Cán bộ, giáo viên, nhân viên trường Tiểu học Hoằng Đại đã áp dụng và liên tục đổi mới các biện pháp tích cực trong ứng dụng công nghệ thông tin vào quá trình quản lý, giảng dạy nhằm đổi
Trang 1MỤC LỤC
Trang
1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 3
2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 4
MỘT SỐ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO ỨNG DỤNG CNTT TRONG NHÀ TRƯỜNG NĂM HỌC: 2015 - 2016
I MỞ ĐẦU
Công nghệ thông tin đã và đang giữ một vai trò rất quan trọng trong sự phát triển của loài người nói chung và sự phát triển kinh tế, chính trị, xã hội của một đất nước nói riêng và nó đang làm cho thế giới mỗi ngày một phẳng hơn Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong xã hội lan truyền với tốc độ chóng mặt
Trang 2cả về chiều rộng lẫn chiều sâu, với hơn 2/3 dân số Việt Nam sử dụng Internet, 100% số hộ gia đình có điện thoại cố định và di động
Nguyên Phó Thủ Tướng Nguyễn Thiện Nhân khẳng định: Công nghệ thông tin không chỉ là ngành công nghiệp dịch vụ phát triển với tốc độ cao, đóng góp lớn vào nguồn thu cho đất nước mà còn là động lực phát triển hạ tần quan trọng cho sự phát triển kinh tế, xã hội Ngày nay không một ngành nào, lĩnh vực nào phát triển mà không dựa vào sự hỗ trợ của công nghệ thông tin – Truyền thông
Đối với ngành Giáo dục, việc vận dụng công nghệ thông tin vào quản lý
và giảng dạy đã đem lại hiệu quả thiết thực Thông tin được cập nhật nhanh chóng và chính xác, việc quản lý nhân sự, việc gửi nhận công văn, thông tin báo cáo hai chiều với cơ quan quản lý cấp trên nhẹ nhàng, khoa học hơn
Thực hiện Chỉ thị số 55/2008/CT-BGDĐT của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT về tăng cường giảng dạy, đào tạo và ứng dụng công nghệ thông tin trong ngành giáo dục giai đoạn 2008-2015 Hoà nhập với xu thế chung của thời đại, nhằm thúc đẩy tiến trình đổi mới nhà trường theo hướng hội nhập, thực hiện tốt mục tiêu, nhiệm vụ của năm học Cán bộ, giáo viên, nhân viên trường Tiểu học Hoằng Đại
đã áp dụng và liên tục đổi mới các biện pháp tích cực trong ứng dụng công nghệ thông tin vào quá trình quản lý, giảng dạy nhằm đổi mới căn bản quá trình quản
lý và phương pháp dạy học Góp phần vào việc hoàn thiện, nâng cao hiệu quả chất lượng quản lý, chất lượng giảng dạy và học của nhà trường
II NỘI DUNG
1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
Căn cứ vào Nghị định 64 của Chính phủ về ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của các cơ quan nhà nước, các văn bản chỉ đạo của Bộ và Sở GD&ĐT nhằm xác định nhiệm vụ, trách nhiệm về công nghệ thông tin đối với các đơn vị trường học và đối với mỗi cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên, mỗi
Trang 3bộ phận tổ chức, cá nhân trong đơn vị phải cụ thể hoá nội dung các văn bản trên vào các hoạt động quản lý và chuyên môn của mình
Thực hiện tinh thần Chỉ thị số 55/2008/CT-BGDĐT ngày 30/9/2008 của
Bộ trưởng Bộ GD&ĐT về tăng cường giảng dạy, đào tạo và ứng dụng công nghệ thông tin trong ngành giáo dục Thông tư số 03/2014/TT - BTTTT ngày 11/03/2014 của BTTTT về quy định chuẩn trong ứng dụng CNTT
Thực hiện nhiệm vụ năm học 2015 - 2016 với chủ đề mà ngành giáo dục
& đào tạo đã xác định đó là tiếp tục: “Đổi mới căn bản toàn diện nền giáo dục
và đào tạo Việt Nam, đáp ứng yêu cầu trong thời kỳ CNH- HĐH đất nước theo
cơ chế thị trường định hướng XHCN và hội nhập Quốc tế” Trên cơ sở cụ thể
hoá nhiệm vụ năm học, phòng Giáo dục đào tạo thành phố đã phát động và triển khai sâu rộng trong toàn ngành: Mỗi một cán bộ, giáo viên, nhân viên thực hiện một nội dung đổi mới trong năm học
2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
2.1 Thực trạng
Kể từ ngày BGD&ĐT phát động: “Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong hệ thống trường học” đến nay đã 8 năm Song việc thực hiện trong hệ
thống các trường Tiểu học trên địa bàn T.P Thanh Hoá có lúc còn chậm chạm, đôi khi còn mang tính đối phó, chưa tập trung đầu tư nhiều cho vấn đề này một cách thực sự có hiệu quả; bên cạnh đó, còn có nguyên nhân khách quan đem lại
đó là cơ sở vật chất của các trường còn hạn chế, số lượng máy tính, đèn chiếu, thiết bị tin học chưa đáp ứng được nhu cầu cho cán bộ, giáo viên, nhân viên và các em học sinh làm việc
2.2 Kết quả thực trạng
Xuất phát từ thực tế đối với công tác quản lý giáo dục tại nhà trường, việc vận dụng công nghệ thông tin qua các phần mềm quản lý EQMS, PCGD-XMC, VEMIS, VN.EDU, SREM,…đã tạo ra một phương thức làm việc nhẹ nhàng
Trang 4trong việc thiết lập hồ sơ và báo cáo, thông tin liên lạc với gia đình học sinh, với cấp trên
Trong quá trình đổi mới các biện pháp, phương pháp dạy học nếu các thầy
cô giáo có sự cân nhắc và lựa chọn nội dung kiến thức cần truyền thụ cho học sinh hợp lý thì giáo án điện tử là một trong những hình thức đổi mới hiệu quả nhất Trước thực trạng đó tôi đã chọn nội dung đổi mới cho bản thân và áp dụng
ở đơn vị mình quản lý đó là nội dung “Một số biện pháp chỉ đạo ứng dụng công nghệ thông tin trong trường Tiểu học Hoằng Đại”.
3 Giải quyết vấn đề
3.1 Các giải pháp thực hiện
3.1.1 Nâng cao nhận thức, trách nhiệm và kỹ năng công nghệ thông tin cho cán
bộ quản lý, giáo viên, nhân viên
Từ đầu năm học, Ban giám hiệu nhà trường đã tìm hiểu luật công nghệ thông tin để tuyên truyền, phổ biến luật công nghệ thông tin, Nghị địng 64 của Chính phủ về ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của các cơ quan Nhà nước, các văn bản chỉ đạo của Bộ, Sở GD&ĐT, Phòng GD&ĐT nhằm xác định nhiệm vụ, trách nhiệm về công nghệ thông tin đối với các đơn vị trường học, và đối với mỗi cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên đến toàn thể hội đồng nhà trường trong buổi học nhiệm vụ năm học Để từ đó mỗi tổ, khối, cá nhân trong trường phải tự cụ thể hoá các nội dung đó để áp dụng vào hoạt động quản
lý và chuyên môn của mình
Ban giám hiệu nhà trường đã mời các thầy cô, chuyên gia tin học về giảng dạy cũng cố thêm về kiến thức tin học cho toàn thể hội đồng chủ yếu tập trung nhiều vào các nội dung: soạn thảo văn bản bằng Microsoft Office, Microsoft Power Point, Microsoft Excel, phần mềm mới tiếp thu như Emit, Pmít, phần mềm kế toán, thư viện… thuộc dự án Srem Qua các lớp tập huấn này, trình độ tin học phương pháp quản lý và giảng dạy của đội ngũ cán bộ giáo viên đã từng bước được nâng lên rõ rệt Tất cả đều nhận thấy việc áp dụng những thành tựu công nghệ thông tin vào quá trình thực hiện nhiệm vụ giáo dục là một việc làm
vô cùng cần thiết
Trang 53.1.2 Vận dụng công nghệ thông tin vào quá trình chỉ đạo và quản lý nhà trường
Sau khi tất cả cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường đã được học tập chương trình cơ bản về tin học, Ban giám hiệu nhà trường quán triệt tinh thần làm việc tới đội ngũ của mình: Mọi bộ phận cần ứng dụng những kỹ năng đã được tập huấn về công nghệ thông tin để thực hiện hiệu quả công tác của mình, bắt đầu từ cán bộ quản lý Ngay trong các buổi họp hội đồng Ban giám hiệu sử dụng hình thức trình chiếu để triển khai những nội dung trọng tâm của tháng
Các tổ trưởng chuyên môn, tổ văn phòng gửi kế hoạch hoạt động của tổ cho Ban giám hiệu duyệt đều phải thông qua địa chỉ email sau đó ban giám hiệu điều chỉnh bổ sung duyệt kế hoạch và gửi trả lại các tổ để tổ chức thực hiện
Ban giám hiệu tổ chức cuộc thi “Giáo án tốt-Giờ học hay” tới toàn thể giáo viên trong nhà trường, với yêu cầu có sử dụng phương tiện hỗ trợ dạy học trong đó có CNTT nhân dịp chào mừng ngày nhà giáo Việt nam 20/11 Đồng thời khuyến khích động viên cả về tinh thần lẫn vật chất giúp cho giáo viên tự xây dựng bài giảng điện tử và các phần mềm giảng dạy Qua cuộc thi tay nghề của giáo viên về việc soạn giáo án điện tử được nâng lên rõ rệt
Chỉ đạo các tổ tổ chức các chuyên đề trong tổ, nhóm chuyên môn về đổi mới biện pháp giảng dạy có sử dụng công nghệ thông tin một cách hợp lý, nhằm nâng cao chất lượng bài giảng
Về quản lý nhân sự và thực hiện thông tin hai chiều:
Hiệu trưởng chỉ đạo bộ phận văn phòng thu thập những thông tin về giáo viên để cập nhật kịp thời vào hồ sơ cá nhân trong chương trình quản lý cán bộ
Sử dụng những hiệu quả của chương trình để nhanh chóng phục vụ công tác thống kê báo cáo theo yêu cầu của phòng GD&ĐT
Ngoài ra bộ phận văn phòng cũng thường xuyên truy cập Website, gmail của phòng giáo dục để nắm bắt những văn bản chỉ đạo, kế hoạch hoạt động theo lịch công tác của phòng giáo dục để từ đó Ban giám hiệu, các tổ chuyên môn trong nhà trường chủ động thực hiện những công việc của mình
Trang 6Hiệu trưởng chỉ đạo các bộ phận thường xuyên truy cập mạng Internet, gmail để lấy những thông tin cần thiết phục vụ cho nhu cầu của nhà trường như:
Ý nghĩa của các ngày lễ, kỷ niệm trong tháng theo chủ đề của từng tháng mà hiệu trưởng đã lên kế hoạch, tranh ảnh phục vụ cho việc tuyên truyền giáo dục đạo đức, giáo dục kỹ năng sống cho học sinh, thực hiện tuyên truyền cho các cuộc vận động và các phong trào thi đua…
Đối với các tổ chuyên môn, tổ văn phòng, các tổ chức trong nhà trường cũng phải sử dụng công nghệ thông tin trong quá trình thực hiện nhiệm vụ công việc của tổ chức mình để tiết kiệm được thời gian và hiệu quả như: soạn thảo văn bản, kế hoạch hoạt động, chứng từ kế toán…Nhận thức được những tiện ích mà công nghệ thông tin đã mạng lại trong công việc Các tổ chức như công đoàn, chi đoàn, liên đội là những tổ chức chủ động và thường xuyên ứng dụng công nghệ thông tin vào quá trình công tác và đã đạt được những hiệu quả nhất định
- Đối với các tổ chức như Công Đoàn, Đoàn TN, Liên đội, Hội CTĐ: thường xuyên truy cập mạng Internet để lấy những hình ảnh và thông tin về Bác
Hồ để thực hiện tốt 5 điều Bác Hồ dạy, tư liệu học tập và làm theo tấm gương của Bác Tìm hiểu các thông tin về gương các anh hùng qua các thời kỳ Tổ chức
đố vui bằng hình thức trả lời các câu hỏi trắc nghiệm thông qua các slide hay tham gia Hội thi “Rung chuông vàng” qua hình thức trả lời các câu hỏi được trình chiếu qua các slide…nhân các ngày kỷ niệm của tổ chức mình hay ngày sinh nhật Bác như 26/3,…Các bài thuốc về phòng chống bệnh tật theo mùa
- Đối với Ban giám hiệu: Trong năm học, việc tổ chức triển khai hay báo các hoạt động giáo dục của nhà trường đều sử dụng công nghệ thông tin 100% 3.1.3 Công tác chỉ đạo các biện pháp ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy của giáo viên
Đầu năm học 2015-2016 Ban giám hiệu đã tổ chức chuyên đề nâng cao hiệu quả của việc ứng dụng công nghệ thông tin trong giảng dạy cho toàn thể cán
bộ giáo viên, nhân viên nhà trường Qua chuyên đề giáo viên nòng cốt đồng chí
Trang 7Yến giáo viên tin học, chuyên viên tư vấn các phần mềm CNTT cùng Ban giám hiệu hướng dẫn giáo viên, nhân viên thực hành một số kỹ năng ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy Giáo viên, nhân viên được trao đổi những kinh nghiệm về biện pháp soạn giáo án điện tử, cách làm việc, cách học tập Từ đó giáo viên, nhân viên cùng thảo luận đi đến thống nhất cách giảng dạy, làm việc 3.1.4 Đối với công tác bồi dưỡng học sinh sử dụng công nghệ thông tin
Bản thân đã chỉ đạo cho giáo viên trực tiếp giảng dạy môn học xây dựng
kế hoạch bồi dưỡng cho các em học sinh có khả năng học tốt môn học làm quen với máy vi tính ngay từ đầu năm học để các em có thể tham gia các hội thi, sử dụng mạng Internet, đồng thời bồi dưỡng trang bị cho các em hệ thống kiến thức,
kỹ năng cần thiết để tham gia hội thi giao lưu do nhà trường và cấp trên tổ chức 3.2 Các biện pháp để tổ chức thực hiện
3.2.1 Thành lập nhóm công tác phụ trách công nghệ thông tin của nhà trường gồm 6 thành viên Thầy Thuận, cô Yến, cô Hoa, cô Chính, cô Linh Yêu cầu nhóm xây dựng được kế hoạch, cách thức tổ chức thực hiện và triển khai các biện pháp hoạt động giáo dục về công nghệ thông tin của nhà trường, đồng thời phân công Thầy Thuận – PHT nhà trường phụ trách và tổ chức thực hiện
3.2.2 Nhà trường – Hội cha mẹ học sinh đầu tư về trang thiết bị kỹ thuật cao để giáo viên có điều kiện thuận lợi khi soạn giảng giáo án điện tử như: đầu tư mua thêm 4 máy chiếu đa năng, máy ảnh, 1 phòng máy tính 15 máy, phần mềm, máy tính sách tay cần thiết hỗ trợ cho hoạt động dạy - học
3.2.3 Khuyến khích cả về tinh thần và vật chất để giúp giáo viên tự xây dựng bài giảng điện tử và các phần mềm giảng dạy Tổ chức các Hội thi cho giáo viên xây dựng bài giảng điện tử, bài giảng e-Learning trực tuyến nhằm xây dựng kho dữ liệu điện tử Trong năm học, mỗi một giáo viên có trình độ tin học cơ bản cần thực hiện ít nhất 4 bài giảng có ứng dụng công nghệ thông tin Các bài thao
Trang 8giảng, dạy mẫu, Hôi thi giáo viên giỏi cấp trường, cấp Thành Phố cần phải sử dụng phương tiện hỗ trợ dạy học trong đó có công nghệ thông tin
3.2.4 Tổ chức các chuyên đề trong tổ chuyên môn về đổi mới phương pháp giảng dạy có sử dụng công nghệ thông tin một cách hợp lý nhằm nâng cao chất lượng bài giảng Chú ý tránh hiện tượng lạm dụng phương tiện, hình thức hoá bài giảng, không có tác dụng trong việc đổi mới phương pháp giảng dạy phát huy tính tích cực của học sinh
3.2.5 Xây dựng kho dữ liệu điện tử của nhà trường qua, tập hợp các bài giảng điện tử, phần mềm giảng dạy của giáo viên dùng chung trong trường Đồng thời chia sẻ kinh nghiệm và tư liệu với các đơn vị bạn
3.2.6 Khuyến khích giáo viên sử dụng và khai thác thông tin, tư liệu trên mạng Internet Thành lập các nhóm giáo viên chuyên trách khai thác tư liệu trên mạng
và các nguồn khác theo từng bộ môn để đưa vào kho tư liệu của nhà trường Tổ chức tham quan, trao đổi, học hỏi kinh nghiệm ứng dụng CNTT với các đơn vị khác
3.3 Các ví dụ minh họa
3.3.1 Ví dụ về phương pháp soạn giáo án điện tử theo 4 bước
a Bước 1: Chuẩn bị
- Tải tài liệu từ mạng:
Có thể vào Google để tìm nội cần chọn, tuỳ từng loại tài liệu mà có cách tải Download về máy:
+ Văn bản: mở trang web có tài liệu đang cần, chọn bôi đen phần văn bản cần tải, chuột phải và copy tiếp đó có thể dán vào slide hoặc dán vào tệp Word để dùng sau Còn cách nữa là save as toàn bộ trang web lại và làm tương tự
+ Âm thanh: vào những trang web có đăng tải nhạc như www.nhac.vui.vn, www.nhacso.net, để tải
+ Hình ảnh: Dùng trang web www.google.com.vn để tìm hình ảnh, chọn ảnh rồi lưu (save as) ảnh đó vào máy tính
Trang 9b Bước 2: Nhập nội dung văn bản, chèn âm thanh, hình ảnh, hình vẽ và các đối tượng khác vào các Slide
- Nhập văn bản, có thể copy đoạn văn bản đã tải về từ web lúc trước, rồi paste vào slide Copy đoạn văn bản đã tải về từ mạng
- Chèn âm thanh vào slide: Trong chế độ hiển thị Slide, chọn Slide muốn chèn
âm thanh
+ Thực hiện lệnh Insert/ Movies and Sounds
+ Để chèn âm thanh từ Clipgallery, kích hoạt Sound from clip Organizer, sau đó kích vào âm thanh được chọn
+ Để chèn âm thanh từ tệp âm thanh tải về từ mạng, kích hoạt Insert/Movies and Sounds/Sound from file, xác định đường dẫn đến thư mục chứa âm thanh sau đó kích đúp chuột lên tệp âm thanh cần chọn Khi đó biểu tượng âm thanh sẽ xuất hiện trên slide cần chọn
- Chèn hình ảnh: Xác định slide cần chèn ảnh, chọn Insert/ Picture, có thể chọn ảnh từ galery (Clipart) hoặc từ tệp hình ảnh đã tải về
c Bước 3: tạo hiệu ứng: (Slide show/Custom Animation)
Với mỗi slide đều có các đối tượng Các đối tượng đó cần phải sắp xếp theo 1 kịch bản Đó là các hiệu ứng Có 4 nhóm hiệu ứng:
Nhóm Entrance: Các đối tượng xuất hiện dần vào slìde
Nhóm Emphasis: Nhóm này làm nổi bật các đối tượng
Nhóm Exit: Các đối tượng biến mất khỏi màn hình
Nhóm Motion Paths: Nhóm này giúp các đối tượng di chuyển theo 1 đường cong hoặc thẳng xác định
Nên kết hợp các nhóm nhưng không kết hợp quá nhiều sẽ gây loạn hiệu ứng mà giáo viên không kiểm soát được Nhóm Entrance nên được đặt trước, rồi mới đặt các nhóm khác
d Bước 4: Kiểm thử và trình bày:
Trang 10Sau khi hoàn tất các bước trên, việc kiểm thử bài giảng cần được tiến hành cẩn thận, nếu có lỗi phát sinh phải sửa ngay kể cả lỗi chính tả, lỗi kịch bản (thứ
tự các hiệu ứng) và các lỗi khác
Công việc cuối cùng là trình bày bài giảng, giáo viên phải chủ động trong kịch bản, thuộc kịch bản
Từ thống nhất cơ bản đó, mỗi giáo viên trong năm học phải soạn ít nhất 4 giáo án điện tử cho mình để góp vào kho giáo án điện tử của nhà trường làm tư liệu dùng chung Đồng thời chia sẻ kinh nghiệm với các đơn vị bạn
Từ đầu năm học đến nay, toàn trường đã thực hiện được 56 giáo án điện tử giảng dạy ở tất cả các khối lớp Đa số giáo viên đã ứng dụng công nghệ thông tin một cách nhuần nhuyễn, các giáo án điện tử có chất lượng cao, góp phần tạo hứng thú học tập cho học sinh, làm tăng hiệu quả trong hoạt động dạy học
Giáo viên đã có sự lựa chọn các bài dạy với những nội dung phù hợp để đầu tư giảng dạy giáo án điện tử Qua những tiết dạy này, giáo viên phát huy tối đa những ưu thế trong việc ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy, tạo cho lớp học thật sự sinh động với những hiệu quả về âm thanh, hình ảnh, mà chỉ dạy bằng giáo án điện tử mới tạo được những hiệu quả tích cực này
3.3.2 Ví dụ về biện pháp sử dụng CNTT trong các tổ chức: Công đoàn đã sử dụng công nghệ thông tin, sử dụng trình chiếu Power Point để tổ chức các hội thi, hội thảo, truyên truyền các chính sách pháp luật đến đoàn viên nhân các ngày 8/3, 20/10…
4 Kết quả sáng kiến kinh nghiệm
Sau thời gian một năm chỉ đạo giáo viên vận dụng một số biện pháp chỉ đạo ứng dụng CNTT tại đơn vị đã thu được kết quả như sau:
- Đối với các tổ chức trong nhà trường: Đã áp dụng tốt việc ứng dụng CNTT trong việc tổ chức các Hội thi cấp trường, các hoạt động theo chủ đề -chủ điểm trong năm