Nhận thấy rõ tầm quan trọng, vai trò của lịch sử địa phương bản thân tôiluôn suy nghĩ và xác định cho mình phải tìm tòi ra những phương pháp, hìnhthức phù hợp nhất trong các tiết dạy lịc
Trang 1I MỞ ĐẦU
1 Lý do chọn đề tài :
Như chúng ta đã biết, môn học lịch sử được đưa vào giảng dạy trong cácnhà trường, có vai trò vô cùng quan trọng, to lớn tác động tích cực đến việc hìnhthành nhận thức của học sinh về tiến trình lịch sử phát triển của xã hội loàingười qua từng giai đoạn Như bác Hồ kính yêu đã từng nói :
‘‘ Dân ta phải biết sử ta
Cho tường gốc tích, nước nhà Việt Nam’’
Nhận thức được điều đó, bản thân tôi là một giáo viên dạy Văn - sử, tôiluôn luôn đặt ý thức trách nhiệm với nghề nghiệp, là người “truyền lửa” thắpsáng những ước mơ, những tình cảm tốt đẹp cho các em Trong suốt thời giancông tác giảng dạy tôi luôn trăn trở đặt ra những câu hỏi: - Làm sao để các tiếthọc lịch sử nói chung và các tiết dạy lịch sử địa phương nói riêng không khôkhan, giáo điều, nặng lý thuyết
Phải làm sao để giờ dạy phát huy được tính tích cực, tự giác, chủ động,sáng tạo của học sinh Đặc biệt đem lại hứng thú học tập cho học sinh Từ đógiúp các em hiểu biết thêm về truyền thống lịch sử quê hương mình sinh ra vàlớn lên Nơi mình đang sống có những di tích lịch sử nào để tự hào và gìn giữ
Đó chính là cái đích mà lịch sử địa phương cần hướng tới không thể chấp nhậnđược một học sinh Yên Định không biết quê hương của Bà Triệu ở đâu? Haynói rộng hơn là người con xứ Thanh cần phải biết rõ những phong trào, nhữngcuộc khởi nghĩa dành độc lập dân tộc được khởi nguồn từ quê hương ThanhHóa Như cuộc khởi nghĩa Lam Sơn do ai lãnh đạo? nổ ra ở đâu? vào nămnào? để từ đó giáo dục cho học sinh lòng yêu quê hương, đất nước, niềm tựhào dân tộc, tiếp thu và phát huy di sản văn hóa truyền thống tốt đẹp của quêhương, dân tộc với những giá trị nhân văn truyền thống
Nhận thấy rõ tầm quan trọng, vai trò của lịch sử địa phương bản thân tôiluôn suy nghĩ và xác định cho mình phải tìm tòi ra những phương pháp, hìnhthức phù hợp nhất trong các tiết dạy lịch sử địa phương, giúp các em phát huyđược tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo trong quá trình lĩnh hội kiến thức.Đặc biệt đem lại hứng thú học tập, say mê tìm hiểu lịch sử địa phương ở các emhơn, vì thế, tôi đã áp dụng một số kinh nghiệm về các hình thức, tổ chức dạy
học các tiết lịch sử địa phương: “Một số hình thức tổ chức dạy học lịch sử địa phương cho học sinh lớp 6 và 7 ở trường THCS Định Tăng” để các đồng
nghiệp cùng tham khảo
Trang 22 Mục đích nghiên cứu:
- Để giúp học sinh yêu thích chủ động tích cực lĩnh hội tốt kiến thức lịch
sử địa phương tôi luôn trăn trở tự đặt câu hỏi : - Làm thế nào để học sinh tiếpthu và nhận thức về lĩnh vực lịch sử địa phương một cách sâu sắc nhất?
- Từ đó, giúp các em yêu thích say mê môn học lịch sử hơn, hình thànhtrong các em lòng yêu quê hương, yêu đất nước và tự hào về truyền thống lịch
sử của quê hương, dân tộc
- Thông qua các tiết dạy lên lớp để giúp các em tìm hiểu kiến thức về lịch
sử địa phương Thanh Hóa một cách dễ dàng, tự chủ và sáng tạo hơn
- Ngoài ra, còn rèn luyện thêm cho HS nhiều phương pháp và kỹ năngsống cần thiết như: phương pháp tự học, tự bồi dưỡng kỹ năng độc lập tự chủ,
kỹ năng tập giao tiếp thuyết trình trước những nơi đông người, kỹ năng đoàn kếtgiúp đỡ lẫn nhau trong học tập, trong cuộc sống
3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:
- Đối tượng nghiên cứu: Hình thức tổ chức dạy học lịch sử địa phươngcủa giáo viên và học sinh ở trường THCS Định Tăng
- Phạm vi nghiên cứu: Các em học sinh khối lớp 6 và lớp 7 TrườngTHCS Định Tăng
4 Phương pháp nghiên cứu
4.1 Phương pháp nghiên cứu tài liệu:
- Nghiên cứu các tài liệu về phương pháp dạy học
- Phương pháp dạy học lịch sử
- Tài liệu về lịch sử địa phương
- Sách giáo khoa lịch sử 6, 7
- Sách giáo viên, Sách lịch sử địa phương Thanh Hóa
4.2 Phương pháp điều tra sư phạm:
- Trao đổi với đồng nghiệp về phương pháp dạy học qua các chuyên đề
Trang 3II NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM.
Nhận thức được tầm quan trọng của công tác giáo dục phổ thông, cácgiáo viên làm công tác giảng dạy nói chung cần có phương pháp giảng dạy hợp
lí nhằm giúp học sinh tiếp thu một cách tốt nhất những kiến thức phổ thông vậndụng vào thực tiễn Lịch sử lại là một môn khoa học có vị trí quan trọng trong
hệ thống giáo dục phổ thông Một trong những nội dung hết sức quan trọngtrong đổi mới phương pháp dạy - học lịch sử hiện nay, đặc biệt là các tiết dạylịch sử địa phương nói riêng Giáo viên cần hướng dẫn học sinh phát huy đượctính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo phù hợp với đặc điểm từng lớp học,nhằm tái tạo, bổ sung, khắc sâu nội dung cho kênh chữ, giúp học sinh tiếp thukiến thức một cách trọn vẹn, ngoài ra còn là một trong những phương tiện quantrọng nhằm tạo biểu tượng, phát huy tính tích cực của học sinh trong học tập
2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
Trong phân môn lịch sử được đưa vào giảng dạy ở các nhà trường thì cáctiết dạy học lịch sử địa phương, thường là những tiết học mở về vấn đề thuộcgiới hạn ở địa phương nên không có tài liệu hướng dẫn cụ thể buộc giáo viênphải tự định hướng nội dung bài dạy, phương pháp dạy cho phù hợp chính vìthế một số giáo viên còn lúng túng trong phương pháp giảng dạy, không biếtlàm thể nào để tạo hứng thú cho học sinh trong học tập và nắm bắt được nhữngkiến thức trọng tâm của bài học một cách nhẹ nhàng và sinh động nhất
Do điều kiện khách quan nên việc sử dụng đồ dùng dạy học, phương phápdạy học tích cực vào tiết học địa phương còn hạn chế, ảnh hưởng đến chất lượngtiếp thu bài của học sinh
Một số giáo viên chưa thực sự tâm huyết với nghề, chưa đầu tư vào cáctiết dạy chương trình lịch sử địa phương hoặc có khi còn bỏ qua Đây là nộidung mới được đưa vào SGK lịch sử THCS Cho nên, không tránh khỏi những
Trang 4khó khăn cho giáo viên trong việc sưu tầm và lựa chọn nội dung dạy học mangtính địa phương, tổ chức cho học sinh học tập những nội dung mang tính địaphương Vấn đề đặt ra là mỗi giáo viên phải lựa chọn xác định cho mình nhữngnội dung và cách thức học tập phù hợp nhất.
2.2 Học sinh.
Khó khăn nổi bật hiện nay mà bất cứ giáo viên dạy môn lịch sử nào cũngthấy, đó là học sinh không thích học môn lịch sử, và luôn xem nhẹ nó là mônphụ nên chỉ cần học qua loa đại khái cốt có điểm là được
Các em còn lười học, không chịu đầu tư suy nghĩ cho các tiết học về lịch
sử địa phương nên ngay trên địa phương mình nhiều em cũng không biết có ditích lịch sử nào, có anh hùng dân tộc nào hoặc các truyền thống văn hóa phi vậtthể nổi tiếng mang đậm tính địa phương các em đều không biết hoặc có biếtcũng rất hời hợt
2.3.Kết quả, hiệu quả của thực trạng trên:
Năm học 2016- 2017, tôi đã tiến hành khảo sát chất lượng đầu năm củathực trạng trên ở lớp 6A - sĩ số 26 học sinh và lớp 7A- sĩ số 28 học sinh như sau:
Học sinh hứngthú và hiểu bài
sa sút hơn, nhàm chán hơn khi học lịch sử địa phương
3 Một số giải pháp đã được thực hiện:
3.1 Tổ chức trò chơi thi đố kiến lịch sử địa phương:
Một số hình thức tổ chức trò chơi tôi đã thực hiện trong các tiết dạy học
lịch sử địa phương: Rung chuông vàng, giải ô chữ, đuổi hình bắt chữ, hái hoa dân chủ
* Ví dụ: LSĐP 6 tiết 23: “ Cuộc Khởi nghĩa Bà Triệu” tôi đã áp dụng: Hình thức tổ chức các trò chơi như: “ đuổi hình bắt chữ”
- Gv: cho chạy một số hình ảnh lên máy chiếu:
Yêu cầu HS quan sát các hình ảnh đó và tìm đúng hình ảnh Bà Triệu cưỡi voi ratrận
- HS: quan sát, suy nghĩ và phất cờ giành quyền trả lời
Tiếp theo GV đưa một số hình ảnh lựa chọn như: tên thật của Bà Triệu, quêquán, đền thờ để hs quan sát lựa chọn hình ảnh: tên gọi, quê quán, đền thờ BàTriệu đúng nhất
- GV: Cuối mỗi phần chơi, gv đưa ra nhận xét, ai lựa chọn được nhiều hình ảnh đúng nhất sẽ giành phần chiến thắng
Trang 5* Sau cuộc chơi, GV chốt lại nội dung cần cho học sinh khắc ghi về ngườianh hùng dân tộc Bà Triệu trong buổi đầu của nhân dân ta chống ách đô hộ phong kiến phương Bắc.
*Ví dụ: Với hình thức tổ chức trò chơi: “hái hoa dân chủ” tôi đã áp
dụng trong bài dạy: “Cuộc Khởi nghĩa bà Triệu” ở phần củng cố kiến thức:
- GV: chuẩn bị một cây hoa kiến thức được dán lên bảng, gọi đại diện các
tổ lên hái hoa trả lời câu hỏi Tổ nào hái được nhiều hoa đúng thì tổ đó thắngcuộc
- Sau mỗi trò chơi gv chốt lại kiến thức, bài học được rút ra thông qua cáctrò chơi
Cách dạy bằng hình thức này vừa gây được húng thú cho học sinh vừaphát huy được tính tích cực, năng động, sáng tạo ở các em Quan trọng hơn nữa
là giúp các em thể hiện được năng khiếu của chính mình, giúp các em tự tin hơn,hoà nhập vào tập thể lớp mà không thấy tự ti về sức học của mình Đây chínhhình thức giúp các em thể hiện khả năng của mình trước tập thể lớp
3.2 Tổ chức thi vẽ tranh, đọc thơ, ngâm thơ, kể chuyện, tường thuật lại các cuộc khởi nghĩa ở địa phương.
Để tạo tâm thế hứng khởi trong quá trình học tập, không chỉ thầy giảng trò nghe và ghi chép đơn thuần nên tôi đã cung cấp kiến thức lịch sử địa phươngthông qua hình thức thi vẽ tranh, đọc thơ, ngâm thơ, kể chuyện
-Giáo viên tổ chức cho hs thi vẽ tranh với đề tài di tích lịch sử, vẽ chândung các anh hùng ở Thanh Hoá, vẽ các lược đồ khởi nghĩa, biểu tượng củaquê hương và cho các em đặt lời bình cho những bức vẽ đó
* Ví dụ: Hình thức thi vẽ tranh
Đối với học sinh khối 6 và 7 có thể tổ chức cho các em thi vẽ tranh vềhình ảnh Bà Triệu cưỡi voi ra trận Về hình ảnh Lê Lợi và 18 người tham giaHội thề Lũng Nhai hoặc bia Vĩnh Lăng
Sau đó các em chú thích và viết lời bình cho bức tranh, đọc trước tập thể lớp *Ví dụ: Hình thức thi đọc thơ, ngâm thơ:
Khi Gv dạy tiết 32.LSĐP “ Cuộc khởi nghĩa Bà Triệu”
GV có thể chia nhóm HS cho các em thi tìm các bài thơ, câu ca dao, tục ngữ viết
về Bà Triệu
*Nhóm 1: Cử đại diện đọc :
''Ru con con ngủ cho lành,
Để mẹ gánh nước rửa bành con voi
Muốn coi lên núi mà coi
Coi Bà Triệu tướng cỡi voi đánh cồng.
Túi gấm cho lẫn túi hồng,
Têm trầu cánh kiến cho chồng ra quân"
(Ca dao)
* Nhóm 2: Cử đại diện đọc:
“ Tùng sơn nắng quyện mây trời
Dấu chân Bà Triệu rạng ngời sử xanh”
Trang 6( Thơ ca dân gian)
Kết thúc cuộc chơi, gv nhận xét, cho điểm các nhóm và khắc sâu thêm vềhình ảnh người nữ anh hùng dân tộc Bà Triệu còn sống mãi với non sông đấtViệt, sống mãi trong lòng dân tộc Việt Nam và là niềm tự hào của quê hương xứThanh
* Ví dụ: Với hình thức thi kể chuyện, tường thuật lại các cuộc khởi nghĩa ở địa phương.
- Khi dạy bài LSĐP: Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn trên mảnh đất Thanh Hóa (1418 - 1423).
- Gv: Tổ chức cho HS thi kể chuyện về: “Lê Lợi trong buổi đầu khởinghĩa”
Hoặc kể câu chuyện: “Lê Lai liều mình cứu chúa”
- GV tổ chức cho các nhóm thi với nhau, nhóm nào kể chuyện hay hấpdẫn, đầy đủ tình tiết thì nhóm đó được điểm cao, biểu dương
* Nhận xét: Từ những hình thức các hoạt động dạy học nêu trên đã tạonên sự hứng thú cho các em vui vẻ, tinh thần sảng khoái từ đó kiến thức lịch sửđịa phương được nhẹ nhàng khắc sâu trong tâm trí các em về các danh nhân vănhóa, về các vị anh hùng dân tộc, về truyền thống quê hương địa phương, đấtnước
3.3 Hình thức tổ chức HS tham gia làm hướng dẫn viên du lịch:
- Với hình thức tổ chức dạy học này, nhằm phát huy tính sáng tạo, độc lậpcủa học sinh Giúp các em có khả năng vận dụng và tổng hợp kiến thức, nắmvững kiến thức lịch sử địa phương trong bài học
- Rèn khả năng tự tin, chủ động, sáng tạo đặc biệt tập khả năng thuyếttrình, nói lưu loát truyền cảm trước tập thể
* Ví dụ: LSĐP 6 tiết 23: “ Cuộc Khởi nghĩa Bà Triệu” tôi đã áp dụng:
- Tổ chức cho HS thi làm hướng dẫn viên du lịch giới thiệu cho du
khách biết về căn cứ của nghĩa quân tại Phú Điền, Hậu lộc, Thanh Hóa
GV: cho HS sử dụng máy chiếu để giới thiệu về căn cứ khởi nghĩa BàTriệu
HS: Thể hiện phần hiểu biết của mình:
Thưa các bạn!
Mời các bạn đi từ thành phố Thanh Hóa ra phía Bắc Hà Nội khoảng 17km là đến khu căn cứ của nghĩa quân Bà Triệu ( nay thuộc làng Phú Điền, Triệu Lộc, Hậu Lộc, Thanh Hóa)
Căn cứ của nghĩa quân là ở thung lũng nhỏ giữa hai dãy núi đá vôi thấp Phía Bắc là núi Châu Lộc Phía Nam là đoạn cuối dãy núi chạy theo sông Mã.
- Thung lũng mở rộng về phía đồng bằng ven biển, nằm ở cửa ngõ từ Đồng bằng Bắc Bộ vào Thanh Hóa à Địa thế hiểm yếu, thuận lợi cho thế “công” lẫn
“thủ”.
Ngày nay đền thờ bà Triệu được dựng trên núi Gai, sát quốc lộ 1A thuộc làng Phú Điền, Hậu Lộc, Thanh Hóa,cách Hà Nội khoảng150km đi về phía Nam.Đối diện với Đền qua quốc lộ 1A là núi Tùng - nơi đặt lăng mộ Bà Triệu( cách quốc
Trang 7lộ 1A khoảng 2km) Nơi đây bà cùng với nghĩa quân đã anh dũng chống lại quân Ngô tấn công Do lực lượng chênh lệch Bà đã quỳ xuống vái trời đất:“ sinh vi tướng, tử vi thần”( sống làm tướng, chết làm thần ) rồi rút gươm tự vẫn.
Bà hy sinh vào ngày 21/2 Mậu Thìn (248) Để tưởng nhớ công ơn của Bà nhân
dân đã lập đền thờ quanh năm hương khói thờ phụng
( Đền thờ Bà Triệu, sát quốc lộ 1A )
( Cổng vào Lăng mộ Bà Triệu trên núi Tùng)
Trang 8* Trong tiết dạy - học lịch sử địa phương gv kết hợp cả hình thức thi làmhướng dẫn viên du lịch đã đem lại hiệu quả rõ rệt Tạo cho các em tâm lí phấnkhởi, thi đua tìm hiểu kiến thức lịch sử hình thành kiến thức lịch sử địa phươngcho HS một cách tự nhiên, nhẹ nhàng kết hợp giữa việc học mà chơi - vui chơi
để lĩnh hội kiến thức Tiến cao hơn bước nữa hình thành trong trái tim các emtình yêu quê hương đất nước, niềm tự hào dân tộc Giúp các em yêu hơn về lịch
sử Việt Nam nói chung, về lịch sử địa phương quê em nói riêng Có ý thức bảotồn phát huy những giá trị văn hóa, lịch sử của quê hương
3.4.Tổ chức cho học sinh đi tham quan các di tích lịch sử:
Hình thức tổ chức dạy học lịch sử địa phương như: dạy trên lớp, tại thựcđịa, tại bảo tàng, đối thoại trực tiếp với nhân chứng lịch sử, nhân vật lịch sử haytham quan tại các di tích lịch sử đó mới phù hợp với phương pháp dạy học hiệnđại, giúp các em tự khám phá, tự phát hiện
Với hình thức tổ chức tham quan di tích lịch sử đã được nhà trường chúng tôi
tổ chức cho học sinh khối 6 & 7 năm học: 2015-2016 đi tham quan tại khu ditích: “ Thành nhà Hồ và khu di tích Lam Kinh.”
* Ví dụ : Giáo viên tổ chức cho HS tham quan khu di tích văn hóa thế giới Thành nhà Hồ.
- GV: Lên kế hoạch cụ thể, cần định hướng cụ thể về chuyến tham quan di tích: ? Tìm hiểu về thành nhà Hồ, di sản văn hóa thế giới
? Nhà Hồ với những cải cách của Hồ Quý Ly ( Năm 1400 – 1407)
Giáo viên hướng dẫn đưa ra một số gói câu hỏi trước khi các em đếnthành nhà Hồ, để làm cơ sở định hướng cho các em bắt đầu tìm hiểu về di tíchthành nhà Hồ
* Ví dụ:
+ Nhóm 1: Tìm hiểu về vị trí tổng quan thành nhà Hồ?
+ Nhóm 2: Tìm hiểu về những kì tích trong việc xây thành?
+ Nhóm 3: Tìm hiểu sự sáng tạo, cách tân và huyền bí trong lĩnh vực xâythành? Tìm hiểu đá xây thành được lấy ở đâu?
* Tiến hành tham quan và khám phá:
- HS được khám phá di tích thành nhà Hồ, được nghe cô hướng dẫn viênthuyết minh giới thiệu về thành nhà Hồ, và quan trọng là các em được tận mắtquan sát các cổng thành, các bức tường thành còn khá vững chắc nguyên vệnnhư thách thức với thời gian con đường hoàng gia được lát đá nguyên khối vàcác viên gạch lát khắc ghi thời đại Trần - Hồ được quan sát khu bảo tàng lưugiữ các mẫu hiện vật trong quá trình xây thành và vương triều nhà Hồ.(viên đạnbằng đá, các đầu mũi tên bằng đồng, mô hình súng thần cơ, đối trọng của đònbẩy bắn đá )
Trang 9
( Tường thành phía ngoài ) ( Các hiện vật trong khu bảo tàng)
* Hiệu quả của chuyến tham quan di tích lịch sử:
Việc trải nghiệm thực tế trong quá trình đi tham quan, tìm hiểu các di tíchlịch sử địa phương đã đem lại hiệu quả hiểu biết về kiến thức lịch sử địa phươngrất sâu sắc trong mỗi học sinh
- Thay đổi hình thức học tập của học sinh bằng việc trãi nghiệm thực tế
- Tạo tâm lý vui sướng, phấn khởi khi tận mắt chứng kiến những danhlam thắng cảnh đẹp, những di tích lịch sử địa phương mà thầy cô giáo đã giảngdạy
- Tìm hiểu kỹ hơn sâu hơn và có những phát hiện mới mẻ về những kiếnthức lịch sử địa phương thông qua các chuyến tham quan, trải nghiệm thực tế
- Giúp các em hiểu sâu sắc hơn những bài học về lịch sử địa phương cótrong nhà trường
- Mang lại sức khỏe sảng khoái tinh thần niềm vui và những bài học bổích từ những chuyến tham quan lịch sử địa phương
- Tạo cho các bạn học sinh có các kỹ năng sống tốt đẹp hơn: tự lập, tinhthần đoàn kết giúp đỡ lẫn nhau, tự xử lý những tình huống bất ngờ xảy ra trongcuộc sống thực tế, bồi đắp thêm lòng yêu quê hương đất nước
Trang 10
3.5 Giáo án thực nghiệm:
Tiết 32:
Lịch sử địa phương CUỘC KHỞI NGHĨA BÀ TRIỆU
I MỤC TIÊU CẦN ĐẠT:
1 Kiến thức: Giúp HS nắm được:
- Tình hình đất nước trước khởi nghĩa Bà Triệu và nguyên nhân dẫn đếncuộc khởi nghĩa
- Tiểu sử Triệu Thị Trinh, căn cứ và diễn biến của cuộc khởi nghĩa
- Nguyên nhân thất bại, ý nghĩa lịch sử của cuộc khởi nghĩa Bà Triệu
2 Tư tưởng: Giáo dục lòng kính phục, biết ơn các vị anh hùng đã hy sinh
vì độc lập tự do của Tổ quốc, lòng căm thù quân xâm lược
3 Kĩ năng: Sử dụng bản đồ địa phương, tường thuật sự kiện lịch sử, tư
Nêu vấn đề, đàm thoại, tường thuật, kể chuyện lịch sử, đọc thơ, vẽ tranh ảnh
IV CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC:
1.Kiểm tra bài cũ:
? Nêu diễn biến, ý nghĩa lịch sử của chiến thắng Bạch Đằng năm 938?
2 Giới thiệu bài:
- HS xem một số hình ảnh liên quan đến khởi nghĩa Bà Triệu (Thanh Hóa,quê hương Bà Triệu, căn cứ Núi Nưa, Phú Điền)
- Giới thiệu: Trong một ngàn năm Bắc thuộc, cùng với nhân dân Giao Chỉ
và Nhật Nam, người quận Cửu Chân đã không ngừng vùng lên đấu tranh đểgiành độc lập tự chủ Tiêu biểu nhất là cuộc khởi nghĩa Bà Triệu Tương truyền
kể rằng: Bà là một người nổi tiếng xinh đẹp, đến tuổi cập kê nhiều người dạm
hỏi, bà đã khảng khái nói rằng: “ tôi muốn cưỡi cơn gió mạnh, đạp luồng sóng
dữ, chém cá Kình ở biển Đông, đánh đuổi quân Ngô dành lại giang sơn, cưỡi ách nô lệ chứ tôi không chịu khom lưng làm tì thiếp cho người” Năm 246, bà
Triệu cùng với anh trai là Triệu Quốc Đạt đã phất cờ khởi nghĩa, nhân dân khắpnơi nổi dậy hưởng ứng Bài học hôm nay, chúng ta cùng tìm hiểu về người anhhùng dân tộc Triệu Thị Trinh và cuộc khởi nghĩa
3 Bài mới:
* Hoạt động 1: Tình hình đất nước.
- HS tự đọc SGK.
? Sau cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng, tình
hình đất nước ta như thế nào?
- Tiếp tục bị nhà Đông Hán đô hộ
I Tình hình đất nước trước khởi nghĩa Bà Triệu.
- Sau khởi nghĩa Hai Bà Trưng,nước ta tiếp tục bị nhà Đông Hán
đô hộ
Trang 11- Chính quyền Đông Hán tăng cường đàn
áp, bóc lột nhân dân ta
- Phong trào đấu tranh của nhân dân ta
tạm lắng, song sau đó lại tiếp tục bùng
lên
- GV giới thiệu: Đến đầu thế kỉ III Đất
nước ta rơi vào ách đô hộ của nhà Ngô
? Nêu chính sách cai trị của nhà Ngô đối
với nước ta?
- Chia Giao Châu thành 3 quận: Giao
Chỉ, Cửu Chân và Nhật Nam
Nắm quyền từ trung ương đến địa
phương, thắt chặt hơn bộ máy cai trị, tìm
mọi cách bóc lột, đàn áp nhân dân ta
Đóng thuế (muối và sắt), lao dịch và
nộp cống (sản vật quý, sản phẩm thủ
công và thợ khéo)
Đưa người Hán sang Giao Châu, buộc
dân ta phải học chữ Hán và tiếng Hán,
tuân theo luật pháp và phong tục của
người Hán
? Chính sách đàn áp, bóc lột của nhà Ngô
dẫn đến hậu quả gì?
- Phong trào đấu tranh của nhân dân ta
bùng lên, điển hình là khởi nghĩa Bà
Triệu
* Hoạt động 2: Khởi nghĩa Bà Triệu.
- Gv: tổ chức cho HS thi trò chơi: “
-GV: yêu cầu HS tìm các dữ liệu đúng
về tiểu sử cả Bà Triệu: (Tên thật, quê
quán, căn cứ khởi nghĩa )
=> GV: nhận xét, kết luận về tiểu sử, về
các phẩm chất của Bà Triệu,
- Cho HS xem bản đồ Thanh Hóa, chỉ vị
trí căn cứ núi Nưa (Nông Cống, Triệu
Sơn, Như Xuân) và các hình ảnh về ngọn
núi này
? Tại sao anh em Bà Triệu chọn núi Nưa
- Đến đầu thế kỉ III, nước ta rơivào ách đô hộ của nhà Ngô
- Nhà Ngô ra sức đàn áp, bóc lột,đồng hóa nhân dân ta
=> Phong trào đấu tranh của nhândân ta bùng lên, điển hình là khởinghĩa Bà Triệu
II Khởi nghĩa Bà Triệu.
1 Tiểu sử Bà Triệu:
- Sinh ngày 2 tháng 10 năm BínhNgọ (226)
- Quê: làng Cẩm Trướng,huyện Quân An, quận Cửu Chân ( nay là
xã Định Công, huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa)
- Bà là người phụ nữ xinh đẹp, tài giỏi, thẳng thắn, nhân hậu
2 Diễn biến:
- Năm 246, hai anh em Bà Triệunổi dậy khởi nghĩa tại căn cứ NúiNưa (Nông Cống, Triệu Sơn, NhưXuân)