thư mục

các ổ đĩa đó.

4 Các

thao tác

với tệp

tin

- Biết cách

mở tệp tin

- Hiểu các bước sao chép tệp tin vào thư mục khác

và di chuyển tệp tin sang thư mục khác

- Thực hiện được thao tác tạo, mở thư mục, sao chép tệp vào thư mục,

di chuyển tệp vào thư mục và thực hiện xóa tệp, xóa thư mục

IV CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:

1 Chuẩn bị của giáo viên

- Thiết bị dạy học: Máy tính, máy chiếu

- Học liệu: Sách GK, hình ảnh để thao tác, bài trình chiếu mẫu

2 Chuẩn bị của học sinh

- Chuẩn bị các nội dung liên quan đến bài học theo sự hướng dẫn của GV

V TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP:

1 Ổn định lớp

2 Kiểm tra bài cũ

3 Tiến trình dạy học.

3.1 Hoạt động khởi động

(1) Mục tiêu: GV giúp HS nhận biết được cấu trúc lưu trữ thông tin trong máy

tính với thư mục và tệp tin

(2) Phương pháp/Kĩ thuật: Đặt vấn đề (3) Hình thức tổ chức hoạt động: Hoạt động cá nhân.

(4) Phương tiện dạy học: Máy vi tính, máy chiếu.

(5) Sản phẩm:

Yêu cầu HS quan sát và

đọc thông tin lưu trữ sách

của thư viện trang 70 SGK

và cho biết sách được lưu trữ

trong thư viện như thế nào?

- Học sinh quan sát

- Mời học sinh trình bày câu

trả lời

- Học sinh trả lời

Kết quả mong đợi “Sách được xếp trên giá bên trong các ngăn của tủ sách, các tủ sách lại được đặt trong

- Mời HS khác nhận xét.

- Gv giải đáp các thắc mắc

của học sinh và dẫn dắt HS

vào nội dung bài học

phòng đọc ngăn nắp, hợp lí”

- HS nhận xét lẫn nhau

- HS nêu các thắc mắc của mình (nếu có)

3.2.Hoạt động hình thành kiến thức

3.2.1 Tệp tin và thư mục

(1) Mục tiêu: Hs biết khái niệm của tệp tin, thư mục và cách phân biệt

các tệp tin bằng tên

(2) Phương pháp/Kĩ thuật: Trực quan, giải quyết vấn đề, vấn đáp gợi

mở, thảo luận

(3) Hình thức tổ chức hoạt động: Cá nhân, thảo luận nhóm.

(4) Phương tiện dạy học: Máy vi tính, máy chiếu.

(5) Sản phẩm: Hs biết khái niệm của tệp tin, thư mục và cách phân biệt

các tệp tin bằng tên

3 2 2.

1 Tệp tin

- Yêu cầu HS quan sát

H.3.14 và đọc thông tin

SGK phần 1 trang 70, 71

tìm hiểu và trả lời câu hỏi

? HĐH tổ chức thông tin

trong máy tính theo cấu trúc

gì? Gồm các thành phần

nào?

- Mời học sinh trình bày

- Mời HS khác nhận xét

- Giáo viên kết luận, giải

quyết thắc mắc cho Hs

- GV cho HS đọc thông tin

phần 2 SGK trang 71 và trả

lời CH “Thế nào là tệp tin?”

- Mời học sinh trình bày

- Mời HS khác nhận xét

- Giáo viên kết luận, giải

quyết thắc mắc cho Hs

- GV đặt CH: “Các tệp tin

trên đĩa có thể có những

dạng nào?”

- Mời học sinh trình bày

- Mời HS khác nhận xét

- Giáo viên kết luận, giải

quyết thắc mắc cho Hs

- GV đặt CH: “Cách phân

biệt các tệp với nhau?”

- Mời học sinh trình bày

- Mời HS khác nhận xét

- Giáo viên kết luận, giải

quyết thắc mắc cho Hs

- GV đặt CH: “Tên tệp gồm

mấy phần?”

- Mời học sinh trình bày

- Mời HS khác nhận xét

- Giáo viên kết luận, giải

- HS đọc thông tin SGK

- HS trả lời Kết quả mong đợi “ HĐH

tổ chức thông tin trong máy tính theo cấu trúc hình cây gồm tệp tin và thư mục”

- HS nhận xét lẫn nhau

- HS nêu thắc mắc (nếu có)

- Hs tìm hiểu thông tin Sgk và trả lời CH

- Hs trình bày

- Hs khác nhận xét

- HS nêu thắc mắc (nếu có)

- Hs tìm hiểu thông tin Sgk và trả lời CH

- Hs trình bày

- Hs khác nhận xét

- HS nêu thắc mắc (nếu có)

- HS: Suy nghĩ, trả lời

“Các tệp phân biệt với nhau bằng tên tệp”.

- Hs trình bày

- Hs khác nhận xét

- HS nêu thắc mắc (nếu có)

- HS: Suy nghĩ, trả lời

“Tên tệp có 2 phần là tên tệp và phần mở rộng”

- Hs trình bày

I Tệp tin và thư mục

1 Tệp tin

- Tệp tin là đơn vị cơ

để lưu trữ thông tin trên thiết bị lưu trữ

- Các loại tệp tin:

 Hình ảnh: hình vẽ, tranh ảnh, video, …

 Âm thanh: bản nhạc, bài hát, …

 Văn bản: sách, tài liệu, thư từ, …

 Chương trình: phần mềm học tập, phần mềm ứng dụng,

…

- Tên tệp gồm 2 phần: phần tên và phần đuôi

Đường dẫn, các thao tác chính với tệp và thư mục

(1) Mục tiêu: Biết khái niệm đường dẫn, các thao tác chính với tệp và thư mục (2) Phương pháp/Kĩ thuật: Đặt và giải quyết vấn đề, vấn đáp gợi mở, thảo luận (3) Hình thức tổ chức hoạt động: Cá nhân, thảo luận nhóm

(4) Phương tiện dạy học: Máy vi tính, máy chiếu.

(5) Sản phẩm: HS viết được đường dẫn

1 Đường dẫn

- GV cho HS đọc SGK

trang 73 và trả lời câu hỏi

“Thế nào là đường dẫn?”

- Mời học sinh trình bày

- Mời HS khác nhận xét

- GV kết luận, giải quyết

thắc mắc cho Hs

- Hs đọc sách, trả lời

- Hs khác nhận xét

- HS nêu thắc mắc (nếu có)

1 Đường dẫn

- Đường dẫn thường bắt đầu từ vị trí ban đầu(thư mục gốc), sau đó đến dãy các thư mục, thư mục cuối cùng chính là thư mục chứa tệp tin đó

Ví dụ:

C:\Tailieu\Truong\Tinho

c

2 Các thao tác chính với tệp và thư mục

+ Xem, duyệt

+ Tạo thư mục và tệp tin + Xóa thư mục và tệp tin

+ Sao chép tệp tin

+ Sao chép thư mục + Di chuyển tệp tin + Di chuyển thư mục

2 Các thao tác chính với

tệp và thư mục

- Yêu cầu hs tham khảo

thông tin hướng dẫn SGK

trang 73, 74 và trả lời CH

“Thực hiện những thao tác

nào với thư mục và tệp

tin?”

- Mời học sinh trình bày

- Mời HS khác nhận xét

- GV kết luận, giải quyết

thắc mắc cho Hs

- HS: Hs tìm hiểu thông tin Sgk

- HS trả lời

Kết quả mong đợi + Xem, duyệt

+ Tạo thư mục và tệp tin

+ Xóa thư mục và tệp tin

+ Sao chép tệp tin

+ Sao chép thư mục

+ Di chuyển tệp tin

+ Di chuyển thư mục

- Hs khác nhận xét

- HS nêu thắc mắc (nếu có)

3.2.3 Các thao tác với thư mục

(1) Mục tiêu: Biết cách thực hiện các thao tác với thư mục

(2) Phương pháp/Kĩ thuật: Giải quyết vấn đề, vấn đáp gợi mở, trực quan, thảo

luận, thực hành

(3) Hình thức tổ chức hoạt động: Cá nhân, nhóm

(4) Phương tiện dạy học: Máy vi tính, máy chiếu, phòng máy tính

(5) Sản phẩm: HS thực hiện được các thao tác với thư mục

1 Mở chương trình ứng

dụng quan sát và khám

phá máy tính

- Yêu cầu HS đọc thông tin

SGK trang 86, 87 và trả lời

câu hỏi:

? Cho biết của sổ My

Computer có mấy khung?

? Khung bên trái thể hiện

thông tin gì?

? Khung bên phải thể hiện

thông tin gì?

- Mời học sinh trình bày

- Mời HS khác nhận xét

- GV kết luận, giải quyết

thắc mắc cho Hs

- HS đọc tìm hiểu thông tin

- HS trả lời

- Hs khác nhận xét

- HS nêu thắc mắc (nếu có)

1 Mở chương trình ứng dụng quan sát

và khám phá máy tính

2 Xem nội dung các

ổ đĩa

- Nháy đúp chuột vào biểu tượng ổ đĩa để

xem nội dung

- Có 2 cách thay đổi hình thức thể hiện thông tin tại khung bên phải:

+ Cách 1 Nháy phải chuột lên vùng trống khung bên phải chọn

View và chọn tiếp các

lựa chọn hiển thị

2 Xem nội dung các ổ đĩa

- Yêu cầu HS đọc thông tin

SGK trang 86, 87 và trả lời

câu hỏi:

? Nêu cách xem ổ đĩa?

? Cho biết các cách thay đổi

tùy chọn hình thức thể hiện

thông tin tại khung bên phải?

- Mời học sinh trình bày

- Mời HS khác nhận xét

- GV kết luận, giải quyết

thắc mắc cho Hs

- Gv yêu cầu 02 Hs lên máy

tính thực hiện thao tác

- HS đọc tìm hiểu thông tin

- HS trả lời

- Hs khác nhận xét

- HS nêu thắc mắc (nếu có)

- HS thao tác

- HS khác quan sát, nhận xét

- HS lắng nghe, ghi nhớ

- GV quan sát, hỗ trợ + Cách 2 Chọn dải

lệnh View nháy chuột

để chọn các lệnh để thiết lập

3 Xem nội dung các thư

mục

- Yêu cầu HS đọc thông tin

SGK trang 88, hình 3.40 và

trả lời câu hỏi:

? Nêu cách xem nội dung

thư mục?

- Mời học sinh trình bày

- Mời HS khác nhận xét

- GV kết luận, giải quyết

thắc mắc cho Hs

- GV thực hiện thao tác mẫu

xem nội dung thư mục

- HS đọc tìm hiểu thông tin

- HS trả lời

- Hs khác nhận xét

- HS nêu thắc mắc (nếu có)

- HS quan sát, ghi nhớ

3 Xem nội dung các thư mục

4 Tạo thư mục mới

- Yêu cầu HS đọc thông tin

SGK trang 89, hình 3.41 và

trả lời câu hỏi:

? Nêu các thao tác tạo một

thư mục mới?

- Mời học sinh trình bày

- Mời HS khác nhận xét

- GV kết luận, giải quyết

thắc mắc cho Hs

- GV lưu ý cách đặt tên thư

mục

- GV yêu cầu 02 Hs lên máy

tính thực hiện thao tác

- GV quan sát, hỗ trợ

- HS đọc tìm hiểu thông tin

- HS trả lời

- Hs khác nhận xét

- HS nêu thắc mắc (nếu có)

- HS lắng nghe

- HS khác quan sát, nhận xét

- HS lắng nghe, ghi nhớ

4 Tạo thư mục mới

Bước 1: Mở cửa sổ

thư mục (hoặc ổ đĩa) sẽ chứa thư mục cần tạo

Bước 2: Nháy nút

phải chuột tại vùng trống trong cửa sổ thư mục  trỏ vào New 

trỏ tới Folder rồi nháy

chuột

Bước 3: Gõ tên cho

thư mục mới  nhấn

phím Enter.

5 Đổi tên thư mục

- Yêu cầu HS đọc thông tin

SGK cuối trang 89 phần e,

và trả lời câu hỏi:

- HS đọc tìm hiểu thông tin

5 Đổi tên thư mục

*Cách 1:

- Nháy chuột vào thư

mục cần đổi tên

? Có mấy cách đổi tên thư

mục ?

? Nêu cách bước để thực

hiện cho mỗi cách?

- Mời học sinh trình bày

- Mời HS khác nhận xét

- GV kết luận, giải quyết

thắc mắc cho Hs

- GV yêu cầu 02 Hs lên máy

tính thực hiện thao tác: 01

HS thực hiện cách 1, 01 HS

thực hiện cách 2

- GV quan sát, hỗ trợ, nhận

xét

- HS trả lời

- Hs khác nhận xét

- HS nêu thắc mắc (nếu có)

- HS lắng nghe

- HS khác quan sát, nhận xét

- HS lắng nghe, ghi nhớ

- Nháy chuột vào tên

thư mục một lần nữa

- Gõ tên thư mục mới

rùi nhấn Enter hoặc nháy chuột tại vị trí khác

*Cách 2:

- Nháy nút phải chuột tại thư mục cần đổi tên

- Chọn Rename

- Gõ tên thư mục mới

rùi nhấn Enter hoặc nháy chuột tại vị trí khác

6 Xóa thư mục

- Yêu cầu HS đọc thông tin

SGK trang 90 phần g, và trả

lời câu hỏi:

? Nêu cách xóa thư mục ?

- Mời học sinh trình bày

- Mời HS khác nhận xét

- GV kết luận, giải quyết

thắc mắc cho Hs

- GV yêu cầu 02 Hs lên máy

tính thực hiện thao tác xóa

thư mục

- GV quan sát, hỗ trợ, nhận

xét

- HS đọc tìm hiểu thông tin

- HS trả lời

- Hs khác nhận xét

- HS nêu thắc mắc (nếu có)

- HS lắng nghe

- HS khác quan sát, nhận xét

6 Xóa thư mục

- Nháy chuột để chôn thư mục cần xóa

- Nhấn phím Delete

7 Khôi phục các thư mục

hoặc tệp tin bị xóa

- Yêu cầu HS đọc thông tin

SGK trang 90 phần h, và trả

lời câu hỏi:

? Các thông tin đã bị xóa

- HS đọc tìm hiểu thông tin

7 Khôi phục các thư mục hoặc tệp tin bị xóa

- Nháy đúp chuột lên

biểu tượng thùng rác

để mở

trong Windows được chứa ở

đâu ?

? Nêu các bước để khôi phục

lại các đối tượng đã bị xóa?

- Mời học sinh trình bày

- Mời HS khác nhận xét

- GV kết luận, giải quyết

thắc mắc cho Hs

- GV lưu ý lệnh xóa tất cả

thông tin trong thùng rác

vĩnh viễn

- GV yêu cầu 01 Hs lên máy

tính thực hiện thao tác xác

định vị trí của thùng rác trên

màn hình nền?

- GV yêu cầu 01 Hs lên máy

tính thực hiện thao tác mở

thùng rác và khôi phục lại

một đối tượng vừa bị xóa?

- GV quan sát, hỗ trợ, nhận

xét

- HS trả lời

- Hs khác nhận xét

- HS nêu thắc mắc (nếu có)

- HS lắng nghe

- HS khác quan sát, nhận xét

- Nháy nút phải chuột lên tên của đối tượng muốn khôi phục

- Chọn lệnh Restore

3.2.4 Các thao tác với tệp tin

(1) Mục tiêu: Biết cách thực hiện các thao tác với tệp tin

(2) Phương pháp/Kĩ thuật: Giải quyết vấn đề, vấn đáp gợi mở, trực quan, thảo

luận, thực hành

(3) Hình thức tổ chức hoạt động: Cá nhân, nhóm

(4) Phương tiện dạy học: Máy vi tính, máy chiếu, phòng máy tính

(5) Sản phẩm: HS thực hiện được các thao tác với tệp tin

Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung

1.Đổi tên tệp, xóa tệp tin

* Thay đổi tên tệp tin

- Yêu cầu HS đọc thông tin

SGK trang 91 và trả lời câu

hỏi:

? Nêu các bước để thay đổi

- HS đọc tìm hiểu thông tin

- HS trả lời

1 Đổi tên tệp, xóa tệp tin

* Thay đổi tên tệp tin

- Nháy chuột vào tên của têp tin

- Nháy chuột vào tên

tên tệp tin?

- Mời học sinh trình bày

- Mời HS khác nhận xét

- GV kết luận, giải quyết thắc

mắc cho Hs

- GV lưu ý về phần mở rộng

khi đổi tên tệp tin

- GV yêu cầu 01 Hs lên máy

tính thực hiện thao tác đổi tên

tệp tin

- GV quan sát, hỗ trợ, nhận

xét

* Xóa tệp tin

- Yêu cầu HS đọc thông tin

SGK trang 92 phần 2 và trả

lời câu hỏi:

? Nêu cách xóa tệp tin?

- Mời học sinh trình bày

- Mời HS khác nhận xét

- GV kết luận, giải quyết thắc

mắc cho Hs

- GV yêu cầu 01 Hs lên máy

tính thực hiện thao tác xóa tệp

tin

- GV quan sát, hỗ trợ, nhận

xét

- Hs khác nhận xét

- HS nêu thắc mắc (nếu có)

- HS khác quan sát, nhận xét

- HS đọc tìm hiểu thông tin

- HS trả lời

- Hs khác nhận xét

- HS nêu thắc mắc (nếu có)

của têp tin một lần nữa

- Gõ tên mới rùi nhấn Enter

* Xóa tệp tin

Nháy chuột chọn tệp tin cần xóa, nhấn phím Delete

2 Sao chép tệp tin vào thư mục khác

- Chọn thư mục chứa tệp tin cần sao chép ở khung bên trái

- Chọn tệp tin cần sao chép, nháy nút phải chuột

- Chọn lệnh Copy

- Chọn thư muốn sao chép đến ở khung bên

2 Sao chép tệp tin vào thư

mục khác

- GV: chia 4 nhóm yêu cầu

mỗi đọc thông tin SGK trang

92 phần b, thảo luận và trả lời

câu hỏi:

? Trình bày các bước để sao

chép tệp tin vào thư mục?

- Mời một nhóm học sinh

trình bày

- Mời nhóm Hs khác nhận

- HS đọc tìm hiểu thông tin

- HS trả lời

- Hs khác nhận xét

- HS nêu thắc mắc (nếu có)