Tích hợp tư tưởng đạo đức hồ chí minh trong dạy học môn GDCD ở trường THC

Môn học nhằm giáo dục cho học sinh các chuẩn mực đạo đức và pháp luật của người công dân, phù hợp với lứa tuổi; trên cơ sở đó góp phần hình thành những phẩm chất nhân cách của con người

MỤC LỤC

Trang

1 MỞ ĐẦU 1

1.1 Lí do chọn đề tài 1

1.2 Mục đích nghiên cứu 2

1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2

1.4 Phương pháp nghiên cứu 2

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 3

2.1 Cơ sở lí luận và thực tiễn của đề tài 3

2.2 Thực trạng của vấn đề nghiên cứu 5

2.2.1 Thực trạng 5

2.2.2 Kết quả của thực trạng 6

2.3 Giải pháp và tổ chức thực hiện 6

2.3.1 Các giải pháp thực hiện 6

2.3.2 Các biện pháp tổ chức thực hiện 8

2.4 Kết quả đạt được 16

3 KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 18

3.1 Kết luận 18

3.2 Kiến nghị 19

1 MỞ ĐẦU

1.1 Lí do chọn đề tài

Mục tiêu giáo dục là đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, tri thức, sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội; hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc[6].

Để thực hiện được điều đó, các môn học, hoạt động giáo dục trong nhà

trường đều có ý nghĩa, vai trò nhất định Trong đó, môn học giáo dục công dân ở

trường THCS có ý nghĩa rất quan trọng góp phần vào thực hiện mục tiêu giáo

dục Môn học nhằm giáo dục cho học sinh các chuẩn mực đạo đức và pháp luật

của người công dân, phù hợp với lứa tuổi; trên cơ sở đó góp phần hình thành

những phẩm chất nhân cách của con người Việt Nam trong giai đoạn hiện nay,

phù hợp với xu thế phát triển của thời đại, chuẩn bị cho học sinh đi vào cuộc

sống lao động, tham gia xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Vận dụng kiến thức đã học áp dụng vào thực tế là mục tiêu của môn học

Nhưng thực tế cho thấy phần lớn học sinh học giáo dục công dân theo quan

điểm bắt buộc phải học bởi nó là một môn học để tính điểm trung bình các môn

Sau khi kiểm tra hứng thú môn học thì phần lớn học sinh không hứng thú học

môn học này do nhiều nguyên nhân như: nhận thức của học sinh, phụ huynh học

sinh, của một số giáo viên, xem là môn học phụ, không cần thiết cho tương lai,

học đối phó để lấy điểm mà thôi Vai trò của môn Giáo dục công dân chưa được

coi trọng đúng mức theo đúng tên gọi của nó: GIÁO DỤC CÔNG DÂN

Ngày nay, trong xu thế hội nhập quốc tế trên tất cả các lĩnh vực của đời

sống xã hội, bên cạnh những thuận lợi, chúng ta cũng phải đứng trước những

thách thức lớn Đất nước đang trên đường đổi mới, nền kinh tế thị trường đã tác

động không nhỏ tới nhận thức của nhân dân Đặc biệt, sự tác động của chúng

ảnh hưởng đến lối sống, đạo đức của một bộ phận không nhỏ thế hệ trẻ của Việt

Nam, nhất là các em học sinh

Một thực tế hiện nay, có rất nhiều vụ án xảy ra mà người phạm tội còn rất

trẻ, trong đó có không ít những người còn đang ngồi trên ghế nhà trường Học

sinh rơi vào tệ nạn xã hội, bạo lực học đường, không hiếu thảo với ông bà cha

mẹ, không kính trọng thầy cô, các em mê games bỏ học Từ đó làm suy thoái

những giá trị đạo đức tốt đẹp của dân tộc.Vì vậy việc giáo dục đạo đức con

người điều rất cấp thiết để thúc đẩy sự hoàn thiện con người nói riêng và đẩy

nhanh sự phát triển của đất nước nói chung

Bộ Chính trị đã phát động cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” Mục đích của cuộc vận động là làm cho toàn

Đảng, toàn dân nhận thức sâu sắc về những nội dung cơ bản và giá trị to lớn của

tư tưởng đạo đức và tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh; tạo sự chuyển biến mạnh

mẽ về ý thức tu dưỡng, rèn luyện và làm theo tấm gương đạo đức của Người;

đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống và các tệ nạn xã hội,

góp phần thực hiện thắng lợi Nghị quyết Đại hội X của Đảng [3]

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh rất quan tâm giáo dục thế hệ trẻ, nhất là

giáo dục cho họ có "cái nền” đạo đức cách mạng để họ trở thành những người

vừa "hồng” vừa "chuyên” Đạo đức luôn là vấn đề được Người quan tâm hàng

đầu, Người luôn nhấn mạnh vai trò của đạo đức như từ ngàn xưa ông cha ta vẫn

luôn căn dặn: " Tiên học lễ, hậu học văn” Chính vì vậy, để cho thanh niên nói

chung và học sinh nói riêng thấm nhuần tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh để học

tập và làm theo Người, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đưa nội dung tích hợp tư

tưởng đạo đức Hồ Chí Minh vào giảng dạy ở một số môn trong trường phổthông, trong đó có môn Giáo dục công dân (GDCD).

Bản thân tôi là một giáo viên dạy GDCD, trước yêu cầu của việc đổi mớiphương pháp dạy học và đặc trưng bộ môn tôi nhận thức được rằng: Bên cạnhviệc dạy học kiến thức còn phải hết sức chú ý đến việc phát triển kĩ năng cho

học sinh, đặc biệt là kĩ năng thực hành, kĩ năng phát hiện và ứng xử tích cực

trong việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh Tôi mạnh dạn

lựa chọn nội dung: “Tích hợp tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh trong dạy học môn giáo dục công dân ở trường Trung học cơ sở ” làm đề tài nghiên cứu.

Giáo dục ý thức quan tâm tới việc học tập, làm theo tấm gương đạo đức

Hồ Chí Minh; làm cho việc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ ChíMinh trở thành thói quen và nếp sống của học sinh

Góp phần giáo dục cho học sinh trở thành người công dân tốt, biếtsống và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh Hình thành nên nhữngcon người Việt Nam mới: phát triển cao về trí tuệ, cường tráng về thể chất,phong phú về tinh thần, trong sáng về đạo đức và có trách nhiệm với đất nước

1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Học sinh các khối 6, 7, 8 và 9 ở trường THCS

Các bài học môn Giáo dục công dân trong trường THCS có tích hợp tưtưởng đạo đức Hồ Chí Minh

Tuy nhiên, với đề tài này, tôi xin tích hợp thông qua các bài dạy trongchương trình môn GDCD lớp 8 và lớp 9 về các chuẩn mực đạo đức và pháp luật

có những nội dung cần lồng ghép tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh hoặc nhữngnội dung không có trong quy định nhưng có thể tiến hành lồng ghép, giáo dục tưtưởng đạo đức Hồ Chí Minh

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Trong đề tài này, tôi sử dụng các phương pháp chủ yếu là:

- Nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết;

- So sánh đối chiếu;

- Điều tra khảo sát thực tế;

- Thu thập thông tin, thống kê

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

2.1 Cơ sở lí luận và thực tiễn của đề tài

Mục tiêu của giáo dục phổ thông là giúp cho học sinh phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kĩ năng cơ bản nhằm hình

thành nhân cách con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân [6].

Để hình thành và phát triển những con người như vậy, nhà trường phải cóchương trình, nội dung giáo dục phù hợp với yêu cầu của đất nước, con ngườiViệt Nam, phù hợp với thời đại Yêu cầu khách quan đó được quán triệt trong tất

cả chương trình và nội dung học tập của toàn bộ các môn học trong nhà trường

Từ năm học 1990 - 1991, chúng ta đã xác định môn GDCD là môn khoa học xãhội trong nhà trường Điều này nói lên vị trí quan trọng của môn GDCD, cùngvới các môn khoa học khác, nó góp phần đào tạo những người lao động mới cótri thức khoa học; vừa có đạo đức, vừa có năng lực hoạt động thực tiễn; vừa cóphẩm chất chính trị, tư tưởng, vừa có ý thức trách nhiệm với cộng đồng; vừa cótrách nhiệm với gia đình và đối với chính bản thân mình Không thể đào tạonhững con người lao động mới, phát triển toàn diện khi chỉ chú ý đến việc giáodục trí dục, mà bỏ qua hoặc xem nhẹ giáo dục các mặt khác Hơn nữa, mônGDCD không chỉ cung cấp cho những công dân tương lai những tri thức vừakhái quát hóa, mà còn thông qua môn học giúp cho người học hình thành vàphát triển kĩ năng thực hành, phát hiện và ứng xử phù hợp với những điều kiện,hoàn cảnh cụ thể trong từng giai đoạn phát triển lịch sử của xã hội loài người

Cùng với các môn Ngữ văn, Lịch sử, …giáo dục đạo đức cho học sinhqua tiết học GDCD là rất quan trọng Vì GDCD là môn học sẽ trang bị cho họcsinh thế giới quan và phương pháp luận khoa học đúng đắn, định hướng cho mọihoạt động trong học tập cũng như trong cuộc sống; trang bị cho các em nhữnghiểu biết cần thiết và những kĩ năng sống cơ bản; hình thành những thói quen,phẩm chất của một công dân tốt, có ích cho xã hội

Tư tưởng và đạo đức Hồ Chí Minh là sự kết tinh những truyền thống tốtđẹp của dân tộc ta và tinh hoa văn hoá của nhân loại, là tài sản tinh thần vô giácủa Đảng và nhân dân ta; là tấm gương sáng để mọi người Việt Nam học tập vànoi theo

Thực hiện Chỉ thị số 06/CT-TW, ngày 07 tháng 11 năm 2007 của Bộ

chính trị về tổ chức thực hiện cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo việc tích hợp tư tưởng

đạo đức Hồ Chí Minh trong giảng dạy môn GDCD

Là giáo viên dạy học môn GDCD, qua các năm giảng dạy, tôi nhận thấy,việc lồng ghép giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong các bài giảng là vôcùng cần thiết nhằm bồi dưỡng, nâng cao lí tưởng sống, lí tưởng cách mạng,hình thành nhân cách, lối sống tốt đẹp cho học sinh

Cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”

thực sự đã lan tỏa sâu rộng trong toàn xã hội, có tác động rất tích cực đến họcsinh - sinh viên Điều này được thể hiện qua việc học sinh có điều kiện tìm hiểumột cách đầy đủ, toàn diện về cuộc đời và sự nghiệp Hồ Chí Minh nói chung và

tư tưởng đạo đức của Người nói riêng thông qua việc tích hợp tư tưởng Hồ ChíMinh ở một số môn học, qua hoạt động ngoại khóa…đã có tác dụng nhất định

trong việc nâng cao nhận thức về đạo đức nói chung và đạo đức Hồ Chí Minhnói riêng.

Tuy nhiên, trên thực tế hiện nay, những biểu hiện về suy thoái đạo đứccũng như tình trạng vi phạm pháp luật của một bộ phận không nhỏ thế hệ trẻ, đãgióng lên hồi chuông báo động cho gia đình, nhà trường và xã hội Điều đángnói là, ý thức đạo đức, pháp luật của học sinh ở những cấp học càng cao càng cóchiều hướng đi xuống

Hiện nay, tình trạng đạo đức, lối sống của một bộ phận giới trẻ có nhiềubất ổn, từ thái độ học tập, ý thức chấp hành nội quy, kỷ luật của nhà trường,chấp hành pháp luật đến những hành vi tiêu cực trong học tập, thi cử của họcsinh và sự xâm nhập của các tệ nạn xã hội vào học đường Lối sống buông thảcủa một bộ phận thanh thiếu niên không chỉ gây ra mối lo về sự xuống cấp củađạo đức xã hội mà còn là mối nguy về sức khỏe và sự phát triển của giống nòi.Với mặt trái của cơ chế thị trường, nhận thức về chính trị, đạo đức, lối sống…của một bộ phận không nhỏ thế hệ trẻ Việt Nam bị tác động tiêu cực bởi những

gì họ tiếp nhận được Do đó, nếu không có sự định hướng tích cực, kịp thời,đúng mực thì những biểu hiện đó sẽ tác động tiêu cực đến nhận thức, lý tưởng,tình cảm của thế hệ trẻ đối với đất nước, cộng đồng xã hội, gia đình

Thực hiện Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XII của Đảng,phát huy những kết quả đã đạt được, khắc phục những hạn chế trong việc thựchiện Chỉ thị số 03-CT/TW của Bộ Chính trị khóa XI về “Tiếp tục đẩy mạnh họctập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”, Bộ Chính trị đã ra chỉ thị số05-CT/TW ngày 15 tháng 5 năm 2016 về đẩy mạnh việc học tập và làm theo tưtưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh Tiếp tục làm cho tư tưởng, đạo đức,phong cách của Người thật sự trở thành nền tảng tinh thần vững chắc của đờisống xã hội, xây dựng văn hóa, con người Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triểnbền vững và bảo vệ vững chắc Tổ quốc, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dânchủ, công bằng, văn minh Bộ Chính trị chỉ đạo tiếp tục giảng dạy về tư tưởng,đạo đức, tác phong Hồ Chí Minh trong hệ thống giáo dục quốc dân Đối với họcsinh học về đạo đức, phong cách Hồ chí Minh gắn với giáo dục công dân [4]

Tư tưởng và đạo đức Hồ Chí Minh có vai trò rất tích cực đối với việcnâng cao lý tưởng và nhận thức của thế hệ trẻ hiện nay Đạo đức, phong cách

Hồ Chí Minh không chỉ giúp cho các bạn trẻ nâng cao thế giới quan, nhân sinhquan mà còn có lý tưởng, nhận thức, lối sống phù hợp Với học sinh - nhữngngười đang hoàn thiện nhân cách, thì đạo đức Hồ Chí Minh là chuẩn mực để các

em học tập và noi theo Do đó, việc tích hợp giáo dục tư tưởng, đạo đức Hồ ChíMinh một cách sâu sắc hơn, đầy đủ hơn, toàn diện hơn, cụ thể hơn, thuyết phụchơn trong nhà trường càng cần thiết trong giai đoạn hiện nay

2.2 Thực trạng của vấn đề nghiên cứu

2.2.1 Thực trạng

Chương trình sách giáo khoa:

Chương trình sách giáo khoa vốn mang nặng tính lí thuyết, chưa chútrọng giáo dục kĩ năng sống cho học sinh Do đó việc tiếp thu bài học, ghi nhớ

và khắc sâu kiến thức của học sinh gặp rất nhiều khó khăn Vì vậy, đa số họcsinh cảm thấy không hứng thú với môn học này

Về phía học sinh:

Do đây là môn học không nằm trong danh mục những môn thi vào lớp

10 Vì vậy, phần đông học sinh ngại học hay nói đúng hơn là không muốn họcmôn học này Nếu có cũng chỉ là học mang tính đối phó, chiếu lệ Việc đầu tưthời gian cũng như trí tuệ cho môn học này còn quá ít so với các môn cơ bản Hệquả là học sinh nhàm chán, không yêu thích bộ môn

Về phía giáo viên:

Cũng xuất phát từ tâm lí môn giáo dục công dân là môn không cơ bản,giáo viên không bị ràng buộc nhiều bởi chất lượng giáo dục Do đó, một số giáoviên ngại đầu tư thời gian, tâm huyết cho việc soạn giảng Giáo viên giảng dạylàm sao cho đảm bảo đi hết nội dung bài học, chứ chưa chú ý đến chất lượng củabài dạy Nhiều tiết dạy còn mang nặng phương pháp giảng dạy truyền thống, chưa

có sự đổi mới về phương pháp Vì thế, chưa tạo được hứng thú, say mê học tập ở họcsinh Nhiều em học môn GDCD khá, giỏi nhưng khi giáo viên lấy vào đội tuyển họcsinh giỏi thì các em không tham gia với lí do không thích học môn học này

Trong các nhà trường vẫn còn tồn tại ý thức coi môn GDCD là môn học

bổ trợ Chính vì quan niệm đó nên một số trường vẫn còn bố trí cho giáo viêndạy kiêm nhiệm cho đủ số tiết Điều này đã dẫn đến tình trạng giáo viên khôngđầu tư nhiều cho tiết dạy, trong quá trình giảng dạy giáo viên còn sử dụngphương pháp truyền thống là chủ yếu Học sinh chỉ tập trung trả lời các câu hỏi

có sẵn trong sách giáo khoa nên đã tạo cho tiết học trở nên khô khan, đơn điệu.Học sinh luôn thụ động nên trong giờ học, học sinh ít hoạt động Do đó chấtlượng bộ môn chưa được cao

Chính vì những lí do nêu trên, việc lồng ghép giáo dục tư tưởng, đạo đức

Hồ Chí Minh trong môn GDCD hiện nay là vô cùng cần thiết, là chủ trươngđúng đắn của Đảng, Nhà nước và của ngành giáo dục nước nhà

Là một giáo viên trực tiếp dạy môn GDCD, trong quá trình giảng dạybằng sự tìm tòi học hỏi của bản thân, sự giúp đỡ của đồng nghiệp và qua cácchuyên đề đổi mới phương pháp dạy học, tôi nhận thấy cần phải có một phươngpháp tối ưu, phù hợp với từng bộ môn Muốn cho học sinh cảm thấy thích và

thấy thực sự cần phải học thì giáo viên ngoài việc tích cực đổi mới phương pháp dạy học còn phải làm gương sáng cho học sinh noi theo, cần phải tích hợp giáo

dục đạo đức, tư tưởng Hồ Chí Minh vào trong bài dạy để học sinh tiếp thu, lĩnhhội kiến thức dễ dàng hơn Từ đó các em sẽ dần yêu thích môn học này Giúpcác em tự tin vào chính mình, giữ vững niềm tin trong cuộc sống, vào các giá trịchân, thiện, mỹ

2.2.2 Kết quả của thực trạng

Từ thực tế đó nên trong nhiều năm nay việc học GDCD ở trường THCSkhông quan tâm nhiều, không được coi trọng nhiều, học sinh chưa tích cực tham

gia học Để khắc phục tình trạng trên, tôi mạnh dạn áp dụng sử dụng phương

pháp học bằng việc “Tích hợp tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong dạy học môn giáo dục công dân ở trường Trung học cơ sở ”

Bắt đầu vào nghiên cứu đề tài, tôi tiến hành khảo sát, điều tra ở trường sởtại, bản thân tôi nhận thấy tỉ lệ học sinh có hứng thú và yêu thích môn học nàyrất thấp

Được phân công dạy giáo dục công dân khối 6, 7, 8, 9 năm học 2015

-2016 và năm học -2016 - 2017 tôi đã cố gắng theo dõi, điều tra thực tế từ đầunăm học thì cho thấy chất lượng học tập môn GDCD còn rất thấp

Cụ thể qua điều tra về mức độ hứng thú học tập của học sinh và thống kê kết quả đầu năm học 2016 - 2017 khi chưa tích hợp tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh vào giảng dạy trong môn giáo dục công dân như sau:

a Xác định mục tiêu trong bài dạy có tích hợp

Đối với những bài dạy có nội dung lồng ghép, giáo viên cần xác định đầy

đủ, đúng mục tiêu cần đạt là gì? (kiến thức, kĩ năng, thái độ) có như vậy thìtrong suốt quá trình từ thiết kế bài dạy đến khi thực hành trên lớp mới đảm bảo yêucầu nội dung đề ra, bài dạy sẽ đi đúng hướng, chất lượng tiết dạy sẽ được nâng cao

b Xác định mức độ tích hợp

Tích hợp tư tưởng Hồ Chí Minh vào bài dạy môn GDCD là rất quantrọng Nhưng tùy theo nội dung, đặc điểm và khả năng thực hiện việc tích hợpgiáo dục về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh của từng đơn vị bài học để lựachọn mức độ tích hợp thích hợp

- Liên hệ ( mức độ thấp nhất): chỉ khai thác nội dung bài học và liên hệvới kiến thức về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

- Tích hợp bộ phận ( mức độ trung bình): chỉ một phần của bài học lồng ghéphoạt động thực hiện nội dung giáo dục về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

- Tích hợp toàn phần ( mức độ cao nhất): cả một bài có nội dung trùngkhớp với nội dung giáo dục về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

Với những bài cần thiết tích hợp phải chọn đơn vị kiến thức phù hợp vớinội dung bài dạy, không áp đặt, phải có tác dụng giáo dục cao, tránh sự nhàmchán, lặp đi lặp lại

Trong điều kiện về thời gian, tôi chỉ trao đổi được một vài kinh nghiệmkhi thực hiện đưa nội dung tích hợp tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh vào các bàidạy của khối 8 và 9 về các chuẩn mực đạo đức và pháp luật có những nội dungcần lồng ghép tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh

c Chuẩn bị

Trong bất cứ tình huống nào, bất cứ một vấn đề nào nếu có đủ thông tincần tìm hiểu thì chúng ta sẽ quyết định đúng đắn, chính xác hơn, tác dụng giáodục sẽ hiệu quả hơn Cho nên phải chuẩn bị tốt các yêu cầu cần thiết, từ thiết kếbài dạy, tư liệu cho đến việc sử dụng công nghệ thông tin

Về phía học sinh:

Việc chuẩn bị của học sinh là một hình thức nghiên cứu trước bài mới, từ

đó các em sẽ nắm bài mới có chất lượng.Các em tìm những hình ảnh, tư liệu vềChủ tịch Hồ Chí Minh và suy ngẫm về những hình ảnh tìm được

Về phía giáo viên:

Giáo viên không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, tích cựctìm hiểu tài liệu để tích lũy kiến thức, đặc biệt chịu khó sưu tầm, tìm hiểu nhữngmẩu chuyện, câu chuyện, những câu nói, bài thơ, đoạn thơ về Bác, về cuộc đời,

sự nghiệp, những đức tính quý báu của Người

Tích cực đổi mới phương pháp dạy học Chủ động dự giờ đồng nghiệp,đặc biệt những môn cũng có tích hợp tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh trong mônhọc như: Ngữ văn, Lịch sử…

Cần có sự đầu tư ngay ở khâu soạn bài Cái “tâm” của người thầy thể hiện

ngay ở sự chuẩn bị bài học Một tiết học có thành công hay không phụ huộc rấtnhiều vào việc giáo viên soạn bài như thế nào Tuy nhiên, việc soạn bài luônphải bám sát chuẩn kiến thức, kĩ năng mà Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành;bám vào văn bản mà Bộ Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn việc tích hợp giáo dục

tư tưởng Hồ Chí Minh ở từng bài, từng phần

Việc tổ chức trên lớp cần phát huy tính chủ động, sáng tạo ở học sinh,

tránh lối áp đặt Việc đưa những câu chuyện, bài thơ về Bác phải mềm mại,

tránh cứng nhắc, dập khuôn Giáo viên phải biết khơi gợi cho học sinh biết cách

tự rút ra bài học kinh nghiệm và giáo viên là người cuối cùng chốt lại vấn đề

Để bài học thêm sinh động, giáo viên nên yêu cầu học sinh về nhà chuẩn

bị trước những câu chuyện, những bài thơ, đoạn thơ hoặc câu nói của Bác cóliên quan đến nội dung bài học Như thế, học sinh được tự mình tìm hiểu về Bác,tiết học lại thêm sinh động bởi kho tư liệu mà học sinh sưu tầm được

2.3.2 Các biện pháp tổ chức thực hiện

Giáo dục về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh - tấm gương thực hành đạođức cách mạng cho học sinh trong dạy học Giáo dục công dân cần tập trung vàonhững nội dung chủ yếu sau:

- Tấm gương trọn đời phấn đấu, hi sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc,

giải phóng giai cấp, giải phóng con người và vì nhân loại

- Tấm gương của ý chí và nghị lực, tinh thần to lớn vượt qua mọi khókhăn thử thách để đạt mực tiêu cách mạng

- Tấm gương tuyệt đối tin tưởng vào sức mạnh của nhân dân, kính trọngnhân dân, hết lòng hết sức phục vụ nhân dân

- Tấm gương của một con người nhân ái, vị tha, khoan dung, nhân hậu hếtmực vì con người

- Tấm gương cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư, đời riêng trong sáng,nếp sống giản dị và đức khiêm tốn phi thường

Tùy theo lứa tuổi học sinh, chất lượng học tập ở các khối lớp, điều kiệncủa giáo viên (phương tiện, đồ dùng dạy học, ) mà các nội dung này được cungcấp cho học sinh ở các mức độ khác nhau

a Tấm gương trọn đời phấn đấu, hi sinh vì sự nghiệp giải phóng dân tộc, giải phóng giai cấp, giải phóng con người và vì nhân loại.

Khi dạy bài 10, lớp 9: Lý tưởng sống của thanh niên, để giáo dục tư

tưởng: Suốt cuộc đời hoạt động của Bác là giải phóng giai cấp, giải phóng loàingười xây dựng một xã hội tốt đẹp không còn người bóc lột người

Tháng 7- 1920, Người đọc “Sơ thảo lần thứ nhất luận cương về các dântộc và thuộc địa” của Lênin Ngồi một mình trong phòng Người sung sướngmuốn phát khóc lên, Người nói một mình như đang nói với toàn thể dân tộc

“Hỡi đồng bào bị đọa đày đau khổ! Đây là cái cần thiết cho chúng ta! Đây là conđường giải phóng cho chúng ta Muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không cócon đường nào khác là con đường cách mạng vô sản” Như vậy từ một ngườiyêu nước chân chính Người đến với chủ nghĩa Mác – Lênin, tìm ra con đường

cứu nước đúng đắn đã giải phóng cho dân tộc ta khỏi ách áp bức, bóc lột củathực dân, phong kiến.

Xuất phát từ lòng yêu

nước, từ sự chứng kiến

nỗi thống khổ của

người dân lao động,

nỗi nhục của người dân

bị mất nước Nguyễn

Ái Quốc đã ra đi tìm đường cứu nước, giải phóng cho dân tộc Ước mơ giảiphóng quê hương gắn liền với nguyện vọng giải thoát người lao động; tình yêunước thiết tha đã hàm chứa tình yêu thương con người, yêu thương nhân dân,

mở rộng ra là tình yêu thương những con người lao động bị áp bức, bóc lột trêntoàn thế giới

Lòng yêu nước, yêu nhân dân của Chủ tịch Hồ Chí Minh đã hình thànhtinh thần đoàn kết giai cấp, đoàn kết dân tộc, lòng nhân ái Trong quá trình đấutranh cách mạng, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã thu hút được sự ủng hộ, cổ vũ nhiệttình của bạn bè quốc tế, Người luôn giáo dục cán bộ, đảng viên, nhân dân tinhthần yêu nước, tinh thần đoàn kết giai cấp, đoàn kết dân tộc Chỉ có tinh thầnđoàn kết mới chiến thắng mọi kẻ thù Người nói:

“Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết, Thành công, thành công, đại thành công”

Khi dạy bài 7, lớp 9: Kế thừa và phát huy truyền thống tốt đẹp của dân tộc Bác Hồ không những tiếp nhận truyền thống đạo đức của dân tộc như: yêu

quê hương đất nước, nhân ái, khoan dung, nhân nghĩa, cần cù lao động, giản dị,tiết kiệm, liêm khiết, chí công vô tư, khiên tốn… Mà còn phát huy truyền thống

đó bằng cách thực hiện tốt các giá trị đạo đức dân tộc nên đã trở thành tấmgương đạo đức trong sáng, cao đẹp tỏa sáng để mọi người neo theo

“ Tôi chỉ có một sự ham muốn, ham muốn tột bậc,

là làm sao cho nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự

do, đồng bào ai cũng có cơm ăn áo mặc, ai cũng được học hành.”

(Trả lời các nhà báo nước

ngoài 1-1946)

Cần cù và sáng tạo là bản chất của người Việt Nam được Bác kế thừa vàphát huy.

b Tấm gương của ý chí và nghị lực, tinh thần to lớn vượt qua mọi khó khăn thử thách để đạt mục tiêu cách mạng.

Khi dạy bài 10, lớp 8: Tự lập, để giáo dục cho học sinh tinh thần yêu

nước, ý chí quyết tâm tìm con đường cứu nước cho dân tộc Giáo viên liên hệcâu chuyện Bác đi tìm đường cứu nước Bác gặp và quen anh Lê tại Sài Gòn-Gia Định Lúc bấy giờ, muốn có người bạn đồng hành đi tìm đường cứu nước

Bác nói: " Tôi muốn đi nước ngoài xem họ làm thế nào để về giúp đồng bào ta" Khi Bác hỏi: " Anh có đi với tôi không?", anh Lê hỏi: " Tiền đâu?" Bác đưa hai bàn tay trắng và nói: " Tiền đây!" Anh Lê không nói gì Thế là ngày hôm sau Bác bước chân xuống tàu Latusơtơrêvin không thấy anh Lê đi cùng "[2].

Thông qua việc lồng ghép giáo dục tư tưởng cứu nước, học sinh càng biết

ơn Bác đã tìm ra con đường cứu nước đúng đắn cho dân tộc ta để có cuộc sốngnhư ngày nay

Những câu chuyện, hình ảnh về Bác, đặc biệt là những ngày nơi đất kháchquê người, vừa lao động kiếm sống (có thể là cào tuyết thuê), vừa tự học hỏi,tham gia nhiều tổ chức quốc tế, tìm con đường cứu nước cho cách mạng ViệtNam trong điều kiện cuộc sống hết sức khó khăn

Khi ở Pháp, đêm lạnh, Bác dùng viên gạch nung đỏ để dưới gầm giườngsưởi ấm " Người nhớ chăng gió rét thành Ba lê

Một viên gạch hồng Bác chống lại cả mùa băng giá

Và sương mù thành Luân Đôn người còn nhớ.

Giọt mồ hôi Người nhỏ giữa đêm khuya".

Sự kiên trì rèn luyện của Bác cũng thể hiện qua việc học ngoại ngữ, trongbộn bề của công việc, việc mưu sinh đã quá khó khăn rồi, nhưng bác đã vượtqua tất cả Ngoài các ngoại ngữ phổ biến như Pháp, Anh, Trung Quốc, Ý, Đức,Nga, Bác Hồ của chúng ta còn có thể sử dụng thông thạo khá nhiều ngoại ngữkhác

Giáo viên có thể giảng giải về đức hi sinh của Bác, từ lúc còn thiếu niêncho đến khi trưởng thành Bác luôn học tập phấn đấu không biết mết mỏi trêncon đường tìm ra con đường cứu nước của dân tộc Vệt Nam

11

“Tôi không có hạnh phúc được theo học ở trường đại học Nhưng cuộc sống

đã cho tôi cơ hội học lịch

sử, khoa học xã hội và ngay cả khoa học quân sự, phải yêu cái gì, phải biết cái gì Cũng như tôi, tất

cả người Việt Nam cần

“ Học thêm một thứ tiếng nước ngoài coi như có thêm một cái chìa khóa để mở thêm một kho tàng tri thức.

Việc học là việc suốt đời.”

(Bác Hồ - Con người và phong cách)