SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ PHÒNG GD&ĐT ĐÔNG SƠN TRƯỜNG THCS ĐÔNG NINH --- --- SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TÊN ĐỀ TÀI NÂNG CAO Ý THỨC BẢO VỆ TỔ QUỐC CHO HỌC SINH LỚP 9, TRƯỜNG TH
Trang 1
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GD&ĐT ĐÔNG SƠN TRƯỜNG THCS ĐÔNG NINH
- -
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TÊN ĐỀ TÀI NÂNG CAO Ý THỨC BẢO VỆ TỔ QUỐC
CHO HỌC SINH LỚP 9, TRƯỜNG THCS ĐÔNG NINH THÔNG QUA DẠY TÍCH HỢP BÀI “BẢO VỆ TỔ QUỐC”
Trang 2MỤC LỤC
2 I.1 LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI 1
3 I.2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU 2
4 I.3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU 2
5 I.4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 3
6 II NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 3
7 II.1 CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA SÁNG KIẾN KINH
9 II.3 GIẢI PHÁP THỰC HIỆN 5
10 III.3.1 XÁC ĐỊNH NHỮNG KIẾN THỨC CƠ BẢN
VỀ BẢO VỆ TỔ QUỐC CẦN TRANG BỊ CHO HS
LỚP 9 THÔNG QUA DẠY BÀI BẢO VỆ TỔ QUỐC
5
11 III.3.2 XÁC ĐỊNH CÁC MÔN HỌC ĐỂ DẠY TÍCH
HỢP TRONG BÀI
5
12 III.3.3 PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC HỌC LỒNG
GHÉP BÀI BẢO VỆ TỔ QUỐC
6
13 III.3.4 CHUẨN BỊ PHƯƠNG TIỆN, CÁC ĐIỀU KIỆN
CẦN THIẾT ĐẶC BIỆT LÀ NGUỒN TƯ LIỆU PHỤC
VỤ BÀI HỌC
6
14 III.3.5 LỰA CHỌN THÔNG TIN, TÌNH HUỐNG 6
15 III.3.6 THỰC HÀNH TÍCH HỢP Ở BÀI 7
16 II.4 HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN 19
17 III KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 20
20 VI CÁC SẢN PHẨM CỦA HỌC SINH 21
Trang 3I MỞ ĐẦU
I.1 LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Giáo dục công dân là bộ môn thuộc khoa học xã hội đang được giảng dạy trong trường trung học cơ sở Môn học này trang bị cho học sinh trung học cơ sở những kiến thức cơ bản, thiết thực về đạo đức, đường lối, chính sách của Đảng Cộng sản Việt Nam và pháp luật của Nhà nước Qua đó, bước đầu hình thành và bồi dưỡng cho học sinh thế giới quan khoa học, nhân sinh quan cộng sản, phương pháp tư duy biện chứng trong việc phân tích, đánh giá hiện thực khách quan, đặc biệt góp phần hình thành con người mới xã hội chủ nghĩa, bao gồm phẩm chất và năng lực - hai nhân tố cơ bản tạo nên nhân cách
Chính vì vậy, để đào tạo con người toàn diện về đức, trí, thể, mĩ thì giáo dục đạo đức cho học sinh thông qua các môn học trong nhà trường trung học phổ thông nói chung và môn Giáo dục công dân nói riêng cần đặc biệt quan tâm, chú ý Cũng qua môn GDCD, giáo dục cho học sinh những phẩm chất cần thiết của người công dân cũng như lòng yêu quê hương đất nước Và từ đó có ý thức bảo vệ tổ quốc của mình
Mặt khác, do yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay: Cùng với việc đổi mới nội dung, đổi mới phương pháp dạy học đã trở thành một yêu cầu cấp thiết để nâng cao chất lượng giáo dục Đổi mới phương pháp dạy học ở trường phổ thông là một vấn đề lớn, thu hút sự quan tâm không chỉ của những người làm công tác giáo dục mà con thu hút sự quan tâm của mọi tầng lớp xã hội Chương
trình SGK cũng đã được xây dựng dựa trên quan điểm: “Lấy quan điểm tích hợp
làm nguyên tắc chỉ đạo tổ chức nội dung chương trình biên soạn SGK và lựa chọn các phương pháp giảng dạy” Vì vậy việc tích hợp liên môn trong giảng
dạy là một trong những phương pháp giảng dạy mới, đáp ứng nhu cầu đổi mới giáo dục
Đối với môn GDCD mục tiêu giáo dục con người luôn được xác định là quan trong nhất Với đặc thù là một môn học mà tri thức vừa mang tính trừu tượng, vừa gắn với thực tiễn, gắn liền với các mối quan hệ trong xã hội của con người trong cuộc sống hiện tại Vì vậy cũng là một môn học hình thành chủ yếu
kỹ năng sống cho hoc sinh Kiến thức bộ môn cũng có liên quan đến kiến thức của nhiều môn học, vì vậy một trong những phương pháp giảng dạy bộ môn hiệu quả đó là tích hợp liên môn trong quá trình dạy học
Nhìn chung, các giáo viên đều đã được tiếp cận, tìm hiểu vấn đề, thấy rõ tác dụng, ý nghĩa của việc tích hợp kiến thức các môn trong giảng dạy bộ môn GDCD Việc kết hợp kiến thức liên môn trong giảng dạy đã bước đầu mang lại kết quả, các giờ GDCD trở nên sôi động hơn với những bài thơ, bài văn, những nhân vật lịch sử, nhân vật văn học, kiến thức địa lý, mỹ thuật những vấn đề mang tính thời sự được đề cập đến Vì thế, các vấn đề lý thuyết trong GDCD được cụ thể hóa sinh động, trực quan với những bức tranh vẽ của học sinh Qua
đó, học sinh đã được tiếp cận các kiến thức trong môn GDCD ở nhiều khía canh,
Trang 4nhiều giác quan Điều này đã thúc đẩy các em học tập tích cực hơn, có nhận thức rõ ràng và từ đó có thái độ đúng đắn, hành vi phù hợp
Từ xa xưa cho tới ngày nay, thực hiện nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc luôn là trách nhiệm thiêng liêng của mỗi công dân, trở thành ý thức của mỗingười Việt Nam Trải qua hàng nghìn năm lịch sử, nhân dân Việt Nam anh dũng, kiên cường, bất khuất đấu tranh, chiến thắng mọi kẻ thù xâm lược, khẳng định độc lập, chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ và quyền dân tộc tự quyết, lựa chọn con đường phát triển của dân tộc mình Trong thời đại ngày nay, con đường đó là "độc lập dân tộc gắn liền với CNXH", "bảo vệ Tổ quốc gắn liền với bảo vệ chế độ XHCN"
Ngày nay, chủ nghĩa đế quốc, chủ nghĩa khủng bố và các thế lực phản động quốc tế vẫn đang triển khai hàng loạt hoạt động chống lại nền hòa bình khu vực và thế giới, chống độc lập dân tộc và CNXH Đấu tranh giữ gìn hòa bình của đất nước, khu vực và thế giới là một nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Việt Nam Vì vậy, phát huy sức mạnh tổng hợp của đất nước để bảo vệ vững chắc Tổ quốc, góp phần bảo vệ hòa bình ở khu vực và trên thế giới theo như Hiến pháp quy định là đúng thực tiễn và quy luật khách quan
Trước vấn đề này, bản thân tôi nhận thấy việc giáo dục ý thức bảo vệ tổ quốc cho học sinh là rất cần thiết, đặc biệt là học sinh lớp 9 Bởi lẽ, các em là lứa tuổi lớn nhất cấp THCS, chuẩn bị lên khối cao hơn các em có thể phát huy được ý thức đó Mặt khác, chúng ta có thể giáo dục ý thức bảo vệ tổ quốc cho học sinh thông qua nhiều môn học như: Ngữ văn, Địa lí, Lịch sử, Sinh học, GDCD, song tôi nhận thấy trong các môn ấy thì GDCD là môn học thích hợp nhất để làm tốt điều đó Chính vì những lí do trên mà tôi đã lựa chọn đề tài:
“Nâng cao ý thức bảo vệ tổ quốc cho học sinh lớp 9 Trường THCS Đông Ninh thông qua dạy học tích hợp bài BẢO VỆ TỔ QUỐC trong môn GDCD”
I.2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
Bài “Nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc” được giảng dạy trong chương trình
GDCD lớp 9 với mục tiêu là giáo dục ý thức bảo vệ tổ quốc cho học sinh Theo
đó giáo dục cho các em có kỹ năng sống bảo vệ tổ quốc và thể hiện tình yêu đối với tổ quốc mình, biết cách thể hiện những việc làm cụ thể để bảo vệ và xây dưng tổ quốc Trong tình hình hiện nay thì việc giáo dục ý thức bảo vệ tổ quốc
là việc làm hết sức cần thiết, thường xuyên, liên tục và thực sự cần thiết hơn bao giờ hết Bởi giáo dục ý thức bảo vệ tổ quốc sẽ hình thành và phát triển kỹ năng hành động trong môi trường của học sinh, từ đó tạo nên một lối sống có trách nhiệm với đất nước mình
I 3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
- Đối tượng dạy học của dự án này là 71 học sinh khối 9 - Trường THCS Đông Ninh – Đông Sơn – Thanh Hoá
- Dự án này được thực hiện trong một tiết dạy ở tuần 30 của trương trình Giáo
dục Công dân lớp 9, bài “Nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc”
Trang 5- Đối với các môn học như: Ngữ văn, Mỹ thuật, Lịch sử, Địa lý, Âm nhạc, …các
em đã hiểu kiến thức về vị trí địa lí, sự kiện lịch sử cũng như được nghe nhiều bài hát viết về tổ quốc, vì vậy khi cần kết hợp kiến thức của các bộ môn này để giải quyết một vấn đề trong bài học có nhiều thuận lợi
- Công nghệ thông tin phát triển, các em biết cách tra cứu, tìm hiểu thêm kiến thức liên quan đến bài học rất nhanh
- Hệ thống cơ sở vật chất (Máy tính, máy chiếu hỗ trợ đắc lực cho giờ học)
I.4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- Phương pháp nhiên cứu
- Phương pháp điều tra
- Phương pháp dạy học tích hợp
- Phương pháp thống kê số liệu
II NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
II.1 CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Tổ quốc là gì? Hai tiếng “Tổ quốc” vang lên trong tim nghe lớn lao là thế, nhưng thực ra Tổ quốc được hiểu rất đơn giản đó là đất mẹ, mảnh đất của cha
Tổ quốc chính là đất nước mình được gọi lên một cách trân trọng, thân thương
“Tổ quốc của tôi” cất lên đầy trừu mến như: “mẹ của tôi” hay “cha của tôi” hay
“ quê cha đất tổ”, chính là quê hương của tôi… Tổ quốc nằm trong tim mỗi người Và như nhà văn Ê-ren-bua đã nói: “Lòng yêu tổ quốc bắt nguồn từ lòng yêu những vật tầm thường nhất Yêu cái cây trồng ở trước nhà Yêu cái phố nhỏ
đổ ra bờ sông ”
Bảo vệ Tổ quốc là nghĩa vụ thiêng liêng và cao quí nhất của công dân nước Việt Nam dân chủ cộng hòa và công dân có bổn phận làm nghĩa vụ quân
sự để bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ đất mẹ yêu thương
Để làm tốt nghĩa vụ thiêng liêng và cao quí đó, mỗi cá nhân cần phải biết
rõ vị trí, hình dạng lãnh thổ quốc gia Hiểu rõ được đất nước ta có được như ngày hôm nay là do ông, cha ta đã hy sinh xương máu để bảo vệ, gìn giữ Chúng
ta là thế hệ nối tiếp, tiếp bước truyền thống cha anh giữ gìn, bảo vệ Tổ quốc, phải hiểu rõ bảo vệ Tổ quốc không chỉ là bảo vệ độc lập chủ quyền, thống nhất
và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, an ninh quốc gia và trật tự an toàn xã hội mà còn là bảo vệ nhân dân, bảo vệ Đảng, Nhà nước và chế độ xã hội chủ nghĩa
Để thực hiện tốt những vấn đề trên thì việc tích hợp kiến thức Ngữ văn,
Mỹ thuật, Lịch sử, Địa lý, Âm nhạc, Tin học để giải quyết một vấn đề khi dạy
học bài “Nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc” là một việc làm rất hữu ích Nó không
những giúp giáo viên có thể trau dồi kiến thức, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ mà còn giúp học sinh nắm vững kiến thức, phát triển năng lực, kiến thức, kỹ năng, vận dụng sáng tạo kiến thức và làm cho việc học tập trở nên ý nghĩa hơn so với việc các môn học được thực hiện riêng rẽ Đồng thời phát huy được tính tích cực của học sinh, giúp học sinh tiết kiệm được thời gian học tập
mà vẫn mang lại hiệu quả nhận thức cao, làm cho học sinh yêu thích môn học
Trang 6hơn, học sinh có hứng thú học tập, tìm tòi, khám phá nhiều kiến thức và được suy nghĩ, tư duy, sáng tạo trong học tập, giúp học sinh hiểu rộng hơn, sâu hơn về
vấn đề trong bài học.Từ đó học sinh vận dụng kiến thức vào thực tế tốt hơn Đặc
biệt tránh được những biểu hiện cô lập, tách rời từng kiến thức
II.2 THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ TRƯỚC KHI ÁP DỤNG SKKN
Sau hơn 20 năm đổi mới, đất nước ta đã đạt được những thành tựu có ý nghĩa lịch sử trên tất cả các lĩnh vực Đảng, Nhà nước và các tổ chức chính trị-
xã hội đã rất chú trọng xây dựng ý thức bảo vệ Tổ quốc XHCN cho mọi người dân Các nghị quyết của Đảng đều nhấn mạnh sự kết hợp chặt chẽ giữa hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng Công tác giáo dục trong nhà trường được đẩy mạnh, chú trọng bồi dưỡng truyền thống yêu nước, tinh thần đấu tranh bất khuất chống ngoại xâm của dân tộc cho thế hệ trẻ Công tác giáo dục quốc phòng- an ninh cho các đối tượng được các cấp, các ngành lãnh đạo, chỉ đạo chặt chẽ và đạt hiệu quả khá tích cực Báo chí, phát thanh, truyền hình, văn hóa, văn nghệ, đã góp phần quan trọng vào việc tuyên truyền, giáo dục, định hướng nhận thức cho các tầng lớp nhân dân Những việc làm đó đã góp phần nâng cao cảnh giác cách mạng, ý thức làm chủ, thái độ tự giác của mọi cán bộ, đảng viên
và các tầng lớp nhân dân về việc thực hiện hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng, đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn “Diễn biến hòa bình’’ của các thế lực thù địch
Tuy nhiên, bên cạnh số đông đảng viên, cán bộ và quần chúng nhân dân
kế thừa và phát huy tốt truyền thống yêu nước XHCN, tích cực đóng góp sức lực, trí tuệ, thực hiện tốt hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng, vẫn còn một
bộ phận có biểu hiện phai nhạt lý tưởng, niềm tin về độc lập dân tộc và CNXH, nhận thức chưa đầy đủ về mối quan hệ khăng khít giữa hai nhiệm vụ chiến lược của cách mạng, nhất là về chiến lược “Diễn biến hòa bình’’ của các thế lực thù địch Đáng lo là, một bộ phận trong lớp trẻ có biểu hiện xem thường những giá trị văn hóa truyền thống, thành quả của sự nghiệp đổi mới, tôn sùng những giá trị của văn hóa, lối sống phương Tây, thiếu trách nhiệm trong việc thực hiện nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc
Năm học đầu năm 2017-2018, tôi đã làm phiếu điều tra về những hiểu
biết về tổ quốc và trách nhiệm của bản thân đối với tổ quốc ở lớp 9 như sau:
HS được kiểm
tra
HS chưa nắm được
HS còn lúng túng
HS nắm tốt
Lớp
SL TL% SL TL% SL TL% SL TL% 9A 35 100 10 28.6 13 37.7 12 33.7 9B 36 100 15 42.0 15 42.0 6 16.0
Từ thực trạng trên, tôi đã mạnh dạn chọn đề tài “Nâng cao ý thức bảo vệ
tổ quốc cho học sinh lớp 9 Trường THCS Đông Ninh thông qua dạy học tích hợp bài BẢO VỆ TỔ QUỐC trong môn GDCD” với mục đích góp phần nhỏ bé
của mình vào công tác giáo dục ý thức bảo vệ tổ quốc Xã hội chủ nghĩa
Trang 7II.3 GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
III.3.1 Xác định những kiến thức cơ bản về bảo vệ tổ quốc cần trang
bị cho học sinh lớp 9 thông qua bài Bảo vệ tổ quốc
- Tổ quốc là đất nước bao gồm lãnh thổ (đất liền, vùng trời, vùng biển, hải đảo), độc lập, chủ quyền, chế độ xã hội, Nhà nước
- Bảo vệ tổ quốc là bảo vệ độc lập, chủ quyền thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của tổ quốc, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa và Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam
- Bảo vệ tổ quốc bao gồm :
+ Xây dựng lực lượng quốc phòng toàn dân
+ Thực hiện chính sách hậu phương quân đội
+ Thực hiện nghĩa vụ quân sự
+ Bảo vệ trật tự an ninh xã hội
III.3.2 Xác định các môn học để dạy tích hợp trong bài
* Tích hợp với môn Tin học: Hướng dẫn học sinh truy cập các địa chỉ trang Web để cập nhật thông tin, số liệu mới
* Tích hợp kiến thức môn Ngữ văn: Ngữ văn 7, tiết 17: Sông núi nước Nam (Lí Thường Kiệt); lớp 8, tiết 97: Nước Đại Việt ta (Nguyễn Trãi) Qua đó, HS
biết được từ xa xưa cha ông ta luôn có ý thức tự cường
* Tích hợp kiến thức môn Lịch sử: - Lịch sử lớp 7 Bài 11: “Cuộc kháng
chiến chống quân xâm lược Tống (1075-1077) Lớp 8,9: thời kỳ kháng chiến
chống Pháp và chống Mỹ Qua đó, học sinh biết được những tấm gương tiêu biểu hi sinh vì tổ quốc
* Tích hợp kiến thức môn Địa lí: - Địa lý 8 Bài 23: “Vị trí, giới hạn, hình
dạng lãnh thổ Việt Nam” Học sinh biết được vị trí, hình dạng, kích thước lãnh
thổ là những yếu tố địa lý góp phần hình thành nên những đặc điểm chung của thiên nhiên và có ảnh hưởng sâu sắc đến mọi hoạt động kinh tế - xã hội nước ta
tài đã học trong môn Mỹ thuật lớp 6,7,8 học sinh có thể vận dụng để thực hiện bài tập vẽ tranh về chủ đề bảo vệ tổ quốc theo sự sáng tạo và năng khiếu của bản thân thể hiện được nội dung bài học Tổng hợp kiến thức của bài học, đồng thời biết vận dụng kiến thức và kỹ năng Mỹ thuật của mình để tham gia vào hoạt
động bảo vệ tổ quốc phù hợp với lứa tuổi
* Tích hợp An ninh quốc phòng: Trách nhiệm và nghĩa vụ của học sinh trong
sự nghiệp bảo vệ tổ quốc
III.3.3 Phương pháp DH lồng ghép bài Bảo vệ tổ quốc
Quá trình dạy học môn GDCD có tích hợp giáo dục bảo vệ tổ quốc rất phong phú và đa dạng Mỗi phương pháp dạy học đều có mặt tích cực và hạn
Trang 8chế riêng, phù hợp với từng loại bài và đòi hỏi những điều kiện thực hiện riêng
Vì vậy, giáo viên cần lựa chọn và sử dụng kết hợp các phương pháp cho phù hợp với nội dung, tính chất từng bài; với trình độ nhận thức của học sinh và năng lực, sở trường của giáo viên; với điều kiện, hoàn cảnh cụ thể của lớp, của trường Sau đây là một số phương pháp ta có thể sử dụng:
- Phương pháp thảo luận nhóm
- Phương pháp nghiên cứu trường hợp điển hình
- Phương pháp động não
- Phương pháp giải quyết vấn đề
- Phương pháp trò chơi
III.3.4 Chuẩn bị phương tiện, các điều kiện cần thiết đặc biệt là
nguồn tư liệu phục vụ bài học
Đây là một bước vô cùng quan trọng giúp cho tiết học thành công Máy chiếu sẽ giúp cho qua trình đưa những tư liệu, hình ảnh một cách sinh động nhất đến với học sinh Bên cạnh đó nguồn tư liệu hiện nay vô cùng phong phú qua báo chí, truyền hình, đặc biệt là Internet sẽ giúp cho việc thực hiện phương pháp trực quan dễ dàng và hiệu quả hơn
Việc chuẩn bị tư liệu phải được tiến hành trong thời gian dài, được tích lũy và sắp xếp khoa học theo từng chủ đề: hình ảnh, Video clip, câu chuyện, gương điển hình để khi cần có thể sử dụng ngay
III.3.5 Lựa chọn thông tin, tình hống
Các thông tin, tình huống, các sự kiện, các tấm gương sử dụng để giáo dục ý thức bảo vệ tổ quốc trong tiết GDCD phải lấy chất liệu từ cuộc sống thực
tế và có tính chất điển hình Đông thời, giáo viên phải hướng dẫn học sinh liên
hệ thực tế; phân tích đánh giá hành vi của bản thân và những người xung quanh; hướng dẫn học sinh điều tra, tìm hiểu, phân tích đánh giá các sự kiện trong đời sống, lớp học, nhà trường, địa phương có liên quan đến bảo vệ tổ quốc Điều đó
sẽ giúp cho tiết học thêm phong phú, gần gũi, sống động với học sinh và có hiệu quả hơn
- Hiểu được vì sao phải bảo vệ tổ quốc
- Hiểu được nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc của công dân
2 Về kỹ năng
Trang 9- Thường xuyên rèn luyện sức khỏe, luyện tập quân sự, tham gia các hoạt động bảo vệ trật tự an ninh ở nơi cư trú và trong trường học
- Tuyên truyền vận động bạn bè và người thân thực hiện tốt nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc
3 Về thái độ
- Tích cực tham gia các hoạt động thực hiện nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc
- Sẵn sàng làm nghĩa vụ bảo vệ tổ quốc khi đến tuổi
4 Tích hợp An ninh quốc phòng: Trách nhiệm và nghĩa vụ của học sinh
trong sự nghiệp bảo vệ tổ quốc
II PHƯƠNG TIỆN DẠY HỌC:
- Máy tính, máy chiếu
- Tranh ảnh, băng hình, các hoạt động đền ơn đáp nghĩa
III CÁC PHƯƠNG PHÁP, KỸ THUẬT DẠY HỌC:
- Phương pháp kích thích tư duy; phương pháp thảo luận nhóm; phương pháp
nêu và giải quyết vấn đề; phương pháp đối thoại
IV TỔ CHỨC CÁC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
1 Hoạt động khởi động
* Mục tiêu
- KT kiến thức đã học ở bài trước
- Kích thích cho HS nhận biết được thế nào là bảo
vệ tổ quốc
* Cách tiến hành:
GV cho HS quan sát tranh SGK, Hướng dẫn HS
trả lời -> dẫn vào bài mới
* Giới thiệu: Tích hợp môn Lịch sử: Giáo viên
giới thiệu ảnh Bác Hồ đọc tuyên ngôn độc lập
? Bức ảnh này có liên quan đến sự kiện gì?
Trang 10? Sự kiện đó có ý nghĩa như thế nào đối với dân
tộc ta?
- GV: Vào ngày 02/9/1945, tại quảng trường Ba
Đình, Bác Hồ đọc Tuyên ngôn Độc lập, một lần
nữa khẳng định nền độc lập, tự chủ của Việt Nam
Chúng ta có được như ngày hôm nay là nhờ vào
truyền thống yêu nước, tinh thần bất khuất chống
giặc ngoại xâm bảo vệ Tổ quốc của dân tộc Để
hiểu rõ hơn trách nhiệm của thanh niên trong sự
nghiệp bảo vệ tổ quốc giành lấy độc lập tự do,
chúng ta tìm hiểu bài hôm nay
2 Hoạt động hình thành kiến thức
Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm bảo vệ tổ
quốc
* Mục tiêu: Giúp HS biết khái niệm bảo vệ
Tổ quốc, bảo vệ tổ quốc bao gồm những gì?
* Cách tiến hành
- Tích hợp môn Ngữ văn:
- GV chiếu bài thơ Sông núi nước Nam:
Sông núi nước Nam, vua Nam ở
Rành rành định phận tại sách trời
Cớ sao lũ giặc sang xâm phạm
Chúng bay sẽ bị đánh tơi bời
? Tác giả bài thơ trên là ai? Sáng tác trong
hoàn cảnh nào?
? Nội dung, ý nghĩa của bài thơ?
1 Thế nào là bảo vệ tổ quốc?
- Bài thơ thần của Lý Thường Kiệt, được ra đời trong cuộc kháng chiến chống Tống trên sông Như Nguyệt (1076-1077)
- Là lời khẳng định về độc lập, chủ quyền của Việt Nam–Sông núi nước Nam là
Trang 11? Bài thơ được xem là bản tuyên ngôn độc
lập đầu tiên viết bằng thơ Vậy theo tổ quốc
bao gồm những gì?
- Tích hợp môn địa lí:
- GV cho hs xem: Bản đồ hành chính Việt
Nam
? Nước Việt Nam có vị trí địa lý như thế
nảo? hình dáng ra sao? diện tích đất liền?
của người Nam ta, nếu quân giặc xâm phạm sẽ bị đánh tơi bời
- Tổ quốc là đất nước bao gồm lãnh thổ (đất liền, vùng trời, vùng biển, hải đảo), độc lập, chủ quyền, chế độ xã hội, Nhà nước
- Vị trí: phía Bắc giáp Trung Quốc, phía Tây giáp Lào và Campuchia, phía Đông và phía Nam giáp Biển Đông
- Hình dáng: hình chữ S, kéo dài theo chiều Bắc – Nam là
1650 km, nơi hẹp nhất theo chiều Tây- Đông (thuộc Quảng Bình) chưa đầy 50
km, có đường bờ biển uốn cong hình chữ S dài 3260
km, hợp với 4550 km đường biên giới trên đất liền làn thành khung cơ bàn của lãnh thổ Việt Nam
Trang 12? Vùng biển nước ta có bao nhiêu đảo và
quần đảo?
- GV giới thiệu về quần đảo Hoàng Sa và
quần đảo Trường Sa
- Quần đảo Hoàng Sa (có nghĩa là Cát
vàng hay bãi cát vàng) là một tập hợp trên
30 đảo san hô, cồn cát, ám tiêu (rạn) san hô
nói chung (trong đó có nhiều ám tiêu san
hô vòng hay còn gọi là rạn vòng) và bãi
ngầm thuộc biển Đông, ở vào khoảng một
phần ba quãng đường từ miền Trung Việt
Nam đến phía bắcPhilippines Quần đảo
trải dài từ 15°45′ đến 17°15′ Bắc và từ
111°00′ đến 113°00′ Đông, có bốn điểm
cực bắc-nam-tây-đông lần lượt tại đá
Bắc, bãi Ốc Tai Voi, đảo Tri Tôn và bãi Gò
Nổi Độ dài đường bờ biển đạt 518 km
Điểm cao nhất của quần đảo là một vị trí
trên đảo Đá với cao độ 14 m (hay 15,2 m)
Vùng biển Hoàng Sa trong biển Đông nằm
trong vùng "xích đạo từ"
Quần đảo Hoàng Sa
- Quần đảo Trường Sa: là một tập hợp gồm
nhiều đảo san hô, cồn cát, rạn đá san hô nói
chung và bãi ngầm rải rác từ 6°12' đến
12°00' vĩ Bắc và từ 111°30' đến 117°20' kinh
Đông, trên một diện tích gần 160.000 km²
(nguồn khác: 410.000 km²) ở giữa biển
- Diện tích đất liền: 329 247 km2
- Phần biển: có diện tích khoảng 1 triệu km2 với hơn
3 ngàn hòn đảo lớn nhỏ, trong đó hai quần đảo xa nhất đó là quần đảo Hoàng
Sa và quần đảo Trường Sa
Trang 13đông là 800 km, từ bắc xuống nam là 600 km
với độ dài đường bờ biển đạt 926 km Mỗi
tài liệu lại có một con số thống kế riêng về số
lượng thể địa lý của quần đảo này: hơn 100
đảo và rạn đá ngầm , 137
"đảo-đá-bãi", khoảng 160 đảo nhỏ-cồn cát-rạn đá
ngầm - bãi cát ngầm/bãi cạn-bãi ngầm đã đặt
tên
Tổng diện tích đất nổi của quần đảo rất
nhỏ, không quá 5 km² (nguồn khác: 11 km²)
do số lượng đảo thực sự rất ít mà chủ yếu là
các rạn san hô thường và rạn san hô vòng
chìm ngập dưới nước khi thủy triều lên
? Vậy thế nào là bảo vệ tổ quốc?
- Giáo viên yêu cầu học sinh quan sát tranh
phần đặt vấn đề
- Yêu cầu hs trả lời các câu hỏi:
- Bảo vệ tổ quốc là bảo vệ độc
lập, chủ quyền thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của tổ quốc, bảo vệ chế độ xã hội chủ nghĩa và Nhà nước Cộng hòa
xã hội chủ nghĩa Việt Nam