NỘI DUNG CỦA CHỦ ĐỀ: Lí do chọn chủ đề: Do thời lượng phân phối của bài học nghiên cứu về hướng dẫn học sinh sử dụng các công cụ để giải toán và vễ hình ở các lớp khác nhau sẽ có mức
Trang 1Chủ đề:GIẢI TOÁN VÀ VẼ HÌNH PHẲNG VỚI GEOGEBRA
Ngày soạn: 27/12/2018Tiết theo PPCT: 39Tuần dạy: 20, 21, 22
Tiết theo phân phối chương trình: 39, 40, 41,42,43 (2 tiết lý thuyết, 3 tiết thực hành)
I NỘI DUNG CỦA CHỦ ĐỀ:
Lí do chọn chủ đề:
Do thời lượng phân phối của bài học nghiên cứu về hướng dẫn học sinh sử dụng các công
cụ để giải toán và vễ hình ở các lớp khác nhau sẽ có mức độ nhận biết khác nhau nên khôngthể chủ động chính xác được thời lượng giảng dạy.Từ đó nên tôi xác định cần phải thực hiệncác tiết dạy của bài học này thành một chủ đề để giảng dạy cho HS một cách hợp lí hơn
Tổng số tiết thực hiện chủ đề: 5
* Nội dung tiết 1:
- Các phép tính trên đa thức
- Các phép toán trên phân thức đại số
- Giải phương trình và bất phương trình bậc nhất một ẩn
* Nội dung tiết 2:
- Quan hệ toán học và các công cụ tạo quan hệ toán học trong Geogebra
- Các công cụ biến đổi hình học
- Công cụ đường tròn và cách vẽ một số hình đặc biệt
* Nội dung tiết 3:
- Bài tập 1: Tính
- Bài tập 2: Phân tích các đa thức sau thành nhân tử
- Bài tập 3: Tính
- Bài tập 4: Giải các phương trình sau
- Bài tập 5: Giải các bất phương trình sau
* Nội dung tiết 4:
- Vẽ hình vuông
- Vẽ hình thoi
- Vẽ hình thang cân
- Vẽ hình thang
- Vẽ tam giác, tứ giác
* Nội dung tiết 5:
-Vẽ tam giác đều
-Vẽ một hình là đối xứng trục của một đối tượng cho trước trên màn hình
-Vẽ một hình là đối xứng qua tâm của một đối tượng cho trước
-Vẽ Đường Ơ le trong tam giác
* Trong chương trình Tin học THCS lớp 9, lựa chọn chủ đề “ Giải toán và và vẽ hình với
GeoGebra Các nội dung trên được phân bố trong bài “Giải toán và và vẽ hình với GeoGebra
của SGK Tin học 9 (quyển 4)
I MỤC TIÊU:
Sau bài học, HS đạt được:
1 Kiến thức:
- Biết sử dụng phần mềm để tính toán với đa thức, phân thức đại số
- Biết sử dụng phần mềm để giải phương trình và bất phương trình bậc nhấtmột ẩn
Trang 22 Kỹ năng:
- Thực hiện được các thao tác chọn công cụ đại số hoặc hình học để giải một bài toánđại số hay vẽ một đối tượng hình học
3 Thái độ:
- Biết tự khám phá, tìm hiểu thêm các chức năng của phần mềm
4 Năng lực hướng tới:
- Năng lực vẽ được một số hình khi sử dụng phần mềm
- Năng lực tự học
- Năng lực trình bày
- Năng lực thực hành: thực hiện thành thạo các thao tác của nội dung bài, và an toàn
khi thực hành với máy tính
III XÁC ĐỊNH VÀ MÔ TẢ CÁC MỨC ĐỘ YÊU CẦU
Nội Dung Nhận Biết Thông Hiểu Vận dụng thấp Vận dụng
Hiểu được ý nghĩa của các hàm giải toán của phần mềm
Thực hiện được thaotác sử dụng hàm để giải các bài toán
Có khả năng sử dụng nhiều hàm khác nhau
Hiểu được ý nghĩa của các công cụ tạo quan hệ toán học, biến đổ hình học, công cụ vẽ hình tròn, một số hình đặc biệt
Thực hiện được thaotác tạo quan hệ toánhọc, vẽ các hình trong phần mềm GeoGebra
Có khả năng sử dụng các công
cụ vẽ một số hình đặc biệt
Hiểu được ý nghĩa của các công cụ tạo quan hệ toán học, biến đổ hình học, công cụ vẽ hình tròn, một số hình đặc biệt
Thực hiện được thaotác tạo quan hệ toánhọc, vẽ các hình trong phần mềm GeoGebra
Có khả năng sử dụng các công
cụ vẽ một số hình đặc biệt
Trang 3Hiểu được ý nghĩacủa các công cụ:
- Vẽ hình vuông
- Vẽ hình thoi-Vẽ hình thang cân
- Vẽ hình thang
- Vẽ tam giác, tứgiác
Thực hiện được thaotác :
Có khả năng sử dụng các công
cụ vẽ một số hình đặc biệt
Hiểu được ý nghĩacủa các công cụ vẽhình tam giác, hình
là đối xứng trục củamột đối tượng chotrước trên màn hình-Vẽ một hình là đốixứng qua tâm củamột đối tượng chotrước
-Vẽ Đường Ơletrong tam giác trong phần mềm GeoGebra
Thực hiện được thaotác vẽ hình tamgiác, hình là đốixứng trục của mộtđối tượng cho trướctrên màn hình
-Vẽ một hình là đốixứng qua tâm củamột đối tượng chotrước
-Vẽ ĐườngƠle trongtam giác
trong phần mềm GeoGebra
Có khả năng sử dụng các công
cụ vẽ một số hình đặc biệt
IV CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH:
1 Giáo viên: giáo án, sách giáo khoa tin học quyển 3, phần mềm hình ảnh minh họa
2.Học sinh: học bài và xem bài trước ở nhà
Trang 4- Mục tiêu: GV giúp HS biết các hàm để giải toán, các công cụ tạo quan hệ các đối tượng
toán học, các công cụ vẽ hình học trong phần mềm GeoGebra
- Phương pháp/Kĩ thuật: Đặt vấn đề
- Hình thức tổ chức hoạt động: Hoạt động cá nhân
- Phương tiện dạy học: Máy vi tính, máy chiếu
- Sản phẩm: Câu trả lời của HS là nhận biết được các hàm để giải toán, các công cụ tạo
quan hệ các đối tượng toán học, các công cụ vẽ hình học trong phần mềm GeoGebra
Bước 1 GV giao
nhiệm vụ
Yêu cầu HS quan sát
hình và trả lời câu hỏi
Bước 1 HS nhận nhiệm vụ
Mệnh đề nào dưới đây là đúng
• A, B, C là các điểm tự do, d đi qua
B, C nên không là tự do
• d là tự do, B, C nằm trên D nênkhông là tự do Điểm A tự do
• Đường thẳng d không là tự do Cácđiểm A, B, C thì chưa thể kết luận
- Học sinh làm việc
cá nhân
- HS trả lời câu hỏi
Bước 3 GV nhận xét, Bước 2 Báo cáo,
Trang 5- Học sinh trình bày:
- HS nhận xét lẫnnhau
- HS nêu các thắcmắc của mình
3.2 Hoạt động hình thành kiến thức
3.2.1 Các phép tính trên đa thức
- Mục tiêu: Biết các phép tính trên đa thức
- Phương pháp/Kĩ thuật: Đặt vấn đề
- Hình thức dạy học: cá nhân, thảo luận nhóm
- Phương tiện dạy học: Máy vi tính, máy chiếu
- Sản phẩm: Các phép tính trên đa thức
Bước 1 GV giao nhiệm vụ
Hướng dẫn học sinh thực hiện
các phép tính trên đa thức
Thực hiện một số phép toán để
học sinh quan sát và yêu học
sinh thực hiện việc tính toán
theo các bài tập mẫu
Bước 1 HS nhận nhiệm vụ
Quan sát, lắng nghe
Quan sát và thực hiệntheo yêu cầu của giáoviên
Simplify[<đa thức>] Rút gọn biểu thức tính của đa thức
Div[<đa thức 1>,<đa thức 2>] Cho thương của phép chia đa thức 1 cho đa thức 2Mod[<đa thức 1>,<đa thức 2>] Cho số dư của phép chia đa thức 1 cho đa thức 2Division[<đa thức 1>,<đa thức 2>] Cho thương và số dư của phép chia đa thức 1 cho đathức 2
Bước 2 Quan sát và hướng
HS thực hiện các phéptính trên đa thức
Bước 3 GV nhận xét, đánh
giá, chốt kiến thức Bước 3 Báo cáo, góp ý, bổ sung để hoàn
thiện
Trang 63.2.2 Các phép toán trên phân thức đại số
- Mục tiêu: Biết các phép toán trên phân thức đại số
- Phương pháp/Kĩ thuật: Đặt vấn đề, đọc hiểu, phát hiện vấn đề
- Hình thức dạy học: cá nhân, thảo luận nhóm
- Phương tiện dạy học: Máy vi tính, máy chiếu
- Sản phẩm: các phép toán trên phân thức đại số
Bước 1 GV giao nhiệm
ngay kết quả Các em lưu ý
dấu lũy thừa các em gõ
HS thực hiện các phép toántrên phân thức đại số
Thực hiện theo yêu cầu củagiáo viên
3.2.3 Giải phương trình và bất phương trình bậc nhất một ẩn
- Mục tiêu: Biết giải phương trình và bất phương trình bậc nhất một ẩn
- Phương pháp/Kĩ thuật: Đặt vấn đề, đọc hiểu, phát hiện vấn đề
- Hình thức dạy học: cá nhân, thảo luận nhóm, pháp vấn, thực hành trực quan
- Phương tiện dạy học: Máy vi tính, máy chiếu
- Sản phẩm: Giải phương trình và bất phương trình bậc nhất một ẩn
Bước 1 GV giao Bước 1 HS nhận nhiệm vụ 3 Giải phương trình và
Trang 7Cú pháp:
Solve[<phương trình x>]Solve[<bất phương trìnhx>] cho kết quả là cácnghiệm của phương trìnhhoặc bất phương trình
Cú pháp:
Solutions[<phương trìnhx>]
Solutions[<bất phươngtrình x>]
Cho kết quả là tất cả cácnghiệm của của phươngtrình hoặc bất phươngtrình
Bước 2 HS thực hiện nhiệm vụ
HS thực hiện các phép toán trênphân thức đại số
Thực hiện theo yêu cầu của giáoviên
3.2.4 Quan hệ toán học và các công cụ tạo quan hệ toán học trong Geogebra
- Mục tiêu: Biết quan hệ toán học và các công cụ tạo quan hệ toán học trong Geogebra
- Phương pháp/Kĩ thuật: thuyết trình, trực quan
- Hình thức dạy học: cá nhân, thảo luận nhóm, pháp vấn, thực hành trực quan
- Phương tiện dạy học: Máy vi tính, máy chiếu
- Sản phẩm: Quan hệ toán học và các công cụ tạo quan hệ toán học trong Geogebra
Trang 8Hoạt động của GV Hoạt động của HS Nội dung
Bước 1 GV giao nhiệm vụ
Trong toán học có các đối
tượng nào?
Vậy người ta chia các đối
tượng này thành mấy loại?
lệnh như sau: a:=1 trên
vùng làm việc sẽ xuất hiện
hình sau:
Vậy ta đã có một đối tượng
tự do,bây giờ ta có thể tạo
ra một đối tượng b phụ
thuộc vào đối tượng a Ví
dụ b:=a/2
Bước 1 HS nhận nhiệm vụ
Trong toán học có các đốitượng như: điểm, đoạnthẳng, đường thẳng, tia,cung tròn, đường tròn
Người ta chia các đối tượngnày thành hai loại: đốitượng tự do và đối tượngphụ thuộc
Trong quan hệ toán học cóhai đối tượng: đối tượng tự
do và đối tượng phụ thuộc
a) Công cụ tạo điểm b) Công cụ đọan thẳng ,
đường thẳng , tia c) Công cụ vẽ các đườngthẳng song song , vuônggóc , phân giác ,
trung trực d) Tạo các đối tượng trựctiếp từ dòng nhập lệnh
HS thực hiện các phép toántrên phân thức đại số
Thực hiện theo yêu cầu củagiáo viên
Trang 9GV kết luận và giải đáp các
thắc mắc của học sinh HS nêu thắc mắc
3.2.5 Các công cụ biến đổi hình học trong Geogebra
- Mục tiêu: Biết các công cụ biến đổi hình học trong Geogebra
- Phương pháp/Kĩ thuật: thuyết trình, trực quan
- Hình thức dạy học: cá nhân, thảo luận nhóm, pháp vấn, thực hành trực quan
- Phương tiện dạy học: Máy vi tính, máy chiếu
- Sản phẩm: Các công cụ biến đổi hình học trong Geogebra
Bước 1 GV giao nhiệm vụ
Hướng dẫn học sinh tạo các
đối tượng đối xứng với một
đối tượng đã cho qua một trục
cho trước
Hướng dẫn học sinh tạo các
đối tượng đối xứng với một
đối tượng đã cho qua một tâm
cho trước
Hướng dẫn học sinh vẽ
Hướng dẫn học sinh vẽ
Bước 1 HS nhận nhiệm vụ
Chú ý lắng nghe, quansát
Chú ý lắng nghe, quansát
Chú ý lắng nghe, quansát
Chú ý lắng nghe, quansát
5 Các công cụ biến đổi hình học
Công cụ tạo đối tượng mới làđối xứng với một đối tượngcho trước qua trục cho trước
Công cụ tạo ra đối tượng mới
là đối xứng với một đối tượngcho trước qua một tâm cho
trước a) Vẽ hình thang cân biết cạnhđáy và một cạnh bên
b) Vẽ hình bình hành biết mộtcạnh và tâm
Bước 2 Quan sát và hướng
dẫn
Hướng dẫn HS thực hiện một
số phép toán để học sinh quan
sát và yêu cầu học sinh thực
hiện
Bước 2 HS thực hiện nhiệm vụ
HS thực hiện các phéptoán trên phân thức đạisố
Thực hiện theo yêu cầucủa giáo viên
Trang 10Bước 3 Báo cáo, góp ý,
bổ sung để hoàn thiện
HS nhận xét
HS nêu thắc mắc
3.2.6 Công cụ đường tròn và cách vẽ một số hình đặc biệt
- Mục tiêu: Biết các công cụ đường tròn và cách vẽ một số hình đặc biệt
- Phương pháp/Kĩ thuật: thuyết trình, trực quan
- Hình thức dạy học: cá nhân, thảo luận nhóm, pháp vấn, thực hành trực quan
- Phương tiện dạy học: Máy vi tính, máy chiếu
- Sản phẩm: Công cụ đường tròn và cách vẽ một số hình đặc biệt
Bước 1 GV giao nhiệm vụ
vuông khi biết một cạnh
Nhưng không dùng công cụ
đa giác đều
Học sinh chú ý lắng nghequan sát
Học sinh chú ý lắng nghequan sát
Học sinh chú ý lắng nghequan sát
Học sinh chú ý lắng nghequan sát
6 Công cụ đường tròn và cách vẽ một số hình đặc biệt
- Công cụ vẽ đường trònbiết tâm và một điểm trên
đường tròn
- Công cụ vẽ đường tròn khibiết tâm và độ dài bán kính
a) Vẽ hình vuông biết mộtcạnh (không dùng công cụ
đa giác đều)b) Vẽ hình thang cân biếttrước một cạnh đáy và mộtcạnh bên
HS thực hiện các phép toántrên phân thức đại số
Thực hiện theo yêu cầu củagiáo viên
Trang 11- Phương pháp/Kĩ thuật: Thực hành, vấn đáp
- Hình thức dạy học: cá nhân, thảo luận nhóm, pháp vấn, thực hành trực quan
- Phương tiện dạy học: Máy vi tính, máy chiếu
Không cần lênh chỉ gõlại biểu thức là xong
Thực hiện theo yêu cầucủa giáo viên
HS thực hiện các phéptoán trên phân thức đạisố
Thực hiện theo yêu cầucủa giáo viên
Bước 3 Báo cáo, góp ý,
bổ sung để hoàn thiện
HS nhận xét
HS nêu thắc mắc
3.2.7 Hướng dẫn học sinh phân tích các đa thức thành nhân tử
- Mục tiêu: Biết phân tích các đa thức thành nhân tử
- Phương pháp/Kĩ thuật: Thực hành, vấn đáp
- Hình thức dạy học: cá nhân, thảo luận nhóm, pháp vấn, thực hành trực quan
- Phương tiện dạy học: Máy vi tính, máy chiếu
- Sản phẩm: phân tích các đa thức thành nhân tử
Hoạt động của thầy Hoạt động của trò Nội dung
Trang 12HS thực hiện các phéptoán trên phân thức đạisố
Thực hiện theo yêu cầucủa giáo viên
Bước 3 Báo cáo, góp ý,
bổ sung để hoàn thiện
HS nhận xét
HS nêu thắc mắc
3.2.8 Hướng dẫn học sinh tính các biểu thức sau
- Mục tiêu: Biết tính các biểu thức
- Phương pháp/Kĩ thuật: Thực hành, vấn đáp
- Hình thức dạy học: cá nhân, thảo luận nhóm, pháp vấn, thực hành trực quan
- Phương tiện dạy học: Máy vi tính, máy chiếu
Chỉ cần gõ chính xác cácbiểu thức theo đúng cúpháp là được
Thực hiện theo yêu cầucủa giáo viên
HS thực hiện các phéptoán trên phân thức đại sốThực hiện theo yêu cầucủa giáo viên
Trang 13Bước 3 Báo cáo, góp ý,
bổ sung để hoàn thiện
HS nhận xét
HS nêu thắc mắc
3.2.9 Hướng dẫn học sinh giải phương trình bậc nhất
- Mục tiêu: Biết giải phương trình bậc nhất
- Phương pháp/Kĩ thuật: Thực hành, vấn đáp
- Hình thức dạy học: cá nhân, thảo luận nhóm, pháp vấn, thực hành trực quan
- Phương tiện dạy học: Máy vi tính, máy chiếu
- Sản phẩm: học sinh giải phương trình bậc nhất
Yêu cầu học sinh
thực hiện trên máy
Ta dùng lệnh Solve hoặcdùng lệnh solutions
Thực hiện theo yêu cẩucủa giáo viên
Trả lời theo suy nghĩ
Bài tập 4: Giải các phương trình sau
HS thực hiện các phéptoán trên phân thức đại sốThực hiện theo yêu cầucủa giáo viên
Bước 3 Báo cáo, góp ý,
bổ sung để hoàn thiện
HS nhận xét
HS nêu thắc mắc
3.2.10 Hướng dẫn học sinh giải bất phương trình
Trang 14- Mục tiêu: HS biết giải phương bất phương trình
- Phương pháp/Kĩ thuật: Thực hành, vấn đáp
- Hình thức dạy học: cá nhân, thảo luận nhóm, pháp vấn, thực hành trực quan
- Phương tiện dạy học: Máy vi tính, máy chiếu
Yêu cầu học sinh thực
hiện trên máy tính để
Ta dùng lệnh Solve hoặcdùng lệnh solutions
Thực hiện theo yêu cẩucủa giáo viên
Trả lời theo suy nghĩ
Bài tập 5: Giải các bất phương trình sau
HS thực hiện các phéptoán trên phân thức đại sốThực hiện theo yêu cầucủa giáo viên
Bước 3 Báo cáo, góp ý,
bổ sung để hoàn thiện
HS nhận xét
HS nêu thắc mắc
3.2.11 Hướng dẫn thao tác vẽ tam giác, tứ giác
- Mục tiêu: HS biết vẽ tam giác, tứ giác
- Phương pháp/Kĩ thuật: Thực hành, vấn đáp
- Hình thức dạy học: cá nhân, thảo luận nhóm, pháp vấn, thực hành trực quan
- Phương tiện dạy học: Máy vi tính, máy chiếu
- Sản phẩm: HS vẽ tam giác, tứ giác
Bước 1 GV giao nhiệm
- Để vẽ tam giác ta sử dụngcông cụ vẽ đoạn thẳng
6 Vẽ tam giác, tứ giác.
Trang 15dụng công cụ gì?
- Thực hiện thao tác vẽ
như thế nào?
- Thực hiện mẫu thao tác
vẽ một tam giác cho học
sinh quan sát
- Vậy để vẽ một tứ giác ta
thực hiện thế nào?
- Vẽ lần lượt các đoạn thẳngghép lại với nhau
- Quan sát thực hiện theo yêucầu của giáo viên
- Vẽ tương tự như vẽ tam giácnhưng nhiều hơn một cạnh
Thực hiện theo yêu cầu củagiáo viên
3.2.12 Hướng dẫn thao tác vẽ hình thang
- Mục tiêu: HS biết vẽ hình thang
- Phương pháp/Kĩ thuật: Thực hành, vấn đáp
- Hình thức dạy học: cá nhân, thảo luận nhóm, pháp vấn, thực hành trực quan
- Phương tiện dạy học: Máy vi tính, máy chiếu
- Sản phẩm: HS vẽ hình thang
Bước 1 GV giao nhiệm
B1 Vẽ cạnh AB và BC
B2 Qua C ta sử dụng công cụ
vẽ một đường thẳng d songsong với đoạn thẳng AB
B3 Trên d lấy một điểm D bất
kỳ, nối A với D ta được hìnhthang ABCD
Thực hiện theo yêu cầu củagiáo viên
Bước 3 GV nhận xét,
đánh giá, chốt kiến thức Bước 3 Báo cáo, góp ý, bổ sung để hoàn thiện