Điều nàyđặt ra yêu cầu đối với mỗi nhà trường là phải tiến hành các hoạt động GD bám sátphương châm "học đi đôi với hành", song song với dạy kiến thức cơ bản phải gắnliền với GD kỹ năng
Trang 17 2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 3
8 2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh
10 2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động
giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường
Trang 21 Mở đầu 1.1 Lí do chọn đề tài
Ở bất kỳ quốc gia nào giáo dục (GD) đào tạo luôn được xem là quốc sách hàngđầu và Việt Nam cũng không phải ngoại lệ Đại hội khóa XII của Đảng đã đề raphương hướng: " giáo dục là quốc sách hàng đầu, phát triển giáo dục và đào tạonhằm nâng cao dân trí đào tạo nhân lực bồi dưỡng nhân tài chuyển mạnh quá trìnhgiáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩmchất người học Phát triển giáo dục và đào tạo phải gắn với nhu cầu phát triển kinh
tế xã hội xây dựng và bảo vệ tổ quốc với tiến bộ khoa học công nghệ trong nhữngnăm tới Tạo chuyển biến căn bản mạnh mẽ về chất lượng hiệu quả giáo dục và đàotạo Phấn đấu đến năm 2030 nền giáo dục Việt Nam đạt trình độ tiên tiến trong khuvực" [4]
Hiện nay Bộ GD và Đào tạo Đang gấp rút thực hiện những khâu cuối cùng trongviệc hoàn thành chương trình và sách giáo khoa mới để thực hiện bắt đầu từ nămhọc 2019 – 2020 ở lớp 1 của bậc tiểu học, từ năm học 2020 – 2021 sẽ thực hiện từlớp 6 bậc trung học cơ sở (THCS) Chương trình GD THCS giúp học sinh pháttriển các phẩm chất năng lực đã được hình thành và phát triển ở bậc tiểu học, giúpcác em tự điều chỉnh bản thân theo các chuẩn mực chung của xã hội, biết vận dụngcác phương pháp học tập tích cực để hoàn chỉnh tri thức và kỹ năng nền tảng; họcsinh có định hướng nghề nghiệp để xác định con đường tương lai sau này Điều nàyđặt ra yêu cầu đối với mỗi nhà trường là phải tiến hành các hoạt động GD bám sátphương châm "học đi đôi với hành", song song với dạy kiến thức cơ bản phải gắnliền với GD kỹ năng sống, giá trị sống cho học sinh, vừa dạy chữ vừa dạy người.Chính vì lẽ đó hoạt động GD ngoài giờ lên lớp (GDNGLL) có một vị trí đặc biệtquan trọng trong GD phổ thông mà theo chương trình và sách giáo khoa mới thì một
số nội dung thuộc hoạt động GDNGLL được đưa vào chương trình chính khóa ởmôn học hoạt động trải nghiệm sáng tạo Thông qua các hoạt động GDNGLL các
kỹ năng sẽ được hình thành và phát triển một cách vững chắc hơn, hình thành thành
và củng cố các phẩm chất và năng lực mong muốn trong chương trình GD chínhkhóa, từ đó các em có cơ hội, có điều kiện để củng cố mở rộng và khơi sâu các kiếnthức Tham gia vào các hoạt động GDNGLL thực sự sẽ giúp học sinh cảm nhậnđược "mỗi ngày đến trường là một ngày vui", góp phần vào công cuộc xây dựngtrường học thân thiện, học sinh tích cực, hoàn thành mục tiêu mà ngành GD đã đềra
Qua các hoạt động, qua thực tiễn công tác và sự tìm tòi nghiên cứu triển khai cóhiệu quả các hoạt động GDNGLL tôi đã có sáng kiến kinh nghiệm: "Một số biện pháp của tổng phụ trách Đội giúp nâng cao hiệu quả trong hoạt động GD ngoài giờ lên lớp ở trường THCS Kỳ Tân, Bá Thước".
1.2 Mục đích nghiên cứu.
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng hoạt động GDNGLL tại trường trunghọc cơ sở Kỳ Tân đề xuất những giải pháp thích hợp để nâng cao chất lượng hiệuquả công tác, góp phần nâng cao chất lượng GD toàn diện cho học sinh từ đó gópphần nâng cao chất lượng GD chung của nhà trường
Trang 31.3 Đối tượng nghiên cứu.
Nghiên cứu hoạt động GDNGLL ở trường trung học cơ sở Kỳ Tân, xã Kỳ Tân,huyện Bá Thước
1.4 Phương pháp nghiên cứu.
Nghiên cứu các tài liệu văn bản về đường lối của Đảng, chính sách pháp luật củaNhà nước và quy chế, quy định, nội quy của ngành
Nghiên cứu cơ sở thực tiễn thực trạng hoạt động GDNGLL ở trường trung học
cơ sở Kỳ Tân, Bá Thước, Thanh Hóa
Sử dụng phương pháp thống kê thu thập xử lý số liệu
Sử dụng phương pháp tổng kết rút kinh nghiệm: đề ra những giải pháp nhằmnâng cao chất lượng hoạt động GDNGLL ở trường trung học cơ sở
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm 2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.
Theo nghĩa hẹp: "Hoạt động GDNGLL là những hoạt động GD được tổ chứctheo các chủ đề GD từng tháng với thời lượng 4 tiết/ tháng" [7] Với quan niệm nàythì hoạt động GDNGLL, hoạt động tự chọn, hoạt động tập thể và các hoạt động củacác tổ chức đoàn thể là những hoạt động GD độc lập với nhau trong nhà trườngkhông thuộc hoạt động GDNGLL của học sinh
Theo nghĩa rộng hoạt động GD bao gồm hoạt động GD trong và NGLL nhằmrèn luyện đạo đức phát triển năng lực bồi dưỡng giá trị sống, hình thành kỹ năngsống và các phẩm chất năng lực ở học sinh."Hoạt động GDNGLL bao gồm hoạtđộng ngoại khóa, hoạt động vui chơi thể dục thể thao, tham quan du lịch, giao lưuvăn hóa, hoạt động bảo vệ môi trường, lao động công ích và các hoạt động xã hộikhác” [7] Theo quan niệm này thì ngoài hoạt động dạy học các môn học bắt buộc
và dạy học tự chọn trong chương trình GD thì tất cả các hoạt động khác của họcsinh ở trong và ngoài nhà trường có sự hướng dẫn của thầy cô giáo và cán bộchuyên môn đều là hoạt động GDNGLL
Có thể kể đến một số hoạt động tại trường của học sinh thuộc hoạt độngGDNGLL như sau:
+ Hoạt động văn hóa, nghệ: Sinh hoạt 15 phút, sinh hoạt cuối tuần, sinh hoạt toàntrường dưới cờ, múa hát sân trường, tập thể dục giữa giờ, các trò chơi dân gian giữagiờ, diễn văn nghệ, kịch, tiểu phẩm, sinh hoạt câu lạc bộ
+ Các hoạt động nghi lễ của Đội: phút sinh hoạt truyền thống Đội, kể chuyệntruyền thống, đại hội cháu ngoan Bác Hồ
+ Các hoạt động phong trào, cuộc thi: Học sinh tham gia các phong trào thi đua20/11, 22/12, 26/3 tham gia các cuộc thi viết thư UPU, nét đẹp đội viên, thi tìmhiểu về Đảng, Bác Hồ, tìm hiểu 990 năm danh xưng Thanh Hóa, hoạt động nghiêncứu khoa học; trò chơi dân gian, trò chơi lớn: hành trình khám phá, cuộc đua kỳthú…
+ Các hoạt động về nguồn, hoạt động xã hội, hoạt động từ thiện nhân đạo: Thămquan, tôn tạo, bảo vệ di tích lịch sử địa phương; chăm sóc, giúp đỡ bà mẹ Việt Namanh hùng, gia đình có công với cách mạng; quyên góp ủng hộ bạn nghèo, hoạt độnghướng về biển đảo tổ quốc…
Trang 42.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
2.2.1 Thuận lợi
Trường trung học cơ sở Kỳ Tân luôn nhận được sự quan tâm chỉ đạo của các cấp
ủy Đảng chính quyền, của phòng GD đào tạo huyện Bá Thước, sự ủng hộ nhiệt tìnhcủa các tầng lớp nhân dân nói chung và của hội cha mẹ học sinh nói riêng Công tác
xã hội hóa GD có nhiều bước tiến triển thuận lợi
Ban giám hiệu nhà trường có năng lực chuyên môn, quản lý tốt và có tâm huyết;linh hoạt sáng tạo trong công tác quản lý, chỉ đạo, xây dựng phát và triển nhàtrường Luôn đặt các hoạt động GD của nhà trường nói chung và hoạt độngGDNGLL nói riêng lên hàng đầu Nhận thức của cán bộ giáo viên về vai trò và tầmquan trọng của hoạt động GDNGLL đối với học sinh ngày càng được nâng cao Đặcbiệt Nhà trường luôn đề cao vai trò của tổng phụ trách Đội và các hoạt động củaĐội nói chung
Chất lượng GD mọi mặt của nhà trường ngày một được nâng cao, từ năm học
2016 – 2016 đến nay liên tiếp đạt danh hiệu tập thể lao động tiên tiến cấp huyện.Hiện nay nhà trường đang trên đà phấn đấu trở thành trường chuẩn quốc gia Độingũ cán bộ giáo viên nhân viên của nhà trường có phẩm chất chính trị vững vàng,năng lực chuyên môn tốt Phong trào thi đua dạy tốt học tốt trong nhà trường luônđược chú trọng và thực hiện sôi nổi, nề nếp kỷ cương nhà trường luôn được duy trì
và phát huy tốt
Bản thân tôi đã được đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng nghiệp vụ công tác Đội vàthường xuyên được tham gia các lớp tập huấn do phòng GD tổ chức Năm học 2017– 2018 tôi đã tham gia thi và được công nhận là giáo viên làm tổng phụ trách Độigiỏi cấp tỉnh, điều đó đã giúp tôi có thêm động lực để tiếp tục phấn đấu, nỗ lựcnhiều hơn nữa
Nhà trường nằm trong xã mục tiêu của dự án Tầm nhìn thế giới nên được sựquan tâm đầu tư về cơ sở vật chất, trang thiết bị và các điều kiện khác cho tổ chứcnhiều hoạt động mang tính GD cao Hoạt động GD kỹ năng sống giá trị sống, cáccuộc thi và các hoạt động trải nghiệm sáng tạo luôn luôn được quan tâm tổ chức Các em học sinh của nhà trường có truyền thống chăm ngoan, đi học chuyêncần, rất cần cù chịu khó, ham học hỏi Phần lớn các em ý thức được vai trò, ý nghĩa
và tầm quan trọng của việc học tập cũng như tham gia các hoạt động GDNGLL Ýthức được vai trò của giá trị sống và kỹ năng sống; các phẩm chất và năng lực đốivới cuộc sống sau này Các phong trào cuộc thi của cán bộ giáo viên và học sinh củanhà trường luôn đạt kết quả cao và được xếp thứ hạng cao trong huyện
2.2.2 Khó khăn
Bên cạnh những thuận lợi như trên nhà trường còn gặp không ít khó khăn:
Nhà trường đóng trên địa bàn xã vùng cao, xa xôi và khó khăn nhất huyện Độingũ giáo viên của trường còn thiếu so với định biên và thường xuyên biến động.Chất lượng giáo viên chưa đồng đều, một số giáo viên chưa tích cực đổi mớiphương pháp dạy học và phương pháp tổ chức các hoạt động cho học sinh Nhàtrường đang có giáo viên bị bệnh nặng định kỳ phải đi điều trị ở tuyến trung ương
Cơ sở vật chất, kinh phí phục vụ cho các hoạt động GDNGLL còn thiếu thốn, eohẹp và chưa thực sự chủ động Điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương còn rấtkhó khăn; khả năng quan tâm của phụ huynh đến GD còn khiêm tốn
Trang 5Học sinh là con em dân tộc thiểu số, tỉ lệ hộ nghèo rất cao, đời sống vật chất cònnhiều thiếu thốn nên ảnh hưởng lớn đến học tập và các hoạt động khác.
Còn nhiều học sinh không muốn tham gia hoạt động, các em thường nhút nhát, tỏ
ra ngại ngùng và hay e thẹn Vẫn còn có học sinh hiếu động, hay gây gổ, nghịchphá nên việc tổ chức các hoạt động GDNGLL, GD ý thức tự quản, nề nếp gặpkhông ít khó khăn
Nhiều học sinh vào các buổi chiều phải tham gia các công việc giúp đỡ gia đìnhnên không thường xuyên tham gia được các hoạt động GDNGLL khi nhà trường tổchức Thời gian học bài, chuẩn bị bài và chuẩn bị các điều kiện khác cho các hoạtđộng cũng vì thế mà bị thu hẹp lại
Một bộ phận nhỏ đội viên học sinh có biểu hiện sai lệch về tác phong, lối sốngthích đua đòi, sa vào game online và mạng xã hội, có dấu hiệu muốn bỏ học…
2.2.3 Thực trạng Hoạt động GDNGLL trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Qua việc theo dõi hoạt động GDNGLL ở trường trung học cơ sở Kỳ Tân rồi khảosát thực tế tôi thu được những kết quả như sau:
Năm học
Tổng số HS
Nếu tổ chức thìđược tham gia cáctrò chơi nếu không
tổ chức thì được vềsớm hoặc ở nhà làmviệc khác
Mất thời gian,giành thời gian
để học và làmviệc khác giúp
đỡ bố mẹ
Từ những số liệu thu thập được có thể thấy vẫn còn nhiều học sinh chưa thực sự
ý thức được vai trò và tầm quan trọng của các hoạt động GDNGLL đối với sự pháttriển toàn diện của bản thân Nhiều em tham gia nhưng chưa thực sự tích cực vẫncòn mang tính chiếu lệ, đối phó, làm qua loa hời hợt vì nhiều lý do như sức ép thiđua hoặc bị bạn bè chỉ trích, bố mẹ quát mắng mà không phải xuất phát từ nhu cầuphát triển của mình Điều đó đã làm tôi luôn băn khoăn trăn trở rằng cần phải đổimới và nâng cao hiệu quả trong các hoạt động GDNGLL để lôi cuốn học sinh đồngthời làm cho các em hiểu rõ, hiểu đúng về ý nghĩa và tầm quan trọng của các hoạtđộng GD này đối với sự phát triển một cách toàn diện ở học sinh đáp ứng yêu cầuđổi mới và đòi hỏi của thực tiễn xã hội
2.3 Các sáng kiến kinh nghiệm và hoặc các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề nâng cao hiệu quả trong hoạt động GD ngoài giờ lên lớp ở trường THCS Kỳ Tân, Bá Thước
Trang 62.3.1 Tổng phụ trách đội phải làm tốt vai trò chủ đạo trong các hoạt động GDNGLL cho học sinh.
Trong mọi hoạt động GDNGLL tổng phụ trách đội vừa là người lập kế hoạch,triển khai các kế hoạch đến toàn thể cán bộ giáo viên và học sinh lại vừa phải làngười kiểm tra giám sát công tác chuẩn bị, tập luyện ở các đơn vị lớp, các nhóm họcsinh; tổ chức tổng kết đánh giá hoạt động và rút kinh nghiệm Để thực hiện đượcnhiệm vụ khó khăn và nặng nề này thi tổng phụ trách đội cần phải thực hiện tốtnhững yêu cầu như sau:
Tham gia đầy đủ nghiêm túc và có chất lượng các lớp các khóa tập huấn do cấptrên tổ chức Đây chính là một yêu cầu quan trọng đầu tiên bởi lẽ các lớp, các khóatập huấn sẽ trang bị cho tổng phụ trách đội các kiến thức và kỹ năng cần thiết cácyêu cầu nhiệm vụ và đặc biệt là những đổi mới cần phải cập nhật bổ sung để quátrình xây dựng kế hoạch và tổ chức các hoạt động sau này luôn đi đúng hướng vàđạt hiệu quả cao Khi tổ chức tránh được những sự thiếu sót, tránh những vấp vápkhông đáng có
Tích cực học tập nghiên cứu các chủ trương đường lối chính sách của Đảng vànhà nước liên quan đến GD Nghiên cứu kĩ các văn bản chỉ đạo của ngành cho côngtác GD trong năm học cũng như những kế hoạch chiến lược dài hạn và xu hướngphát triển đổi mới của ngành Tích cực tìm hiểu học hỏi kỹ năng nghiệp vụ từ cácđồng chí trong ban chấp hành đoàn và hội đồng đội cấp xã Tích cực học tập traođổi kinh nghiệm với các đồng nghiệp trong "làng" tổng phụ trách Đội, học hỏi kinhnghiệm ở những giáo viên chủ nhiệm có bề dày thành tích; tích cực dự giờ và trựctiếp tham gia các tiết hoạt động GDNGLL hàng tháng khi các lớp tổ chức
Tổng phụ trách đội phải thực sự nắm bắt được tình hình kinh tế xã hội của địaphương và thường xuyên cập nhật khi có những biến động để có thể lên và điềuchỉnh kế hoạch một cách phù hợp và sát thực tiễn nhất Nắm bắt được tình hình họcsinh đặc biệt là những hoàn cảnh éo le những trường hợp cá biệt; nắm bắt được sựthay đổi ở học sinh, đặc biệt là nhanh chóng tiếp cận nắm bắt tình hình đối với họcsinh mới vào đầu cấp Để có thể làm tốt việc này bản thân tôi đã phối kết hợp mộtcách chặt chẽ và nhịp nhàng với các tổ chức xã hội ở trong và ngoài nhàtrường; tranh thủ sự giúp đỡ ủng hộ của các tổ chức của các bậc phụ huynh tronghoạt động của mình Thường xuyên tổ chức các buổi sinh hoạt ban chỉ huy liên Đội,tha gia vào các buổi sinh hoạt 15 phút, các hoạt động vui chơi giữa giờ và các hoạtđộng thể thao buổi chiều với các lớp…
2.3.2 Làm tốt công tác xây dựng kế hoạch hoạt động
Bản kế hoạch chính là khâu chuẩn bị quan trọng cho tất cả các hoạt động xuyênsuốt cũng như hoạt động cụ thể Sự thành công hay thất bại của mỗi hoạt động chịu
sự chi phối ngay từ khi lập kế hoạch Có kế hoạch tốt là đã đảm bảo tới 50% thắnglợi
Ngay từ đầu năm học tôi đã xây dựng được các kế hoạch xuyên suốt cho cả nămmột cách phù hợp và khoa học để trình và tham mưu cho ban giám hiệu nhà trường
về các hoạt động GDNGLL Bản kế hoạch dài hạn cả năm được xem là xươngsống cho các hoạt động trong năm học, chính vì vậy cần xác định và vạch ra nhữngphong trào, hoạt động, cuộc thi thể hiện rõ mục tiêu phương hướng cho cả một nămhọc Bản kế hoạch này cần được đầu tư nghiên cứu kỹ và có sự thống nhất cao độ
Trang 7Hoạt động "hành quân thần tốc" trong trò chơi cuộc đua kỳ thú
giữa các lực lượng GD trong và ngoài nhà trường đặc biệt là sự đồng ý phê duyệtcủa chi bộ và ban giám hiệu
Ở mỗi giai đoạn, mỗi phong trào, cuộc thi hoặc mỗi hoạt động cần phải có kếhoạch chi tiết cụ thể riêng và được triển khai sâu rộng đến toàn thể học sinh vànhững người có liên quan trong quá trình tổ chức một cách kịp thời Với bản kếhoạch chi tiết cụ thể cần xác định một cách chính xác mục tiêu, thời gian, nội dungkhối lượng công việc, số người tham gia và các hạng mục, yêu cầu cần chuẩn bị.Lường trước những tình huống có thể xảy ra, những khó khăn mà người tổ chức vàngười tham gia có thể gặp phải Đặc biệt không thể thiếu các phương án dự phòngnhư khi có kế hoạch đột xuất của cấp trên hoặc do thời tiết xấu không thể tổ chứcngoài trời được… Bản kế hoạch này cần làm rõ nội dung, thể lệ, các yêu cầu khitham gia; phải có cơ cấu giải thưởng hoặc phần quà cho người chơi một cách hợp lý
và dự trù kinh phí để tổ chức Cần kịp thời nắm bắt những vướng mắc, băn khoăncủa các thành viên và có phương án giải quyết một cách hợp lý
Song song với quá trình lập kế hoạch và thiết kế các hoạt động tổng phụ trách độiphải chủ động tham mưu cho ban giám hiệu cũng như các tổ chức trong và ngoàinhà trường để nhận được sự quan tâm, chỉ đạo và sự phối hợp cần thiết Đặc biệtnhà trường vùng dự án của tổ chức Tầm nhìn thế giới nên từ khi xây dựng kế hoạchcho các hoạt động, tôi đã liên hệ chặt chẽ với tổ chức này để nhận được sự giúp đỡcần thiết, nhất là các trang thiết bị và kinh phí để tổ chức các hoạt động Tổng phụtrách đội phải thể hiện rõ vai trò trách nhiệm của người cán bộ chuyên môn tronghoạt động GDNGLL nói chung và công tác phong trào nói riêng
2.3.3 Đa dạng hóa các hình thức tổ chức một cách phù hợp và khoa học.
Nếu các hình thức tổ chức không được đa dạng hóa, các phong trào cuộc thiluôn lặp đi lặp lại trong năm hoặc qua các năm chắc chắn sẽ tạo nên sự nhàm chánđối với học sinh và không mang lại hiệu quả cao đối với việc GD các kỹ năng cầnthiết cũng như các phẩm chất và năng lực mong muốn ở người học Chính vì vậy
tổng phụ trách Đội phải thật sự năng động nhiệt tình, phải hi sinh thời gian và côngsức để không ngừng tìm tòi và nghiên cứu các phương pháp mới, cách làm hay từ
Trang 8nhiều kênh thông tin khác nhau như qua các lớp tập huấn qua trao đổi với đồngnghiệp và học thêm trên các phương tiện thông tin đại chúng, mạng xã hội…
Qua học hỏi nghiên cứu tôi đã tìm ra và có thể vận dụng một cách hiệu quảnhiều hoạt động bổ ích để tổ chức đồng thời có thể thu hút, lôi cuốn nhiều học sinhtham gia như:
- Các trò chơi: Đường lên đỉnh Olympia, Tìm kiếm tài năng, Đuổi hình bắt chữ,rung chuông vàng, Âm vang xứ Thanh, Trẻ em luôn đúng, Hành trình khám phá,Cuộc đua kỳ thú, bịt mắt đánh chiêng…
Học sinh biểu diễn văn nghệ trong hội thi phòng chống bạo lực học đường
- Hoạt động hội vui học tập, câu lạc bộ kỹ năng, phút sinh hoạt truyền thống Đội,hái hoa dân chủ, múa hát sân trường…
- Các hội thi vẽ tranh, văn hóa văn nghệ, nét đẹp đội viên, thi kéo tay hay làm,thi kĩ năng trại…
- Đẩy mạnh các hoạt động thể dục thể thao và các trò chơi dân gian đậm néttruyền thống của địa phương như: Kéo co, ném còn, đẩy gậy, bịt mắt bắt dê, chơikhăng, nhảy dây, chơi ô ăn quan, chơi đánh mằng, rồng rắn lên mây
2.3.4 Tổ chức tốt tiết sinh hoạt dưới cờ đầu tuần.
Tiết sinh hoạt dưới cờ hàng tuần đóng một vai trò hết sức quan trọng Đây là giờsinh hoạt tập thể với quy mô toàn trường nên cần được chuẩn bị chu đáo và thựchiện một cách nghiêm túc bài bản, đúng quy định theo các văn bản hướng dẫn Trong tiết sinh hoạt này tôi thực hiện các công việc đánh giá nhận xét hoạt độngcủa các lớp - chi Đội trong tuần vừa qua đồng thời đề ra phương hướng, kế hoạchhoạt động trong tuần mới Trong quá trình đánh giá nhận xét cần phải nghiêm túcchỉ ra những điểm hạn chế tồn tại, những việc chưa làm được, chỉ ra những lỗi màhọc sinh thường vi phạm Tuy nhiên cách đánh giá nhận xét mới là điều quan trọng,giáo viên tổng phụ trách cần lựa chọn cách đánh giá nhận xét sao cho khéo léo; vừachỉ ra được những hạn chế, bất cập, những lỗi vi phạm của học sinh lại vừa khônglàm cho các em thiếu tự tin chán nản, tự ti hoặc có tâm lý buông xuôi… Đặc biệt hếtsức lưu ý không được dùng lời lẽ, ngôn ngữ, và giọng điệu mang tính chất chì chiết,lăng mạ, xúc phạm đến học sinh Ngược lại cần phải nhắc nhở một cách nhẹ nhàngkhéo léo thể hiện sự tôn trọng đối với các em; quan trọng là giúp học sinh nhận ra
Trang 9được khuyết điểm, vi phạm, những mặt chưa tốt của mình để khắc phục Chẳng hạnnhư khi nhắc nhở, đánh giá những em vi phạm thì tôi có thể dùng các câu như: Điều
em (các em) thể hiện là chưa thực sự cố gắng, kết quả này chưa đúng với khả năng
và năng lực của em (các em), việc làm của em (các em) đã ảnh hưởng xấu đếnphong trào của lớp, hành động của em (các em) đã làm tổn hại đến bạn
Phải kích thích được tinh thần phấn đấu ý chí vươn lên để thực hiện phong tràochung, mục tiêu chung cuối cùng của tập thể lớp và nhà trường nhấn mạnh việcđộng viên, khích lệ hoặc khen thưởng đối với học sinh khi các em thực hiện tốt yêucầu về nề nếp, học tập, lao động, rèn luyện đạo đức hay có việc làm tốt cũng nhưkhi có thành tích Phải xem đây là biện pháp thúc đẩy các phong trào, cuộc vậnđộng, tạo động lực tiếp tục cố gắng ở các em Cần chú ý rằng khen chê phải đúnglúc đúng chỗ và có chừng mực tránh làm các em hiểu sai vấn đề dẫn đến tự ti hoặc
tự cao Kết quả của việc khen chê, thưởng phạt phải tạo động lực cho những hoạtđộng lần sau trở nên tốt hơn, hiệu quả hơn
Việc tổ chức tiết sinh hoạt dưới cờ đầu tuần cần đan xen các nội dung văn nghệ,trò chơi, đặc biệt là kể chuyện truyền thống, nêu gương người tốt việc tốt và gắn vớichủ đề chủ điểm của tháng theo hướng dẫn của hội đồng đội các cấp Để làm tốtđược việc này khi chuẩn bị đến một lớp nào đó sẽ trực vào tuần tới, tôi đã xát saotheo dõi và hướng dẫn sự chuẩn bị của lớp cho các tiết mục biểu diễn dưới cờ Yêucầu các tiết mục phải có chất lượng, mang lại sự thoải mái, vui tươi, sự phấn khích
để tạo động lực cho một tuần mới hiệu quả Tuyệt đối tránh làm đối phó, làm cho cólàm theo hình thức, chạy theo thành tích và chiếu lệ Để thực hiện tốt tiết sinh hoạtdưới cờ tổng phụ trách cần làm tốt công tác tham mưu với ban giám hiệu về việcphân bổ thời gian cho các hoạt động chính: Nhận xét đánh giá của đội, nhận xétđánh giá và phổ biến kế hoạch của nhà trường, sinh hoạt truyền thống Đội và cáchoạt động văn hóa văn nghệ
2.3.5 Thành lập và rèn luyện nhóm trẻ nòng cốt.
Trong nhà trường và liên Đội thường thành lập được các câu lạc bộ, nhóm sởthích như: Câu lạc bộ kỹ năng sống, câu lạc bộ thể dục thể thao, câu lạc bộ văn họcnghệ thuật, câu lạc bộ toán học, câu lạc bộ khéo tay… Việc thành lập một nhóm trẻnòng cốt sẽ không có gì quá khó khăn khi bám sát các câu lạc bộ này bởi lẽ ở câulạc bộ là tập hợp những trẻ có kiến thức kĩ năng và phẩm chất nhất định; các em lạiđược thường xuyên rèn giũa qua các buổi sinh hoạt câu lạc bộ của mình
Trang 10Thực tế ở nhà trường tôi đã thành lập một nhóm trẻ nòng cốt và hằng năm lại bổsung thêm các thành viên mới với vai trò tiên phong trong các phong trào, cuộc vậnđộng, cuộc thi ở lớp hoặc ở trường Với những thành viên thuộc câu lạc bộ Phátthanh măng non các em có nhiệm vụ tiếp tục phổ biến kế hoạch đến lớp, thậm chíđến từng học sinh Các em cũng có thể tham gia hoặc trở thành người dẫn chươngtrình chính thức, người quản trò tài ba trong các trò chơi Câu lạc bộ văn học nghệthuật có thể đảm nhận trách nhiệm biểu diễn các tiết mục văn nghệ, tiểu phẩm, hàikịch Câu lạc bộ Thể dục thể thao có thể tổ chức các trò chơi vận động, tập các bàimúa hát sân trường phức tạp, tham gia làm trọng tài…
Khi thành lập được nhóm trẻ nòng cốt này bản thân giáo viên tổng phụ trách
không những không tăng thêm công việc mà phần nào đó còn giảm đi áp lực chomình Bởi lẽ những công việc giao cho các em chính là những sở thích, là niềm đam
mê mà các em đang theo đuổi Các em rất chủ động trong việc chuẩn bị, luyện tập
và rèn giũa trau dồi kiến thức, kỹ năng của mình Khi được giao tổ chức một sựkiện, diễn đàn hay chương trình nào đó, bản thân tôi không còn bị động, phải gấpgáp chuẩn bị như trước đây mà đã có ngay những tiết mục, những hoạt động vớichất lượng tốt đã được chuẩn bị từ lâu Bản thân học sinh tham gia dẫn chương trìnhhoặc làm quản trò cho một số hoạt động nhất định cũng góp phần tăng thêm sự lôicuốn, sự mới mẻ với người tham gia
2.3.6 Tổ chức lồng ghép các hoạt động
Như đã nói ở trên hoạt động GDNGLL rất đa dạng và phong phú về hình thứcnội dung, cách tổ chức cũng như không gian và thời gian Để đảm bảo tổ chức đượcnhiều hoạt động GDNGLL mà không gây ảnh hưởng xấu đến các hoạt động học tậptrên lớp của học sinh thì việc biết lồng ghép, kết hợp các hoạt động sẽ là yếu tố, làđiều kiện đủ tạo nên sự thành công
Học sinh làm dẫn trình viên giúp hoạt động hấp dẫn hơn
Trang 11Học sinh vẽ tranh trong giờ sinh hoạt cuối tuần
- Lồng ghép trong giờ sinh hoạt 15 phút đầu buổi học: Lâu nay trong giờ sinhhoạt 15 phút các lớp thường tổ chức hát tập thể, đọc báo hoặc chữa bài tập lặp đi lặplại hàng tuần nên không tạo được động lực và sự hào hứng ở các em Trong giờ sinhhoạt 15 phút này tôi đã cho các em kết hợp kể chuyện, diễn kịch, tổ chức trò chơi…vừa để tạo không khí, sự tươi mới, vừa để tập dượt trước khi biểu diễn ở buổi sinhhoạt dưới cờ hoặc các buổi lễ khác
- Lồng ghép trong các giờ ra chơi: Trong giờ ra chơi 15 phút sau khi tập thể dụchoặc múa hát sân trường, khoảng thời gian còn lại tương đương với thời lượng rachơi giữa các tiết khác Với khoảng 5 phút các em vẫn hoàn toàn có thể thực hiệncác hoạt động bổ ích như chơi nhảy dây, chơi nhảy bước dài, đá cầu, chơi đánhmằng, đặc biệt là chơi cờ nhanh hay chơi ô ăn quan nhanh theo nhóm… Các hoạtđộng này đã tạo cho các em sự hứng thú, vui vẻ, tạo được sự đoàn kết, tinh thần tậpthể, đặc biệt là sự nhanh nhạy, sáng tạo Các hoạt động này cũng góp phần thu hút
sự tham gia của các thầy cô giáo trong trường, Qua đó tạo được sự gắn kết, gần gũigiữa thầy cô và học sinh; các em được phát triển các kỹ năng, tự bồi dưỡng phẩmchất và năng lực cho mình Để tiện cho việc tổ chức các hoạt động vui chơi trongkhoảng thời gian ngắn, tôi đã bố trí đồ dùng, vật liệu, dụng cụ cần thiết và sắp xếpmột cách khoa học để tránh làm mất thời gian chuẩn bị của các em như: Cho các emchuẩn bị sẵn dây nhảy, quân cờ, que tre… và để tại lớp Sơn sẵn các ô để các emchơi trò chơi ô ăn quan… Để tránh mất thời gian trong hoạt động tập thể dục - múahát sân trường tôi đã bố trí cho mỗi em đứng ở vị trí cố định Khi ở một vị trí nào
đó có học sinh vắng thì học sinh ở vị trí kế tiếp sẽ tự động thế vào Các lớp có nhiềuhọc sinh sẽ được bố trí đứng sang lớp khác để đảm bảo hàng lối được đều đẹp
- Lồng ghép trong các
tiết sinh hoạt cuối tuần:
Bình thường các tiết sinh
hoạt cuối tuần có thể trở
thành nỗi ám ảnh với một số
học sinh hay mắc lỗi hoặc
có điểm kém… Khi được
để có thể kéo dài thời gian tổ chức các trò chơi khác Mặt khác có những học sinh
cá biệt lại tỏ ra có năng lực trong một số trò chơi vận động, phản ứng nhanh; các em
đã phần nào nhận ra được giá trị của mình qua một số hoạt động này