Hiệu quả thiết thực từ việc vận dụng phương pháp tích hợp trong dạy – học môn công nghệ 8 ( tiết 17 bài 18 vật liệu cơ khí)

Bởi vì, việc vận dụng này sẽ giúp học sinh củng cố thêm những hiểu biết của mình ở nhiều môn học khác;linh hoạt vận dụng được các kiến thức đã học giải quyết các tình huống, tháchthức, b

Để đưa đất nước ta nhanh chóng trở thành một nước công nghiệp hóa, vớinền kinh tế tri thức hiện đại, hội nhập sâu rộng với quốc tế, điều quan trọng khôngchỉ là ứng dụng các thành tựu của cách mạng khoa học công nghệ mà còn phảinghiên cứu, sáng chế ra các công nghệ mới Cách mạng công nghệ đòi hỏi máymóc mới, vật liệu mới, tri thức mới Các công nghệ mới đang được chuyển giaovào Việt Nam ngày càng nhiều Để sử dụng tối ưu các công nghệ và vật liệu mới,đội ngũ người lao động phải có kiến thức sâu rộng và trình độ ngày càng cao Điềunày phản ánh rõ rệt trong thực tiễn sản xuất, do đó cần có cải tiến mới về chươngtrình và phương pháp trong giáo dục - đào tạo Là một giáo viên mang trên mìnhtrách nhiệm vì sự nghiệp “Trăm năm trồng người”, để chuẩn bị cho các em hànhtrang sống và lao động trong một xã hội văn minh hiện đại, hình thành cho các emmột số kĩ năng áp dụng vào cuộc sống thì việc đẩy mạnh và nâng cao chất lượnggiảng dạy, giáo dục cho các em có hành vi sử dụng tiết kiệm và hiệu quả các vậtliệu cơ khí ở trong lớp học, tại nhà trường, địa phương nơi các em đang sống cũng

là một vấn đề hết sức quan trọng

Những năm gần đây Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đổi mới nhiều về phươngpháp dạy - học Trong các khâu của quá trình dạy học, ở tất cả các bộ môn, khoahọc tự nhiên cũng như khoa học xã hội, mục đích cuối cùng là nhằm nâng cao chấtlượng để góp phần đào tạo những con người phát triển toàn diện, làm cơ sở vữngchắc cho quá trình Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá của đất nước trong thế kỉ XXI,với những lớp người có trình độ văn hoá - khoa học kĩ thuật tiên tiến Do đó, việcđổi mới phương pháp đã và đang có nhiều triển vọng và đạt kết quả cao trong cáctiết dạy- học Đặc biệt là việc vận dụng kiến thức tích hợp trong dạy học ở tất cảcác bộ môn nói chung và bộ môn Công nghệ nói riêng Bởi vì, việc vận dụng này

sẽ giúp học sinh củng cố thêm những hiểu biết của mình ở nhiều môn học khác;linh hoạt vận dụng được các kiến thức đã học giải quyết các tình huống, tháchthức, bất ngờ chưa từng gặp; nhằm khắc phục được tình trạng khô cứng, nặng nề,tản mạn, rời rạc trong dạy học; giúp học sinh có hứng thú và say mê hơn với mônhọc Trong đó, môn Công nghệ ở trường THCS hiện nay cũng không phải là trường hợpngoại lệ

Để làm được điều đó, trong các tiết dạy học Công nghệ cần có sự thuyết phục, giúp các em hiểu biết, khắc sâu kiến thức đã học, đồng thời rèn luyện kĩ năng phântích, đánh giá, tổng hợp, khái quát hoá kiến thức Để tiết học Công nghệ đạt hiệu

quả cao, đòi hỏi người dạy phải biết kết hợp nhiều phương pháp, biết tích hợpđược nhiều môn học khác nhau Trong tiết dạy Công nghệ, nếu người thầy biếtphát huy được tính tích cực của học sinh sẽ làm cho tiết học thêm sinh động, đặcbiệt kích thích nhận thức, phát triển tư duy, tăng khả năng hoạt động độc lập củahọc sinh, tăng sự chú ý, tìm tòi hấp dẫn đối với người học Nếu người thầy không

có phương pháp phù hợp sẽ làm giảm đi hứng thú học tập của học sinh, kéo theochất lượng học tập của các em bị hạn chế Bản thân là một giáo viên dạy học Côngnghệ, tôi luôn trăn trở và suy nghĩ, tìm ra các giải pháp có sức thuyết phục trong côngtác giảng dạy và đã có hiệu quả Vì vậy, tôi đã đúc rút và cụ thể hóa thành sáng kiếnkinh nghiệm, muốn trao đổi, chia sẻ cùng đồng nghiệp Đề tài nghiên cứu của tôi là:

“Hiệu quả thiết thực từ việc vận dụng phương pháp tích hợp trong dạy - học

môn Công Nghệ 8: Tiết 17: Bài 18 - Vật liệu cơ khí”.

1.2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

Nghiên cứu vấn đề này, bản thân tôi muốn sau khi học xong, học sinh khôngnhững nắm vững kiến thức mà còn thân thiện, gần gũi với thầy cô giáo, bạn bè, tựtin phát biểu trước tập thể Từ đó, các em có thể tìm đến thầy cô, bạn bè đã biết đểgiải thích những điều còn vướng mắc Các em có thể cùng nhau tham gia để tăngthêm sự đam mê môn học, giúp các em phối hợp với nhau tốt hơn, sôi nổi hơn vàhiểu nhau hơn nữa

Vận dụng kiến thức tích hợp trong dạy - học giúp học sinh hiểu sâu các vấn đềphân môn Công nghệ và củng cố những kiến thức các môn học khác Ngoài ra còngiúp học sinh tạo nên những gợi cảm mới, tác động mạnh mẽ đến tư tưởng, tìnhcảm của học sinh nhằm đem lại hiệu quả tích hợp giáo dục sâu sắc Tập dượt chohọc sinh vận dụng những kiến thức liên môn để giải quyết các tình huống thực tiễntrong đời sống xã hội, nhằm phát triển năng lực sống tự lập để chuẩn bị làm ngườicông dân có trách nhiệm

Đồng thời, bản thân tôi cũng được trang bị cho mình những phương pháp dạy - học

có hiệu quả trong các tiết dạy Công nghệ ở các khối lớp khác do mình phụ trách

1.3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

- Công nghệ 8: Tiết 17: Bài 18 - Vật liệu cơ khí

- Đối tượng học sinh THCS (khối lớp 8)

- Số lớp kiểm chứng: 4 lớp

- Số lượng học sinh: 132 em

1.4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

- PP nghiên cứu xây dựng cơ sở lí thuyết: Dựa trên các nguồn tài liệu tham khảo trênmạng internet, SGK, SGV để xây dựng cơ sở lí luận cho vấn đề nghiên cứu Đồng

thời kết hợp với việc sử dụng công nghệ thông tin, tích hợp với các môn: Vật lí, Hóa học, Địa Lí, Lịch sử, Giáo dục công dân, Mĩ thuật để khai thác nội dung bài học.

- Điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin: Thực hiện điều tra, khảo sát, xử líthông tin thực tế tại đơn vị để tiến hành nghiên cứu

- Phương pháp thống kê, xử lí số liệu: Thực hiện điều tra, xử lí số liệu thực tế, sosánh và đối chiếu số liệu trước và sau khi thực hiện ứng dụng đề tài

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN2.1 CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Môn Công nghệ là môn học gắn liền với thực tiễn, góp phần định hướng nghề

nghiệp cho các em sau này

Vận dụng tích hợp các kiến thức trong dạy - học Công nghệ là hình thức liênkết những kiến thức của nhiều môn học với môn Công nghệ, giúp học sinh tiếp thukiến thức, biết vận dụng kiến thức Công nghệ vào thực tiễn cuộc sống và ngượclại, từ cuộc sống để giải quyết các vấn đề liên quan đến Công nghệ

Do đối tượng là học sinh lớp 8, về tâm sinh lí các em đang phát triển nên cònchưa ổn định, chưa xác định chuẩn mục đích, mục tiêu học tập nên giáo viên phảilàm thế nào để học sinh ham và thích học Vì vậy, yêu cầu giáo viên phải tìm ranhững phương pháp dạy học phù hợp với đối tượng học sinh, giúp các em có niềmđam mê, hứng thú để tiếp thu, nắm vững và khắc sâu kiến thức

Tuy nhiên, để nắm được những kiến thức đó, học sinh không những phải có kĩnăng nhận biết và ghi nhớ mà còn phải tích hợp được kiến thức của nhiều môn họckhác như: Vật lí, Hóa học, Địa lí, Lịch sử, Giáo dục công dân, Mĩ thuật mới cóthể hiểu sâu sắc được bài học

Muốn vậy, người giáo viên phải tổ chức được các hoạt động dạy học tích cực

để các em có thể tiếp thu được kiến thức, bồi dưỡng kĩ năng, tư tưởng một cáchhiệu quả nhất nhưng tiết học lại không khô khan, gò bó

2.2 THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ TRƯỚC KHI ÁP DỤNG SÁNG KIẾN

Vai trò của môn Công nghệ trong trường THCS chưa được học sinh coi trọng

và các em coi đó là “môn phụ”, dẫn đến học sinh chưa chú trọng đến môn học này Kiến thức môn Công nghệ 8 lại liên quan nhiều đến kiến thức môn Vật lí nênhọc sinh tiếp thu khó khăn Vì vậy học sinh có lực học trung bình và yếu thấy mônhọc này rất vất vả, khó hiểu dẫn đến các em lười học Đại đa số các em đầu tư thờigian, công sức cho các môn Văn - Toán - Tiếng Anh mục đích để thi vào THPT Nhiều bài thực hành môn Công nghệ 8, cả GV và HS không thực hiện được,

có khi thực hiện hạn chế vì không có đủ thiết bị, đồ dùng dạy học hoặc thiết bịchưa chính xác (TBDH đã được trang bị từ lâu - hư hỏng nhiều), hay do vốn sống,kinh nghiệm ít

Thực tiễn dạy học, khảo sát cho thấy:

Về phía giáo viên:

* Thuận lợi:

- Giáo viên được đào tạo cơ bản về lý thuyết, đáp ứng được yêu cầu

- Được qua tập huấn

* Khó khăn:

- Các tài liệu nghiên cứu về phương pháp dạy - học ít chú trọng vào phương phápdạy - học luyện tập

- Các mô hình dạy - học thường là do giáo viên tự trải nghiệm

- Giáo viên đang lúng túng trong việc chọn lựa phương pháp dạy - học sao cho họcsinh có thể học tập tích cực và hiệu quả hơn, đồng thời đảm bảo được quy định vềthời lượng - Phân phối chương trình

Trong thực tế giảng dạy của nhiều năm qua, bài “Vật liệu cơ khí” là bài dạy

tương đối phức hợp, đòi hỏi cả người dạy và người học phải biết vận dụng, pháthuy kiến thức của nhiều môn học Tuy nhiên, do thời lượng của tiết học có hạn,nên đa phần giáo viên chỉ chú trọng đến việc khai thác nội dung cơ bản kiến thứcmôn học chính, mà ít quan tâm đến các kiến thức có liên quan; hoặc chỉ mang tínhchất nhắc lại, nhắc đến một cách hình thức, không tiến hành các phương pháp hỗtrợ để các em hiểu một cách sâu sắc

Về phía học sinh:

- Do đối tượng học sinh đơn vị tôi công tác đa số là con em đồng bào theo đạoThiên Chúa, nhiều gia đình đông con nên việc quan tâm, đầu tư cho việc học củacon em còn chưa nhiều

- Mặt bằng chung về kiến thức của học sinh còn hạn chế, mỗi lớp chỉ một vàihọc sinh là khá - giỏi

- Kiến thức, vốn sống, kĩ năng ở vùng nông thôn khó khăn khi tiếp xúc

- Tính tự giác học tập của học sinh chưa cao

- Học sinh chưa ý thức được tầm quan trọng của việc học tập môn Công nghệ, thểhiện qua mức độ yêu thích tiết học, tinh thần chuẩn bị cho tiết học

Tuy nhiên qua phương pháp chuẩn bị, cách học tập trong tiết học cho thấy họcsinh chưa thực sự phát huy tính tích cực trong học tập dẫn đến hiệu quả tiết học tậpchưa đạt như mong muốn

Thiết bị đồ dùng:

Thiết bị đồ dùng dạy học hạn chế hoặc nhiều TBDH được trang bị độ chính xácchưa cao nên khi làm thí nghiệm, thực hành khó thành công chưa đáp ứng đượcyêu cầu đổi mới phương pháp

Xuất phát từ thực trạng và nhận thức trên Để nâng cao hiệu quả dạy - học, tôi

đã mạnh dạn tìm tòi, thử nghiệm một số phương pháp nhằm nâng cao chất lượngdạy học, phát huy được tính tự giác, tính tích cực chủ động của học sinh thông quatiết học Sáng kiến này đã được thực hiện đối chứng và đánh giá kết quả đối chứngtrong nhiều giờ dạy ở đơn vị tôi công tác

2.3 GIẢI PHÁP ĐÃ SỬ DỤNG ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

2.3.1 Các giải pháp thực hiện

2.3.1.1 Khảo sát đánh giá tình hình

- Khảo sát đối tượng học sinh (tìm hiểu về đặc điểm, tâm sinh lý và năng lực củahọc sinh) để có giải pháp cho một tiết dạy - học hiệu quả

- Đánh giá kết quả khảo sát để lập kế hoạch bài học

- Qua khảo sát học sinh tôi nhận thấy phần lớn học sinh không quan tâm đến mônhọc Công nghệ nhiều vì các em cho rằng đây là môn học phụ, không thuộc trongcác môn thi vượt cấp, hay thi tốt nghiệp cũng như thi Đại học, nên các em khônghọc hoặc rất ít học cũng như ôn tập bài ở nhà, chính vì vậy mà kiến thức các emnắm được chủ yếu là trong tiết học trên lớp Các em chưa có phương pháp học tậpkhoa học nên chưa thể nắm được kiến thức một cách tối ưu nhất Một số các emnhớ được một ít kiến thức môn học, cũng mang tính rời rạc, chưa hệ thống

2.3.1.2 Lập kế hoạch bài học:

Xuất phát từ nhận thức trên và qua kết quả khảo sát, nghiên cứu nội dung kiến

thức, kĩ năng cần cung cấp cho học sinh, tôi đã xây dựng kế hoạch dạy - học bằng

việc sử dụng tích hợp kiến thức các môn khi dạy Công nghệ 8 (Tiết 17- Bài 18:

Vật liệu cơ khí) như sau:

- Xác định đối tượng nghiên cứu: Đối chứng ở các lớp 8A, 8B (Phương pháp dạy học truyền thống), 8C, 8D (Phương pháp dạy học bằng việc vận dụng kiến thức

tích hợp)

- Nghiên cứu kĩ bài dạy: Xác định rõ mục tiêu, lựa chọn phương pháp dạy

- Xây dựng kế hoạch bài học, chuẩn bị đồ dùng cho tiết dạy

- Dạy thực nghiệm và đối chứng

- Phân tích cách tổ chức dạy học và đánh giá hiệu quả dạy học trong kế hoạch

- Biết cách phân loại các vật liệu cơ khí phổ biến

- Biết được bốn tính chất cơ bản của vật liệu cơ khí là tính chất cơ học, lí học, hóahọc và tính công nghệ

2 Kĩ năng:

- Vận dụng kiến thức Vật lí để phân loại được vật liệu kim loại và vật liệu phi kim

loại, biết được tính chất dẫn điện, dẫn nhiệt, nhiệt độ nóng chảy của vật liệu

- Vận dụng kiến thức Hóa học để biết được tính chất của kim loại là dễ bị oxi hóa,

khi tiếp xúc với axit và muối ăn,…

- Vận dụng kiến thức Địa lí để biết được vùng tập trung nhiều khoáng sản của đất

nước ta và biết được tài nguyên đó không phải là vô tận

- Vận dụng kiến thức Lịch sử để hiểu được kim loại có từ thời kì nào và ảnh

hưởng của nó tới đời sống kinh tế xã hội nước ta

- Vận dụng kiến thức Giáo dục công dân để giáo dục ý thức tiết kiệm nguyên liệu

(vật liệu cơ khí), ý thức bảo vệ môi trường

- Có kĩ năng phân loại vật liệu cơ khí và kĩ năng lựa chọn, sử dụng chúng hiệu quả

4 Định hướng phát triển năng lực:

- Năng lực tự học, năng lực thu thập thông tin và giải quyết vấn đề

- Năng lực giao tiếp, năng lực hợp tác

- Năng lực tư duy sáng tạo, năng lực quan sát…

II Chuẩn bị:

1 Giáo viên:

- Nghiên cứu kĩ nội dung SGK, SGV và các tài liệu có liên quan đến bài học

- Giáo án điện tử, máy chiếu projector

- Bảng mẫu phân loại vật liệu cơ khí

- Hệ thống các câu hỏi, phiếu học tập

- Bộ thí nghiệm thực hành tính chất cơ học của vật liệu: Mỗi nhóm gồm: 3 thanh thép, đồng, nhôm có cùng kích thước - Bộ thí nghiệm thực hành tính chất công nghệ: Mỗi nhóm cần đe, búa; ba thanh thép, đồng, nhôm có cùng kích thước - Bộ thí nghiệm hóa học: cốc thủy tinh, dd axít HCl, đinh sắt, mẩu nhựa, kẹp - Bảng biểu: + Nhiệt độ nóng chảy của một số chất Kiến thức môn Vật lí 6 (Bài 25 - Sự nóng chảy và sự đông đặc). + Tính dẫn nhiệt của một số chất Kiến thức môn Vật lí 8 (Bài 22: Dẫn nhiệt) + Khối lượng riêng của một số chất (Kiến thức môn Vật lí 6 - Bài 11: Khối lượng riêng) - Phiếu học tập: Phân loại vật liệu cơ khí Nhóm Vật liệu kim loại Vật liệu phi kim loại Phân loại ……… ……… ……… ………

Vật liệu Thông dụng

Tính chất

Công dụng

2 Học sinh:

- Đọc và tham khảo các tài liệu các môn học có liên quan

- Sách giáo khoa môn Công nghệ 8,vở ghi, bút dạ, thước kẻ …

III Phương pháp dạy học:

- Tích hợp kiến thức liên môn: Tích hợp phân môn Công nghệ với các môn học khác: Vật lí, Hóa học, Địa lí, Lịch sử, Giáo dục công dân, Mĩ thuật để khai thác nội dung bài học

- Nêu và giải quyết vấn đề, đàm thoại, vấn đáp gợi mở… kết hợp với việc sử dụng công nghệ thông tin

IV Các hoạt động dạy học:

1 Ổn định tổ chức lớp: (1 phút)

2 Kiểm tra bài cũ: Không

3 Đặt vấn đề và giới thiệu bài mới: (4 phút)

Để học sinh có hứng thú với bài học tôi đã sử dụng phần mềm Powerpoint

để trình chiếu các Slide hình ảnh về các máy công cụ, các máy gia dụng, các loại

xe, các dụng cụ gia đình,…cho học sinh quan sát và biết được để làm ra các sảnphẩm cơ khí, đầu tiên là phải có nguyên vật liệu

Từ đó yêu cầu liên hệ thực tiễn kết hợp với kiến thức đã học ở Vật lí lớp 7

để phân loại vật liệu cơ khí thành hai nhóm chính

GV: Chiếu các hình ảnh về một số sản phẩm cơ khí, yêu cầu học sinh quan sát

CÁC LOẠI XE

GV: Muốn làm ra những sản phẩm cơ khí này, đầu tiên phải có nguyên vật liệu Vật liệu

cơ khí, hiểu theo nghĩa rộng bao gồm tất cả các nguyên vật liệu dùng trong ngành cơ khí

CÁC LOẠI MÁY GIA DỤNG

Chiếu hình ảnh chiếc xe đạp và những sản phẩm cơ khí đơn giản.

HS: Quan sát

H: Dựa vào kiến thức thực tế của bản thân, hãy cho biết các bộ phận (sản phẩm) này được tạo thành từ những loại vật liệu nào?

HS: Cao su, thép, nhựa, đồng, nhôm,…

* Kiến thức môn vật lý lớp 7 (Bài 20: Chất dẫn điện và chất cách điện - Dòng điện trong kim loại).

H: Dựa vào kiến thức đã học về chất dẫn điện và chất cách điện, hãy phân loại các vật liệu kể trên?

HS: Chất dẫn điện: Thép, nhôm, đồng,…

Chất cách điện: Cao su, nhựa,…

GV: Căn cứ vào nguồn gốc, cấu tạo và tính chất, vật liệu cơ khí được chia làm hai nhóm là: Vật liệu kim loại và vật liệu phi kim loại

Bài này chúng ta chỉ đi tìm hiểu những vật liệu thông dụng nhất của hai nhóm

đó được sử dụng trong ngành cơ khí và những tính chất cơ bản của chúng, từ đógiúp chúng ta lựa chọn và sử dụng một cách hợp lí và hiệu quả

4.3 Dạy - học bài mới

Hoạt động của giáo viên và học sinh Nội dung chính

* Nội dung phần I: Các vật liệu cơ khí phổ biến (20 phút)

- Kiến thức:

Học sinh biết phân loại các vật liệu cơ khí phổ biến và biết được tài

nguyên thiên nhiên là “Tài sản quí hiếm” nếu khai thác, sử dụng bừa bãi thì nó

sẽ bị cạn kiệt và làm ảnh hưởng đến môi trường, sức khỏe con người,…

- Phương pháp:

Sử dụng phương pháp hoạt động nhóm, đàm thoại, trực quan, sơ đồ tư duy phốihợp với việc sử dụng công nghệ thông tin, vận dụng kiến thức môn Địa lí, Lịch

sử, tích hợp với tiết kiệm nguyên liệu và bảo vệ môi trường để giải quyết vấn đề.

GV: Chia nhóm, phát bảng phân loại I Các vật liệu cơ khí phổ biến

VLCK Yêu cầu HS thảo luận nhóm trong

10 phút, tìm hiểu thêm thông tin sgk để

phân loại VLCK

HS: Thảo luận, hoàn thành

GV: Chiếu kết quả trên wetcam

HS: Nhận xét, bổ sung, chấm chéo giữa

các nhóm

GV: Chốt kết quả

H: Hãy phân biệt sự khác nhau cơ bản

giữa kim loại và phi kim loại, giữa kim

loại đen và kim loại màu?

HS: Trả lời, hs khác nhận xét

GV: Nhận xét, chốt kiến thức

Yêu cầu hs làm bài tập bổ sung

1 Vật liệu kim loại

a Kim loại đen

- Thành phần chủ yếu là sắt (Fe) vàcacbon (C)

Gồm: + Thép (Tỉ lệ cacbon ≤ 2,14%) + Gang (Tỉ lệ cacbon >2,14%)

Gồm cao su tự nhiên và cao su nhân tạo

Bài tập 1: Em hãy cho biết những sản phẩm dưới đây thường được làm bằng kim loại đen hay kim loại màu?

Bài tập 2: Em hãy cho biết những sản phẩm dưới đây thường được làm bằng vật liệu phi kim nào?

Vật dụng Áo mưa Đệm Vỏ ổ cắmđiện Vỏ quạtđiện Ủng Thước HS

Học sinh biết được vùng tập trung nhiều khoáng sản của đất nước ta, biết

Sản phẩm Lưỡi kéo cắt giấy Lưỡicuốc Khóa cửa Chảo rán dẫn điệnLõi dây Khung xeđạp

Loại vật liệu

được tài nguyên không phải là vô tận và để sản xuất ra vật liệu cơ khí cũng sẽgây ra những ảnh hưởng xấu đến môi trường sinh thái Giáo dục học sinh ý thứctiết kiệm vật liệu cơ khí.

GV chiếu bảng tổng hợp tài nguyên thiên nhiên các vùng trên đất nước và hình

ảnh về lược đồ tự nhiên vùng Trung du và miền núi Bắc Bộ.

* Bảng tổng hợp tài nguyên thiên nhiên của các vùng trên đất nước ta:

Tài nguyên

Tổng số

Trung

du miền núi Bắc Bộ

Đồng bằng sông Hồng

Đông Nam Bộ

Bắc Trung bộ

Các vùng khác

* Lược đồ tự nhiên vùng Trung du và miền núi Bắc bộ:

H: Em có nhận xét gì về sự phân bố tài nguyên thiên nhiên của các vùng đất nước? Vùng nào có nhiều tài nguyên khoáng sản nhất? Tài nguyên thiên nhiên có phải là vô tận?

HS: Trả lời

GV: Nhận xét, kết luận

Tài nguyên thiên nhiên phân bố không đều Được tập trung nhiều ở vùng Trung

du và miền núi Bắc Bộ Tài nguyên thiên nhiên không phải là vô tận

GV: Giáo dục học sinh ý thức tiết kiệm vật liệu vì tài nguyên khoáng sản không

phải là vô tận

GV: Trình chiếu hình ảnh

Hình ảnh về việc khai thác và sản xuất kim loại

H: Theo em việc khai thác và sản xuất kim loại nói riêng, vật liệu cơ khí nói chung có ảnh hưởng như thế nào đến đến môi trường sinh thái?

GV: Cung cấp thông tin

Mưa axit - Hậu quả của ô nhiễm khói, bụi được phát hiện lần đầu tiên vàonăm 1948 tại Thụy Điển Ngay từ những năm 50 của thế kỷ 20, hiện tượng này

đã bắt đầu được nghiên cứu Tuy nhiên tại Việt Nam đầu những năm 90, nó mớiđược quan tâm Hiện nay, mưa axit đã xuất hiện tại Việt Nam

Tháng 8 năm1999, Việt Nam chính thức tham gia vào Mạng lưới giám sát lắngđọng axit vùng Đông á (EANET) và được Chính phủ Nhật Bản hỗ trợ về trang thiết

bị hoạt động tại 2 trạm quan trắc ở Láng (Hà Nội) và Hoà Bình Nhờ 2 trạm quan trắcnày, năm 2005 đã đo tại Hà Nội, Hoà Bình và khẳng định, hiện tượng mưa axit đãxuất hiện tại một số nơi tại Việt Nam với độ pH < 5, 5 Tại những nơi như Việt Trì,Huế, Tây Ninh có tần suất xuất hiện mưa axit nhiều nhất (khoảng 50%), Hà Nội vàThành phố Hồ Chí Minh có tần suất xuất hiện ít hơn (khoảng 20% - 30%)

GV: Trình chiếu hình ảnh

Khí thải từ các nhà máy công nghiệp Rác thải bừa bãi, không phân loại

Hiện tượng mưa axit đã xuất hiện ở nước ta nó đã và đang ảnh hưởng tới conngười và môi trường sống Hiện nay, việc nghiên cứu và đề ra giải pháp khắcphục tình trạng trên, hài hoà với phát triển kinh tế, đang là bài toán hóc búa chocác nhà khoa học

GV: Trình chiếu hình ảnh về tác hại của mưa axit

HS: Quan sát, thảo luận, trả lời

H: Vậy chúng ta cần phải làm gì để bảo vệ môi trường?

HS: Sử dụng hợp lí để tiết kiệm vật liệu, từ đó sẽ hạn chế được việc khai thác

Cánh rừng thông bị cháy do mưa axit

Bề mặt xi măng, bê tông bị lở tróc

Công trình bằng kim loại bị gỉ

khoáng sản, góp phần bảo vệ môi trường.

* Kiến thức môn lịch sử: - Bài 10: Những chuyển biến trong đời sống kinh tế (lớp 6) Học sinh biết được lịch sử xuất hiện kim loại ở đất nước ta và ảnh hưởng

của nó đến đời sống văn hóa xã hội, từ đó biết được tầm quan trọng của vật liệu

cơ khí nói chung và vật liệu kim loại nói riêng

H: Thuật luyện kim có từ bao giờ? Ảnh hưởng của nó tới đời sống kinh tế xã hội nước ta.

HS: Nhờ sự phát triển của nghề làm gốm, người Phùng Nguyên – Hoa Lộc đãphát minh ra thuật luyện kim Kim loại ra đời đã dẫn đến những thay đổi quantrọng trong xã hội như sự thay đổi vai trò trong gia đình giữa đàn ông và phụ nữ,làm cho sự phân hoá xã hội sâu sắc hơn và đây là yếu tố dẫn đến sự tan rã của xãhội nguyên thuỷ ở nước ta để đưa con người sang một thời đại mới

GV: Chiếu hình ảnh

Một số dụng cụ lao động bằng đồng đầu tiên.

H: Vậy vật liệu cơ khí nói chung, đặc biệt là vật liệu kim loại nói riêng có còn quan trọng trong quá trình sản xuất công nghiệp của đất nước ta hiện nay?

HS: Rất quan trọng Đặc biệt là vật liệu kim loại, nó chiếm tỉ lệ khá cao trongthiết bị, máy móc

GV: Chuyển ý

* Nội dung phần II: Tính chất cơ bản của vật liệu cơ khí (11 phút)

- Kiến thức:

Học sinh biết được tính chất cơ bản của vật liệu cơ khí, từ đó biết cách lựa

chọn và sử dụng vật liệu cơ khí hợp lí và hiệu quả

- Phương pháp:

Sử dụng phương pháp thực hành, thí nghiệm, trực quan phối hợp với việc

sử dụng sơ đồ tư duy, sử dụng công nghệ thông tin và vận dụng kiến thức môn

Vật lý, Hóa học, Giáo dục công dân, Mĩ thuật và lồng ghép tích hợp bảo vệ môi trường để giải quyết vấn đề.

H: Theo em muốn chọn được vật liệu

hợp lí để chế tạo sản phẩm cần phải căn

cứ vào yếu tố nào?

HS: Dựa vào kiến thức phân loại ở phần I

để trả lời

GV: Nhận xét, bổ sung

(Căn cứ vào tính cứng, tính dẻo, tính dẫn

điện, tính chịu axit ăn mòn,….)

H: Vậy vật liệu cơ khí có những tính

chất cơ bản nào ?

HS: Trả lời

GV: Kết luận

* Kiến thức môn Vật lý lớp 6:

GV: Hướng dẫn hs thực hiện thí nghiệm

dùng lực như nhau uốn cong ba thanh

thép, đồng, nhôm có cùng đường kính

HS: Thực hiện, quan sát, nhận xét và trả

lời câu hỏi

H: Tính chất cơ học của được biểu thị

qua khả năng nào của vật liệu?

HS: Trả lời, nhận xét và bổ sung

GV: Chốt kiến thức

* Kiến thức môn Vật lý lớp 6, 8:

GV: Hướng dẫn HS quan sát một số bảng

biểu về nhiệt độ nóng chảy, tính dẫn

nhiệt, khối lượng riêng của một số chất

* Bảng biểu về nhiệt độ nóng chảy của

2 Tính chất lí học

Sắt 7800 Nước 1000

Nhôm 2700 Etxăng 700

Đá (khoảng) 2600 Dầu hỏa (khoảng) 800

Gạo (khoảng) 1200 Dầu ăn (khoảng) 800

Gỗ tốt (khoảng) 800 Rượu, cồn (khoảng) 790

H: Tính chất vật lí của vật liệu được thể

hiện qua những hiện tượng vật lí nào?

Nhận xét của em về tính dẫn nhiệt của

GV: Làm thí nghiệm cho một chiếc đinh

sắt và mẩu nhựa có cùng kích thước tiếp

xúc với axít HCl

HS: Quan sát, trả lời câu hỏi

H: Tính chất hóa học của vật liệu được

thể hiện qua khả năng nào?

không hiệu quả

Nhiệt độ nóng chảy, tính dẫn điện,dẫn nhiệt, khối lượng riêng

3 Tính chất hóa học

Tính chịu axit và muối, tính chống

ăn mòn

H: Làm thế nào để sử dụng hiệu quả

các sản phẩm cơ khí được làm từ kim

loại, đặc biệt là kim loại đen?

HS: Phải sơn bảo vệ, trong quá trình sử

dụng thường xuyên lau chùi, tránh tiếp

xúc với a xít, muối,…

GV: Hướng dẫn một học sinh thực hiện

thí nghiệm dùng búa đập vào phần đầu

của các thanh vật liệu thép, đồng, nhôm

với lực đập như nhau để xác định khả

năng biến dạng của từng vật liệu

HS: Quan sát

H: Khả năng gia công các vật liệu khác

nhau có giống nhau không? Ví dụ?

HS: Khả năng gia công các vật liệu khác

nhau không giống nhau Ví dụ như tính

rèn của nhôm sẽ dễ hơn đồng, đồng dễ

hơn thép

H: Vậy tính chất công nghệ cho biết

những khả năng nào của vật liệu?

HS: Trả lời,hs khác nhận xét, bổ sung

4 Tính công nghệ

Như: tính đúc, tính hàn, tính rèn, khảnăng gia công cắt gọt

Hoạt động: Vận dụng, mở rộng (3 phút)

GV: Chiếu câu hỏi, yêu cầu học sinh quan sát, thảo luận và trả lời

Câu 1: Để hiểu rõ được bài học hôm nay theo em chúng ta cần vận dụng kiến

thức những môn học nào?

Câu 2: Bản thân là học sinh, em cần làm gì để sử dụng hợp lí và tiết kiệm vật

liệu cơ khí góp phần bảo vệ môi trường sống của nhân loại?

Hoạt động: Tổng kết và hướng dẫn học tập (6 phút)

GV: Củng cố bài học bằng cách yêu cầu học sinh các nhóm vẽ sơ đồ tư duy vàbài tập điền khuyết để hoàn thành ghi nhớ