Đó chính là lí do tôi chọn đề tài: " Kinh nghiệm sử dụng câu chuyện đạo đức để nâng cao hứng thú học tập môn Giáo dục công dân bậc THCS tại trường THCS Thị trấn Cành Nàng huyện Bá Thước"
Trang 1MỤC LỤC
1 Mở đầu……… … 1
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BÁ THƯỚC
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
KINH NGHIỆM SỬ DỤNG CÂU CHUYỆN ĐẠO ĐỨC
ĐỂ NÂNG CAO HỨNG THÚ HỌC TẬP MÔN GIÁO
DỤC CÔNG DÂN BẬC THCS TẠI TRƯỜNG THCS
Trang 2- Lí do chọn đề tài1……… … 1
- Mục đích nghiên cứu2……….…2
- Đối tượng nghiên cứu3……… …………2
- Phương pháp nghiên cứu4……… 2
2.Nội dung sáng kiến kinh nghiệm……… …… 2
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm5……… ……… 2
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm6………… …3
2.3 Các SKKN hoặc giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề7………… … 4
2.4 Hiệu quả của SKKN đối với HĐGD, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường8……… ………17
3 Kết luận, kiến nghị……… ………19
Tài liệu tham khảo; Phụ lục……….………20
MỤC LỤC Mục lục
Mục lục
1
2
3
4
5
6
7
8
Trang 31.3 Đối tượng nghiên cứu 1
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 3
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 42.3.1 Quan niệm và vai trò của câu chuyện đạo đức 42.3.2 Sử dụng câu chuyện đạo đức nhằm nâng cao hứng thú học tập
môn Giáo dục công dân ở bậc THCS
Danh mục SKKN ngành GD&ĐT Huyện xếp loại từ C trở lên 19
Trang 41 MỞ ĐẦU
1.1 Lí do chọn đề tài:
"Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp cho học sinh phát triển toàn
diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản nhằm hình thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân " (Điều 23 - Luật Giáo dục năm 2005).
Để thực hiện được điều đó, các môn học, hoạt động giáo dục trong nhàtrường đều có ý nghĩa, vai trò nhất định Trong đó, môn Giáo dục công dân cóvai trò quan trọng và trực tiếp trong việc giáo dục cho học sinh ý thức, hành vingười công dân, phát triển tâm lực và nhân cách con người toàn diện Đặc biệt,chương trình Giáo dục công dân bậc Trung học cơ sở (THCS) đã đề cập đến một
nội dung lớn: "Các giá trị đạo đức" Mặt khác, qua môn Giáo dục công dân bậc
THCS học sinh hiểu được các quy tắc chẩn mực đạo đức, có niềm tin vào tínhđúng đắn của các chuẩn mực, có ý thức và có khả năng thực hiện đúng nhữngquy tắc chuẩn mực của xã hội
Tuy nhiên, trong thực tế dạy và học, vai trò môn Giáo dục công dân từtrước tới nay chưa được nhìn nhận một cách đúng đắn như nó vốn có Ở nămhọc đầu cấp, học sinh chịu nhiều áp lực bởi chương trình học nặng hơn cũngnhư lo lắng nhiều cho việc thực hiện ước mơ, hoài bão bằng con đường thi cử.Các em đa số chú tâm, giành nhiều thời gian cho những môn học mà tới đây các
em sẽ thi tốt nghiệp và thi Đại học Môn Giáo dục công dân thường bị các em
coi nhẹ, "học đối phó để lấy điểm mà thôi".
Hiện nay môn Giáo dục công dân ở trường Trung học cơ sở đã được chú
ý hơn trước, giáo viên giảng dạy bộ môn này được đi tập huấn, được thi giáoviên dạy giỏi các cấp Đặc biệt hàng năm Phòng Giáo dục có thanh tra Sư phạmgiáo viên bộ môn này Qua những đợt thi giáo viên dạy giỏi giáo viên được họchỏi và cọ sát rất nhiều, song như vậy chưa đủ mà giáo viên cần phải tìm tòi, sángtạo phương pháp dạy học mới để phát huy tính tích cực chủ động, sáng tạo đồngthời gợi niềm say mê, háo hức của học sinh đối với bộ môn giáo dục nhân cáchnày Đó chính là lí do tôi chọn đề tài: " Kinh nghiệm sử dụng câu chuyện đạo đức để nâng cao hứng thú học tập môn Giáo dục công dân bậc THCS tại trường THCS Thị trấn Cành Nàng huyện Bá Thước"
1.2 Mục đích nghiên cứu:
Mục đích của tôi khi viết SKKN này là nhằm tìm ra những giải phápchung nhất và hiệu quả nhất trong việc làm thế nào để nâng cao hứng thú chohọc sinh trong bộ môn giáo dục công dân ở trường trung học cơ sở thông quaviệc sử dụng câu chuyện đạo đức Đồng thời tự bồi dưỡng năng lực chuyên môntrong quá trình công tác ở đơn vị
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
Chọn những câu chuyện đạo đức phù hợp với bài học GDCD và họcsinh THCS làm đối tượng nghiên cứu
Trang 51.4 Phương pháp nghiên cứu:
- Quan sát, phỏng vấn, thống kê toán học, tổng kết rút kinh nghiệm
- Sử dụng các phương pháp nghiên cứu của phép biện chứng duy vật:Lôgic, lịch sử, phân tích, tổng hợp, so sánh để giải quyết nội dung đề tài
- Đặc biệt là phương pháp thực nghiệm (thông qua thực tế dạy học trênlớp, giao bài tập, củng cố bài học, hướng dẫn học sinh chuẩn bị bài kết hợp vớikiểm tra, đánh giá) phần các chuẩn mực đạo đức
2 NỘI DUNG
2.1 Cở sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
Đạo đức là những tiêu chuẩn, nguyên tắc xử lý các mối quan hệ trong giađình, cộng đồng hay xã hội, được thừa nhận rộng rãi Đạo đức quy định hành vi,quan hệ của con người đối với nhau và đối với xã hội nói chung; là nhữngnguyên tắc phải tuân theo trong quan hệ giữa người với người, giữa cá nhân với
xã hội, phù hợp yêu cầu của mỗi chế độ chính trị và kinh tế xã hội nhất định
Trong giai đoạn hiện nay, nhiều thầy cô giáo, một số nhà quản lý giáo dục
có cái nhìn bi quan về thực trạng đạo đức của học sinh Một số người tỏ ra bấtlực trước các đối tượng học sinh nhất là những học sinh cá biệt Tình trạng giatăng số học sinh hư, học sinh cá biệt không có gì đáng ngạc nhiên Có thể dẫn rađây một số nguyên nhân chủ yếu:
Sự thiếu quan tâm chăm sóc của bố mẹ, gia đình và người thân Một sốbậc phụ huynh cũng vì lo toan cuộc sống mưu sinh mà quên bẵng đi việc giáodục con cái, do đời sống gia đình khó khăn, quanh năm làm ăn lam lũ hoặc phải
đi làm ăn xa, hoặc các em thuộc gia đình có bố mẹ ly dị, thiếu sự chăm sóc của
bố hoặc mẹ, đôi khi thiếu cả hai, phải sống với ông bà cho nên không đủ điềukiện chăm sóc, quản lý con cái, việc giáo dục con cái phó mặc cho Nhà trường
Sự phát triển của kinh tế xã hội và mặt trái của cơ chế thị trường cũngđang đặt ra một thực tế là: Nhiều học sinh, do gia đình có điều kiện kinh tế khágiả, được nuông chiều thái quá Họ chỉ biết dùng tiền để chăm sóc con cái màthiếu sự quản lý con mình, có tiền, nhiều em bị lôi kéo, sa vào các trò chơi độchại, sa vào tệ nạn xã hội
Nhiều học sinh do học yếu, ngồi nhầm lớp nhiều năm dẫn đến tình trạngngồi trong lớp nghe thầy cô giảng bài nhưng chẳng hiểu gì, chẳng học được gìsinh ra quậy phá dần dần thành thói quen
Sự bùng nổ của thông tin Ngày nay, dưới sự bùng nổ của thông tin, củaĐiện thoại di động, của Internet, của phim ảnh, của các Website đen đã tác độngkhông nhỏ đến nhận thức, lối sống và cách hành xử của học sinh Việc sử dụngđiện thoại di động, mạng internet của học sinh dẫn đến một thực tế là lợi bất cậphại, vì mục tiêu học tập thì ít mà cho các mục đích vui chơi giải trí… thì nhiều.Mạng Internet, phim ảnh, hệ thống chức năng thẻ nhớ trên điện thoại di độngcũng là những phương tiện gián tiếp tác động làm hư hỏng học sinh bởi bản tính
Trang 6tò mò, hiếu động của tuổi mới lớn… Nhiều học sinh chỉ chào thầy cô trongtrường, còn ra đường thì xem như chưa hề quen biết.
Chương trình giáo dục đạo đức được xuyên suốt từ bé đến lớn Bậc mầmnon là giáo dục lễ giáo, bậc tiểu học là môn đạo đức, bậc trung học là môn giáodục công dân Dạy đạo đức trong nhà trường vẫn được coi là một trong nhữnghướng đi quan trọng để chống sự xuống cấp đạo đức của một bộ phận học sinh
Nhưng chương trình sách giáo khoa quá nặng về lý thuyết không gắn liềnvới đời sống, thiếu kỹ năng sống, không tạo được dấu ấn để hình thành nhâncách học sinh Chương trình học rất nhiều nhưng rất khó nhớ, khó nhập tâm.Nhiều kiến thức mang tính triết học, hàn lâm, mang tính áp đặt, nhồi nhét, khôcứng, thiếu vắng việc hình thành những thói quen đạo đức đúng đắn, chưa tạodấu ấn trong tâm hồn học sinh khiến học sinh không hứng thú học tập
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
2.2.1.Thực trạng chung.
Như chúng ta đã biết mục tiêu của Giáo dục chính là đào tạo thế hệ trẻ,đáp ứng nhu cầu của đất nước theo từng giai đoạn phát triển Trước hết phải kểđến đó chính là xã hội, gia đình và bản thân ngành giáo dục còn chú trọng cácmôn khoa học nhằm nâng cao trí tuệ mà chưa chú ý nâng cao cho học sinh,nghĩa là chỉ chú ý đến rèn tài mà nhân cách chưa rèn đạo đức
Thời gian dành cho bộ môn này còn ít (1 tiết/tuần) Sách giáo khoa hiệnnay nội dung phong phú, hợp với lứa tuổi học sinh theo từng cấp học nhưng nếugiáo viên thiếu sự đầu tư thì giờ học sẽ nhàm chán, học sinh không thích học bộmôn này
2.2.2.Thực trạng đối với giáo viên.
Giáo viên giảng dạy bộ môn này thường kiêm nghiệm hai phân môn nhưVăn - Giáo dục công dân; Lịch sử - Giáo dục công dân…Chính vì vậy mà thờigian dành cho bộ môn này chưa đủ dẫn đến bài giảng khô khan, đơn điệu, qualoa
Trong đợt thi giáo viên vừa qua, những giáo viên đạt thành tích cao tronghội thi đều là những giáo viên đã biết kết hợp nhiều phương pháp dạy học đểtăng thêm sự hấp dẫn hứng thú cho học sinh chẳng hạn như lấy tấm gương tiêubiểu ngoài cuộc sống và trong nhà trường, học sinh đã tham gia kể chuyện,đóng vai, hoạt động nhóm… đã tạo được ấn tượng, sự hứng thú cho học sinhtrong giờ học
2.2.3 Thực trạng đối với học sinh.
Học sinh trường Trung học Cơ sở thị trấn Cành Nàng đa số các em đềungoan và đã chú trọng việc học tập của mình Tuy nhiên còn một số học sinhchưa chủ động, tự giác học tập vẫn còn phải nhắc nhở trong vấn đề tiếp nhận trithức Chính vì vậy tạo hứng thú cho học sinh trong bài dạy là điều vô cùng quantrọng
Trang 7Khi chưa sử dụng linh hoạt câu chuyện đạo đức vào dạy học Giáo dục công dân lớp 6,7,8,9.
thú với môn học
Số học sinh có thái
độ bình thường với môn học
Số học sinh không hứng thú với môn học
2.3.Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.
2.3.1 Quan niệm và vai trò của câu chuyện đạo đức.
2.3.1.1 Quan niệm về câu chuyện đạo đức.
Câu chuyện đạo đức là những câu chuyện phản ánh những sự việc, nhữnghành động, việc làm diễn ra trong thực tiễn cuộc sống xã hội hàng ngày của conngười, được thể hiện trên các phương tiện thông tin đại chúng: Đài phát thanh,đài truyền hình, hoặc ở các tạp chí, sách báo, trên mạng internet
2.3.1.2 Vai trò của câu chuyện đạo đức.
Câu chuyện đạo đức góp phần hình thành cho học sinh những phươngpháp học tập tích cực, năng động, sáng tạo, tạo cho học sinh hiểu sâu và nhớ lâu
kiến thức đạo đức Bằng những câu chuyện đạo đức học sinh sẽ hứng thú tìm tòi
các tình tiết và tìm cách giải quyết, phán đoán phù hợp với thực tiễn Vì tínhthực tiễn của câu chuyện đạo đức rất cao, nên sẽ giúp học sinh có kinh nghiệm,thái độ ứng xử trong cuộc sống một cách hợp lý nhất
Sử dụng những câu chuyện đạo đức ngắn gọn, hấp dẫn sẽ là phương pháp
hiệu quả để tạo được ở các em học sinh những ấn tượng mạnh mẽ, những cảmxúc sâu sắc và sự hứng thú trong học tập
2.3.2 Sử dụng câu chuyện đạo đức nhằm nâng cao hứng thú học tập môn Giáo dục công dân ở bậc THCS.
2.3.2.1 Nguyên tắc sưu tầm câu chuyện đạo đức nhằm phục vụ giảng dạy GDCD bậc THCS.
Để đạt hiệu quả tối ưu trong quá trình sử dụng câu chuyện đạo đức vàogiảng dạy Giáo dục công dân ở bậc THCS thì giáo viên cần chú ý các nguyêntắc:
Mét lµ, các câu chuyện đạo đức phải xuất phát từ nội dung cơ bản của bài,sát với thực tế cuộc sống, phù hợp với trình độ nhận thức và tâm lý lứa tuổi họcsinh
Hai lµ, các câu chuyện đạo đức phải có nguồn trích dẫn rõ ràng, nguồnthông tin đó phải là nguồn chính thống để cung cấp cho học sinh
Trang 8Ba lµ, các câu chuyện đạo đức phải ngắn gọn, súc tích, đảm bảo tính thẩm
mỹ, ngôn ngữ chính xác, dễ hiểu, không cầu kỳ, sáo rỗng
Bèn lµ, các câu chuyện đạo đức được khai thác theo các hướng khác nhau,thể hiện ở cách giáo viên đặt câu hỏi gợi ý cho học sinh
Trong quá trình sưu tầm các câu chuyện đạo đức để giảng dạy Giáo dụccông dân, giáo viên phải vận dụng một cách đồng bộ tất cả các nguyên tắc trên,nếu bỏ qua một nguyên tắc nào đó thì khi đưa câu chuyện vào giảng dạy sẽkhông hoàn thành mục tiêu bài học
2.3.2.2 Quy trình sử dụng câu chuyện đạo đức để giảng dạy GDCD bậc THCS
Sử dụng câu chuyện đạo đức để dạy học Giáo dục công dân lớp 6,7,8,9,giáo viên phải thực hiện theo 3 bước sau:
Bước 1: Giáo viên chuẩn bị các câu chuyện đạo đức có nội dung phù hợp
với bài học Sau đó, giáo viên tóm tắt ý chính của câu chuyện cho ngắn gọn, dễhiểu, dễ đưa vào bài học
Bước 2: Học sinh lắng nghe câu chuyện Giáo viên yêu cầu học sinh phân
tích và trả lời câu hỏi ở cuối câu chuyện
Bước 3: Giáo viên theo dõi, lắng nghe, phân tích và tổng hợp các ý kiến
của học sinh trả lời; đồng thời nhận xét, bổ sung và đưa ra kết luận
Để làm rõ quy trình sử dụng câu chuyện đạo đức trong dạy học môn Giáo
dục công dân bậc THCS, tôi xin đưa ra một số ví dụ cụ thể sau:
Ví dụ 1: Sau khi truyền đạt kiến thức ở phần 1a: "Thế nào là Biếtơn" (khái niệm) - Bài 6: "Biết ơn" sách giáo khoa giáo dục công dân 6 Giáoviên kể cho học sinh nghe câu chuyện đạo đức: Câu chuyện của Hoàng
Hồi ấy tôi mới 13 tuổi và thường cứ mỗi thứ bảy là tôi lại được bố dẫn đi chơi Có lúc bố dẫn tôi ra công viên, có lúc lại đưa tôi ra bến cảng ngắm nhìn những con tàu Thế nhưng tôi thích nhất là được bố dẫn đến các cửa hàng bán
đồ cũ Ở đấy tôi tha hồ ngắm nghía và trầm trồ thưởng lãm các món đồ điện tử
cũ kỹ Thỉnh thoảng bố cũng mua cho tôi một món gì đó giá 50 xu chỉ để về nhà tháo tung nó ra Trên đường về nhà sau những chuyến đi chơi ngắn ngủi ấy, bố thường dừng lại ở tiệm kem có tên Nữ Hoàng để mua cho tôi một cây kem hình nón giá 10 xu Không phải lần nào cũng thế nhưng gần như thường xuyên tôi được bố mua kem cho Dẫu không cố nghĩ đến nhưng lòng tôi cứ khấp khởi hy vọng mỗi khi hai bố con về đến ngã rẽ “quyết định”, nơi mà bố sẽ đưa tôi thẳng đến tiệm kem hoặc quẹo về nhà mà chẳng mua gì Với tôi, đó là góc đường chứa đựng cả niềm thích thú lẫn nỗi thất vọng Có vài lần, bố trêu tôi bằng cách đi thẳng
– Bữa nay bố về đường này chỉ là để đổi không khí thôi đó nha.
Bố nói như thế khi lái xe ngang qua tiệm Nữ Hoàng mà không dừng lại.
Dĩ nhiên bố chỉ đùa thôi, và tôi cũng đã no bụng rồi, chứ không phải bố muốn
Trang 9trêu tức gì tôi Tuyệt nhất là những ngày bố hỏi tôi bằng một giọng “lịch sự” ra
vẻ chẳng “tính toán” gì trước cả.
– Con có thích ăn kem nón không?
Lúc ấy tôi sẽ trả lời:
– Thưa bố, còn gì tuyệt hơn nữa.
Tôi luôn chọn kem sô-cô-la còn bố thì kem va-ni Bố dừng xe lại và đưa tôi 20 xu để tôi chạy vào mua những loại kem mà chúng tôi thường ăn Sau đó
cả hai bố con sẽ cùng ngồi ăn trên xe Tôi yêu bố tôi và yêu cả những cây kem – với tôi, đó là thiên đường! Cho đến một ngày, cũng như những ngày khác, hai
bố con đang trên đường về nhà và tôi thì đang cầu mong lại được nghe những
âm thanh du dương từ miệng bố cất lên rủ tôi ăn kem như mọi khi Và bố hỏi thật:
– Hôm nay con có thích ăn kem nón không?
– Thưa bố, còn gì tuyệt hơn nữa.
Nhưng lần này bố lại nói thêm:
– Bố cũng thấy tuyệt đó, con trai Hôm nay con có muốn đãi bố không? Hai mươi xu! Những hai mươi xu! Đầu óc tôi quay cuồng tính toán Mình dư sức đãi bố ăn! Mỗi tuần tôi được cho 25 xu để tiêu vặt và cộng thêm một ít cho những công việc linh tinh Nhưng tôi biết tiết kiệm tiền là rất quan trọng Bố đã bảo vậy mà Cho nên khi phải bỏ tiền ra để mua thì kem đối với tôi dường như
là một thứ xa xỉ, không cần thiết Tại sao lúc đó tôi không coi đây là cơ hội ngàn vàng để tặng một điều gì đó cho người bố rộng lượng của mình? Tại sao tôi lại không nghĩ rằng bố mình đã mua cho mình cả mấy chục cây kem rồi còn mình thì chưa mua cho bố một cây nào hết? Nhưng tất cả những gì tôi có thể nghĩ đến chỉ là “20 xu” Trong một thoáng vô ơn, ích kỷ và keo kiệt, tôi đã nói
ra những lời kinh khủng mà đến giờ còn vang mãi bên tai tôi.
– Thôi, nếu vậy thì con nghĩ con sẽ không ăn nữa.
Bố lặng lẽ nói:
– Được thôi, con trai Đến khi chúng tôi quẹo qua khúc quanh để về nhà, tôi nhận thấy mình đã sai và năn nỉ bố quay lại.
– Con sẽ đãi bố mà, quay xe lại đi bố.
Nhưng bố tôi chỉ nói:
– Không sao đâu con, thực ra chúng ta đâu cần ăn kem đâu, – và không
để ý đến lời năn nỉ của tôi nữa, bố tiếp tục lái xe về nhà Tôi cảm thấy xấu hổ cho tính ích kỷ và thái độ bạc bẽo của mình Bố không một lần nhắc lại chuyện
đó và cũng không hề tỏ ra thất vọng Tôi nghĩ là bố không cần phải làm gì cả để khắc sâu hơn lỗi lầm này trong tôi Tôi đã biết rằng có hai cách thể hiện sự rộng lượng và, để tỏ lòng biết ơn đôi khi hai chữ “Cám ơn” không thôi vẫn chưa đủ Ngày hôm đó, để thể hiện lòng biết ơn, tôi chỉ cần có 20 xu, và đó hẳn
Trang 10đã là cây kem ngon nhất tôi từng được ăn nếu tôi dám bỏ ra 20 xu lúc ấy để đãi bố.
Tôi sẽ kể cho bạn nghe thêm một chuyện này nữa Trong chuyến đi chơi
kế tiếp của chúng tôi vào tuần sau đó, lúc gần đến ngã rẽ, tôi đã hỏi bố: Bố ơi, hôm nay bố có thích ăn kem nón không? Con mời
(Trang tìm kiếm google)
Bước 1: Giáo viên tóm gọn ý chính và kể cho học sinh nghe về câu
chuyện để củng cố phần 1b trong khoảng 2 phút Giáo viên đưa ra câu hỏi saukhi kết thúc:
Em có nhận xét gì thái độ và việc làm của Hoàng trong câu chuyện trên?
Bước 2: Học sinh lắng nghe câu chuyện và trả lời câu hỏi sau khi kết thúc
câu chuyện Học sinh thảo luận nhóm và trình bày ý kiến của mình
Bước 3: Giáo viên theo dõi và phân tích, tổng hợp ý kiến của các nhóm,
đồng thời bổ sung, kết luận
Ví dụ 2: Sau khi truyền đạt kiến thức ở phần 2: "Ý nghĩa của Siêng năng
kiên trì" - Bài 2: "Siêng năng kiên trì" sách giáo khoa giáo dục công dân 6, Giáo
viên kể cho học sinh nghe câu chuyện đạo đức: Hạt giống
Ngày xưa có hai đứa trẻ đều có nhiều ước vọng rất đẹp đẽ "Làm sao có thể thực hiện được ước vọng" Tranh luận hoài 2 đứa trẻ mang theo câu hỏi đến
cụ già, mong tìm những lời chỉ bảo Cụ già cho mỗi đứa trẻ một hạt giống, và bảo: Đấy chỉ là hạt giống bình thường, nhưng ai có thể bảo quản nó tốt thì người đó có thể tìm ra con đường thực hiện ước vọng! Nói xong cụ già quay lại rồi đi khuất ngay Sau đó mấy năm , cụ già hỏi hai đứa trẻ về tình trạng bảo quản hạt giống Đứa trẻ thứ nhất mang ra một chiếc hộp được quấn bằng dây lụa nói: Cháu đặt hạt giống trong chiếc hộp , suốt ngày giữ nó Nói rổi nó lấy hạt giống ra cho cụ già xem, thấy rõ hạt giống nguyên vẹn như trước Đứa trẻ thứ hai mặt mũi xám nắng, hai bàn tay nổi chai Nó chỉ ra cánh đồng menh mông lúa vàng phấn khởi nói
- Cháu đem hạt giống xuống đất mỗi ngày lo tưới nước chăm sóc bón phân diệt cỏ tới nay nó đã kết hạt mới đầy đồng Cụ già nghe xong mừng rỡ nói: Các cháu, ước vọng cũng như hạt giống đó Chỉ biết khư khư giữ lấy nó thì chẳng có thể lớn lên được Chỉ khi dùng mồ hôi, sức lực, tưới tắm vun trồng cho
nó thì mới có thể biến thành hoa trái, mùa màng bội thu thôi!
(Trang tìm kiếm google)
Bước 1: Giáo viên tóm gọn ý chính và kể cho học sinh nghe về câu
chuyện để củng cố phần 2 trong khoảng 2 phút Giáo viên đưa ra câu hỏi sau khikết thúc:
Em có suy nghĩ gì về câu nói của cụ già ở cuối câu chuyện?
Bước 2: Học sinh lắng nghe câu chuyện và trả lời câu hỏi sau khi kết thúc
câu chuyện Học sinh thảo luận nhóm và trình bày ý kiến của mình
Trang 11Bước 3: Giáo viên theo dõi và phân tích, tổng hợp ý kiến của các nhóm,
đồng thời bổ sung, kết luận
2.3.3 Cách sử dụng câu chuyện đạo đức để giảng dạy GDCD bậc THCS.
2.3.3.1 Sử dụng câu chuyện đạo đức để giới thiệu bài.
Thay thế cho cách giới thiệu bài thông thường bằng phương pháp thuyếttrình, giáo viên có thể sử dụng một câu chuyện đạo đức để gây hứng thú cho họcsinh khi bước vào bài mới
Ví dụ: Để dẫn học sinh vào bài 8: "Khoan dung" sách giáo khoa giáo dục công dân 7, Giáo viên có thể sử dụng câu chuyện sau:
Có một vị thiền sư trú trong túp lều tranh ở trên núi, một buổi tối khi đi thiền hành trở về, nhìn thấy một tên trộm đang chiếu cố túp lều tranh của mình nhưng tìm không được vật gì cả Ngài bèn cởi chiếc áo ngoài đang mặc trên người và đứng ngoài cửa đợi tên trộm ra, vì ngài sợ làm kinh động tên trộm.
Tên trộm vừa quay ra thì gặp thiền sư, trong lúc tên trộm hốt hoảng vị thiền sư liền nói: “Anh bạn! đường sá xa xôi vất vả lên núi thăm tôi, tôi không đành lòng để anh về tay không, đêm khuya rồi, khoác chiếc áo này mà về cho
đỡ lạnh Nói xong ngài cầm chiếc áo khoác lên thân tên trộm Tên trộm xấu hổ, cúi đầu rồi chạy thẳng xuống núi không dám nhìn lại.Thiền sư nhìn dáng tên trộm khuất dần trong núi rừng mờ mịt, không ngừng thương cảm nói: “ rất đáng thương, tôi muốn tặng cho anh cả vầng trăng để chiếu sáng con đường cho anh xuống núi.
Vài hôm sau, khi thiền sư đang mở to đôi mắt nhìn ánh bình minh xuất hiện, thì nhìn thấy chiếc áo mà ngài khoác lên thân tên trộm mấy hôm trước đó được xếp rất ngay ngắn đặt trước cổng, thiền sư vui vẻ nói : “ Cuối cùng thì ta cũng đã tặng anh ta cả vầng trăng sáng rồi”.
(Trang tìm kiếm google)
Em có cảm xúc gì khi đọc xong câu chuyện? Em hiểu thế nào là lòngkhoan dung? Lòng khoan dung có ý nghĩa như thế nào đối với cá nhân và xã
hội? đó cũng chính là nội dung của bài học hôm nay, bài 8: "Khoan dung"
Ví dụ: Để dẫn học sinh vào bài 6: "Xây dựng tình bạn trong sáng lành
mạnh" sách giáo khoa giáo dục công dân 8 Giáo viên có thể sử dụng câu
chuyện sau:
Hãy học cách viết trên cát và trên đá
mạc Họ rất dễ bị lạc đường vì chỉ cần một cơn bão cát thoảng qua là có thể xóa hết mọi dấu vết Chẳng may, trong đoàn ấy có một người bị sốt cao nên không thể tiếp tục cuộc hành trình Vì phải đi cho kịp thời gian nên đoàn đành
để lại thêm một người nữa chăm sóc người bị ốm Hai ngày sau, người bệnh đã bình phục, đôi bạn lại tiếp tục lên đường Cả hai cùng bị lạc hướng, họ cứ đi, đi