Một vài kinh nghiệm dạy học tích hợp trong bài những thành tựu chủ yếu và ý nghĩa lịch sử của cách mạng khoa học kỹ thuật lịch sử 9

Ởmức độ thấp thì dạy học tích hợp mới chỉ là lồng ghép những nội dung giáo dục có liên quan vào quá trình dạy học một môn học như: lồng ghép giáo dục đạođức, lối sống; giáo dục pháp luật

I MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Tích hợp là một trong những quan điểm giáo dục đã trở thành xu thế trongviệc xác định nội dung, phương pháp dạy học trong nhà trường phổ thông vàtrong xây dựng chương trình môn học ở nhiều nước trên thế giới trong đó cóViệt Nam Quan điểm tích hợp được xây dựng trên cơ sở những quan niệm tíchcực về quá trình học tập và quá trình dạy học

Dạy học tích hợp liên môn là dạy học những nội dung kiến thức liên quanđến hai hay nhiều môn học "Tích hợp" là nói đến phương pháp và mục tiêu củahoạt động dạy học, còn "liên môn" là đề cập tới nội dung dạy học Đã dạy học

"tích hợp" thì chắc chắn phải dạy kiến thức "liên môn" và ngược lại, để đảm bảohiệu quả của dạy liên môn thì phải bằng cách và hướng tới mục tiêu tích hợp Ởmức độ thấp thì dạy học tích hợp mới chỉ là lồng ghép những nội dung giáo dục

có liên quan vào quá trình dạy học một môn học như: lồng ghép giáo dục đạođức, lối sống; giáo dục pháp luật; giáo dục chủ quyền quốc gia về biên giới,biển, đảo; giáo dục sử dụng năng lượng tiết kiệm và hiệu quả, bảo vệ môitrường, an toàn giao thông Mức độ tích hợp cao hơn là phải xử lí các nội dungkiến thức trong mối liên quan với nhau, bảo đảm cho học sinh vận dụng đượctổng hợp các kiến thức đó một cách hợp lí để giải quyết các vấn đề trong họctập, trong cuộc sống, đồng thời tránh việc học sinh phải học lại nhiều lần cùngmột nội dung kiến thức ở các môn học khác nhau

Nước ta đã, đang và sẽ tiếp tục tiến hành chương trình giáo dục phổ thôngmới nhằm nâng cao chất lượng giáo dục đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sựnghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước Điều này đã tạo một luồng sinhkhí mới trong dạy và học các môn khoa học xã hội và khoa học tự nhiên Trongnhững năm gần đây, dạy học các môn theo phương pháp tích hợp kiến thức liênmôn các môn học như Lịch sử - Địa lý - Ngữ văn - Giáo dục công dân, Hóa -

Lý, giúp học sinh có kiến thức bao quát rộng hơn về nội dung được học trongbài

Vì vậy, chương trình SGK cũng đã được xây dựng dựa trên quan điểm:Lấy quan điểm tích hợp làm nguyên tắc chỉ đạo, tổ chức, nội dung chương trìnhbiên soạn sách giáo khoa và lựa chọn các phương pháp giảng dạy Việc tích hợpliên môn trong giảng dạy là một trong những phương pháp giảng dạy mới đáp

ứng được mục tiêu mới của giáo dục đề ra.

Lịch sử là một môn khoa học có vị trí quan trọng trong hệ thống giáo dụcphổ thông Bộ môn Lịch sử có ý nghĩa và vị trí quan trọng đối với việc đào tạothế hệ trẻ theo mục tiêu giáo dục được Nhà nước xác định, giúp học sinh nắmđược những kiến thức cơ bản cần thiết về lịch sử thế giới, lịch sử dân tộc làm cơ

sở bước đầu cho sự hình thành thế giới quan khoa học, giáo dục lòng yêu quêhương, đất nước gắn với độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Qua đó học sinhbiết tự hào về truyền thống dựng nước, giữ nước và nền văn hóa đậm đà bản sắcdân tộc, biết quan tâm đến những vấn đề bức xúc có ảnh hưởng tới quốc gia, khu

vực và toàn cầu Trên cơ sở nền tảng kiến thức môn học, lịch sử còn giúp họcsinh phát triển năng lực tư duy, hành động, có thái độ ứng xử đúng đắn trong đờisống xã hội, nhằm góp phần xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa ViệtNam, đáp ứng công cuộc công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước Vì vậy cácgiáo viên giảng dạy lịch sử cần có phương pháp giảng dạy hợp lý nhằm giúp họcsinh tiếp thu một cách tốt nhất các kiến thức lịch sử

Do yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay: Cùng với việc đổi mới nội dung,đổi mới phương pháp dạy học đã trở thành một yêu cầu cấp thiết để nâng caochất lượng giáo dục Đổi mới phương pháp dạy học ở trường phổ thông là mộtvấn đề lớn, thu hút sự quan tâm không chỉ của những người làm công tác giáodục mà còn thu hút sự quan tâm của mọi tầng lớp xã hội Chương trình SGKcũng đã được xây dựng dựa trên quan điểm: “Lấy quan điểm tích hợp làmnguyên tắc chỉ đạo tổ chức nội dung chương trình biên soạn sách giáo khoa và lựa chọn các phương pháp giảng dạy Vì vậy việc tích hợp liên môn tronggiảng dạy là một trong những phương pháp giảng dạy mới đáp ứng yêu cầu đổimới giáo dục

Đối với môn Lịch sử lớp 9, giai đoạn này rất gần với chúng ta, các em đãđược học qua 3 năm lớp 6,7,8 Tuy nhiên khả năng tiếp thu kiến thức khoa họccủa các em chưa phải là tốt Hơn nữa yêu cầu đổi mới phương pháp dạy và họctheo định hướng “Nâng cao tính chủ động, phát huy khả năng tư duy của học sinhtrong học tập” cũng còn khó khăn, bỡ ngỡ cho học sinh, đòi hỏi giáo viên và họcsinh phải cố gắng nhiều hơn

Từ xuất phát điểm trên đây, nói về yêu cầu kiến thức của Giao viênTHCS, tại thông tư 30/2009/TT-BGDĐT ngày 22/10/2009 của Bộ Giáo dục vàĐào tạo về chuẩn nghề nghiệp giáo viên THCS là: Làm chủ kiến thức môn học,đảm bảo nội dung dạy học chính xác, có hệ thống, vận dụng hợp lý các kiếnthức liên môn theo yêu cầu cơ bản, hiện đại, thực tiễn

Nói chung, các giáo viên đều đã được tiếp cận, tìm hiểu vấn đề, thấy rõtác dụng, ý nghĩa của việc tích hợp kiến thức các môn trong giảng dạy bộ môncủa mình Với bộ môn Lịch sử việc tích hợp kiến thức liên môn trong giảng dạy

đã bước đầu mang lại kết quả, các giờ Lịch sử trở nên sống động hơn Vì thế các

sự kiện trong môn Lịch sử được cụ thể hóa sinh động, trực quan qua những hìnhảnh mà học sinh được quan sát Từ đó, học sinh đã được tiếp cận các kiến thứctrong môn Lịch sử ở nhiều khía cạnh, nhiều giác quan Điều này đã thúc đẩy các

em học tập tích cực hơn, có nhận thức rõ ràng và từ đó có thái độ đúng đắn,hành vi phù hợp

Bài “ Những thành tựu chủ yếu và ý nghĩa lịch sử của cách mạng khoahọc- kĩ thuật” được giảng dạy trong chương trình Lịch sử lớp 9 Với mục tiêu làgiáo dục cho học sinh nhận thấy rõ ý chí vươn lên không ngừng, cố gắng khôngmệt mỏi, sự phát triển không có giới hạn của trí tuệ con người nhằm phục vụ

cuộc sống ngày càng đòi hỏi cao của chính con người qua các thế hệ Từ đó giúphọc sinh nhận thức: Cố gắng chăm chỉ học tập, có ý chí và hoài bão vươn lên,bởi ngày nay hơn bao giờ hết con người cần phải được đào tạo nhằm tạo nênnguồn nhân lực có chất lượng thiết thực đáp ứng những yêu cầu của sự nghiệpcông nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.Vì vậy, để đạt được mục tiêu của bài họccần sử dụng linh hoạt các phương pháp dạy học trong đó phương pháp tích hợpkiến thức các bộ môn đóng vai trò quan trọng.

Từ sự phân tích trên, là giáo viên dạy môn Lịch sử, trong quá trình giảng

dạy bộ môn Lịch sử, tôi mạnh dạn đưa ra sáng kiến: Một vài kinh nghiệm dạy học tích hợp trong bài: Những thành tựu chủ yếu và ý nghĩa lịch sử của cách mạng khoa học - kỹ thuật - Lịch sử 9 Với mong muốn góp phần nhỏ bé của

mình, cùng với đồng chí, đồng nghiệp tìm ra giải pháp tốt nhất để nâng caochất lượng dạy học nói chung, bộ môn Lịch sử nói riêng

2 Mục đích nghiên cứu

Để thấy được rõ hơn về mục đích và ý nghĩa của Dạy học tích hợp - liênmôn Từ đó, cả giáo viên và học sinh thấy được ý nghĩa của sự cần thiết phảitích hợp kiến thức các môn học trong quá trình dạy học và cả trong cuộc sống

Rút ra kinh nghiệm để áp dụng vào công tác giảng dạy của bản thân vàlàm tài liệu tham khảo cho đồng nghiệp trong quá trình giảng dạy

3 Đối tượng nghiên cứu

Nghiên cứu vận dụng tích hợp kiến thức liên môn trong bài trong bài: Những thành tựu chủ yếu và ý nghĩa lịch sử của cách mạng khoa học - kỹ thuật - Lịch sử 9

4 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện đề tài này, tôi đã sử dụng kết hợp nhiều phương pháp khácnhau nhằm nâng cao hiệu quả nghiên cứu như:

- Sưu tầm và tham khảo tài liệu

- Quan sát, đàm thoại

- Điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin

- Thực nghiệm giáo dục thực tế

- Phân tích, đánh giá sản phẩm hoạt động

Đây là kết quả của một quá trình tìm tòi, vận dụng, tích lũy cả về lý thuyếtlẫn thực hành khi dạy học

II NỘI DUNG

1 Cơ sở lí luận

Trong dạy học, tích hợp liên môn được hiểu là sự kết hợp, tổ hợp các nộidung từ các môn học trong các lĩnh vực học tập khác nhau thành một môn tổnghợp mới hoặc lồng ghép các nội dung cần thiết vào những nội dung vốn có của

môn học ví như lồng ghép nội dung giáo dục công dân vào môn Lịch sử; nộidung dân số vào môn Sinh học, môn Địa lí; nội dung giáo dục môi trường mônSinh học, môn Giáo dục công dân… Như vậy thông qua dạy học tích hợp liênmôn thì những kiến thức, kỹ năng học được ở môn này có thể sử dụng nhưnhững công cụ để nghiên cứu, học tập các môn học khác Ví như sử dụng Toánhọc như những công cụ đắc lực để nghiên cứu Sinh học, Hóa học, hay Tin họcđược sử dụng như một công cụ để mô hình hóa các quá trình sinh học, các thínghiệm sinh học….

So với dạy học đơn môn hiện nay thì dạy học tích hợp liên môn không cónhiều khác biệt về phương pháp tổ chức và hình thức dạy học, vì cho dù dạy họcliên môn hay đơn môn đều đòi hỏi chúng ta phải tổ chức các hoạt động dạy họcmột cách tích cực, chủ động, sáng tạo, tăng khả năng vận dụng kiến thức vàogiải quyết các vấn đề thực tiễn Đối với việc dạy học một chủ đề thì liên mônhay đơn môn đều cần phải chú trọng việc ứng dụng kiến thức của chủ đề ấy nóbao gồm cả ứng dụng vào thực tiễn cũng như ứng dụng trong các môn học khác

Sự khác biệt chủ yếu là chỉ ở nội dung của chủ đề Dạy học đơn môn, đề cập đếnkiến thức thuộc một môn học, dạy học liên môn đề cập đến kiến thức thuộcnhiều môn học “liên quan”, do vậy nếu ở các nội dung có tiềm năng dạy họctích hợp liên môn mà chúng ta tổ chức dạy học tích hợp liên môn hợp lý thì cảhọc sinh và giáo viên đều có thể dễ dàng tiếp cận và thực hiện có hiệu quả, đápứng được mục tiêu của đổi mới giáo dục theo xu thế giáo dục hiện đại

Lịch sử bắt đầu từ khi xã hội và con người xuất hiện Những hiểu biết vềđiều kiện tự nhiên, bối cảnh lịch sử, sự phát triển kinh tế - xã hội qua các thời kỳrất cần cho việc học tập lịch sử Sử dụng kiến thức địa lý để học lịch sử là điềurất cần thiết

Ph Ăng ghen cho rằng: Lịch sử bắt đầu từ đâu thì qua trình tư duy cũngbắt đầu từ đấy Nhận thức của con người về quê hương, tổ tiên và bản thân đượcphản ánh qua các hình thức văn hóa dân gian, các tác phẩm văn học Các tài liệuvăn học dân gian và tác phẩm văn học là tư liệu lịch sử rấ quý Tuy nhiên dochức năng, nội dung, đặc trưng của văn học, khi sử dụng tư liệu trong dạy họclịch sử cần đảm bảo chính xác, khoa học

Khoa học lịch sử và giáo dục lịch sử ỏ nhà trường ra đời trong xã hội cógiai cấp, chịu ảnh hưởng và bị chi phối bởi các quan điểm của giai cấp thống trị.Cuộc đấu tranh giai cấp cũng diễn ra gay gắt, sôi nổi trên lĩnh vực này Vì vậytrong nghiên cứu và giảng dạy lịch sử phải đứng vững trên một lập trường, quanđiểm chính trị nhất định Kiến thức về giáo dục công dân cung cấp cho học sinhnhững hiểu biết về thế giới quan, nhân sinh quan của chủ nghĩa Mác - Lê nin và

tư tưởng Hồ Chí Minh là rất cần thiết cho việc học tập lịch sử Những quan điểm

cơ bản về vai trò của quần chúng nhân dân, của cá nhân trong lịch sử, về những

cơ sở, động lực của sự phát triển lịch sử được hình thành qua môn Giáo dụccông dân là cơ sở không thể thiếu trong học tập lịch sử

Ngoài ra do nguyên tắc xây dựng chương trình lịch sử một cách toàn diện,nghĩa là phải tìm hiểu mọi lĩnh vực của đời sống xã hội - kinh tế, chính trị, quân

sự, văn hóa, khoa học, nghệ thuật, giáo dục, tư tưởng , nên khóa trình lịch sửdân tộc và thế giới ở cấp THCS có liên quan đến các giáo trình về khoa học tựnhiên, âm nhạc, mỹ thuật Những kiến thức của các môn học này hỗ trợ rấtnhiều cho việc hiểu biết lịch sử một cách vững chắc, sâu sắc

Cũng chính vì lý do đó, tôi đã tìm hiểu và quyết định thực hiện việc tíchhợp các môn Hóa học, Sinh học, Vật lý, Địa lý, Công nghệ, Mỹ thuật, Giáo dụccông dân, Giáo dục bảo vệ môi trường và Hiểu biết xã hội vào giảng dạy bài

“Những thành tựu chủ yếu và ý nghĩa lịch sử của cách mạng khoa học - kỹ thuật - Lịch sử 9” một cách thành công, tôi xin mạnh dạn trình bày đề tài: “Một vài kinh nghiệm dạy học tích hợp trong bài: Những thành tựu chủ yếu và ý nghĩa lịch sử của cách mạng khoa học - kỹ thuật - Lịch sử 9” để cùng trao đổi

với các bạn đồng nghiệp đang giảng dạy môn môn Lịch sử nói chung và dạy ởtrường trung học cơ sở A nói riêng, nhằm nâng cao năng lực chuyên môn, gópphần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh

2 Thực trạng vấn đề

Trong thực tế hiện nay việc học Lịch sử đối với một bộ phận học sinh làquá khó và nhàm chán Do hàng ngày các em chỉ thụ động tiếp thu những kiếnthức có trong sách giáo khoa Dẫn đến các em chán học, lười học, chất lượnghọc không cao Đặc biệt là đối với môn Lịch sử lớp 9, nhiều em học sinh cònxem đây là môn phụ nên còn sao nhãng trong việc học

Khi phát phiếu điều tra về mức độ hứng thú học ở lớp 9A, 9B đầu nămcho thấy kết quả như sau :

tập trở nên ý nghĩa hơn đối với học sinh so với việc các môn học được thực hiệnriêng rẽ Tích hợp là một trong những quan điểm giáo dục giúp đào tạo nhữngngười có đầy đủ phẩm chất và năng lực để giải quyết các vấn đề phức tạp củacuộc sống hiện đại

Dạy học theo hướng tích hợp phát huy được tính tích cực của học sinh,góp phần đổi mới nội dung và phương pháp dạy học ở nhà trường Bên cạnh đó,giáo viên có thể trau dồi kiến thức nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ

Kết hợp các kiến thức liên môn trong môn Lịch sử làm cho học sinh hứngthú khi học tập bộ môn, vận dụng được nhiều mảng kiến thức khác nhau, kếthợp hài hòa kiến thức các môn học góp phần nâng cao chất lượng giáo dục

Vì vậy, với bài “Những thành tựu chủ yếu và ý nghĩa lịch sử của cách mạng khoa học - kỹ thuật - Lịch sử 9”, việc dạy học theo hướng tích hợp các bộ

môn Hóa học, Sinh học, Vật lý, Địa lý, Công nghệ, Mỹ thuật, Giáo dục côngdân, Giáo dục bảo vệ môi trường và Hiểu biết xã hội đã giúp học sinh tích cựcchủ động, trở thành chủ thể của hoạt động học tâp Các em hào hứng, hăng saynắm bài một cách hiệu quả, giờ học trở nên sinh động, hấp dẫn Rèn được các kỹnăng, đặc biệt là kỹ năng vận dụng kiến thức trong học tập vào trong thực tiễn,nâng cao khả năng tổng hợp phân tích đánh giá và giải quyết vấn đề cho họcsinh Đồng thời, hình thành thái độ rõ ràng, tích cực trong học tập Từ đó, họcsinh có thói quen tự học, tự rèn luyện Các em biết xây dựng mối quan hệ bạn

bè thân thiện, sống có trách nhiệm với bản thân, gia đình và cộng đồng

sử dụng linh hoạt các phương pháp dạy học trong đó, phương pháp tích hợp kiếnthức các bộ môn đóng vai trò quan trọng

Sau khi học xong bài học sinh cần nắm được:

Kiến thức

- Biết được những thành tựu chủ yếu của cách mạng khoa học- kỹ thuật

- Đánh giá được ý nghĩa, những tác động tích cực và hậu quả tiêu cực của cách mạng khoa học- kỹ thuật

Kĩ năng

- Rèn luyện cho học sinh phương pháp tư duy, phân tích và liên hệ, sosánh.

- Học sinh có hứng thú hơn trong học tập

Về phát triển năng lực của học sinh:

- Phát triển năng lực tự học

- Sáng tạo say mê nghiên cứu khoa học

- Năng lực hợp tác làm bài tập nhóm

- Sử dụng các thuật ngữ khoa học

- Sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông

- Phát triển năng lực giải quyết vấn đề

- Phát triển năng lực giao tiếp

Nội dung các môn học cần thực hiện dạy tích hợp trong bài bao gồm:

* Môn Địa lý: Với kiến thức địa lí, bước đầu giúp học sinh biết đượcnguồn gốc cuộc cách mạng khoa học- kĩ thuật lần hai khởi đầu ở nước Mỹ

* Môn Sinh học: Giúp học sinh biết được những thành tựu về công nghệgen Bằng phương pháp sinh sản vô tính từ tế bào lấy ở tuyến vú của một concừu đang có thai Con cừu này được đặt tên là Đô-li Không lâu sau, con ngườiđạt được một thành tựu khoa học có ý nghĩa đặc biệt to lơn là “bản đồ genngười” Với thành tựu khoa học này trong tương lai gần người ta có thể chữa trịđược những căn bệnh nan y Từ đó, rèn cho học sinh kỹ năng biết vận dụngkiến thức vào thực tế, say mê nghiên cứu khoa học Biết quý trọng gìn giữ thànhquả mà ông cha để lại

* Môn Công nghệ: Áp dụng các thành tựu công nghệ kĩ thuật vào tínhtoán và nâng cao năng suất lao động

* Môn Vật lý: Giúp học sinh biết được con người đã tìm ra các nguồnnăng lượng mới hết sức phong phú và vô tận như năng lượng nguyên tử, nănglượng mặt trời, năng lượng gió, năng lượng thủy triều…

* Môn Hóa học: Để học sinh biết được những thành tựu về công nghệsáng chế những vật liệu mới như chất pô- li- me (chất dẻo) đang giữ vị trí quantrọng hàng đầu trong đời sống hàng ngày của con người Giúp các em biết đượccác vật liệu này đã được ứng dụng rất nhiều trong đời sống hàng ngày

* Tích hợp môi trường: Học sinh biết được bên cạnh những thành tựu tolớn thì vẫn còn mặt trái từ cuộc cách mạng khoa học kĩ thuật đưa lại đó là: Vũkhí hạt nhân, chất thải, ô nhiễm môi trường, các loại thuốc hóa học ảnh hưởngđến sức khỏe của con người …

* Tích hợp với hiểu biết xã hội : Qua tài liệu tham khảo, các thông tin từ

ti-vi, Internet … học sinh ngưỡng mộ các thành tựu khoa học- kĩ thuật của nhânloại nói chung và của Việt Nam nói riêng Từ đó, khi đang ngồi trên ghế nhàtrường, học sinh biết chăm chỉ học tập, say mê nghiên cứu khoa học Sau nàylớn lên góp phần vào công cuộc xây dựng đất nước ta

* Tích hợp với môn Giáo dục công dân: Qua bài học các em yêu thíchmôn Lịch sử, có hứng thú với các phát minh khoa học- kĩ thuật, có ý thức bảo vệmôi trường, xử lý rác thải công nghiệp…

*Tích hơp với môn Mĩ thuật: Dựa vào kiến thức môn Mỹ thuật đã họctrong nhà trường, học sinh biết cách vẽ và phối màu cho bản đồ tư duy

* Mục đích, ý nghĩa: Nhằm bám sát chuẩn kiến thức kỹ năng trongchương trình, hợp lý và có kết quả cao trong quá trình tích hợp liên môn giữacác môn học để từ đó phân chia thời lượng một cách hợp lý trong tiết học;truyền cảm hứng phấn khởi, vui vẻ và hào hứng trong quá trình dạy học, chủđộng, tích cực học tập của học sinh…từ đó có cơ sở chuẩn bị đầy đủ và hợp lý

về thiết bị và học liệu cho tiết dạy học

3.2 Chuẩn bị đầy đủ, hợp lý về thiết bị dạy học, học liệu trong quá trình thiết kế và thực hiện bài học:

Thiết bị dạy học và học liệu phục vụ cho quá trình thiết kế và tiến hànhthực hiện bài học là một trong những yếu tố quyết định cho sự thành công củatiết học Bởi vậy, việc chuẩn bị đầy đủ và hợp lý các thiết bị dạy học và nguồnhọc liệu phục vụ cho việc thiết kế bài giảng để tiến hành bài học có ý nghĩa vaitrò vô cùng quan trọng trong suốt quá trình từ thiết kế bài học, cho đến khi kết

thúc bài học Đối với việc dạy học tích hợp trong bài “Những thành tựu chủ yếu

và ý nghĩa lịch sử của cách mạng khoa học- kĩ thuật”, giáo viên cần chuẩn bị

đầy đủ và hợp lý các yêu cầu sau:

a Chuẩn bị của giáo viên:

Thiết bị, phương tiện dạy học:

- Máy chiếu

- Giấy khổ to, bút màu, tranh vẽ

Nguồn tư liệu, học liệu:

- Sách giáo khoa, sách giáo viên môn Lịch sử 9, sách bài tập Lịch sử 9

- Giáo án

- Tranh ảnh, tư liệu, sự kiện và nhân vật lịch sử , một số địa danh trongnước và trên thế gới từ các tư liệu trên các nguồn thông tin đại chúng

- Phần mềm vẽ bản đồ tư duy

- Phiếu học tập của học sinh

- Sách giáo khoa Công nghệ lớp 8

- Sách giáo khoa Vật lí 9

- Sách giáo khoa Sinh học 9

- Sách giáo khoa Hóa học 9

b Chuẩn bị của học sinh:

- Học bài cũ

- Đọc và nghiên cứu trước bài mới

- Trả lời câu hỏi trong sách giáo khoa

- Chuẩn bị màu vẽ, giấy khổ lớn

Lưu ý: Trong quá trình thực hiện dạy học tích hợp giáo viên cần cập nhật

tư liệu, hình ảnh một cách kịp thời, có tính thời sự cho phù hợp với thực tế vàđạt hiệu quả giáo dục

3.3 Xác định rõ ràng các hoạt động, nội dung của các hoạt động dạy học và tiến trình dạy học của các hoạt động:

Việc xác định rõ ràng và đầy đủ nội dung và cách thức tiến hành các hoạtđộng dạy học có ý nghĩa vô cùng quan trọng, nhất là đối với dạy học tích hợp -liên môn Tiến trình thực hiện khéo léo, hợp lý các hoạt động dạy học sẽ tạođược cảm hứng và kết quả giờ học tốt cho cả giáo viên và học sinh

Đối với bài Những thành tựu chủ yếu và ý nghĩa lịch sử của cách mạngkhoa học- kĩ thuật”, được chia thành 5 hoạt động chủ yếu sau đây:

Hoạt động 1: Giới thiệu bài

Cách tiến hành: Để đưa học sinh vào bài học, chúng tôi đặt vấn đề: Trong

nửa sau thế kỉ XX, nhân loại trải qua cuộc cách mạng khoa hoc- kĩ thuật lần hai.Với quy mô nội dung sâu sắc và toàn diện, nhịp điệu nhanh chóng, cuộc cáchmạng khoa học - kĩ thuật đã đưa lại nhiều thành tựu và đổi thay vô cùng to lớntrên mọi mặt của đời sống nhân loại Nền văn minh thế giới đã có những bướcnhảy vọt chưa từng thấy Đó cũng là nội dung bài học cô muốn giới thiệu với

các em ngày hôm nay Sau đó chúng tôi đặt câu hỏi gợi mở: ? Các em biết gì về cuộc cách mạng khoa học - kĩ thuật qua phương tiện thông tin đại chúng ? Nguyên nhân nào dẫn tới cuộc cách mạng khoa học - kĩ thuật lần hai ? Giáo

viên hướng dẫn học sinh đi vào nội dung cụ thể của bài học Bài hôm nay gồm

có hai phần:

Phần I: Những thành tựu chủ yếu của cách mạng khoa học- kĩ thuật

Phần II: Ý nghĩa và tác động của cách mạng khoa hoc- kĩ thuật

Hoạt động 2: Những thành tựu chủ yếu của cách mạng khoa học- kĩ

thuật.

Kiến thức:

Học sinh biết các thành tựu chủ yếu của cách mạng khoa học- kỹ thuật

Kĩ năng:

Qua phần này học sinh biết quan sát, khai thác các hình ảnh, so sánh liên

hệ để biết thêm những thành tựu của cách mạng khoa học - kĩ thuật

Thái độ:

Biết quý trọng các thành tựu khoa học- kĩ thuật.

Phương pháp: Vấn đáp, động não, trực quan, học sinh hoạt động cá nhân.

Để đạt được yêu cầu của phần này , giáo viên đưa ra các hình ảnh và yêu cầuhọc sinh quan sát và khai thác, so sánh liên hệ

Bản đồ nước Mĩ Tàu con thoi

Với việc sử dụng phương pháp tích hợp với môn Địa lí vào nội dung bàihọc, giúp học sinh nhớ lại kiến thức Lịch sử lớp 8, cuộc cách mạng khoa học –

kĩ thuật lần đầu diễn ra từ những năm 60 của thế kỉ XVIII, khởi đầu từ nướcAnh để học sinh liên hệ với cuộc cách mạng khoa học- kĩ thuật lần hai khởi đầu

từ nước Mĩ và đạt được nhiều thành tựu to lớn trên nhiều lĩnh vực như công cụsản xuất, năng lượng mới, chinh phục vũ trụ…

Thành tựu về khoa học cơ bản: Qua nội dung phần bài học giáo viênhướng dẫn học sinh nắm được những phát minh to lớn về Toán học, Vật lí, Hóahọc và Sinh học từ đó ứng dụng vào cuộc sống Chúng tôi tích hợp với môn

Sinh học bằng câu hỏi: Trong lĩnh vực sinh học con người đã đạt được những thành tựu kì diệu nào ? Với kiến thức Sinh học lớp 9 về công nghệ gen, học sinh

biết được những thành tựu kì diệu của loài người về lĩnh vực này Nhờ nhữngthành tựu này trong tương lai gần con người có thể chữa trị được những cănbệnh nan y như ung thư, tiểu đường, tim mạch… và có thể kéo dài được tuổi thọcho con người

Công nghệ bằng câu hỏi: Trong lĩnh vực Công nghệ kĩ thuật đã đạt được

những thành tựu nào? Với kiến thức về Toán học và Công nghệ , các em biết

áp dụng các thông số kĩ thuật vào tính toán và góp phần nâng cao năng xuất lao động

Thành tựu về nguồn năng lượng mới: Rất phong phú như năng lượngnguyên tử, năng lượng mặt trời, năng lượng gió, năng lượng thủy triều Chúngtôi tích hợp với môn Vật lí bằng câu hỏi: Con người đã tạo ra những nguồn năng lượng mới nào?Năng lượng đó được tạo ra từ đâu? Mục đích giúp HS biết

thêm nguồn năng lượng mới do con người tạo ra là năng lượng nguyên tử vànăng lượng có sẵn trong tự nhiên như năng lượng mặt trời, năng lượng gió, năng

lượng thủy triều Để từ đó các em có ý thức bảo vệ và khai thác hợp lý cácnguồn năng lượng trên.

Năng lượng nguyên

Năng lượng mới.

Thành tựu sáng chế những vật liệu mới: Với phần này học sinh cần nắmđược những vật liệu mới do con người tạo ra như chất phô-li-me (chất dẻo),những vật liệu siêu bền, siêu nhẹ, siêu dẫn, siêu cứng, ti-ta Chúng tôi tích hợpvới môn Hóa học bằng câu hỏi: Bằng sự hiểu biết của mình em hãy cho biết

những vật liệu mới đã được ứng dụng như thế nào trong cuộc sống? GV cho học sinh quan sát các hình ảnh về những ứng dụng của vật liệu mới trong cuộc sống như: ngôi nhà được làm từ chất dẻo phô- li- me, pin năng lượng mặt trời bằng pô- li- me, bột ti- tan được sử dụng để chế tạo vỏ máy bay Mục đích giúp học sinh biết trân trọng những thành tựu kỳ diệu đó.

Ngôi nhà được làm từ

chất dẻo pô-li-me Pin năng lượng mặt trời bằng pô-li-me Bột Ti-tan.

Chất dẻo, hay còn gọi là nhựa, là các hợp chất cao phân tử, được dùnglàm vật liệu để sản xuất nhiều loại vật dụng trong đời sống hằng ngày như là:áomưa, ống dẫn điện cho đến những sản phẩm công nghiệp, gắn với đời sốnghiện đại của con người Chúng là những vật liệu có khả năng bị biến dạng khichịu tác dụng của nhiệt, áp suất và vẫn giữ được sự biến dạng đó khi thôi tácdụng Chất dẻo còn được sử dụng rộng rãi để thay thế cho các sản phẩm làmbằng: vải, gỗ, da, kim loại, thủy tinh Vì chúng bền, nhẹ, khó vỡ, nhiều màu sắcđẹp Chất dẻo thường là các chất tổng hợp có nguồn gốc từ các sản phẩm hóa dầu

Nguyên liệu mới.

Tiền polymer tại Việt Nam là loại tiền bằng polymer được Ngân hàng Nhànước Việt Nam phát hành năm 2003, có giá trị lưu hành song song với các đồngtiền cũ với mục tiêu đáp ứng nhu cầu lưu thông tiền tệ về cơ cấu mệnh giá (thêmloại tiền có mệnh giá lớn), chủng loại, đồng thời nâng cao chất lượng, nhất làkhả năng chống làm giả của đồng tiền

Thành tựu cuộc “Cách mạng xanh” trong nông nghiệp: Cung cấp cho họcsinh nắm được những biện pháp cơ khí hóa, điện khí hóa, thủy lợi hóa, hóa họchóa và những phương pháp lai tạo giống mới, chống sâu bệnh.Chúng tôi tíchhợp với môn Sinh học và Hóa học bằng câu hỏi: Gia đình em làm nông nghiệp

vậy em có biết những lọai phân hóa học nào được bón cho cây trồng? Mục đích

giúp học sinh biết được những thành tựu kì diệu nhờ cuộc “cách mạng xanh”trong nông nghiệp, nhờ đó đã có thể khắc phục được nạn thiếu lương thực, đói

ăn kéo dài từ bao đời nay Từ đó giúp các em có thể tham gia vào sản xuất cùnggia đình biết quý trọng các sản phẩm nông nghiệp.

Phân Đạm Phân NPK “Cách mạng xanh” trong nông

nghiệp

“Cách mạng xanh” trong nông nghiệp.

Nấm Linh chi:Với giá 600.000 đồng/kg, nhiều trại nấm Linh Chi ở huyện

Củ Chi, TP.HCM có doanh thu mỗi năm lên hàng tỷ đồng Loại nấm cao cấpnày đang được nhiều hộ dân đầu tư Huyện Củ Chi là nơi có nhiều trang trạitrồng nấm nhất cả nước, đặc biệt là nấm Linh Chi đang được nhiều hộ dân đầu

tư vì có giá cao nhất Người dân phải bỏ ra ít nhất 150 triệu để đầu tư cho mỗi

100 m2 trồng nấm Linh Chi, mỗi trang trại ở đây đều có diện tích từ 1 - 2 ha