Thực trạng vấn đề nghiên cứu: Hiện nay tình trạng học sinh cá biệt ở trường THCS Quảng Đông không còn hiếm, gần như lớp nào cũng có với xu thế ngày càng gia tăng, ví như trong năm học 20
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GD& ĐT THÀNH PHỐ THANH HÓA
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
KINH NGHIỆM GIÁO DỤC HỌC SINH CÁ BIỆT Ở LỚP 8B NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC HỌC
SINH Ở TRƯỜNG THCS QUẢNG ĐÔNG
Người thực hiện: Trịnh Thị Hân
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường THCS Quảng Đông
SKKN thuộc lĩnh vực: Chủ nhiệm
THANH HÓA, NĂM 2017
Trang 2M ỤC L ỤC
M ỤC L ỤC 2
PHẦN THỨ NHẤT: MỞ ĐẦU 3
1 Lý do chọn đề tài 3
2 Mục đích nghiên cứu: 3
3 Đối tượng nghiên cứu 3
4 Phương pháp nghiên cứu 3
PHẦN THỨ HAI: NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 3
I- Cơ sở lí luận của vấn đề 3
II- Thực trạng của vấn đề 4
II.1 Nguyên nhân khách quan 4
II.1.1.Nguyên nhân từ phía gia đình 4
II.1.2.Nguyên nhân từ phía nhà trường 5
II.1.3.Nguyên nhân từ phía môi trường xã hội 5
II.2.Nguyên nhân từ phía bản thân các em 5
III Các biện pháp giáo dục 5
III.1.Tìm hiểu kỹ từng đối tượng học sinh cá biệt 5
III.2.Phân nhóm đối tượng học sinh cá biệt 5
III.2.1 Dạng học sinh ương ngạnh do gia đình quá chiều chuộng 6
III.2.2 Dạng học sinh cá biệt do gia đình thiếu quan tâm 6
III.2.1 Dạng học sinh cá biệt do có hoàn cảnh gia đình khá đặc biệt 6
III.3 Tìm ra phương pháp giáo dục tối ưu nhất cho từng nhóm đối tượng 6
III.3.1.Biện pháp giáo dục bằng tâm lý 6
III.3.1.1 Dạng học sinh ương ngạnh do gia đình quá chiều chuộng 6
III.3.1.2 Dạng học sinh cá biệt do gia đình thiếu quan tâm 7
III.3.1.3.Dạng học sinh cá biệt do có hoàn cảnh gia đình khá đặc biệt 7
III.3.2.Giao nhiệm vụ và kiểm tra kết quả công việc 8
III.3.3.Yêu cầu các em viết nhật ký hàng ngày 8
III.3.4.Kết hợp giáo dục qua giáo viên bộ môn 8
III.3.5.Kết hợp với các ban ngành, các bộ phân trong và ngoài nhà trường 8
III.3.5.1.Kết hợp với tổ chức Đội thiếu niên 9
III.3.5.2.Kết hợp với các tổ chuyên môn 9
III.3.5.3.Kết hợp với hội khuyến học và hội phụ nữ xã 9
IV.Hiệu quả của SKKN đối với hoạt động giáo dục 10
PHẦN THỨ BA: KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 10
I.Kết luận 10
II.Kiến nghị 11
Trang 3PHẦN THỨ NHẤT: MỞ ĐẦU
I Lí do chọn đề tài:
Khái niệm “ Học sinh cá biệt ” được hiểu đó là những học sinh có cá tính khác biệt so với số đông học sinh bình thường Những học sinh này thường xuyên vi phạm nội qui, qui định của trường, của lớp Nói chung đây là những học sinh yếu về mặt đạo đức Thế nhưng thực tế trong các trường THCS hiện nay một bộ phận học sinh cá biệt dường như trường nào lớp nào và năm nào cũng có Vì vậy giáo dục đạo đức cho học sinh cá biệt là một trong những nhiệm vụ thiết yếu trong nhà trường nói chung và giáo viên chủ nhiệm nói riêng Bản thân tôi gặp không ít đối tượng học sinh cá biệt nhưng mỗi em một vẻ cá biệt khác nhau, đòi hỏi trong quá trình giáo dục phải có nhiều sáng tạo mới mong có hiệu quả
Qua tìm tòi học hỏi ở đồng nghiệp, tham khảo phương pháp giáo dục trên các tạp chí giáo dục, trên truyền hình, vận dụng vào quá trình công tác chủ nhiệm lớp, bản thân tôi cũng rút ra được một số kinh nghiệm Trong phạm vi đề tài này tôi xin được trao đổi với các bạn đồng nghiệp, mong muốn được góp một phần nhỏ
bé của mình tạo nguồn kinh nghiệm dồi dào về biện pháp giáo dục học sinh góp phần nâng cao hơn nữa chất lượng giáo dục hiện nay
II Mục đích nghiên cứu:
Đề tài được nghiên cứu với mong muốn tìm ra những biện pháp giáo dục học sinh yếu về mặt đạo đức góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện của nhà trường
III.Đối tượng nghiên cứu:
Đối tượng nghiên cứu là những em học sinh cá biệt ở lớp 8 trường THCS Quảng Đông, thành phố Thanh Hóa
IV Phương pháp nghiên cứu:
- Điều tra điều tra khảo sát thực tế
- Nghiên cứu tài liệu
- Ứng dụng thể nghiệm
PHẦN THỨ HAI: NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
I Cơ sở lí luận:
Ở lứa tuổi học sinh THCS - lứa tuổi đang có sự chuyển giao giữa trẻ em và người lớn, các em luôn mong muốn trở thành người lớn và luôn tưởng mình đã là người lớn, vì vậy các em luôn có sự mất cân bằng về mặt tâm sinh lý, việc các em mong muốn trở thành người lớn trong khi các em chưa có sự hiểu biết tương ứng cộng với hoàn cảnh sống mỗi em một khác nhau, có em may mắn nhận được sự tư vấn kịp thời của cha mẹ có em không được sự quan tâm đúng mức, có em thì lại được quá chiều chuộng Từ sự khác biệt trên nảy sinh ra những hiện tượng cá biệt trong học sinh và chính một bộ phận học sinh này đã gây không ít khó khăn cho giáo viên chủ nhiệm lớp
Những biểu hiện cá biệt của học sinh lại rất khác nhau về mặt hình thức cũng như mức độ nên giáo viên chủ nhiệm lớp cũng rất khó trong việc tìm biện pháp xử lý thích hợp Không ít giáo viên cho rằng việc giáo dục học sinh cá biệt
Trang 4quả là một việc vô cùng khó, đôi lúc cho rằng đó là bản chất của các em và suy nghĩ ấy rất dễ dẫn đến buông tay
Con người vốn hiền lành, Khổng Tử đã dạy: “ Nhân chi sơ tánh bổn thiện” Đúng vậy, không có ai sinh ra là hung dữ ngay nhưng do quá trình sống và lớn lên con người chịu sự tác động của các yếu tố xung quanh như bạn bè, gia đình, xã hội nên mỗi người hình thành nên mỗi tính cách Tục ngữ có câu: “ Ở bầu thì tròn, ở ống thì dài ”, “ Gần mực thì đen, gần đèn thì sáng ” Hay sinh thời Bác Hồ
đã từng nói: “Hiền dữ phải đâu là tính sẵn
Phần nhiều do giáo dục mà nên"
Như vậy để thấy được giáo dục có vai trò vô cùng quan trọng trong sự hình thành nhân cách của các em Những em học sinh cá biệt chắc chắn điều kiện ngoại cảnh Gia đình - Bạn bè - Xã hội đang sống là không tốt Nhưng làm sao giúp đỡ các em để gần mực mà không đen, ở ống mà không dài Đó là nhiệm vụ của giáo dục của thầy cô của nhà trường chúng ta
Đảng và nhà nước ta đã đề cao “Giáo dục là quốc sách hàng đầu”, đầu tư cho giáo dục là đầu tư lâu dài trong tương lai Bác Hồ đã khẳng định “Vì lợi ích mười năm thì phải trồng cây, vì lợi ích trăm năm thì phải trồng người” Sự nghiệp trồng người là sự nghiệp vẻ vang cao cả của người giáo viên, không có lí do gì mà chúng ta bất lực hay đầu hàng trước một học sinh cá biệt nào, chỉ có điều chúng ta
đã giáo dục đúng chưa? Phương pháp giáo dục của ta phù hợp chưa? Chúng ta đã đem hết nhiệt huyết chưa?
Con người không ai là suông sẻ, không ai tự nhiên trở thành người tốt Những lúc các em sa ngã, ngang bướng, sống lệch lạc là những lúc các em cần
sự quan tâm, an ủi, giáo dục và động viên của thầy cô Nếu buông thả các em lúc này khác nào đẩy các em vào hố sâu tội lỗi mà không có đường thoát; cứu các em lúc này là nhiệm vụ và trách nhiệm của mỗi thầy cô chúng ta
II Thực trạng vấn đề nghiên cứu:
Hiện nay tình trạng học sinh cá biệt ở trường THCS Quảng Đông không còn hiếm, gần như lớp nào cũng có với xu thế ngày càng gia tăng, ví như trong năm học 2014 – 2015 lớp 8B do tôi chủ nhiệm kết quả xếp loại hạnh kiểm học kỳ I có tới 03 em hạnh kiểm yếu, học lực cũng yếu, những biểu hiện cá biệt của các em cũng rất khác nhau Sau nhiều năm điều tra tìm hiểu tôi nhận thấy những hiện tượng học sinh cá biệt không phải là ngẫu nhiên mà có những nguyên nhân nhất định Có thể rút ra được một số nguyên nhân chủ quan và khách quan cơ bản sau đây:
II.1.Nguyên nhân khách quan:
II.1.1 Nguyên nhân từ phía gia đình:
Thời gian mà các em sống với gia đình là khoảng thời gian dài nhất, chính vì thế môi trường sống của gia đình có ảnh hưởng rất lớn đối với các em, những thái
độ, hành vi, cách cư xử trong gia đình sẽ ảnh hưởng đến sự hình thành những độ, hành vi, cách cư xử của các em khi ra ngoài xã hội Những em thiếu may mắn sinh
ra trong gia đình cha mẹ bất hoà, cách cư xử của cha mẹ thô bạo, hay có những em
đã không còn bố mẹ Thậm chí có những em lại quá may mắn được sống trong gia đình giàu có quá chiều chuộng và chiều chộng các em không đúng cách tất cả đã ảnh hưởng đến sự phát triển nhân cách của các em Hơn thế nữa Quảng Đông lại là
Trang 5xã gần khu công nghiệp, phần đông bố mẹ các em đi làm trong khu công nghiệp không có thời gian quan tâm, tư vấn, uốn nắn những suy nghĩ hay hành vi lệch lạc của các em từ đó hình thành nên tính cách cá biệt trong các em
II.1.2: Nguyên nhân từ phía nhà trường :
Đây là ngôi nhà thứ hai của các em, nơi để phụ huynh gửi gắm niềm tin vào việc giáo dục con em của họ, từ đây các em được học tập, được hiểu biết, được lớn lên về mọi mặt Nhưng để đạt được đúng như những điều đó cũng không phải là
dễ Trong thực tế khi gặp những học sinh có những biểu hiện cá biệt thầy cô cũng khuyên răn, phân tích đúng sai và nếu học sinh tiếp tục tái diễn sẽ dùng đến các biện pháp nặng hơn như phê bình, khiển trách trong các buổi sinh hoạt lớp, các buổi chào cờ đầu tuần hay đưa ra hội đồng kỉ luật nhưng những biện pháp đó không thực sự có hiệu quả với nhiều đối tượng học sinh, thậm chí còn làm mất lòng tin ở các em, tạo ra một khoảng cách không đáng có giữa thầy và trò và chính điều này đã dẫn đến biểu hiện chống đối lại từ phía học sinh
II.1.3: Nguyên nhân từ phía môi trường xã hội:
Ngoài môi trường gia đình và nhà trường ra, học sinh còn phụ thuộc rất lớn vào môi trường xã hội Hiện nay do sự phát triển kinh tế - xã hội, sự phát triển của mạng lưới thông tin hiện đại, sự du nhập của nhiều loại hình văn hoá khác nhau đã ảnh hưởng không ít đến tầng lớp thanh thiếu niên Các loại hình dịch vụ như Internet, bi da đã lôi kéo không ít học sinh vào đam mê những trò chơi vô bổ Hiện tượng học sinh trốn học để chơi điện tử, bi da, là chuyện thường xảy ra
II.2: Nguyên nhân chủ quan từ phía bản thân các em:
Do đặc điểm tâm sinh lý của học sinh, lứa tuổi mà nhiều người cho rằng
"Ăn chưa no, lo chưa đến", suy nghĩ còn non nớt, nhận thức chưa cao, chính vì thế
các em có những hành vi thiếu chuẩn xác là điều không thể tránh khỏi
Những học sinh cá biệt ta thường gặp phần lớn là những em có năng lực học tập yếu kém, điều đó cũng hoàn toàn dễ hiểu bởi nhận thức của các em kém thì làm sao có hành động tốt được Việc hạn chế trong tiếp thu kiến thức của các em cũng dẫn đến sự lười biếng, chán nản, muốn phá phách, nhất là đối với học sinh nam Xét ở một khía cạnh khác thì cũng có thể các em vì tự ái vì bị thầy cô nhắc nhở, vì bạn bè xa lánh, các em muốn chứng minh cho mọi người thấy rằng mình học không tốt nhưng mình có thể nổi trội hơn về mặt khác, hoặc các em muốn thầy cô chú ý mình hơn chẳng hạn, chính vì thế mà các em có những hành động vượt ra khỏi những quy định chung
Từ việc nghiên cứu những học sinh cá biệt và những nguyên nhân dẫn đến tình trạng ấy, tôi tìm ra những phương pháp tối ưu để từng bước cảm hoá giáo dục các em Sau đây là một vài kinh nghiệm của bản thân trong việc giáo dục học sinh
cá biệt mà tôi muốn trao đổi cùng đồng nghiệp qua đề tài này
III Các biện pháp thực hiện giáo dục.
III.1 Tìm hiểu kỹ từng đối tượng học sinh cá biệt: Tôi thường có riêng quyển
sổ tìm hiểu học sinh cá biệt qua nhiều kênh: Bạn bè, giáo viên bộ môn, gia đình và các tổ chức khác
Tìm hiểu các em nhiều mặt: Hoàn cảnh sống, cá tính mỗi em sở thích mỗi
em, nhóm bạn cùng chơi, năng khiếu, kết quả học tập nhiều năm trước
III.2 Phân nhóm đối tượng học sinh cá biệt
Trang 6Sau khi đã tìm hiểu kỹ từng đối tượng học sinh cá biệt, tôi phân ra từng dạng học sinh cá biệt Sau đó đưa ra một số phương pháp giáo dục phù hợp cho từng đối tượng
III.2.1 Dạng học sinh ương ngạnh do gia đình quá chiều chuộng: Trên thực tế
có một số gia đình khá giả quá chiều chuộng con cái cả về vật chất lẫn tinh thần Nghĩa là cho các em tiêu tiền, sử dụng đồng tiền theo ý thích hoặc dễ dàng tha thứ khi các em mắc phải những khuyết điểm Nên ngay từ nhỏ các em đã có cá tính ương ngạnh, muốn được mọi người chiều theo ý mình Dạng học sinh cá biệt này thường bỏ bê việc học hành, bị các thành phần khác lợi dụng, thường tỏ ra lối sống vương giả, rủ rê các học sinh khác bỏ học vào quán, vào các dịch vụ vui chơi nên ít nghe lời thầy cô, tỏ ra cứng đầu, khó bảo chậm tiến bộ
III.2.2 Dạng học sinh cá biệt do gia đình bỏ rơi thiếu quan tâm:
Trong cuộc sống có nhiều gia đình chỉ biết lo làm ăn kinh tế thiếu quan tâm, kiểm tra, đôn đốc việc học hành của con cái Chuyện học của con được chăng hay chớ Có thể do quá bận công việc, thường đi làm từ sáng sớm đến tối không có thời gian quan tâm đến con, họ quan niệm rằng học cũng chẳng để làm gì, còn nhỏ thì cho đi học vậy thôi đủ tuổi sẽ vào làm công nhân trong các công ty cũng đủ sống Dạng học sinh cá biệt này thực ra do không có người quản lí, quan tâm nên mới hư hỏng (hiện nay dạng học sinh này khá phổ biến ở trường tôi) Lúc đầu các em lơ là việc học, học yếu dần rồi chán học Khi bố mẹ phát hiện ra con mình hư hỏng mới quan tâm rồi la mắng, đánh đập trút giận lên thân con Nhưng thực ra gây áp lực thêm cho con Bởi ở trường bạn bè, thầy cô rầy la, quở trách vì làm ảnh hưởng thi đua của tập thể lớp, về nhà bố mẹ lại ghét gỏng giận dữ, thậm chí còn trút lên mình con những trận đòn roi vô cớ cho nên đang hư hỏng trở nên lì lợm, bướm bỉnh, quậy phá
III.2.3 Dạng học sinh cá biệt do có hoàn cảnh khá đặc biệt: Nói đến hoàn cảnh
đặc biệt ở đây tôi muốn đề cập đến một số em sống và lớn lên trong một gia đình bất hạnh như bố mẹ li dị, bố mẹ mất sớm phải ở với người thân, bố mẹ bất hoà hay đánh đập, chửi mắng hoặc sinh ra không biết bố Học sinh cá biệt ở dạng này thường tỏ ra lạnh lùng, bất cần, tự ti, mặc cảm không muốn ai quan tâm chia sẻ đến mình, cho rằng sự quan tâm của người khác là sự thương hại, bố thí Chính vì vậy các em có tâm trạng ấm ức, uất hận đời sống tinh thần và vật chất của các em gặp nhiều khó khăn Đây là học sinh có cá tính mạnh, ngoan cố rất đáng lo; nếu không giáo dục tốt các em thì là gánh nặng cho xã hội sau này Việc cảm hoá được học sinh này là một quá trình gian khổ đầy thử thách
III.3 Tìm ra phương pháp giáo dục tối ưu nhất cho từng nhóm đối tượng: III.3.1 Biện pháp giáo dục bằng tâm lý: Trên cơ sở tìm hiểu kỹ từng em tôi
đánh đòn tâm lí vào điểm yếu mỗi em:
III.3.1.1 Dạng học sinh ương ngạnh do gia đình quá chiều chuộng:
- Đối với học sinh: Tôi tâm sự, trao đổi thuyết phục, phân tích để các em
nhận thấy rằng: Ông bà, cha mẹ nào cũng giàu lòng thương con nhưng tình thương
ấy bị các em lạm dụng, đòi hỏi ở cha mẹ quá nhiều thì mình trở thành người có tội
và phụ lại tấm lòng yêu thương của cha mẹ, ông bà Tiền bạc của cha mẹ làm ra xét cho cùng cũng là mồ hôi nước mắt, sự vất vả lăn lộn trong cuộc sống mới có được Việc tiêu tiền đúng mục đích, phù hợp với công việc thì đồng tiền ấy mới có
Trang 7ý nghĩa, mới là con ngoan trong gia đình Còn chi phí vào việc ăn chơi đua đòi khác nào chà đạp nên công sức lao động của cha mẹ
- Đối với phụ huynh: Tôi trực tiếp gặp gỡ trao đổi, phân tích cho họ thấy
không nên cho tiền các em một cách thoải mái, không nên nuông chiều các em quá mức, phải theo dõi sự chi tiêu của các em, sự kết bạn vui chơi của các em ở nhà, ở trường Nếu thoải mái, lỏng lẻo việc cho tiền các em và không nghiêm khắc khi các em mắc phải khuyết điểm khác nào đưa con mình vào vòng tội lỗi
Qua việc trao đổi phân tích với học sinh và phụ huynh, nhiều em đã tiến bộ rất nhanh, ngăn chặng được nhiều em có chiều hướng xấu Một số phụ huynh đã sớm nhận ra những sai lầm của mình Họ càng lo lắng quan tâm theo dõi các em và phối hợp tốt với nhà trường để giáo dục
III.3.1.2 Dạng học sinh cá biệt do gia đình thiếu quan tâm:
- Đối với học sinh: Bản thân tôi trực tiếp gặp gỡ trao đổi, tâm sự phân tích
việc sai trái của các em; chỉ rõ cho các em thấy việc bố mẹ bận rộn lo làm ăn kinh
tế để xây dựng gia đình mà mình lơ là việc học tập là sai trái, thiếu trách nhiệm với gia đình, là những người con bất hiếu phần lớn các em nhận ra điều đó rồi sửa chữa
- Đối với phụ huynh: Bản thân tôi gặp gỡ trao đổi phân tích từng cá tính học
sinh và chỉ ra cho phụ huynh thấy được việc con mình hư hỏng là hậu quả của việc thờ ơ vô trách nhiệm, thiếu quan tâm chu đáo, khoán trắng việc học hành cho các
em, cho nhà trường Giúp họ nhận ra việc thiếu sót của mình và định hướng cho họ cần phải phối hợp với nhà trường để theo dõi và giáo dục các em Cần tránh dùng những biện pháp mạnh thô bạo như đánh đập, chửi mắng mà nên mềm mỏng, lấy tình cảm và sự quan tâm để cảm hoá giáo dục các em trở lại người tốt Chớ vội thất vọng, chán nản mà buông thả các em Nhiều phụ huynh đã nhận ra và kết hợp với nhà trường làm rất tốt nên các em tiến bộ rất rõ
III.3.1.3 Dạng học sinh cá biệt có hoàn cảnh gia đình khá đặc biệt:
-Đối với học sinh: Đối với dạng học sinh này chúng ta cần lấy tấm lòng chân
thật, tìm cách gần gũi để chia sẻ tình cảm với các em Điều tế nhị là không nên động chạm đến tình cảm đau thương của các em Tránh dùng những hình thức kỉ luật nặng gây tổn thương tình cảm dẫn đến các em dể hiểu nhầm trên đời này không có ai thương mình hoặc mình là thứ bỏ đi Phải làm sao cho các em tin tưởng ở mình và cảm thấy mình là chỗ dựa tinh thần duy nhất của các em Cần phân tích, định hướng cho các em phải có nghị lực phấn đấu vượt lên trên số phận Gieo vào lòng các em suy nghĩ và hành động đúng đắn tránh buông xuôi, chán chường vì hoàn cảnh, yếu hèn nhút nhát là đáng chê trách
-Đối với phụ huynh: Tuỳ thuộc vào hoàn cảnh của mỗi em tôi tìm cách tiếp
xúc đến phụ huynh Đối với những phụ huynh là người đỡ đầu (ông bà, chú, bác ) tôi động viên họ cố gắng quan tâm giáo dục các em thật nhiều, đem hết trái tim yêu thương để quản lí dạy bảo các em; tránh đừng để các em đau lòng qua lời nói vì trong lòng các em đã sẵn nỗi đau rồi Riêng đối với học sinh chỉ còn cha hoặc mẹ hay vì lí do nào đó cha mẹ không chung sống với nhau thì tôi khuyên phụ huynh nên quan tâm chăm sóc tinh thần cho các em; hãy phân tích cho các em hiểu
để chia sẻ hoặc nhờ người thân trong gia đình khuyên nhủ động viên các em
Trang 8III.3.2 Giao nhiệm vụ và kiểm tra kết quả công việc: Đối với học sinh cá biệt
tuy ngỗ nghịch nhưng khi giao công việc các em rất thích và hoàn thành tốt nhiệm
vụ Những công việc khi giao cho các em cần phải lựa chọn cho phù hợp và thường xuyên kiểm tra, động viên khen thưởng kịp thời để khích lệ tinh thần Cụ thể như sau:
Tôi giao cho các em nhiệm vụ theo dõi những học sinh vi phạm kỉ luật (ăn quà vặt, gây gỗ nhau ) trong lớp Các em có trách nhiệm phân tích, tuyên truyền, vận động những học sinh hay lười học, ngỗ nghịch, đua đòi trở nên siêng năng, ngoan ngoãn Công việc giao tưởng như vô lí bởi bản thân các em là người chưa tốt Nhưng khi các em nhận nhiệm vụ này thì bản thân các em phải biết tự đổi thay,
tự vươn lên thì mới nói được các bạn khác
Giao làm nhiệm vụ đội trật tự trong các buổi hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, các buổi sinh hoạt tập thể để các em có dịp đóng góp công sức vào sự thành công của các hoạt động và ý thức được trách nhiệm gắn bó vào tập thể Mỗi khi giao việc tôi thường mời các em lên trao đổi và quán triệt rất kĩ lưỡng
Qua mỗi lần giao công việc cho các em tôi thường kiểm tra nhắc nhở, động viên các em hoàn thành Xem tinh thần ý thức kỉ luật các em tới đâu để điều chỉnh Những em nào hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ và có tiến bộ nhanh tôi tán thưởng khen ngợi đồng thời chấm điểm tốt để làm cơ sở cuối học kì, cuối năm xếp loại hạnh kiểm cho phù hợp
Giao nhiệm vụ cho học sinh là vừa quản lí các em vừa đưa các em vào khuôn phép biết tự rèn luyện mình Đồng thời đây là cơ hội để các em chứng tỏ khả năng mình với bạn bè, thấy mình được thầy cô tin tưởng Những lời động viên tán thưởng các em sau khi đã hoàn thành nhiệm vụ là hết sức cần thiết, bổ ích giúp các em phấn chấn tinh thần trong học tập Kinh nghiệm này đã đem lại hiệu quả 2 mặt, vừa thành công trong các buổi sinh hoạt, văn nghệ vừa có tính giáo dục tốt cho các em
III.3.3.Yêu cầu các em viết nhật kí hằng ngày: Đối với các em học sinh cá biệt
chậm tiến vẫn còn vi phạm thì tôi đưa ra cách cho các em viết nhật kí hằng ngày; ghi cụ thể những việc làm trong ngày từ việc tốt (như: giúp đỡ cha mẹ, giúp đỡ bạn
bè, giúp đỡ người khác ), đến việc chưa tốt ( như: không vâng lời cha mẹ, thầy cô, gây gỗ với bạn bè, nói tục, ham chơi lười học ) yêu cầu ghi cụ thể rõ ràng từng ngày Quy định sau một tuần, vào ngày thứ 7 tiết sinh hoạt của lớp nộp sổ và gặp
gỡ giáo viên chủ nhiệm để trao đổi Nếu trong tuần tiến bộ làm được nhiều việc tốt nhiều hơn việc xấu thì tôi khen ngợi và động viên em Nếu trong tuần vẫn còn làm nhiều việc xấu thì tiếp tục góp ý nhắc nhở động viên em tiếp tục sửa đổi Cho em
tự rút ra những điều sai trái của mình, tự phê bình và tự vạch ra hướng sửa chữa trong thời gian đến
III.4 Kết hợp giáo dục qua giáo viên bộ môn:
Giáo viên chủ nhiệm phải thực hiện chức năng là cầu nối giữa giáo viên bộ môn và học sinh Cần trao đổi thường xuyên với giáo viên bộ môn để nắm bắt về tình hình lớp, đặc biệt là những biểu hiện cá biệt của các em trong các giờ học khác đồng thời trao đổi với giáo viên bộ môn về điều kiện, hoàn cảnh cũng như nguyên nhân tạo nên sự cá biệt của học sinh, tâm tư, nguyện vọng của các em, đề nghị giáo viên giao khối lượng bài tập và định thời gian các em hoàn thành lượng kiến thức
Trang 9đó Từ đó cùng nhau giáo dục các em trên tinh thần “dạy dỗ” khen để động viên các em hơn là trừng phạt các em Việc nhắc nhở những khuyết điểm chỉ nên lồng vào từng chút một để các em sửa dần dần
III.5 Kết hợp với các ban ngành, các tổ chức trong và ngoài nhà trường
III.5.1: Kết hợp với tổ chức Đội thiếu niên:
Đây là tổ chức chuyên về mảng giáo dục hạnh kiểm cũng như các hoạt động
bề nổi cho học sinh Thường thì giáo viên chủ nhiệm lớp vẫn e dè trong việc khai báo những sai phạm của học sinh lớp mình vì sợ ảnh hưởng đến kết quả thi đua của lớp, nhưng với tôi việc kết hợp với tổ chức Đội là một biện pháp giáo dục có hiệu quả rất cao trong công tác giáo dục hạnh kiểm học sinh
Đối với đội cờ đỏ: tôi yêu cầu các em ghi lại tên của tất cả những em vi phạm, có như vậy thì tôi mới kịp thời có được thông tin và xử lý dứt điểm những
vi phạm đựơc
Đối với các em ban chỉ huy liên chi đội - đội phát thanh măng non: Tôi thường xuyên cung cấp những cá nhân điển hình của lớp đưa vào các bản tin hằng ngày để tuyên dương khen ngợi, khích lệ tinh thần các em
Với tổng phụ trách Đội: tôi thường xuyên giữ mối quan hệ chặt chẽ Tôi thường xuyên kết hợp các biện pháp giáo dục theo kiểu vừa đấm vừa xoa: đối với những đối tượng học sinh cá biệt tôi sử dụng biện pháp cứng rắn bên cạnh đó tôi nhờ tổng phụ trách đội động viên, những em tôi dùng biện pháp mềm mỏng thuyết phục tôi lại nhờ tổng phụ trách Đội có biện pháp cứng rắn hơn, cũng có lúc kết hợp
cả hai cùng chung biện pháp, ở những lúc này thì chúng tôi kết hợp chặt chẽ hơn
về khâu theo dõi và các luồng thông tin về đối tượng học sinh cá biệt
Đặc biệt những học sinh cá biệt lại thường có khả năng về các hoạt động thể dục, thể thao hay lao động tích cực Tôi tham mưu cho Đội TNTP tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp có liên quan đến các hoạt động thể dục thể thao, văn nghệ Khi Đội thiếu niên tổ chức các hoạt động này tôi thường động viên các
em tham gia, khi cô trò cùng tham gia các hoạt động mà các em yêu thích và các
em lại có vai trò chính, các em cảm nhận được mình cũng “quan trọng” lại được Đội trao thưởng, khen ngợi làm cho các em thêm gắn bó với tập thể, muốn phấn đấu vì tập thể, thậm chí nỗ lực vì tập thể
III.5.2.Kết hợp với bộ phận chuyên môn:
Tôi đề nghị nhà trường thành lập lớp phụ đạo cho HS yếu, GVCN có trách nhiệm vận động để các em tham gia hoc, thường xuyên theo dõi, động viên Bộ phận chuyên môn theo dõi và có đề nghị xử lý những em không tham gia đầy đủ các buổi học cũng như vô kỷ luật trong khi tham gia học
III.5.3.Kết hợp với hội khuyến học, hội phụ nữ xã:
Giáo viên chủ nhiệm cũng cần phối hợp với tổ chức hội khuyến học, hội phụ
nữ ở cơ sở để quan tâm nhiều hơn đến con mình, vận động các em, tăng cường quản lí thời gian, nhắc nhỏ các em Sau mỗi học kỳ hay kết thúc năm học các tổ chức có thể khen thưởng cho các em có sự tiến bộ Ngoài ra các tổ chức này còn
có thể giúp chúng ta trong việc thu nhận những thông tin mới về các em để chúng
ta có biện pháp kết hợp giáo dục tốt
IV Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục
Trang 10Qua sự cố gắng nỗ lực của bản thân, nhiều năm qua trong công tác chủ nhiệm tôi luôn vận dụng linh hoạt các biện pháp trên và cũng đã thu được kết quả rất khả quan:
- Các lớp được tôi chủ nhiệm các em đều tham gia tốt các hoạt động của trường của Liên đội và luôn được đánh giá cao, nhiều năm lớp đạt danh hiệu xuất sắc và bản thân tôi được hội đồng thi đua nhà trường công nhận là giáo viên chủ nhiệm giỏi
- Không có hiện tượng học sinh phải đưa ra hội đồng kỷ luật nhà trường
- Quan hệ thầy trò, bạn bè ngày càng được thắt chặt
- Uy tín nhà giáo được nâng cao, tạo được niềm tin trong phụ huynh học sinh
Trong năm học: 2014-2015, đầu năm khi nhận lớp chủ nhiệm, lớp tôi có 05
em trong đối tượng học sinh cá biệt, lớp tôi là một lớp có phong trào học tập yếu
Qua áp dụng các biện pháp giáo dục trên, kết thúc năm học lớp tôi đã có những tiến bộ có thể thống kê trên số học sinh 35 em như sau:
Tổng số học sinh
Hạnh kiểm Học lực
PHẦN THỨ BA: KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ
I.Kết luận:
Bằng trách nhiệm và lòng yêu nghề thương trẻ của nhà giáo, mỗi thầy cô giáo chúng ta phải ra sức giáo dục các em trở thành người tốt Việc giáo dục học sinh cá biệt tuy khó khăn vất vả nhưng không phải không làm được Có thể liên tưởng hình ảnh thầy cô giáo dục học sinh cá biệt giống như một chiến binh kỵ mã chinh phục những con ngựa chướng; khi đã chinh phục được rồi thì đây là những con ngựa hay Niềm vui lớn nhất, hạnh phúc khó tả của người thầy là thấy các em trưởng thành trong cuộc sống Trên thực tế nhiều giáo viên còn tỏ ra ngại tiếp xúc,
ít đầu tư giáo dục học sinh cá biệt Thậm chí còn thờ ơ, giải quyết sự việc qua loa lấy lệ, không đến nơi đến chốn Mỗi khi các em có vi phạm điều gì thì tỏ ra cáu giận, la mắng, gắt gỏng hoặc đánh vài roi cho xong sự việc có khi nói quá nặng lời Tất cả những điều ấy chỉ làm tăng thêm cá tính bướng bỉnh của các em mà thôi! Trong thực tiễn qua nhiều năm công tác bản thân tôi rút được nhiều điều Nhưng điều quan trọng nhất là lấy tình yêu thương của mình để cảm hoá các em Phải thực sự yêu thương các em, xem các em như là con là em của mình Khi các
em có thiện cảm với mình, tôn trọng và tin tưởng ở mình thì lúc đó mình giáo dục các em rất dễ Tình yêu thương và tinh thần trách nhiệm luôn luôn là phương châm sống và làm việc của nhà giáo chúng ta Tôi thiết nghĩ rằng những học sinh cá biệt tính cách có sự sàng lọc tình cảm rất kỹ; gieo vào lòng các em tình yêu thương quý trọng là rất khó nhưng chính các em là người cất giữ tình cảm lâu nhất, bền chặt