Kinh nghiệm vaanj dụng kiến thức liên môn giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền dân tộc cho học sinh lớp 8 trường THCS hà lan

Việc giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền dân tộc trong bài dạy Địa lí đểgiúp học sinh thấy được sự giàu đẹp của quê hương đất nước mình và cung cấp cơ hội cho học sinh THCS phát triển khả n

6 1.5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm 2

8 2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 3

9 2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 3

10 2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 5

11 2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm với hoạt động giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường 18

1 Mở đầu 1.1 Lý do chọn đề tài

Trong công cuộc đổi mới hiện nay đòi hỏi giáo dục phổ thông phải đàotạo những con người toàn diện phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóađất nước Thực hiện tích hợp trong dạy học sẽ mang lại rất nhiều lợi ích gópphần hình thành, phát triển năng lực hành động, năng lực giải quyết vấn đề chohọc sinh Vấn đề giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền dân tộc đang ngày càng trởthành vấn đề đặc biệt quan trọng trong thời đại ngày nay Trong các năm gầnđây vấn đề tích hợp giáo dục bảo vệ chủ quyền dân tộc đã được quan tâm hơn,tuy nhiên trên thực tế ở nhiều nơi, nhiều lúc vấn đề "chủ quyền dân tộc" chưađược quan tâm, chú trọng vì nó chỉ dừng lại ở mức lồng ghép vào các bộ môn

Việc giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền dân tộc trong bài dạy Địa lí đểgiúp học sinh thấy được sự giàu đẹp của quê hương đất nước mình và cung cấp

cơ hội cho học sinh THCS phát triển khả năng tích hợp kiến thức vận dụng vàogiải quyết tình huống trong thực tiễn

Qua thực tế giảng dạy, tôi nhận thấy việc vận dụng kiến thức liên môngiữa Địa lí với kiến thức các môn học khác làm cho hiệu quả của từng bài họcĐịa lí nói riêng, môn học Địa lí nói chung được nâng cao Đồng thời, làm chocác em thấy rõ mối quan hệ giữa các khoa học, nhận thấy một cách rõ ràng, cụthể về thiên nhiên đất nước Việt Nam

Trong thời gian giảng dạy tại trường THCS Hà Lan bản thân tôi luôn đổimới phương pháp dạy học theo hướng tích cực hoá hoạt động học tập của họcsinh, hình thành các phương pháp dạy học tích cực, tự giác học tập, chủ độngkhai thác kiến thức, chiếm lĩnh tri thức bài học Bản thân tôi luôn lồng ghép tíchhợp các kiến thức cơ bản bài học với việc giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền dântộc trong môn Địa lí Tuy vậy trước yêu cầu mới của ngành giáo dục đã thúcbách tôi làm thế nào để lồng ghép vào bài học mà không khô cứng, nặng nềtrong dạy học, làm cho học sinh hứng thú, say mê hơn với môn Địa lí Đó là lí

do tôi chọn đề tài sáng kiến:" Kinh nghiệm vận dụng kiến thức liên môn trong

dạy học Địa lí 8 phần Địa lí Việt Nam nhằm giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền dân tộc cho học sinh lớp 8 trường THCS Hà Lan"

1.2 Mục đích nghiên cứu

Giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền dân tộc nhằm vận dụng những kiếnthức và kỹ năng vào trong cuộc sống để học sinh có ý thức tự hào dân tộc, bảo

vệ đất nước trong giai đoạn hiện nay

Giáo dục bảo vệ chủ quyền dân tộc nhằm giúp các em:

- Có ý thức trách nhiệm sâu sắc về bảo vệ chủ quyền dân tộc Thấy rõ ýnghĩa thiêng liêng, cao quý và bất khả xâm phạm về chủ quyền lãnh thổ, biêngiới quốc gia của nước ta; xác định rõ vinh dự và trách nhiệm của học sinh trongnhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, xây dựng và bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, biên giới

quốc gia của nước ta.

- Giáo dục bảo vệ chủ quyền dân tộc mang lại cho các em cơ hội khámphá cảnh quan thiên nhiên giàu đẹp của đất nước và những hiểu biết về conngười Việt Nam Giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền dân tộc cũng tạo cơ hội đểhình thành nhân cách, ý thức trong cuộc sống hôm nay và ngày mai của các em

1.3 Đối tượng nghiên cứu

- Các bài học trong phần Địa lí Việt Nam chương trình Địa lí lớp 8 cókiến thức liên quan đến bảo vệ chủ quyền dân tộc

- Học sinh lớp 8 trường THCS Hà Lan, thị xã Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hóa

- Các quan điểm chỉ đạo hiện nay về vấn đề vận dụng kiến thức liên môntrong các môn học trong chương trình giáo dục phổ thông

1.4 Phương pháp nghiên cứu

1.4.1 Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết

Sử dụng phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết, cần hướngvào thu thập và xử lý những thông tin sau:

+ Cơ sở lý thuyết liên quan đến chủ đề nghiên cứu của mình

+ Các kết quả nghiên cứu cụ thể đã công bố trên các ấn phẩm

+ Chủ trương, chính sách liên quan đến nội dung nghiên cứu

+ Nguồn tài liệu tham khảo, số liệu thống kê

1.4.2 Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin

Trong khuôn khổ sáng kiến kinh nghiệm này tôi sử dụng một số cách điềutra, thu thập thông tin như:

+ Điều tra xã hội học: Điều tra quan điểm, thái độ của học sinh lớp 8 về

tư tưởng, nhận thức về vấn đề chủ quyền quốc gia …

+ Điều tra bằng trắc nghiệm: Là một công cụ đo lường đã được chuẩn

hóa, dùng để đo lường khách quan một hay nhiều khía cạnh của một nhân cáchhoàn chỉnh qua những câu trả lời trắc nghiệm

+ Điều tra bằng phiếu: Là phương pháp phỏng vấn gián tiếp thông qua

việc hỏi và trả lời trên giấy (thi viết bài thuyết trình về chủ quyền biển đảo)

1.4.3 Phương pháp thông kê và xử lí số liệu:

Bao gồm xác định vấn đề nghiên cứu; thu thập số liệu; xử lý số liệu; phântích số liệu và báo cáo kết quả

1.5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm

- Trong năm học 2018-2019 có 2 lớp 8 nên việc đánh giá kết quả khi ápdụng các giải pháp trong sáng kiến kinh nghiệm thấy rất rõ giữa các lớp thựcnghiệm

- Trong Sáng kiến kinh nghiệm này bổ sung thêm vào các giải pháp:

+ Giải pháp 2: Là sưu tầm thêm tư liệu có liên quan đến nội dung cần tíchhợp liên môn

+ Giải pháp 4: Tổ chức các hoạt động ngoại khóa về ý thức bảo vệ chủquyền dân tộc phong phú hơn (Hoạt động trên lớp và Hoạt động toàn trường)

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm

2.1.1 Bảo vệ chủ quyền dân tộc là gì?

- Bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, biên giới quốc gia Việt Nam được Nhà nướcban hành cụ thể trong Hiến pháp và Luật Điều 44, Hiến pháp nước Cộng hoà xã

hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992 (sửa đổi) quy định:“Bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, giữ vững an ninh quốc gia là sự nghiệp của toàn dân Công dân phải làm đầy đủ nhiệm vụ quốc phòng và an ninh do pháp luật quy định”.

- Chủ quyền lãnh thổ, biên giới quốc gia là sự khẳng định chủ quyền củaNhà nước Việt Nam, bao gồm cả quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp trongphạm vi lãnh thổ, gồm cả vùng đất, vùng trời, nội thuỷ, lãnh hải và lãnh thổ đặcbiệt của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam

- Lãnh thổ quốc gia Việt Nam là nơi sinh ra, lưu giữ, phát triển con người

và những giá trị tinh thần của dân tộc Việt Nam Tư tưởng “Sông núi nước Nam vua Nam ở”, của ông cha ta được tiếp nối, khẳng định và nâng lên tầm cao mới trong thời đại Hồ Chí Minh Chủ tịch Hồ Chí Minh từng dạy: “Các vua Hùng

đã có công dựng nước; Bác cháu ta phải cùng nhau giữ lấy nước”.

2.1.2 Tại sao phải giáo dục bảo vệ chủ quyền dân tộc thông qua việc tích hợp liên môn trong dạy học Địa lý 8 phần Địa lí Việt Nam?

Theo GS-TS Nguyễn Viết Thịnh, giảng viên khoa Địa lý Trường Đại học

Sư phạm Hà Nội cho rằng: “Học sinh giỏi môn Địa lý chỉ cần học thuộc là chưa

đủ, chưa chính xác vì Địa lý là môn khoa học có đối tượng nghiên cứu phong phú, phức tạp Các hiện tượng Địa lý không chỉ phân bố trên bề mặt đất mà cả trong không gian và trong lòng đất Hơn nữa, các hiện tượng ấy ở đâu và bao giờ cũng phát sinh, tồn tại và phát triển một cách độc lập nhưng lại luôn có quan hệ hữu cơ với nhau Chính vì vậy, người dạy và học Địa lý cần có phương pháp tư duy, phân tích, xét đoán các hiện tượng địa lý theo quan điểm hệ thống”.

Phương pháp dạy học theo chủ đề tích hợp không phải là mới, nhưng nếubiết vận dụng hợp lý thì sẽ làm cho bài giảng thêm sinh động, có tính hấp dẫnvới học sinh Phải giáo dục bảo vệ chủ quyền dân tộc thông qua việc tích hợpliên môn trong dạy học Địa lý 8 phần Địa lí Việt Nam vì trong phần kiến thứcthức này đề cập tới vị trí, giới hạn và tự nhiên nước ta nên dễ dàng lồng ghéplòng tự hào dân tộc qua các cảnh đẹp, sự hùng vĩ, giàu đẹp của thiên nhiên

2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

2.2.1 Thực trạng chung về chủ quyền dân tộc hiện nay

Chủ quyền lãnh thổ, biên giới quốc gia Việt Nam là quyền thiêng liêng,bất khả xâm phạm của dân tộc Việt Nam Nhà nước Việt Nam, nhân dân ViệtNam quyết tâm giữ gìn và bảo vệ quyền thiêng liêng, bất khả xâm phạm đó

Luật biên giới quốc gia của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khẳng

định: “Biên giới quốc gia của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam là thiêng liêng, bất khả xâm phạm Xây dựng, quản lí, bảo vệ biên giới quốc gia có

ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự toàn vẹn lãnh thổ, chủ quyền quốc gia, góp phần giữ vững ổn định chính trị, phát triển kinh tế - xã hội, tăng cường quốc phòng và an ninh của đất nước”.

Trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay, bên cạnh những thuận lợi, ViệtNam cũng đang phải đối mặt với những nguy cơ, thách thức Các thế lực thùđịch chưa từ bỏ âm mưu gây mất ổn định chính trị - xã hội, xâm phạm chủquyền lãnh thổ, biên giới quốc gia nước ta

Nâng cao nhận thức về bảo vệ chủ quyền đất nước nói chung và cho họcsinh lớp 8 trường THCS Hà Lan nói riêng nhằm tạo nên một thế hệ con ngườimai sau biết bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ Tổ quốc thiêng liêng dù ở cương vị nàocũng là một chiến sĩ "quyết tử cho tổ quốc quyết sinh"

2.2.2 Thực trạng tích hợp giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền dân tộc cho học sinh trường THCS Hà Lan, thị xã Bỉm Sơn, tỉnhThanh Hóa

* Thuận lợi:

- Ðược các cấp Ðảng, lãnh đạo ngành và chính quyền quan tâm ủng hộ;đặc biệt được Thị ủy, Ðảng ủy xã tổ chức các lớp chính trị dành cho Ðảng viên,CBGV đã cung cấp nhiều vấn đề thực sự bổ ích, những chủ trương cụ thể củaÐảng và nhà nước về vấn đề chủ quyền giúp nhà trường mạnh dạn tổ chức thựchiện

- Cùng với sự giúp đỡ của Ban giám hiệu nhà trường và Hội CMHS cáclớp đã triển khai thực hiện nội dung giáo dục chủ quyền dân tộc là vừa sức, hợp

lý, không khó tìm kiếm tài liệu nên không có trở ngại lớn

* Khó khăn:

Tích hợp kiến thức liên môn trong dạy học Địa lý sẽ làm cho quá trìnhhọc tập của học sinh có kết quả cao hơn Tuy nhiên, khi thực hiện dạy học theochủ đề tích hợp cũng gặp phải những khó khăn như:

- Trong các bài giảng quá nặng về phân tích lý thuyết, thiếu và yếu trongphát triển kỹ năng, lý thuyết và thực hành tách rời nhau ít có mối quan hệ

- Nhiều em học sinh xem môn Địa lý là môn phụ nên chỉ học ở mức đốiphó chưa quan tâm nhiều đến các nội dung mà giáo viên tích hợp trong giảngdạy, coi đó là phần liên hệ với thực tế chứ không phải là kiến thức cần thiết

- Các tài liệu liên quan đến các nội dung tích hợp bảo vệ chủ quyền dântộc chưa phong phú

Từ những khó khăn trên, việc dạy học tích hợp nói chung và tích hợp bảo

vệ chủ quyền dân tộc nói riêng ở trường THCS Hà Lan có kết quả chưa được

như mong muốn; đôi khi các em còn coi đó chỉ là công việc của người lớn

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề.

2.3.1 Giải pháp 1: Xác định rõ những tiết (bài) cần lồng ghép giáo dục bảo

vệ chủ quyền dân tộc trong môn Địa lý 8 phần Địa lí Việt Nam.

- Vị trí Việt Nam trên bản đồ thế giới

và khu vực Đông Nam Á

23 Vị trí, giới hạn, hình dạng

lãnh thổ Việt Nam

- Lãnh thổ nước ta kéo dài trên 15 vĩ

độ, đường bờ biển cong hình chữ S

- Biển mở rộng về phía Đông và ĐôngNam có nhiều đảo, quần đảo, vịnh biển

24 Vùng biển Việt Nam Vùng biển Việt Nam là một bộ phận

của Biển Đông khoảng 1triệu km2

26 Đặc điểm tài nguyên khoáng

Khu vực địa hình đồi núi giáp biên giới

và địa hình ven biển

34 Các hệ thống sông lớn ở

nước ta Có ý thức bảo vệ tài nguyên nước

2.3.2 Giải pháp 2: Sưu tầm tư liệu có liên quan đến nội dung cần tích hợp liên môn

Sau khi đã xác định được những bài cần tích hợp liên môn để giáo dụcbảo vệ chủ quyền dân tộc, chúng ta sẽ sưu tầm các tài liệu phục vụ cho bài dạy

Ở đây có thể là tài liệu chữ viết hay tài liệu tranh ảnh, video

Ví dụ: Khi dạy Bài 23: Vị trí, giới hạn, hình dạng lãnh thổ Việt Nam

- Có thể sử dụng các tranh ảnh từ nguồn Internet để thấy được vị trí chiếnlược về an ninh và quốc phòng của nước ta, từ đó nói lên vai trò quan trọng củaviệc bảo vệ chủ quyền dân tộc Ví dụ sử dụng lược đồ sau:

Hay một số bức ảnh sưu tầm:

Hình ảnh các điểm cực Việt Nam (Nguồn Internet)

- Tìm hiểu kiến thức các bộ môn Địa lí, Lịch sử, Giáo dục công dân,… để nhấn

mạnh vị trí chiến lược quan trọng của nước ta

2.3.3 Giải pháp 3: Tổ chức các hoạt động trên lớp linh hoạt, hướng dẫn học sinh hoạt động tích cực có hiệu quả.

* Tích hợp liên môn giáo dục bảo vệ chủ quyền dân tộc qua kiểm tra bài cũ

Khi học xong Bài 24: Vùng biển Việt Nam (Địa lý 8), giáo viên có thể

đặt câu hỏi như sau:

Hãy xác định phần Biển Đông thuộc chủ quyền Việt Nam trên bản đồ thế giới? Ý nghĩa lớn lao của biển đối với bảo vệ chủ quyền dân tộc Việt Nam?

Ví dụ 3.

Khi dạy Bài 22: Việt Nam - Đất nước, con người

Vị trí: Phần 2: Việt Nam trên con đường xây dựng và phát triển, giáo

viên giảng về hậu quả của chiến tranh và nền kinh tế của Việt Nam trước và saukhi đổi mới: Đại hội Đảng lần VI (12/1986) và những thành tựu của nước tatrong thực hiện các kế hoạch 5 năm 1986-1990, 1991-1995, 1996-2000 Từnhững kiến thức đó, giúp cho học sinh có cái nhìn cụ thể hơn về công cuộc đổimới và hội nhập của nước ta khi đất nước được độc lập, hòa bình và phát triển

Sau khi học xong bài này, giáo viên có thể hỏi:

Việt Nam nằm ở khu vực nào của châu Á? Tiếp giáp với những quốc gia nào? Ý nghĩa của vị trí đó?

* Tích hợp liên môn giáo dục bảo vệ chủ quyền dân tộc trong quá trình học bài mới

Bài dạy:

GV chiếu H23.2 cho HS quan sát:

Hình 23.2 Bản đồ hành chính Việt Nam

?- Xác định trên bản đồ vị trí các điểm cực:

Bắc, Nam, Đông, Tây và tọa độ địa lí các điểm

cực của phần đất liền của nước ta?

?- Xác định từ Bắc đến Nam nước ta dài bao

nhiêu vĩ độ? Từ Tây sang Đông nước ta rộng

bao nhiêu kinh độ? Diện tích là bao nhiêu?

* Sau khi học sinh đã nắm được vị trí, giới hạn

của đất nước ta trên đất liền GV lồng ghép

giáo dục ý thức bảo vệ chủ quyền dân tộc vào

nội dung.

?- Nước ta có chung biên giới với nước nào?

- Nước ta có hơn 4600km đường biên giới trên

đất liền với Trung Quốc, Lào, Campuchia

+ Đường biên giới trên đất liền Việt Nam

-Trung Quốc dài hơn 1449 km

+ Đường biên giới quốc gia giữa Việt Nam và

Lào dài gần 2100 km

+ Đường biên giới trên đất liền Việt

Nam-Campuchia dài hơn 1100 km

Giáo viên tiếp tục lồng ghép bằng cách liên hệ

thực tế địa phương.

?-Tỉnh ta giáp biên giới với các quốc gia nào?

Thanh Hóa có 192km đường biên giới tiếp

1 Vị trí và giới hạn lãnh thổ

a Phần đất liền

- Các điểm cực: (Bảng 23.2sgk/84)

giáp với tỉnh Hủa Phăn của CHDCND Lào.

Tỉnh ta xây dựng đường biên giới với Lào

thành đường biên giới “Láng giềng tốt đẹp,

hữu nghị truyền thống, hợp tác toàn diện, bền

vững lâu dài”

* Sau khi học sinh trả lời giáo viên nhấn mạnh

tính thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ nước ta

GV chiếu H24.1: Lược đồ khu vực Biển Đông

và Bản đồ Đất nước và hải phận Việt Nam

(Xem phụ lục ảnh màu – Hình 2,3) yêu cầu

HS quan sát:

?- Xác định diện tích vùng biển nước ta và vị

trí của 2 quần đảo lớn?

Bản đồ: “Hoàng triều trực tỉnh địa dư toàn

đồ”và Bản đồ “Biển và hải đảo của VIệt

Nam” (Xem phụ lục ảnh màu – Hình 4,5 )

GV mở rộng: Gần đây, Trung Quốc có nhiều

hành động xâm hại đến chủ quyền biển đảo

của Việt Nam: gây sự, quấy nhiễu ngư dân

Việt Nam làm ăn, tấn công các tàu Việt trên

vùng biển của chính Việt Nam, 2/5/2014 hạ đặt

trái phép dàn khoan Hải Dương 981, ngang

ngược xây dựng thành phố Tam Sa trên quần

đảo Hoàng Sa, gần đây nhất Trung Quốc càng

có nhiều hành động khiêu khích Việc làm đó

của Trung Quốc là không có căn cứ đi ngược

với lịch sử Chúng ta phải khẳng định rằng

trong lịch sử nước nhà từ xưa đến nay và mãi

mãi về sau hai quần đảo Hoàng Sa, Trường Sa

là thuộc chủ quyền Việt Nam

?- Lãnh thổ nước ta nằm trong múi giờ thứ

mấy?

- HS báo cáo, GV chuẩn kiến thức

Hoạt động 2:

GV chiếu H23.2, sự hiểu biết và thông tin

SGK hãy: (Xem phụ lục ảnh màu - Hình 1)

?- Nêu đặc điểm vị trí địa lí Việt Nam về mặt

tự nhiên ?

?- Hãy phân tích ảnh hưởng của vị trí địa lí

với môi trường tự nhiên?

b Phần biển

- Diện tích khoảng 1 triệu

km2

- Có hàng nghìn đảo lớnnhỏ và 2 quần đảo lớn làHoàng Sa và Trường Sa

- Lãnh thổ nước ta nằmtrong 2 múi giờ: Múi giờ số

7 và số 8

c.Vùng trời

d Đặc điểm của vị trí địa

lí Việt Nam về mặt tự nhiên

- Nước ta nằm trong miềnnhiệt đới gió mùa, thiênnhiên đa dạng, phong phú,nhưng cũng gặp không ít

- HS báo cáo Nhận xét, bổ sung.

- GV chuẩn kiến thức

+ Vị trí nội chí tuyến => Thiên nhiên Việt

Nam mang tính chất nhiệt đới

+ Vị trí tiếp xúc của các luồng gió mùa, các

luồng sinh vật => Thiên nhiên chịu ảnh hưởng

của gió mùa khá rõ rệt Có hệ thực vật đa dạng,

rụng lá theo mùa…

+ Trung tâm ĐNA là cầu nối giữa ĐNA đất

liền và ĐNA hải đảo: với đường biên giới trên

4600km và đường bờ biển trên 3260km =>

tính chất ven biển, hải đảo, phức tạp, đa

dạng…

GV: Dựa thông tin SGK + H23.2 và “Các

vùng biển quốc gia của Việt Nam” (Xem phụ

lục ảnh màu – Hình 1,6)hãy:

?- Em có nhận xét gì về đặc điểm vùng biển

của nước ta?

?- Biển có ý nghĩa gì đối với quốc phòng, phát

triển kinh tế của nước ta?

- GV chuẩn kiến thức, bổ sung:

+ Thực tế ranh giới vùng biển và chủ quyền

vùng biển giữa nước ta với các nước khác bao

quanh Biển Đông không rõ ràng, còn nhiều

tranh chấp chưa được xác định cụ thể và chưa

có sự thống nhất

+ Các đảo xa nhất của Việt Nam nằm trong

quần đảo Trường Sa (Khánh Hòa) ra tới kinh

tuyến117020/Đ và xuống tới 6050/B

+ Nước ta có chủ quyền hoàn toàn về thăm dò,

bảo vệ, quản lí tất cả các tài nguyên thiên

nhiên sinh vật và không sinh vật ở đáy biển

của vùng đặc quyền kinh tế

?-Vùng biển nước ta gồm những bộ phận nào?

Nêu đặc điểm của vùng biển nước ta?

HS trả lời

+ Vùng nội thủy, 12 hải lí lãnh hải, thêm 12

hải lí tiếp giáp lãnh hải, 200 hải lí vùng đặc

quyền kinh tế và cuối cùng là thềm lục địa

khó khăn về thiên tai (bão,

lũ lụt, hạn hán, )

- Nằm gần trung tâm khuvực Đông Nam Á nên thuậnlợi trong việc giao lưu vàhợp tác phát triển kinh tế

- Có nhiều đảo và quần đảo

*Biển Đông có ý nghĩa

chiến lược cả về phát triểnkinh tế và quốc phòng

+ Nước ta giáp với Biển Đông ở hai phía Đông

và Nam Vùng biển Việt Nam là một phần

Biển Đông, bờ biển dài 3.260km, từ Móng Cái

(Quảng Ninh) đến Hà Tiên (Kiên Giang)

Vận dụng kiến thức môn Địa lí: Theo Công

ước của Liên Hiệp Quốc về Luật Biển năm

1982 thì nước ta có diện tích biển khoảng

1triệu km2, gấp 3 lần diện tích đất liền, có hơn

3.000 hòn đảo lớn, nhỏ và 2 quần đảo xa bờ là

Hoàng Sa và Trường Sa có vị trí đặc biệt quan

trọng như một tuyến phòng thủ tiền tiêu để bảo

vệ sườn phía Đông đất nước

Vận dụng kiến thức môn Lịch sử 7,8: Ngay

từ thời phong kiến đã thúc đẩy mạnh mẽ quá

trình xác lập và thực thi chủ quyền biển đảo

Tổ quốc một cách hòa bình và liên tục đó là

vào thời nào và từ khi nào?

HS trả lời: Từ thời Nguyễn (thế kỉ XVII) đến

triều Nguyễn (nửa đầu thế kỉ XIX)

Vận dụng kiến thức môn Âm nhạc: Hãy kể

tên những bài hát về người lính hải quân và

biển đảo Việt Nam?

HS trả lời:“Gần lắm Trường Sa”,“Tổ quốc

nhìn từ biển”,…và về tổ quốc Việt Nam: “Ca

ngợi Tổ quốc”, “Việt Nam quê hương tôi”,

Vận dụng kiến thức môn Mĩ thuật: Qua các

bức tranh về biển đảo, chiến sỹ hải quân, anh

bồ đội cụ Hồ nói lên điều gì?

Vận dụng kiến thức môn Giáo dục công dân

năng tự nhận thức bản thân, kĩ năng xử lí tình

huống, kĩ năng giải quyết vấn đề, kỹ năng giao

tiếp…

?- Xác định vị trí giới hạn của Biển Đông?

?- Xác định các eo biển thông với Thái Bình

Dương, Ấn Độ Dương, các vịnh biển lớn?

?- Cho biết diện tích phần biển thuộc lãnh thổ

Việt Nam? Vị trí của biển Việt Nam tiếp giáp với

vùng biển của những nước nào bao quanh Biển

Đông?

- HS báo cáo -> Nhận xét GV chuẩn kiến thức

+ Biển Việt Nam nằm trong Biển Đông có ranh

giới chưa được thống nhất, chưa được xem xét

riêng biệt như phần đất liền mà xét chung trong

Biển Đông

* GV: Biển Đông đã và đang là vùng biển chung

của các quốc gia trong khu vực Vì thế, các vấn đề

của Biển Đông cần được các nước trong khu vực

đàm phán trên tinh thần cầu thị, tôn trọng chủ

quyền và lợi ích của nhau, tuân thủ pháp luật quốc

tế Các yêu sách biển vô lý và đi ngược lại các

quy định của luật biển quốc tế như “đường lưỡi

bò” sẽ không thể có chỗ đứng trong thế giới hiện

đại

?- Cho biết biển Việt Nam tiếp giáp với vùng biển

của những quốc gia nào?

- Trung Quốc, Philippin, Malaixia, Inđônêxia,

Đông Timo, Campuchia

?- Nước ta có đường bờ biển dài bao nhiều km?

?- Có bao nhiều tỉnh, thành giáp biển?

- Cả nước có 28 tỉnh thành phổ giáp biển Có bờ

biển dài 3.260 km, vùng biển rộng khoảng 1 triệu

km2,

- GV giới thiệu sơ đồ lát cắt ngang vùng biển Việt

Nam (Xem phụ lục ảnh màu – Hình 7 ) Dựa vào

1 Đặc điểm chung của vùng biển Việt Nam

a Diện tích, giới hạn:

- Biển Việt Nam có diệntích khoảng 1 triệu km2

- Là 1 bộ phận của BiểnĐông

*Biển Đông: Là biểnlớn, diện tích khoảng3.447.000km2, tương đốikín nằm trải rộng từ xíchđạo tới chí tuyến Bắc.Vùng biển Việt Nam làmột phần của Biển Đôngrộng khoảng 1 triệu km2

lát cắt kể tên các bộ phận của vùng biển nước ta?

- Bao gồm: Vùng nội thủy; Vùng lãnh hải; Vùng

tiếp giáp lãnh hải; Vùng đặc quyền kinh tế; Thềm

lục địa

Vận dụng kiến thức môn Lịch sử 8: Trong Lịch

sử lớp 8 bài nào nói đến từ khi giành quyền tự

chủ lâu dài đã xác định hải giới và chú trọng bảo

vệ chủ quyền trên biển?

HS trả lời:“Quá trình hình thành và phát triển

của nhà nước phong kiến Việt Nam”; “Tình hình

chính trị kinh tế văn hóa dưới triều Nguyễn nửa

đầu thế kỉ XIX”.

Vận dụng kiến thức môn Ngữ văn 8: Bài “Bình

Ngô Đại Cáo” của Nguyễn Trãi nói lên điều gì?

HS trả lời: là một tác phẩm minh chứng, là lời

khẳng định, là bản tuyên ngôn hùng hồn về chủ

quyền của dân tộc

Vận dụng môn Giáo dục công dân 9: Thông qua

các bài học các em hiểu được gì?

HS trả lời: Hiểu được trách nhiệm của công dân,

đối với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Việt Nam xã hội chủ nghĩa Yêu quý quê hương,

đất nước, tự hào về truyền thống tốt đẹp của dân

Ví dụ 1: Sau khi học xong Bài 22: Việt Nam – Đất nước, con người.

Giáo viên giao bài tập 3 (Trang 80 sách giáo khoa): Hãy sưu tầm một số bài thơ,bài ca dao, bài hát ca ngợi đất nước ta và trách nhiệm của thanh niên đối vớiviệc giữ gìn và bảo vệ chủ quyền biển đảo trong thời kì hiện nay

Gợi ý: Học sinh vận dụng kiến thức môn Ngữ văn: Dựa vào các bài

thơ nói về chủ quyền biển đảo như: “Tiếng nói Việt Nam ở Trường Sa”, “Tổ Quốc nhìn từ biển”,…và những tác phẩm trong chương trình Ngữ văn lớp 6 như: “Cô Tô” của Nguyễn Tuân hay Ngữ văn 7:“Sông núi nước Nam” của Lý Thường Kiệt, Ngữ văn 8 với văn bản “Quê Hương”của Tế Hanh…

Ví dụ 2: Sau khi học xong Bài 23: Vị trí, giới hạn, hình dạng lãnh thổ Việt Nam

Giáo viên giao bài tập 3 (Trang 86 sách giáo khoa): Vị trí địa lí và hìnhdạng lãnh thổ Việt Nam có những thuận lợi và khó khăn gì cho công cuộc xâydựng và bảo vệ tổ quốc ta hiện nay?

Học sinh: Dựa vào kiến thức môn Lịch sử, Giáo dục công dân, Kỹ năngsống, để giải thích thêm về vị trí gần trung tâm khu vực Đông Nam Á- vị tríchiến lược quan trọng trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

2.3.4 Giải pháp 4: Tổ chức các hoạt động ngoại khóa về ý thức bảo vệ chủ quyền dân tộc.

* Ngoại khóa theo lớp (Tổ chức vào tiết hoạt động ngoài giờ lên lớp) Thành phần: Mời BGH nhà trường, cô giáo: Vũ Thị Thuyên (GVCN lớp 8A), cô giáo: Trần Thị Thủy (giáo viên giảng dạy môn Địa lý),23 học sinh lớp 8A.

Hình thức tổ chức: Thi trả lời câu hỏi; Thi làm tuyên truyền viên.

Dưới đây là nội dung sinh hoạt của tập thể lớp 8A, trường THCS Hà Lan22/12/2018:

Hoạt động 1: Khởi động

Hát tập thể bài: “Nối vòng tay lớn”

- Tuyên bố lý do, giới thiệu đại biểu:

- Giới thiệu về thể lệ cuộc thi:

Phần 1: Có 10 câu hỏi, các tổ bấm chuông để trả lời nhanh các câu hỏi, tổ nào

nhanh tay bấm chuông trước được quyền trả lời, mỗi câu trả lời đúng được 10 điểm

Phần 2: 3 tổ cùng tham gia làm tuyên truyền viên, mỗi tổ cử một bạn đại

diện lên trình bày Thời gian tối đa cho mỗi tổ trình bày là 5 phút

Hoạt động 2: Thi trả lời câu hỏi: “EM YÊU TỔ QUỐC VIỆT NAM”

Bấm chuông trả lời các câu hỏi:

Câu hỏi 1: Quần đảo Trường Sa hiện nay thuộc tỉnh nào của nước ta?

Đáp án: Khánh Hòa

Câu hỏi 2: Vùng biển Việt Nam thuộc biển nào?

Đáp án: Biển Đông

Câu hỏi 3: Lãnh Hải là vùng biển có chiều rộng bao nhiêu hải lí tính từ đường

cơ sở ra phía biển?

Việt Nam chung Biển Đông với 8 quốc gia nằm ven bờ Biển Đông: Trung Quốc,

Philipin, Malaixia, Brunây, Xingapo, Inđônêxia, Thái Lan, Campuchia

Câu hỏi 6: Thanh Hóa có chung biên giới quốc gia với nước nào?

Đáp án: CHDCND Lào

Câu hỏi 7: Đây là Hiệp ước quốc tế được tạo ra trong Hội nghị về Luật biển

Liên Hợp Quốc lần thứ 3 diễn ra từ năm 1973 – 1982 (còn gọi là UNCLOS).Hiệp ước này có tên là gì?

Đáp án: Công ước Luật biển năm 1982

Câu hỏi 8: Bờ biển Việt Nam có chiều dài khoảng bao nhiêu km?

Câu hỏi 9: Hiện nay Việt Nam đang thực hiện chủ quyền và đóng giữ bao nhiêu

đảo tại quần đảo Trường Sa?

Đáp án: 21

Câu hỏi 10: Tỉnh Thanh Hóa có bao nhiêu thành phố, huyện, thị xã?

Đáp án: 2 Thành phố, 24 huyện, 1 thị xã

Hoạt động 3: Thi làm tuyên truyền viên giỏi

Mỗi tổ cử một học sinh đại diện lên bảng trình bày trong vòng 5 phút:

Nội dung trình bày: Học sinh Việt Nam cần có ý thức và trách nhiệm như thế nào trong sự nghiệp bảo vệ chủ quyền biển, đảo của nước ta trên Biển Đông?

Nội dung phải đảm bảo: Bài tuyên truyền phải nêu được vai trò củaviệc bảo vệ chủ quyền biển, đảo của nước ta trên Biển Đông; Nêu lên vai trò củahọc sinh đối với vấn đề bảo vệ chủ quyền dân tộc; Lời kêu các bạn học sinh cóhành động để chung tay bảo vệ chủ quyền dân tộc

Sau đó, giáo viên nhận xét, đánh giá kết quả của các tổ

Kết thúc hoạt động: 5 phút

- Công bố kết quả; Mời BGH trao thưởng

- Người điều khiển tuyên bố kết thúc cuộc thi

* Ngoại khóa toàn trường

Giáo viên tham mưu cho Hiệu trưởng nhà trường, tổ chức ngoại khóa tìmhiểu về biển, đảo vào một tiết chào cờ

Hình thức tổ chức: Biểu diễn tiểu phẩm; Câu hỏi giao lưu; Chương trình

hành động

Hoạt động 1: Học sinh biểu diễn tiểu phẩm:“Tất cả vì biển đảo quê hương”.

-Tiểu phẩm gồm các vai như sau:

+ HS Vinh: Bố

+ HS Tiến: Hoàng (con)

+ Các HS Linh, Huệ, Mi: vai các bạn học sinh

- Nội dung tiểu phẩm:

Bố:(đang xem ti vi về chương trình tuyên truyền biển đảo của các bạn HS) và

gọi Hoàng khi vừa hết tiếng nhạc: Hoàng đâu? Ra đây bố bảo

Hoàng: Dạ… Bố gọi con có việc gì ạ?

Bố: Bố nghe nói dạo này ở các trường học đang đẩy mạnh việc tuyên truyền bảo

vệ chủ quyền biển đảo cho học sinh Như lúc nãy bố vừa xem chương trình văn nghệ về biển đảo ở VTV3 rất hay Vậy trường con học có tổ chức hoạt động gì không?

Hoàng: Thưa bố, sắp tới trường con có tổ chức Liên hoan các đội tuyên truyền

với chủ đề “Em yêu biển đảo quê em” ạ Con cũng định chiều nay xin bố đi tập

kịch để biểu diễn tuyên truyền về biển đảo.

Các bạn học sinh ( Linh, Huệ, Mi): Hoàng ơi, bạn có nhà không?

Hoàng: Ơi! Tớ ra đây.

Các bạn học sinh (Linh,Huệ, Mi): (bước vào trước mặt bố Hoàng nói đồng thanh) Chúng cháu chào bác ạ!

Hoàng: Bố cho con đi tập kịch cùng các bạn con nhé!

Bố: Không được… Không được Chiều nay còn nhiều việc nhà phải dọn lắm

Bố: Nước Việt Nam chúng ta có Biển Đông nhưng bố không biết nó rộng lớn

bao nhiêu và vai trò của nó là gì?

Hoàng: Thưa Bố, Biển Đông là biển lớn rộng 3.447.000 km2 Biển nước ta là một bộ phận của Biển Đông có diện tích khoảng 1 triệu km2, mở rộng về phía Đông và Đông Nam Nó có vai trò hết sức quan trọng trong phát triển kinh tế-

xã hội và an ninh quốc phòng

Biển Đông là kho muối vô tận, là nơi cung cấp nguồn hải sản rất quantrọng Ngoài ra, ven biển Việt Nam chứa đựng một tiềm năng to lớn về dầu mỏ,khí đốt và quặng sa khoáng như titan, sắt, mangan,…

Biển Đông còn có nhiều điều kiện để phát triển du lịch, còn tạo ra tiềmnăng vô cùng to lớn cho ngành giao thông hàng hải Việt Nam

Về mặt an ninh quốc phòng, Biển Đông đóng vai trò quan trọng là tuyếnphòng thủ hướng đông của đất nước Các đảo và quần đảo trên Biển Đông, đặcbiệt là quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa, không chỉ có ý nghĩa trong việc kiểmsoát các tuyến đường biển qua lại Biển Đông mà còn có ý nghĩa phòng thủ chiếnlược quan trọng đối với Việt Nam

Bố: (Vẻ mặt tươi cười) Bây giờ bố đã hiểu! Các con hãy tập kịch cho tốt nhé Hoàng và các bạn:(vui vẻ đồng thanh nói) Chúng con cảm ơn bố ạ!

Hoạt động 2:Câu hỏi giao lưu

Câu 1: Thanh Hóa có các cảng biển nào?

Câu 2: Em hãy kể tên bài thơ, bài hát về biển – đảo mà em biết?

Hoạt động 3:Nêu chương trình hành động: Tổng phụ trách Đội nêu các nội

dung:

- Thi tìm hiểu kiến thức về biển, đảo quê hương em

- Tổ chức cho học sinh dọn vệ sinh Đình Làng Gạo, thăm các gia đìnhthương binh, liệt sĩ, gia đình có công với cách mạng trong xã Hà Lan

*Tổ chức cho HS thi viết bài tuyên truyền, vẽ tranh cổ động về biển, đảo, bảo vệ

môi trường để nâng cao ý thức bảo vệ chủ quyền dân tộc.

- Tổ chức viết bài tuyên truyền (Phối hợp với giáo viên dạy môn Ngữ văn) + Tổ chức cho học sinh viết bài theo nội dung cần đạt được: “Viết bài về chủ đề Anh bộ đội Cụ Hồ và bảo vệ chủ quyền biển - đảo”.

+ Đánh giá bài tuyên truyền: GV bộ môn cùng nhóm GV văn là cô TrầnThị Thủy, Lê Thị Hội, Vũ Thị Thuyên cùng đánh giá bài viết của HS

+Phổ biến bài viết hay: GV lựa chọn bài viết của em Hoàng Thị Thanh

-học sinh lớp 8A phổ biến trước toàn trường.(Phần phụ lục)

- Tổ chức thi vẽ tranh: (Phối hợp với giáo viên dạy môn Mỹ thuật)

+ Nội dung của bức tranh:“Vẽ tranh về chủ đề Anh bộ đội Cụ Hồ và bảo vệ chủ quyền biển- đảo”

+ Tổ chức cho học sinh thi vẽ (Thời gian: 60 phút; tranh vẽ trên khổ giấy A3)+ Tổ chức đánh giá (nhờ giáo viên Mỹ thuật)

+ Trưng bày tranh đẹp, thể hiện rõ nội dung tuyên truyền cho HS nhà trườngtham quan Dưới đây là hai bức tranh của HS:

Tác phẩm: Anh bộ đội Cụ Hồ - Phạm Thị Huệ- Lớp 8A

Tác phẩm: Bảo vệ bờ biển –Nguyễn Như Quỳnh - lớp 8A