Giải pháp nâng cao chất lượng môn tiếng việt cho học sinh lớp 1

12 3.9 Phát động phong trào “Giữ vở sạch – Viết chữ đẹp” 133.10 Phối kết hợp giữa giáo viên chủ nhiệm với cha mẹ học sinh 133.11 Tăng thời lượng dạy học môn Tiếng Việt nhằm củng cố kiến

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THẠCH THÀNH

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG MÔN

TIẾNG VIỆT CHO HỌC SINH LỚP 1

Người thực hiện: Quách Thị Yến

Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị công tác: Trường Tiểu học thị trấn Kim Tân Huyện: Thạch Thành

SKKN thuộc môn: Tiếng Việt

THANH HÓA, NĂM 2019

3.1 Tìm hiểu tình hình học tập của học sinh Rèn cho học sinh thói quen và phương pháp học tập tốt. 6

3.3 Kích thích nhu cầu nhận thức, tạo niềm tin trong học tập cho các em. 73.4 Sử dụng đồ dùng dạy học trong tiết dạy một cách hợp lí 103.5 Làm việc với sách giáo khoa, bảng con và các đồ dùng phục vụcho tiết học. 113.6 Phát huy tính tích cực, tự giác cho học sinh trong giờ học 113.7 Tổ chức trò chơi học tập trong các tiết học 12

3.9 Phát động phong trào “Giữ vở sạch – Viết chữ đẹp” 133.10 Phối kết hợp giữa giáo viên chủ nhiệm với cha mẹ học sinh 133.11

Tăng thời lượng dạy học môn Tiếng Việt nhằm củng cố kiến thức cho học sinh một cách vững chắc vào các buổi chiều trongtuần

Với lứa tuổi tiểu học thì hoạt động chủ đạo của các em là hoạt động học, màyêu cầu trước hết để các em thực hiện tốt hoạt động này là các em phải biết đọcthông, viết thạo, biết tính toán, một yêu cầu tưởng chừng như đơn giản nhưng lạirất quan trọng đối với các em Bản thân tôi là một giáo viên chưa có kinh nghiệmdạy lớp Một, tôi tự thấy rằng nâng cao chất lượng dạy học môn Tiếng Việt là vấn

đề được đặt ra, phải thực hiện có hiệu quả trong năm học 2018 - 2019 Để đạtđược điều đó tất cả các lớp cần phải quan tâm đến từng đối tượng học sinh Mụctiêu trước mắt của giáo viên là làm sao đó nâng cao chất lượng dạy và học Đặcbiệt là chất lượng môn Tiếng Việt

Riêng đối với lớp 1 là lớp đầu tiên của bậc Tiểu học, nó có vị trí vô cùng quantrọng, là lớp tạo nền móng cho những lớp trên, cấp học trên

Song trong thực tế, trong một lớp chất lượng học sinh không đồng đều, có emđọc tốt nhưng chữ viết xấu hoặc chữ viết đẹp thì khả năng tiếp thu bài lại chậm

Do đâu? Vì sao? Đó là những băn khoăn của bản thân tôi trong quá trình giảngdạy, làm thế nào để học sinh tiếp thu một cách có hiệu quả Nhận thức được tầm

quan trọng của vấn đề này, bản thân tôi mạnh dạn đưa ra “giải pháp nâng cao

chất lượng môn Tiếng Việt cho học sinh lớp 1C” trong năm học 2018 – 2019.

1.2 Mục đích nghiên cứu

- Dạy học nâng cao chất lượng môn Tiếng Việt cho học sinh lớp 1 giúp học sinhluyện tập, củng cố, vận dụng các kiến thức và thao tác thực hành, rèn luyện kĩnăng học tập có hiệu quả, đồng thời từng bước tập vận dụng kiến thức và kĩ năngthực hành vào thực tiễn học tập và đời sống

- Nâng cao chất lượng dạy học là nguồn thông tin ngược giúp giáo viên nhìn rõhiệu quả của việc dạy học, từ đó điều chỉnh quá trình dạy học cho phù hợp

- Nâng cao chất lượng dạy học, giáo viên có điều kiện dạy học sinh đạt được cáckiến thức, kĩ năng cơ bản, tối thiểu của môn học, các hoạt động giáo dục Từ đó,phát triển năng lực tư duy, rèn luyện phương pháp và rèn luyện kĩ năng suy luận,khêu gợi và tập dượt khả năng quan sát, phỏng đoán, tìm tòi

1 3 Đối tượng nghiên cứu

Dạy học nâng cao chất lượng môn Tiếng Việt cho học sinh lớp 1C do tôi chủ nhiệm

1.4 Các phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp điều tra, khảo sát, thực nghiệm

- Phương pháp mô tả.

- Phương pháp đối chiếu

- Phương pháp phân tích

- Phương pháp tổng hợp

- Sử dụng phương pháp thực hành ở lớp trực tiếp phụ trách giảng dạy

- Nghiên cứu qua thực tế giờ dạy, qua dự giờ, trao đổi kinh nghiệm

2 Nội dung

2.1 Cơ sở lí luận

Trong hệ thống giáo dục quốc dân, bậc tiểu học là bậc học vô cùng quan trọng.

“Bậc Tiểu học là bậc học nền tảng vì nó là bậc học đầu tiên có nhiệm vụ xâydựng toàn bộ nền móng cho hệ thống giáo dục quốc dân để đặt cơ sở vững chắccho sự phát triển toàn diện con người Việt Nam Xã hội chủ nghĩa”[1] Nếu họcsinh không đạt được kết quả tốt ở bậc Tiểu học thì cũng khó tiến bộ được trongnhững bậc học tiếp theo

Với học sinh lớp 1 yêu cầu rèn cho học sinh những kỹ năng cơ bản ban đầu,giúp các em làm quen với bậc học mới, đặc biệt lớp 1 yêu cầu phải đọc thông viếtthạo, làm tính tốt Nâng cao chất lượng văn hóa, rèn luyện và giáo dục kĩ năngsống tốt cho học sinh sẽ hạn chế học sinh chưa hoàn thành chương trình môn học

Do đó sự giúp đỡ của giáo viên đối với học sinh là rất quan trọng, làm sao chocác em từng bước học tập có kết quả, từ đó xây dựng lòng tự tin, hứng thú, cốgắng học tập Những học sinh phát triển bình thường đều có khả năng tiếp thuchương trình học tập và đạt yêu cầu quy định

2.2 Thực trạng

Trường Tiểu học thị trấn Kim Tân là trường chuẩn quốc gia đầu tiên của huyện

và là một trong những trường nằm trong tốp đầu xếp loại về chất lượng giáo dụccủa huyện Thạch Thành Cơ sở vật chất của nhà trường tương đối đầy đủ, tạođiều kiện cho học sinh học tập tốt các môn học nói chung và môn Tiếng Việt nóiriêng Song chất lượng đầu vào luôn là nỗi trăn trở đối với các giáo viên phụtrách lớp Một Điều đó một phần do nguyên nhân khách quan như: Đa số họcsinh có bố mẹ đi làm ăn xa, phải ở nhà với ông bà hoặc học sinh từ nơi khácchuyển về để ở lại bán trú Mặt khác số học sinh thuộc Liên Sơn – Thành Kimtheo học ở Tiểu học Thị trấn, đây là số học sinh đa số thuộc con em gia đìnhnông nghiệp hoặc buôn bán nhỏ, không có điều kiện để quan tâm đến việc học

của con cái Điều đó cũng ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng của nhà trường

và khó khăn cho việc dạy học của giáo viên Hơn ai hết, giáo viên chủ nhiệm vàđặc biệt là giáo viên chủ nhiệm lớp Một thực hiện nhiệm vụ quản lí lớp học, làngười chủ chốt dìu dắt, giáo dục học sinh, xây dựng cho các em thói quen họctập, giáo dục Kĩ năng sống cho các em thành con ngoan trò giỏi

Được Ban giám hiệu phân công lớp Một, là lớp đầu cấp và cũng là năm họcthứ năm tôi giảng dạy lớp Một Mặc dù có nhiều lo lắng, trăn trở nhưng tôi đã cốgắng hết mình, qua thời gian giảng dạy tôi thấy được một số vấn đề sau:

- Khả năng tiếp thu và đạt các yêu cầu đặt ra chưa đồng đều, vẫn còn nhiều họcsinh đạt kết quả thấp

- Sự phát triển nhận thức của học sinh cùng lứa tuổi không đồng đều, hoạt động

tư duy có nhiều nét riêng

- Việc lĩnh hội kiến thức trước đó có nhiều lỗ hổng

- Thái độ học tập chưa tốt, chưa được định hướng rõ

- Do một số em khi đã học qua lớp mẫu giáo nhưng các em nhận thức còn nonnớt, tiếp thu bài còn gặp rất nhiều khó khăn Có thể các em chưa quen với cáchhọc mới ở trường Tiểu học

- Cách cầm bút và tư thế ngồi viết của một số học sinh chưa đúng do thói quencầm bút màu, vẽ màu ở bậc học mầm non

Do đó, tác động của một số yếu tố trên mà một số học sinh hứng thú học tậpkém, thiếu tự tin, thiếu cố gắng vươn lên trong học tập, kết quả học tập kém,không ổn định Quan sát tôi thấy từ những nguyên nhân đó mà học sinh yếu cónhững biểu hiện sau:

- Tư duy thiếu linh hoạt

- Sự chú ý, óc quan sát, trí tưởng tượng đều phát triển chậm

- Diễn đạt bằng ngôn ngữ khô khan, lúng túng, nhiều chỗ còn lộn xộn

- Biểu hiện bề ngoài là thờ ơ với thái độ học tập, giáo viên giảng bài hỏi lại họcsinh trả lời ngập ngừng không tin ở chính mình, thái độ tiếp thu thụ động

- Nghịch ngợm, có tính ham chơi, lười học dẫn đến học kém và rất ngại học

- Nhiều em có bố mẹ đi làm ăn xa, phải ở nhà với ông bà hoặc bác ( Bảo An, GiaHào, Quang Hào, Khánh Linh, Thu Hoài….) Do đó, các em được nuông chiều vìnghĩ rằng các em thiếu thốn tình cảm, dẫn đến việc không sát sao hoặc khôngnghiêm khắc để các em hoàn thành nhiệm vụ học tập Mặt khác, nếu quan tâm thì

phụ huynh lại không biết cách hướng dẫn các em học tập, nhất là hướng dẫn viếtchữ không đúng mẫu (thiếu về độ cao hoặc không đúng về độ rộng), cách đánhvần không đúng (ví dụ đánh vần tiếng “hồng” hờ - ô – hô –ngờ - hông – huyền –hồng).

Qua khảo sát chất lượng đầu năm học 2018 – 2019, kết quả cụ thể như sau:

29 em

15 = 51,7% 14 = 48,3% 10 = 34,4% 19 = 65,6% Sau khi kiểm tra khảo sát chất lượng, tôi thấy số học sinh nhớ được bảng chữcái thì tương đối cao nhưng khi vào các bài học, các em thường không biết ghéptiếng, từ (đánh vần) Một số em đọc được nhưng lại đọc sai do tiếng địa phương,hoặc do còn nói ngọng Tuy nhiên, có những em biết đọc nhưng khi viết thì tayyếu, viết không đúng mẫu, không đúng ô li, dòng kẻ, cách cầm bút không đúng,ngồi sai tư thế Đứng trước thực tế đó, tôi băn khoăn và tự đặt ra câu hỏi là: Phảilàm gì và làm như thế nào để giúp học sinh học tập tốt hơn? Với trách nhiệm củangười giáo viên chủ nhiệm tôi không thể nào yên tâm được, tôi nghĩ rằng nếu đểtình trạng này kéo dài thì chất lượng của lớp tôi sẽ kém đi không đạt được yêucầu về chất lượng mà lớp cũng như nhà trường đề ra, nhất là sẽ ảnh hưởng tớitoàn bộ quá trình tiếp thu kiến thức của học sinh

Thông qua quá trình dạy học, qua việc tìm hiểu nguyên nhân và những biểuhiện của học sinh yếu, tôi đã mạnh dạn cải tiến tìm ra những biện pháp giáo dụcphù hợp với nhận thức của từng đối tượng, từng học sinh Chính vì vậy, việc

“Nâng cao chất lượng Môn Tiếng Việt” cho học sinh ở lớp 1C – Trường Tiểu họcThị trấn Kim Tân là cần thiết

Từ thực trạng trên, để nâng cao chất lượng môn Tiếng Việt cho học sinh lớp

1C đạt kết quả tốt hơn, tôi mạnh dạn đưa ra các giải pháp sau:

học sinh noi theo.

Giáo viên phải nắm bắt được hoàn cảnh, tình hình học tập của từng em, nắm rõđược những em học yếu, yếu ở mức độ nào? Do đâu? Từ đó tìm ra những phươngpháp giáo dục để thu hút tuyệt đối sự chú ý của các em, cố gắng tạo niềm tintrong lúc học không để các em nhàm chán

Ví dụ: Trường hợp của em Trần Khánh Linh, gia đình sống ở miền Nam, bố mớimất, Khánh Linh được mẹ đưa về ở nhà với bác Vào đầu năm học tôi thấy Linh

có phần nhút nhát, ít giao tiếp với thầy cô, bạn bè Khi tôi hỏi bài hoặc trao đổivấn đề khác ngoài giờ học thì trả lời rất nhỏ có vẻ sợ sệt hoặc ngồi im Tìm hiểuđược nguyên nhân do em chưa quen nói tiếng Bắc (vì học Mầm Non trong Nam),một phần vì nhớ mẹ và em, phải sinh hoạt và học tập ở môi trường mới nên em tự

ti, mặc cảm Từ những nguyên nhân này, tôi đã cử một số học sinh có cá tínhmạnh mẽ, nhanh nhẹn trong mọi hoạt động, cởi mở với bạn bè tiếp xúc và giúp

đỡ Linh trong giờ ra chơi, kể cả trong giờ học Ngoài ra, tôi thường cởi mở hỏithăm, tổ chức sinh nhật tại lớp Từ đó, Linh có nhiều tiến bộ về mọi mặt, giaotiếp với thầy cô, bạn bè mạnh dạn, cởi mở hơn

Đó có thể là phương pháp tốt mà tôi đã áp dụng đầu tiên bằng cách luôn độngviên khuyến khích các em kịp thời Do đặc điểm tâm sinh lí của các em là hiếuđộng thích vui chơi Mọi cái đối với các em đều gò bó vì ở nhà các em đượcchiều chuộng, chưa quen với nề nếp học tập ở Tiểu học, thích gì đều được haynhõng nhẽo, nhưng khi đến lớp với tôi lại rất nghiêm khắc nhưng lại vừa nhẹnhàng động viên gần gũi các em

Ví dụ: Trong giờ học, sau câu trả lời của các em tôi thường khen ngợi ngay “Emrất cố gắng, cô luôn hi vọng vào em rất nhiều” hay “Lần này bạn rất giỏi cả lớpkhen bạn nào” Hoặc “ Cô nhận thấy em có ý trả lời hay cần cố gắng nhé!”.Hoặc: “Em làm bài đúng rồi nhưng lần sau cô muốn em hoàn thành bài nhanhhơn, chúc em thành công”

Sau mỗi lần khen là tôi đã gây được lòng tin cho các em Có những lúc các emviết chưa đúng, đọc chưa đúng, tôi không phê bình mà vẫn khen động viênkhuyến khích rằng “Em cần cố gắng hơn nữa”, hay “Em chắc chắn sẽ đạt thànhtích cao trong học tập nếu em chăm chỉ học tập”, tránh có thái độ lời nói chạmlòng tự ái hoặc mặc cảm đối với các em Qua đó, sau mỗi lần kiểm tra kết quảhọc tập cũng như gọi các em đọc bài, tôi thấy học sinh tự tin và mạnh dan hơn

3.2 Kiểm tra phân loại đối tượng học sinh

Tôi phân loại học sinh ra nhiều đối tượng: Đọc kém, viết kém Khi đã nắm đượcđiểm yếu kém của học sinh tôi lập ngay kế hoạch theo dõi thường xuyên cụ thểkết quả học tập, kết quả kiểm tra thật chặt chẽ Tôi phân loại học sinh theo haikhả năng: Đọc và viết

+ Với những em trí tuệ chậm thì bản thân tôi luôn phải kiên trì, thật kiên trì vàtìm nhiều biện pháp thích hợp khắc sâu kiến thức cho các em

Ví dụ: Trường hợp em Trịnh Thị Thu Hoài, bố mẹ bỏ nhau, mẹ đi làm xa phải

ở nhà với ông bà nội Thu Hoài đọc kém, chưa nhớ hết bảng chữ cái, viết phảinhìn từng nét Tôi thiết nghĩ trường hợp này phải tích cực rèn đọc Ngoài việckèm cặp vào các giờ ra chơi, tôi giao cho cán bộ lớp kèm trong giờ sinh hoạt 15phút Mặt khác, tôi động viên gia đình giúp đỡ cháu trong thời gian ở nhà Đếnđầu học kì 2, Thu Hoài có tiến bộ nhưng đọc chậm, tôi đã thưởng cho em nhữngquyển truyện tranh, khích lệ em đọc để tìm hiểu truyện nói về ai? Về vấn đề gì?Kết thúc câu chuyện ra sao? Đến thời điểm này, Hoài có sự tiến bộ rõ rệt, đọcthông và viết thạo, tự tin trong học tập và luôn tìm kiếm sự hỗ trợ từ cô giáo vàbạn bè

+ Với những học sinh không nắm chắc kiến thức, trong tiết dạy ôn luyện tôi phảitìm hiểu các em thường đọc sai, làm sai ở những phần nào? Thuộc mảng kiếnthức nào? Từ đó tôi có biện pháp kèm cặp và gọi các em đọc, viết, trả lời các câuhỏi, luyện nói theo chủ đề Chỉ sau một học kì 1, nhiều em đã tiến bộ cả về đọc

và viết, mạnh dạn, tự tin khi hơn khi trả lời về nội dung bài đọc

3.3 Kích thích nhu cầu nhận thức tạo niềm tin trong học tập cho các em

Tổ chức các hoạt động dạy học trên lớp linh hoạt, kết hợp với tổ chức giáo dụcngoài giờ lên lớp, tăng cường kĩ năng giao tiếp cho học sinh Ngoài một số hoạtđộng như múa hát, kể chuyện hoặc các phong trào thi đua: giữ vở sạch, viết chữđẹp, ngàn hoa việc tốt, đôi bạn cùng tiến càng giúp các em tự tin, mạnh dạn đạtkết quả tốt trong học tập

Giáo viên nên tạo ra niềm vui trong học tập cho các em thông qua trò chơi đểcác em tiếp thu bài, khắc sâu kiến thức dễ dàng hơn (vì khi đọc đã kém các emthường hay chán nản, ít có hứng thú học tập không chú ý nghe giảng)

Hoặc đối với các giờ học vần: Tổ chức cho các em viết vần mới, tiếng mới vàohai mảnh giấy cắt hình bông hoa để trên bàn sau đó gọi hai em cùng lên chơi trò

chơi “Hái hoa” bạn nào hái được bông nào thì thì đọc to cho cả lớp vần, tiếng

mới đó Ai đọc đúng thì cả lớp cùng khen ngợi

Đối với những bài dạy trên lớp (không phải giờ ôn luyện) tôi luôn tìm tòi biệnpháp giảng dạy thích hợp, có trọng tâm như tự điều chỉnh nhịp độ bài giảng, tổchức việc học tập bằng phương pháp phát huy tính tích cực chủ động của họcsinh Tổ chức hướng dẫn dìu dắt các em để các em được tiếp cận, chiếm lĩnhhoàn toàn tri thức không áp đặt, các câu hỏi được sắp đặt rõ ràng, có hệ thốngtrong từng bài, từng đối tượng cụ thể trong kế hoạch bài dạy

Trong khi giảng bài tôi thường xuyên theo dõi sự chú ý của những học sinh yếu

để kiểm tra kịp thời sự tiếp thu bài của học sinh

Ví dụ: Khi đọc xong vần mới nên hỏi: Hôm nay ta vừa học vần gì? Vần gồm mấy

âm? Âm nào đứng trước? Âm nào đứng sau? Đối với những câu hỏi như thế tôidành phần trả lời cho một số em chậm hơn, khi các em trả lời được tôi thườngkhen ngay trước lớp, như vậy sẽ giúp các em thấy phấn khởi và có hứng thú đểhọc tập

Phần hướng dẫn bài tập cần cụ thể hơn với học sinh kém, bài tập có nội dungyêu cầu rõ ràng Khi giao nhiệm vụ tôi kiểm tra cụ thể để phân tích và sửa chữakịp thời nếu các em còn lúng túng Có thể tôi sẽ làm riêng việc đó với từng họcsinh, khuyến khích động viên đúng lúc khi các em tiến bộ hoặc khi đạt một số kếtquả dù chưa cao, đồng thời động viên nhằm khích lệ một số em có thái độ thờ ơđối với nhiệm vụ được giao

Ngay từ đầu năm học, tôi hướng dẫn cho các em về khái niệm đường kẻ dọc,đường kẻ ngang, ô, li Khi hướng dẫn viết, để học sinh viết đúng tôi luôn nhắcnhở các em không được viết thiếu nét của các con chữ, nét nối giữa các con chữsao cho đúng về khoảng cách và kĩ thuật Vì một số học sinh khi viết hay tùy tiện,

có thói quen dựa vào đường kẻ dọc nên chữ viết thường sai mẫu, không đúng vềkhoảng cách và độ rộng của con chữ Tôi luôn chú ý đến điểm đặt bút và dừngbút giữa các nét, các con chữ, vị trí của dấu phụ và dấu thanh Mặc dù chữ viếtcủa học sinh trong thời gian nửa đầu học kì 1 còn run nét, chưa mượt mà Songcác em viết đúng mẫu, nét chữ ngay ngắn thì nhìn bắt mắt hơn, dễ có cảm tìnhvới bài viết hơn

Ví dụ: Khi viết con chữ M các em thường viết hai nét móc xuôi và nét móc haiđầu dựa vào đường kẻ dọc Nhưng khi hướng dẫn tôi nhắc nhở các em khoảng

cách giữa các nét là 1 ô rưỡi, vì vậy nét móc xuôi thứ hai phải viết vào giữa ô,tiếp đến là nét mọc hai đầu độ rộng một ô rưỡi nên phải dựa vào đường kẻ dọc vàđiểm dừng bút là ở góc liền kề bám đường kẻ thứ 2.

Hình 1: Hướng dẫn học sinh viết đúng chữ m

Hoặc khi viết các chữ có nét khuyết trên các em thường viết sai, nét chữ thườnglép hoặc to quá Tôi hướng dẫn các em cách tìm góc tương ứng, dựa vào góc cóthể viết nét khuyết đẹp hơn

Hình 2: Hướng dẫn học sinh viết đúng nét khuyết

Sau khi được hướng dẫn tỉ mỉ cách viết nét khuyết, từ điểm đặt bút cho đến gọc đưa nét và điểm kết thúc Mỗi lần viết các con chữ có nét khuyết trên như con chữ: b, h, l, k tôi không phải dành nhiều thời gian để hướng dẫn lại mà các em đã

tự viết chính xác và đẹp như nét chữ mẫu

Khi học sinh đã học gần hết phần vần, tôi khuyến khích học sinh nâng cao kĩ năng đọc bằng cách thưởng cho các em những cuốn truyện tranh khi các em đạt một thành tích nào đó, cho các em đọc và tìm hỏi về nội dung câu truyện Như vậy các em sẽ không bị nhàm chán như khi đọc bài trong sách giáo khoa

3.4 Sử dụng đồ dùng dạy học trong các tiết dạy một cách hợp lí

Việc sử dụng đồ dùng dạy học trong các tiết dạy một cách hợp lí là thu hút được sự chú ý của học sinh đặc biệt là những học sinh yếu Để làm được điều đó đạt hiệu quả, trước khi lên lớp tôi nghiên cứu kĩ bài dạy và đặc biệt chú ý đến đồ dùng dạy học cho các hoạt động một cách hợp lí, tham khảo tìm mượn thư viện.Vì đồ dùng dạy học rất phong phú, có nhiều các loại tranh ảnh, mô hình đa dạng rất thuận lợi cho học sinh trong quá trình tiếp thu kiến thức Đồ dùng dạy học đảm bảo cho học sinh lĩnh hội tốt các biểu tượng, khái niệm, qui ước; hình thành các kĩ năng, giúp các em nắm vững bài học từ sự hứng thú đó Giáo viên sử dụng bộ dạy học vần giúp học sinh ghép tiếng, từ và đọc nhanh hơn Hay sử dụng bộ tranh truyện hoặc tranh luyện nói sẽ giúp học sinh phát triển lời nói một cách tự nhiên và mạnh dạn hơn

Ví dụ: Cho học sinh cài vần ai, yêu cầu học sinh phân tích vần ai gồm mấy âm

ghép lại, hướng dẫn cách đọc, viết dựa vào trực quan để phân tích: vần ai có

trong tiếng gái, trong từ bé gái Có thể giáo viên cho các em hình thành tiếp các

vần tiếp theo

3.5 Làm việc với sách giáo khoa, bảng con và các đồ dùng học tập phục vụ

cho tiết học

Đây là việc hết sức quan trọng đối với các em lớp đầu cấp, nên trong giờ học

tôi đã dành thời gian để các em được xem hình vẽ, mô hình minh họa

Ví dụ: Trong giờ học vần các em thực hiện phần luyện nói theo tranh, học sinh

có thể quan sát vào tranh minh họa để tự nói một câu về tranh đó Đặc biệt tôiluôn khuyến khích các học sinh yếu được nói nhiều hơn trong giờ học, mặc dù cóthể các em nói chưa hay, chưa đúng trọng tâm nhưng đó cũng là một yếu tố giúpcác em cố gắng trong học tập

Dựa vào tranh phóng to phần luyện nói theo chủ đề Bữa cơm Khi tôi yêu cầuhọc sinh quan sát tranh sách giáo khoa thì đa phần các em không phát huy hếttính tích cực, nhưng khi cho các em quan sat tranh phóng to thì các em tỏ ra thíchthú Dựa vào tranh các em thảo luận và đưa ra các câu hỏi thú vị như: Bạn thấytrong tranh vẽ gì? Một ngày nhà bạn ăn mấy bữa cơm? Mỗi bữa ăn thường cónhững món gì? Nhà bạn ai nấu cơm? Mỗi bữa bạn ăn mấy bát? Bạn thích ăn món

gì nhất?

Hoặc khi học sinh viết bảng con, viết vào vở, tôi có thể kiểm tra và sửa sai chohọc sinh một cách tương đối nhiều, bao quát nhanh những học sinh viết chưađúng, chưa đẹp để kịp thời uốn nắn

3.6 Phát huy tính tích cực, tự giác của học sinh trong giờ học

Khắc phục được hiện tượng một số học sinh không làm việc trong giờ học, đó

là những học sinh không có đủ đồ dùng học tập, không thích ứng với nhịp độ bàigiảng Tôi thường tranh thủ hướng dẫn thêm cho các em đọc kém, viết kém vàonhững giờ ra chơi hay những buổi học ôn luyện Giáo viên cần lôi cuốn học sinhbằng cách nhắc lại câu hỏi của cô hay câu trả lời của bạn, đưa ra hệ thống câu hỏitrong mỗi bài thật cụ thể vừa phải với mọi đối tượng học sinh, tránh tình trạngkhông cho các em tham gia hoạt động học tập vì không được giao nhiệm vụ

Để làm tốt biện pháp này tôi phải tìm hiểu hoàn cảnh gia đình của những họcsinh yếu Vì hầu hết ở lớp tôi thường học sinh yếu lại rơi vào những gia đình cóhoàn cảnh khó khăn, bố mẹ đi làm ăn xa con cái ở nhà với ông bà già yếu, hoặc

bố mẹ trước đây đều chưa học hết cấp Tiểu học Sự quan tâm đến việc học của

con cái có hạn Vì thế tôi nhờ đến ban đại diện hội phụ huynh của lớp đến độngviên các em đó hoặc bản thân tôi đến tận gia đình các em cũng là tạo ấn tượng tốtcho các em để các em có niềm tin ở trường, lớp, thầy cô, bạn bè từ đó có ý chíphấn đấu vươn lên trong học tập.

3.7 Tổ chức trò chơi học tập trong các tiết học

Khích lệ, động viên tinh thần học tập bằng lồng ghép tổ chức các trò chơi trongcác tiết học Tiếng Việt nhằm nâng cao vốn kiến thức Tiếng Việt cho các em Ngoài những biện pháp trên tôi còn thường xuyên tổ chức các trò chơi, vănnghệ, kể chuyện và những hoạt động khác vào tiết học, có thể trò chơi được tổchức đầu tiết, giữa tiết hoặc cuối tiết học để tạo dựng nơi các em lòng tin yêutrường lớp, tha thiết học tập, thích gần gũi với thầy cô, bạn bè Để tổ chức tròchơi có hiệu quả, giáo viên cần nêu rõ phương thức chơi, luật chơi một cách rõràng, trò chơi phải phù hợp với đối tượng học sinh và nội dung tiết học

Ví dụ: GV tổ chức cho học sinh chơi trò chơi “ Ai nhanh, ai đúng” trong tiết Họcvần – Bài 42: ưu, ươu Đây là một trong những vần khó đọc và học sinh ít gặptiếng chứa vần (ươu) Khi học xong vần mới và đọc từ ứng dụng, để học sinh tìmđược tiếng chứa vần vừa học, tôi đã tổ chức trò chơi bằng cách cho hai học sinhđại diện cho hai tổ có nhiệm vụ lựa chọn tiếng có chứa vần vừa học ưu, ươu đểgắn lên bảng, bạn nào tìm đúng và gắn đúng trong thời gian ít hơn thì thắng cuộc Trò chơi này giáo viên cần tổ chức cho học sinh thực hiện vào phần củng cốbài, nhằm giúp các em có hứng thú trong học tập, giúp các em nhớ lâu kiến thức

Từ đó các em luôn chấp hành tốt nhiệm vụ và kỉ luật của buổi học

3 8 Tổ chức phong trào “Đôi bạn cùng tiến”:

Tổ chức cho học sinh khá giỏi thường xuyên giúp đỡ học sinh yếu bằng cách

bố trí cho học sinh khá giỏi ngồi gần học sinh yếu kém, hay đọc sai, đọc chậm.Tôi thường cho những học sinh yếu kém đó ngồi đầu bàn để các em dễ chú ý và

giáo viên cũng tiện thường xuyên giúp đỡ các em kịp thời hơn Khi những học

sinh yếu có sự tiến bộ dù là ít nhưng tôi luôn thưởng nóng các em, kể cả nhữnghọc sinh được giao kèm cặp bạn yếu một số đồ dùng học tập như quyển vở, cáibút, thước kẻ, quyển truyện tranh nhằm khích lệ các em tích cực giúp đỡ lẫnnhau Sau khi được giao nhiệm vụ, những học sinh học tốt cũng cảm thấy phấnkhởi, tự hào về bản thân và có trách nhiệm với bạn của mình Phong trào “ Đôi

bạn cùng tiến” còn giúp các em gần gũi và thân thiện với nhau hơn

3.9 Phát động phong trào “Giữ vở sạch – Viết chữ đẹp”

Vào đầu năm học, tôi hướng dẫn học sinh cách giữ gìn vở sạch Tôi mua bìa kê

tay để kẹp một số quyển vở, sử dụng bìa kê tay có tác dụng giữ vở không bọ quănmép, không long bìa, vở luôn sạch sẽ Ngoài ra còn hướng dẫn học sinh lót taykhi viết bằng tờ giấy nhỏ để tránh mồ hôi quệt ra vở Hàng tháng, tôi phát độngphong trào “Giữ vở sạch – Viết chữ đẹp”, tôi luôn xếp loại vở sạch, chữ đẹp hàngtháng nhằm khuyến khích học sinh thi đua, có ý thức rèn chữ viết và giữ vở cẩnthận hơn Sau khi tham gia trưng bày vở sạch chữ đẹp cấp huyện, lớp 1C của tôiđạt 100% vở loại A và đặc biệt có 5 em đạt danh hiệu cá nhân về “ Giữ vở sạch –Viết chữ đẹp”

3.10 Phối kết hợp giữa giáo viên chủ nhiệm với cha mẹ học sinh

Công tác tuyên truyền thông qua thông tin điện thoại, sổ liên lạc điện tử hoặctrao đổi trực tiếp, qua buổi họp phụ huynh đầu năm và cuối học kì 1 Từ đó, nângcao nhận thức cho phụ huynh trong việc quan tâm, chăm sóc, hỗ trợ cùng vớigiáo viên chủ nhiệm nâng cao chất lượng môn Tiếng Việt cho học sinh Kêu gọiphụ huynh cùng tham gia các phong trào do nhà trường, Đội thiếu niên tổ chức Phối hợp chặt chẽ giữa giáo viên chủ nhiệm với gia đình, bằng cách thông tinqua sổ liên lạc hay trao đổi trực tiếp với phụ huynh để gia đình tạo điều kiện muasắm đầy đủ đồ dùng học tập cho các em, đôn đốc các em thực hiện tốt kế hoạch ởtrường, ở nhà Thậm chí có những phụ huynh khi đọc lời nhận xét của giáo viên

trong vở học sinh thì khó hiểu Ví dụ: Em cần viết đúng độ cao của nét khuyết hoặc Cần chú ý điểm đặt bút của nét móc hai đầu em nhé Như vậy phụ huynh

chưa hiểu như thế nào là nét móc hai đầu, nét khuyết trong trường hợp như thếtôi đã hướng dẫn để phụ huynh hiểu để cùng con em học một cách dễ dàng hơn.Ngoài ra tôi luôn kêu gọi phụ huynh cùng hưởng nhiệt tình các phong trào do nhàtrường, Đội thiếu niên tổ chức nhằm khuyến khích phụ huynh cùng chỉa se nhữngkết quả mà lớp đạt được, từ đó tạo điều kiện để tôi gần gũi phụ huynh hơn, cóthời gian để trao đổi việc học tập cũng như trao đổi về nhu cầu của học sinh hơn

3.11 Tăng thời lượng dạy học môn Tiếng Việt nhằm củng cố kiến thức

cho học sinh một cách vững chắc vào các buổi chiều trong tuần.

Bằng kinh nghiệm dạy học sinh lớp 1 nhiều năm Để giúp học sinh học chắcmôn Tiếng Việt thì ngoài việc quan tâm, tập trung dạy học bằng thời lượng trênlớp Việc tăng thời lượng để rèn cho học sinh là rất cần thiết Ngoài những buổi

học chính khóa, tôi đã tăng cường thời gian để kèm cặp thêm cho các em vào cácbuổi chiều trong tuần, nhất là những học sinh còn đọc kém, viết chậm Ngoài cácbuổi học theo lịch, tôi đã tăng cường vào các buổi chiều thứ năm và thứ sáu trongtuần Hết học kì 1, các em có sự tiến bộ rõ rệt, đọc tốt, viết đúng tốc độ và đẹphơn Hơn thế nữa bản thân tôi cũng đã gắn bó với học sinh, từng thấy tráchnhiệm của mình đối với học sinh là cả một bước quan trọng không thể nhìn saumỗi giờ học, buổi học, mà nhìn thấy học sinh của mình có nhiều em vẫn chưahiểu bài nên tôi đã tự cố gắng học hỏi, tìm tòi những phương pháp giảng dạy phùhợp như đã nêu ở trên để ứng dụng và thực hiện với học sinh của mình.

Tóm lại, tùy vào từng đối tượng để giáo viên có biện pháp cụ thể thích hợp để

tổ chức dạy học chứ không theo phương pháp cứng nhắc, áp đặt Đó là biện phápthiết thực nhất để nâng cao chất lượng học tập, hạn chế được tối đa học sinh chưahoàn thành môn học, không có học sinh lưu ban đẩy nhanh tiến độ theo kế hoạchnăm học mà lớp đã đề ra

4 Kết luận, kiến nghị

4.1 Kết luận

Qua một thời gian tìm tòi, nghiên cứu ra những biện pháp để thực hiện vàoviệc dạy học nâng cao chất lượng môn Tiếng Việt cho học sinh Với lòng yêunghề mến trẻ và những kinh nghiệm ít ỏi của mình tôi đã mạnh dạn áp dụng trongthời gian qua Kết quả cho thấy rằng học sinh lớp tôi sau những lần kiểm trathường xuyên chất lượng tăng lên rõ rệt Những học sinh từ không biết đọc, viếtxấu hoặc chưa đúng tốc độ bây giờ đã tiến bộ đáng khen ngợi Kết quả kiểm travào thời điểm cuối tháng ba như sau:

Sĩ số học sinh Hoàn thành môn học Chưa hoàn thành môn học

Kết quả trên đã chứng minh được một số kinh nghiệm của tôi đã thực hiệntrong thời gian qua đã có hiệu quả Học sinh hoàn thành môn Tiếng Việt đạt100%, không có học sinh chưa đạt, các em đều đọc thông, viết thạo, trình bàyđẹp Vinh dự hơn, tham gia dự thi trưng bày vở sạch, chữ đẹp cấp huyện lớp 1C

có 5 em đạt danh hiệu “Giữ vở sạch - Viết chữ đẹp” cấp huyện (đạt 100% số họcsinh tham gia) Xếp loại vở chung của lớp loại A đạt 100% cấp huyện 100% họcsinh đọc thông viết thạo trong thời điểm giữa học kì 2, các em đều biết cách trình

bày bài trong vở Tôi tiếp tục phát huy những mặt đã đạt được, khắc phục nhữngmặt còn tồn tại để nâng cao chất lượng môn Tiếng Việt Tiếp tục áp dụng các giảipháp và biện pháp, thực hiện trong những năm học tiếp theo đạt hiệu quả cao.

Từ những kết quả đạt được trong quá trình giáo dục Tôi tự thấy dạy học nângcao chất lượng môn Tiếng Việt ở những lớp đầu cấp là vô cùng quan trọng Đểnâng cao chất lượng cho học sinh, giáo viên phải thực hiện tốt những yêu cầusau:

- Trước hết người giáo viên phải thực sự là người yêu nghề mến trẻ, phải hếtlòng vì nghề nghiệp, vì học sinh, tìm tòi phương pháp giảng dạy thích hợp, bồidưỡng vốn sống năng lực, nghiệp vụ chuyên môn cho bản thân

- Giáo viên phải nắm được từng đối tượng để có phương pháp giáo dục cụ thể

- Giáo viên phải gần gũi giúp đỡ các em vượt qua moi khó khăn để từ đó các em

có chỗ dựa vững chắc trong quá trình học tập

- Trong quá trình giảng dạy giáo viên cần động viên, nhắc nhở kịp thời để các

em cố gắng khắc phục

4.2 Kiến nghị

- Nhà trường, hội phụ huynh có biện pháp tuyên truyền tới từng phụ huynh

để phụ huynh quan tâm đến việc học của con cái, mua đầy đủ đồ dùng học tập tạođiều kiện thuận lợi cho quá trình dạy và học được tốt hơn

- Đối với Ban giám hiệu và Đội Thiếu niên Tiền phong Hồ Chí Minh tiếp tục,thường xuyên tổ chức các sân chơi trí tuệ, các hoạt động phong trào nhằm khích

lệ tinh thần học tập của học sinh

Trên đây là kinh nghiệm tôi đã áp dụng trong việc dạy học nâng cao chấtlượng môn Tiếng Việt cho học sinh lớp 1C trong năm học 2018 - 2019 Đó lànhững kinh nghiệm nhỏ xuất phát từ tình hình dạy học thực tế, tôi rút kinhnghiệm cho bản thân mình và cũng mang lại những kết quả tốt đóng góp vàocông tác giảng dạy và giáo dục thế hệ trẻ Kính mong sự góp ý và chỉ đạo của hộiđồng khoa học các cấp để quá trình giảng dạy của bản thân tôi đạt kết quả caohơn

Tôi xin chân thành cảm ơn!

XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Thạch Thành, ngày 18 tháng 4 năm 2019 Tôi xin cam đoan đây là SKKN của bản thân, không sao chép nội dung của

người khác

TÀI LIỆU THAM KHẢO

[1] Luật Giáo dục năm 2005

DANH MỤC

ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐƯỢC HỘI ĐỒNG CẤP PHÒNG

GD&ĐT, CẤP SỞ GD&ĐT CÔNG NHẬN

NĂM

HỌC TÊN ĐỀ TÀI SKKN XẾP LOẠI CẤP CÔNG NHẬN

2009-2010

Một số biện pháp bồi dưỡng đội ngũ cán bộ lớp, kết hợp với các lực lượng giáo dục để xây dựng tập thể lớp tiên tiến

A

Hội đồng khoa học Phòng GD&ĐT

2015-2016

Một số kinh nghiệm dạy học nâng cao chất lượng Phân môn Tập đọc cho học sinh lớp 1

A Hội đồng khoa học

Phòng GD&ĐTMột số kinh nghiệm

dạy học nâng cao chất C Hội đồng khoa học Sở

lượng Phân môn Tập

đọc cho học sinh lớp 1

GD&ĐT