Công tác quản lý giáo dục cần đổi mới để theo kịp các yêu cầu, các nhiệm vụ mới, một mặt cần tạo điều kiện cho giáo viên thuận lợi hơn, phấn khởi hơn trong việc thực hiện đổi mới phương
Trang 1NHỮNG CỤM TỪ VIẾT TẮT ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
CBQL : Cán bộ quản lý
CSVC : Cơ sở vật chất
CNH : Công nghiệp hóa
CSVC - TBDH : Cơ sở vật chất, thiết bị dạy học
CT - SGK : Chương trình - Sách giáo khoa
CNH : Công hóa hóa
HĐH : Hiện đại hóa
Trang 2Chúng ta đang sống trong thế kỷ XXI, thế kỷ của trí tuệ sáng tạo Đất nước ta đang bước vào thời kỳ công nghiệp hoá (CNH), hiện đại hoá (HĐH) với mục tiêu đến năm 2020 đưa Việt Nam từ một nước nông nghiệp cơ bản trở thành một nước công nghiệp, hội nhập với cộng đồng quốc tế Nhân tố quyết định thắng lợi của công cuộc CNH và hội nhập quốc tế là con người, là nguồn lực Việt nam được phát triển về số lượng và chất lượng trên cơ sở mặt bằng dân trí được nâng cao Vì vậy phải chăm lo đến nguồn lực người, chuẩn bị lớp người lao động có phẩm chất và đáp ứng yêu cầu giai đoạn mới và việc này phải bắt đầu từ giáo dục phổ thông Do
đó ngành phải có những đổi mới căn bản, mạnh mẽ, phải tìm kiếm các giải pháp để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, nâng cao chất lượng con người, để vươn lên ngang tầm với sự phát triển chung của thế giới và khu vực
Hiện nay, Đảng và Nhà nước ta coi giáo dục (GD) là quốc sách hàng đầu, khâu đột phá của giai đoạn công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước Hội nghị lần thứ II Ban Chấp hành Trung Ương khoá VIII đã ra Nghị quyết về định hướng chiến lược phát triển giáo dục và đào tạo (GD - ĐT) Đặc biệt ngày 09/12/2000 Quốc Hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã phê chuẩn Nghị quyết số 40/2000/QH X về đổi mới chương trình giáo dục phổ thông, đã tạo điều kiện cho giáo dục Việt Nam tiếp cận trình độ giáo dục phổ thông ở các nước phát triển trong khu vực và trên thế giới
Mặt khác để thực hiện tốt Nghị quyết 40/2000/QH X tạo ra sự chuyển biến quan trọng về chất lượng và hiệu quả GD, đáp ứng yêu cầu nâng cao dân trí, đào tạo nhân lực, bồi dưỡng nhân tài trong giai đoạn hiện nay Thủ Tướng Chính phủ
đã ra chỉ thị số 14 /2001 CT-TTg, ngày 16/6/2001 là đổi mới nội dung giáo dục, sách giáo khoa, đổi mới phương pháp giáo dục, đổi mới đánh giá đồng thời với đổi
mới cơ sở vật chất thiết bị dạy học và công tác quản lý giáo dục
Trong việc đổi mới chương trình giáo dục trung học phổ thông (GDTHPT)
cần chú trọng là đổi mới phương pháp dạy học theo định hướng “ Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác chủ động sáng tạo của
HS, phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học, bồi dưỡng phương pháp
tự học, khả năng làm việc theo nhóm rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho HS”
[Trích khoản 2, điều 28-Luật Giáo dục 2005]
Thực tế cho thấy với cách dạy học phổ biến lâu nay là phương pháp truyền thụ
1 chiều " Thầy đọc, trò chép " ghi nhớ tái hiện kiến thức là chính, cho nên khó đạt được những yêu cầu của chương trình giáo dục đã đạt ra Vì lẽ đó đổi mới PPDH là điều hết sức cần thiết cùng với đổi mới nội dung chương trình giáo dục đã đặt ra
Trang 3Trong những năm qua không ít những đề tài nghiên cứu đề cập đến đổi mới phương pháp dạy học (PPDH), nhưng các phương pháp (PP) lạc hậu vẫn chế ngự trong việc giảng dạy ở các trường THPT Có rất nhiều nguyên nhân và một trong những nguyên nhân là việc quản lý hoạt động đổi mới PPDH chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới chương trình giáo dục trung học phổ thông hiện nay
Tiếp cận từ góc độ quản lý, hiện tại các cán bộ quản lý (CBQL) mới dừng lại
ở những chủ trương đường lối mà thiếu đi biện pháp cụ thể tác động và tạo ra sự liên kết giữa người dạy với người học, chưa tạo ra được động lực cho việc dạy học, chưa lựa chọn được những nội dung đổi mới thiết thực và có trọng tâm, chưa tổ chức quá trình đổi mới một cách khoa học và hữu hiệu Vì thế chưa đủ để tạo nên một bước chuyển biến thực sự về đổi mới PPDH Công tác quản lý giáo dục cần đổi mới để theo kịp các yêu cầu, các nhiệm vụ mới, một mặt cần tạo điều kiện cho giáo viên thuận lợi hơn, phấn khởi hơn trong việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học, một mặt cần xem chỉ đạo đổi mới PPDH là một nội dung của đổi mới
công tác quan lý thực hiện chủ chương "Mỗi giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục thực hiện một đổi mới trong phương pháp dạy học và quản lý Mỗi trường có một kế hoạch cụ thể về đổi mới phương pháp dạy học Mỗi tỉnh có một chương trình đổi mới phương pháp dạy học" của Bộ GD-ĐT từ năm học 2009-2010
Vì vậy tôi đã lựa chọn nội dung đổi mới trong công tác quản lý đó là "Các biện pháp chỉ đạo hoạt động đổi mới phương pháp dạy học của Hiệu trưởng trường THPT Lê Lợi "
II THỰC TRẠNG VIỆC DẠY HỌC THEO TINH THẦN ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC VÀ VIỆC CHỈ ĐẠO HOẠT ĐỘNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY
HỌC CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG THPT LÊ LỢI
Để tìm hiểu thực trạng việc dạy học theo tinh thần đổi mới PPDH ở trường THPT, từ đó có những biện pháp chỉ đạo đúng theo tinh thần đổi mới, chúng tôi đã tiến hành khảo sát thực trạng qua các hoạt động sau:
- Nghe báo cáo về thực trạng dạy học và chỉ đạo đổi mới ở một số tổ chuyên môn
- Dự giờ của một số giáo viên trường THPT Lê Lợi
- Tổ chức nghiên cứu thực tế của một số trường THPT: Lê Viết Thuật tỉnh Nghệ An, Quảng Xương I Thanh Hóa
- Sử dụng phiếu điều tra giáo viên trường THPT Lê Lợi
- Tọa đàm trao đổi với một số cán bộ quản lý ở 2 trường đến thực tế và một số trường THPT trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa
2.1 Thực trạng việc dạy học theo tinh thần đổi mới PPDH ở trường THPT Lê Lợi trong 2 năm HỌC 2007- 2008 và năm học 2008-2009
Trang 4• Mức độ sử dụng các PPDH trong quá trình dạy học của giáo viên
Qua thực tế tìm hiểu thực trạng và thu thập các phiếu điều tra cho thấy khoảng 42% giáo viên thường xuyên dụng PP thuyết trình, khoảng 45% giáo viên thường
sử dụng phương pháp nêu và giải quyết vấn đề, khoảng 40% giáo viên thường xuyên sử dụng PP gợi mở, vấn đáp Khoảng 35% giáo viên thường xuyên dạy học
có sử dụng Video, đèn chiếu, hỗ trợ của máy tính, 10% GV thường xuyên có chia nhóm học tập Các PP khác GV rất ít sử dụng
Với kết quả như trên chứng tỏ GV đã hướng ứng và thực hiện đổi mới PPDH nhưng chủ yếu giáo viên vẫn sử dụng nhóm phương bằng lời
• Việc sử dụng các PPDH đối với giờ lý thuyết, giờ bài tập, giờ thực hành
Bảng 1: Kết quả sử dụng các PPDH đối với giờ lý thuyết, giờ bài tập, giờ thực hành
TT PPDH Giờ lý thuyết Giờ bài tập Giờ thực hành
Kết quả thực tế cho thấy trong quá trình dạy học các giáo viên đều gặp phải những khó khăn trong việc thực hiện đổi mới PPDH, tuy ở mức độ khác nhau nhưng kỹ năng soạn bài theo hướng đổi mới GV gặp khó khăn chiếm 78,1%, có sở vật chất thiếu, không đồng bộ chiếm 71%, khó khăn trong việc ứng dụng máy tính
để dạy học chiếm 78%, kỹ năng sử dụng thiết bị dạy học 53%, đó là những nguyên nhân chính cản trở việc áp dụng các PPDH tích cực Ngoài những khó khăn chủ quan của mỗi GV thì có nguyên nhân khách quan cần quan tâm như co sở vật chất, thiết bị dạy học (CSVC - TBDH" không đáp ứng được yêu cầu đổi mới PPDH, công tác chỉ đạo chưa hiệu quả
2.2 Thực trạng chỉ đạo hoạt động đổi mới PPDH của Hiệu trưởng trường THPT Lê Lợi
Trang 5Qua thực tế cho thấy Hiệu trưởng trường THPT Lê Lợi đã quan tâm và thực hiện chỉ đạo hoạt động đổi mới PPDH, các cán bộ quản lý chúng tôi đều có nhận thức: Đổi mới PPDH là một giải pháp quan trọng để nâng cao chất lượng, hiệu quả GD-ĐT và đổi mới PPDH là rất cần thiết Tuy nhiên trong 2 năm học 2007-2008,
và năm học 2008-2009 hiệu quả của việc chỉ đạo hoạt động đổi mới PPDH của Hiệu trưởng còn nhiều bất cập, còn nhiều yếu tố không đồng bộ, sự thúc đẩy các hoạt động của tổ chức của tổ chức còn hạn chế, cụ thể còn tồn tại một số thực trạng gây cản trở đến việc chỉ đạo đổi mới PPDH của Hiệu trưởng
• Thực trạng chỉ đạo của Hiệu trưởng làm thay đổi nhận thức của giáo viên về việc đổi mới PPDH:
Trong việc thực hiện đổi mới PPDH thì vai trò của GV rất quan trọng bởi khó mà chỉ đạo hoạt động đổi mới PPDH đạt kết quả cao khi GV không muốn đổi mới Đây là mâu thuẩn thực tế mà Hiệu trưởng cần phải giải quyết
Qua tham khảo ý kiến của Hiệu trưởng một số trường đều thấy rằng nếu giải quyết mâu thuẩn thì phải tác động đến đội ngũ giáo viên để họ có nhận thức đúng đắn về đổi mới PPDH rồi họ tự giác thực hiện đổi mới PPDH
Hiện nay có một bộ phận GV tuổi đời cao và đã có thói quen trong giảng dạy rất khó thay đổi quan niệm, Hiệu trưởng và các cán bộ quản lý nhà trường chưa có tác động đủ mạnh để giáo viên nhận thức đúng đắn tầm quan trọng của đổi mới PPDH, chủ yếu họ không muốn thay đổi thói quen đã tồn tại lâu nay
• Thực trạng chỉ đạo hoạt động đổi mới PPDH trong quá trình dạy
học
Các cán bộ quản lý trường THPT Lê Lợi cho rằng thiết kế giáo án theo hướng phát huy tích cực của người học là tiêu đề thực hiện đổi mới PPDH Đây là lĩnh vực sáng tạo của GV, nếu GV chú ý thích đáng đến logic vận động của nội dung và coi trọng logic nhận thức của người học Tuy nhiên thực tế việc chỉ đạo thiết kế giáo án của Hiệu trưởng chủ yếu là nêu phương án chung, thiếu sự chỉ đạo thực tế đến tổ, nhóm chuyên môn, đến giáo viên Hiệu trưởng mới chỉ đạo theo kiểu đại trà, không chỉ đạo điểm để trên cơ sở đó nhân rộng trong đội ngũ GV Đặc biệt những vấn đề cơ bản để GV có thể thiết kế giáo án theo tinh thần đổi mới PPDH chưa được Hiệu trưởng chỉ đạo bài bản đến từng nhóm chuyên môn, đến giáo viên Đặc biệt những vấn đề cơ bản để giáo viên có thể thiết kế được giáo án theo tinh thần đổi mới PPDH, kết quả cho thấy:
- 40% giáo án chưa đáp ứng yêu cầu theo hướng đổi mới PPDH
Trang 6- Thời gian thiết kế giáo án theo tinh thần đổi mới PPDH gấp 5 - 6 lần so với giáo án trước đây
Nguyên nhân do giáo viên chưa nắm vững yêu cầu của SGK theo tinh thần đổi mới Nhiều kiến thức không được trình bày tường minh trong sách giáo khoa
mà chỉ nêu những câu hỏi hoặc gợi ý để học sinh tìm tòi dước sự hướng dẫn của
GV để đi đến kết luận và lĩnh hội kiến thức Do đó giáo viên phải lựa chọn những PPDH thích hợp để đáp ứng yêu cầu mà sách giáo khoa đặt ra Giáo viên ít được bồi dưỡng về mọi mặt như cập nhất kiến thức mới, bản chất của PPDH tích cực dạy học tích cực, kỹ năng thiết kế giáo án theo hướng đổi mới PPDH
Tập huấn của GV trong hè để thực hiện nội dung chương trình SGK chưa được nhiều, nên nhiều giáo viên gặp khó khăn trong thiết kế giáo án theo tinh thần đổi mới PPDH
Chỉ đạo hoạt động dạy học trên lớp là khâu nối tiếp để triển khai thực hiện việc đổi mới PPDH Phần lớn ở các môn học Hiệu trưởng đều chỉ đạo đại trà, các giáo viên phụ trách tất cả các môn thực hiện việc dạy học trên lớp theo tinh thần đổi mới PPDH Trên cơ sở thiết kế giáo án, Hiệu trưởng đã yêu cầu giáo viên thực hiện đúng giáo án và thể hiện được:
- Mức độ giờ chuẩn bị lên lớp
- Các thao tác sư phạm trong giờ lên lớp
- Khả năng sử dụng các PPDH khơi dậy tính tích cực chủ động của học sinh ở các giờ học
- Đạt được mục tiêu của các giờ lên lớp
- Đạt hiệu quả của giờ lên lớp
Hiệu trưởng chỉ đạo hoạt động dạy học trên lớp mà chưa nắm được thực lực của giáo viên, chưa phối hợp hiệu quả với tổ chuyên môn và lực lượng giáo viên nòng cốt để giúp giáo viên vận dụng các PPDH tích cực cho từng bộ môn
Những hạn chế nêu trên là do Hiệu trưởng chưa chú trọng vào công tác kiểm tra, đánh giá giáo viên trong việc đổi mới PPDH, chỉ đạo việc dự giờ của giáo viên còn chưa hiệu quả Hiệu trưởng và phó hiệu trưởng phụ trách chuyên môn dự giờ mới được 25% số giờ lên lớp (có đăng ký đổi mới PPDH) của giáo viên 75% số giờ còn lại Hiệu trưởng chỉ đạo các tổ chuyên môn kết hợp với một số giáo viên có kinh nghiệm trong việc đổi mới PPDH dự giờ Việc đánh giá khách quan kết quả
Trang 7giờ dạy trên lớp của giáo viên cũng là một vấn đề khó khăn, thực tế còn có nhiều mâu thuẩn khó giải quyết
Việc chỉ đạo rút kinh nghiệm sau dự giờ của Hiệu trưởng còn mang tính hình thức chưa thực sự là đòn bẩy để phát huy những kết quả đạt được, để khắc phục những cái chưa được Trong khi việc đánh giá chính xác khách quan sẽ giúp Hiệu trưởng tìm đúng nguyên nhân để có những biện pháp chỉ đạo hiệu quả hơn và cũng
có ý nghĩa lớn đối với giáo viên để họ tự điều chỉnh việc đổi mới PPDH của bản thân Hoạt động đổi mới PPDH không theo kế hoạch liên tục, không duy trì trong suốt năm học mà thường tập trung vào tháng kỷ niệm ngày nhà giáo Việt Nam 20/11 thông qua hoạt động hội giảng Vì thế đã vô tình để giáo viên quay trở lại áp dụng PPDH truyền thống mà nó đã trở thành cố hữu
2.3 Một số nhận xét từ thực trạng đổi mới PPDH và thực trạng chỉ đạo đổi mới PPDH của Hiệu trưởng và việc áp dụng PPDH của GV trường THPT
Lê Lợi, qua phân tích kết quả rút ra được một số nhận xét như sau:
Ưu điểm:
Hiệu trưởng và cán bộ giáo viên trường THPT Lê Lợi đã có nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của việc đổi mới PPDH và đã chỉ đạo hoạt động đổi mới PPDH đến các tổ chuyên môn và giáo viên
Những hạn chế của giáo viên:
- Phương pháp thuyết trình, thông báo tri thức của giáo viên vẫn là phương pháp dạy học được sử dụng quá nhiều, dãn đến tình trạng hạn chế hoạt động tích cực của học sinh
- Việc sử dụng phối hợp các PPDH cũng như sử dụng các PPDH phát huy tính tích cực, tự lực và sáng tạo còn ở mức độ hạn chế, nhiều khi chỉ mạng tính hình thức
- Việc sử dụng sách giáo khoa chưa hợp lý: Giáo viên thường giảng hết các nội dung trong sách giáo khoa, hoặc chép lại nội dung sách giáo khoa, lệ thuộc quá nhiều vào sách giáo khoa
- Ít phát huy trí tuệ, ít nêu vấn đề cho học sinh tiếp tục tìm tòi, nghiên cứu sau bài học, ít chú ý khai thác các lỗi của học sinh để rèn luyện kĩ năng tư duy
- Vấn đề rèn luyện kĩ năng sống, kĩ năng quan hệ xã hội ít được chú ý
Những hạn chế của cán bộ quản lý trong công tác chỉ đạo đổi mới PPDH:
Trang 8Trong công tác chỉ đạo đổi mới PPDH còn nhiều bất cập và không đồng bộ Hiệu trưởng chỉ đạo theo PP chung, thiếu trọng tâm, không theo quy trình, nên hiệu
quả chưa cao
Tính kế hoạch trong chỉ đạo còn hạn chế nên khả năng duy trì hoạt động đổi mới PPDH chưa thường xuyên, liên tục
Chưa có những biện pháp thích hợp như tăng cường đầu tư cơ sở vật chất và thiết bị dạy học…., còn 61% giáo viên gặp khó khăn không áp dụng PP tích cực vì thiếu thiết bị dạy học
Khi chỉ đạo đổi mới PPDH chưa chú ý trong chỉ đạo những khâu then chốt mạng tính chất quyết định như:
+ Chỉ đạo thiết kế giáo án;
+ Chỉ đạo hoạt động dạy học trên lớp;
+ Tổ chức, chỉ đạo dự giờ, rút kinh nghiệm và đánh giá …
Việc kiểm tra đánh giá giáo viên trong việc đổi mới PPDH còn chưa toàn diện, thiếu chính xác, thiếu khách quan Kiểm tra đánh giá không nêu ra những cái được và chưa được và nguyên nhân của chúng, nên có nhiều hạn chế cho việc chỉ đạo hoạt động đổi mới PPDH
- Thiếu tác động nâng cao động lực làm việc đối với giáo viên trong đổi mới PPDH, chưa khuyến khích, động viên đúng mức tạo niềm say mê, hứng thú để giáo viên thực hiện đổi mới PPDH
- Chưa đổi mới công tác quản lý kịp thời với việc đổi mới chương trình giáo dục THPT, chưa tạo được cơ chế quản lý hữu hiệu trong khi chỉ đạo hoạt động đổi mới PPDH
Trang 9Nguyên nhân của thực trạng trên là do thiếu những điều kiện cần thiết như giáo viên, cơ sở vật chất…nhưng cần phải nhấn mạnh vai trò của yếu tố quản lý
Hiện nay thực hiện chủ trương "Mỗi giáo viên, cán bộ quản lý giáo dục thực hiện một đổi mới trong phương pháp dạy học và quản lý Mỗi trường có một kế hoạch
cụ thể về đổi mới phương pháp dạy học Mỗi tỉnh có một chương trình đổi mới phương pháp dạy học" của Bộ GD-ĐT từ năm học 2009-2010, chính là điểm xuất
phát để tìm ra những biện pháp chỉ đạo hoạt động đổi mới PPDH phù hợp với đặc điểm và điều kiện của nhà trường, để việc thực hiện đổi mới PPDH ở trường THPT
Lê Lợi có hiệu quả cao, đáp ứng đổi mới PPDH hiện nay
B CÁC BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO HOẠT ĐỘNG ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG LÊ LỢI
I NÂNG CAO NHẬN THỨC, TẠO ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC CHO GIÁO VIÊN THỰC HIỆN ĐỔI MỚI PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC
1.1 Mục tiêu của biện pháp:
Nâng cao nhận thức là một rong những biện pháp đặc thù của quản lý, là biện pháp mở đường cho những biện pháp khác Mục tiêu của biện pháp này là Hiệu trưởng phải luôn tìm cách để cho mọi người thấy được sự cần thiết của việc
thực hiện đổi mới PPDH
Trong chỉ đạo đổi mới PPDH, người Hiệu trưởng phải luôn tìm cách làm sao
để thúc đẩy mọi giáo viên tích cực đổi mới PPDH, nói một cách khác, đó là việc tạo động lực làm việc cho giáo viên trong việc đổi mới PPDH
1.2 Nội dung của biện pháp:
Với tư cách là người đứng đầu, người quyết định chất lượng giáo dục của đơn vị, Hiệu trưởng cần làm rõ:
- Bản thân công việc: Có thể ảnh hưởng đến sự tích cực của mỗi người,
chẳng hạn một công việc thú vị, đa dạng, sáng tạo và đầy thách thức có thể tạo động lực cho những ai ham mê loại công việc như thế
- Sự thành đạt: Đó là sự thỏa mãn của bản thân khi hoàn thành một công
việc, sự giải quyết vấn đề và nhìn thấy những thành quả từ nỗ lực của mình
- Trách nhiệm: Trách nhiệm đối với công việc cũng là một động lực thúc
đẩy con người tích cực hành động
- Cơ hội phát triển: Là những cơ hội tiến bộ trong công việc Cơ hội phát
triển cũng xuất hiện nếu trong việc người ta có quyền quyết định nhiều hơn để thực thi phát triển
1.3 Cách thực hiện;
1.3.1 Sử dụng mục tiêu để tăng cường động lực:
Trang 10Hiệu trưởng phải làm thế nào để các mục tiêu giáo dục, mà cụ thể hơn các mục tiêu đổi mới PPDH trở thành những giá trị mà người giáo viên hướng tới
Muốn vậy người Hiệu trưởng phải tìm kiếm những hình thức sinh động, hấp dẫn để làm cho giáo viên quán triệt các mục tiêu đổi mới PPDH: Đã tổ chức Hội thảo, tổ chức nghiên cứu khoa học với các đề tài về phương pháp dạy học bộ môn,
tổ chức dạy mẫu ở cùng một bài nhưng ở các lớp khác nhau có khả năng tiếp thu tương tự nhưng với PP khác nhau rồi để đối chiếu so sánh kết quả, tổ chức trao đổi kinh nghiệm với các tổ chuyên môn khác
1.3.2 Đề cao tinh thần trách nhiệm của người giáo viên đối với việc đổi mới PPDH
Tinh thần trách nhiệm cũng làm một động lực làm việc Sau khi làm cho các mục tiêu đổi mới PPDH trở thành các giá trị phải hướng tới và trước khi làm cho việc đổi mới PPDH trở nên một công việc đầy hứng thú của mỗi giáo viên trước học sinh, hấp dẫn giáo viên thì ta hãy động viên tinh thần trách nhiệm của mỗi giáo viên trước học sinh, trước xã hội để họ bắt tay vào việc thực hiện đổi mới PPDH
Để tạo ra một phong trào thi đua đổi mới PPDH thì người Hiệu trưởng có thể giao nhiệm vụ cô một số giáo viên làm thí điểm trước, rồi sau đó làm rộng dần ra
1.3.3 Làm cho việc đổi mới PPDH trở nên thích thú hơn
Tìm cách tạo ra một bầu bầu không khí thi đua sáng tạo PPDH Dựa vào những giáo viên say mê khoa học, nhất là giáo viên trẻ vì họ luôn thích cái mới, chưa có các "lối mòn", ham sáng tạo, luôn mong muốn chiến thắng các thách thức,
có nhiều hoài bão, rồi khuyến khích họ tìm tòi, sáng tạo trong phương pháp dạy học và để họ thực hiện trước
Khi giáo viên cảm thấy hứng thú trong đổi mới PPDH, tức là ta đã tăng cường động lực làm việc ở học
1.3.4 Sử dụng đòn bẩỷ khen thưởng một cách thích đáng
Như trên đã nói, sự thành đạt trong công việc và sự được công nhận thành tích là những yếu tố tạo động lực, do đó ta phải biết khen thưởng một cách thích đáng
- Trước hết ta phải đánh giá đúng kết quả thực hiện đổi mới PPDH ở mỗi giáo viên một cách công khai, thẳng thắn, công bằng, không hạ thấp mà cũng không khen thái quá, cần làm cho tập thể thấy rằng người giáo viên ấy đã có nhiều
nỗ lực để đạt được kết quả đó Đánh giá phải dựa theo những tiêu chí thống nhất và
Trang 11dựa trên mức độ hoàn thành công việc đã giao cho người đó chứ không nên so sánh khối lượng công việc của từng người với nhau
- Thứ hai là cần cá nhân hóa sự khen thưởng vì rằng mỗi cá nhân có những
điều kiện, hoàn cảnh khác nhau Đối với ngững người này thì đó chỉ là sự cố gắng vừa phải nhưng đối với người kia thì lại là sự cố gắng vượt bậc Mặt khác, mỗi cá nhân có những nhu cầu khác nhau, do vậy hình thức khen thưởng nên phù hợp với nhu cầu của mỗi người Đối với người này thì cần nêu cao sự khen thưởng tinh thần, đối với người kia lại là sự ủy nhiệm thêm quyền hạn nói lên sự tin tưởng hơn của lãnh đạo Tất nhiên ta không coi nhẹ việc khen thưởng bằng vật chất, vì ngạn
ngữ có câu “ Trăm đồng tiền công không bằng một đồng tiền thưởng ”
1.3.5 Tạo được sự tiến bộ ở mỗi giáo viên trong việc đổi mới PPDH
Làm cho người giáo viên tìm thấy lợi ích riêng trong lợi ích chung Nếu
người giáo viên thấy rằng trong khi mình thực hiện đổi mới PPDH thì chuyên môn của mình được nâng cao hơn,… thì họ sẽ tích cực hơn
1.3.6 Xây dựng một nền văn hóa quản lý trong nhà trường
Xây dựng một nền văn hóa quản lý trong nhà trường: Trong một tổ chức dù
có nói ra hay không thì vẫn tồn tại một nền văn hóa quản lí
a Phát triển văn hóa quản lý trong việc điều hành nhiệm vụ công việc của
tổ chức:
Đó là văn hóa trong việc người Hiệu trưởng điều hành các hoạt động giáo dục ở nhà trường
Trước hết người Hiệu trưởng cần biết làm đúng việc và làm việc đúng
Làm đúng việc có nghĩa là người Hiệu trưởng biết chọn việc gì để mình tự
làm, còn những việc khác nhau thì phân công, phân quyền Cần phân công, phân quyền cho các tổ trưởng chuyên môn để họ phát huy năng lực bản thân, lãnh đạo tổ chuyên môn thực hiện đổi mới PPDH
Người Hiệu trưởng phải biết phát hiện các tinh hoa trong tổ chức, biết bồi dưỡng, phát huy năng lực của mọi người
Làm việc đúng là phải tuân thủ nghiêm túc các quy tắc, quy trình Quy phạm
đối với các loại hình công việc
Người Hiệu trưởng phải có phong cách quản lý dân chủ, biết lắng nghe ý kiến mọi người, bàn bạc dân chủ song cũng biết quyết đoán khi cần thiết
Người Hiệu trưởng cần biết động viên khen thưởng kịp thời Khi cần trách
cứ ai thì phải biết tế nhị, khéo léo đừng để người bị trách cứ chịu các tổn thương tâm lý
b Phát triển văn hóa quản lý trong việc xử lý các quan hệ nội bộ
Trang 12Xây dựng cho mọi người nếp nếp làm việc theo quy chế, kỷ cương Làm cho mọi thành viên trong tổ chức sống có thiện chí với nhau, tin cậy nhau, thương yêu nhau, bao dung lẫn nhau Gắn kết mọi người trong một đội hình và làm cho mọi người thấy phải phụ thuộc vào nhau và ai cũng lo làm hết bổn phận, trách nhiệm của mình
Quản lý thực chất là quản lý con người, con người quyết định tất cả Người Hiệu trưởng phải đầu tư thời gian vào việc tìm hiểu từng thành viên trong tổ chức
và phải xây dựng mối quan hệ hiểu biết lẫn nhau với mọi người Có như vậy mới
dễ giải quyết các bất đồng và được sự đồng tâm nhất trí thực sự để tiến hành thuận lợi các công việc
Sống và làm việc trong một tập thể đoàn kết, thương yêu giúp đỡ nhau thì ai cũng sẽ nỗ lực làm việc và mong muốn có những đóng góp vào công việc chung
Trong tập thể sẽ dần dần hình thành những truyền thống tốt đẹp và những truyền thống này sẽ được duy trì từ lớp người này sang lớp người khác, nó thấm một cách tự nhiên vào mỗi thành viên của tập thể, tạo thêm động lực làm việc cho mọi người
c Phát triển văn hóa quản lý trong việc quản lý các tác động của môi trường vào tổ chức
Quản lý phải phù hợp với môi trường Điều kiện của môi trường ảnh hưởng trực tiếp đến các hoạt động của tổ chức, do vậy người Hiệu trưởng cần cập nhật thường xuyên các thông tin từ môi trường và tìm cách khắc phục các nhiễu do môi trường gây ra
II CHỈ ĐẠO XÂY DỰNG CƠ SỞ VẬT CHẤT, SỬ DỤNG THIẾT BỊ DẠY HỌC 2.1 Mục tiêu biện pháp:
Chỉ đạo tăng cường cơ sở vật chất trường học để đảm bảo việc thực hiện đổi mới PPDH có hiệu quả Việc sử dụng TBDH để GV khai thác tính năng của các thiết bị dạy học, tạo ra sự hứng thú, lôi cuốn học sinh tích cực tìm tòi, khám phá, phát hiện và lĩnh hội kiến thức là một trong những điều kiện cần thiết để đổi mới PPDH
2.2 Nội dung chỉ đạo xây dựng CSVC - TBDH và sử dụng thiết bị dạy học
• Chỉ đạo xây dựng cơ sở vật chất:
- Phấn đấu xây dựng và hoàn thiện CSVC-TBDH đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục phổ thông, đặc biệt là đổi mới PPDH ở trường THPT
- Phấn đấu hoàn thiện CSVC-TBDH: đủ, đồng bộ, sát với yêu cầu đổi mới và đặc thù riêng của từng môn học