Nhưng điều quan trọng là phải làm gì và làm như thế nào đểtrong khoảng thời gian ngắn nhất có thể khắc phục được những yếu kém trên.Công tác phụ đạo, giúp đỡ học sinh yếu kém, ngăn ngừa
Trang 1PHẦN I: MỞ ĐẦU
1 LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Bất kỳ một phụ huynh học sinh nào cũng có thể nói rằng: Đối với học sinh Tiểu học thì điều cơ bản nhất là phải “Đọc thông viết thạo, thực hiện thành thạo 4 phép tính cộng, trừ, nhân, chia.”
Câu nói ngắn gọn nghe đơn giản Mục tiêu giáo dục Tiểu học thì rộng lớn,nhưng ta không thể phủ nhận tính cơ bản và thiết thực của câu nói trên Thờigian qua thực tế cho thấy rằng không phải học sinh nào khi hoàn thành chươngtrình Tiểu học cũng có thể đạt được yêu cầu trong câu nói đó
Từ những năm học trước, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có nhiều chủtrương, biện pháp tích cực để nâng cao chất lượng dạy và học Đặc biệt là thựchiện các cuộc vận động lớn như: "Hai không", "Mỗi thầy cô giáo là một tấmgương tự học và sáng tạo", "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tíchcực" Qua thực hiện các cuộc vận động này đã làm thay đổi khá nhiều về chấtlượng giáo dục Tuy có nhiều tiến bộ song số học sinh chưa đủ khả năng hoànthành những yêu cầu có tính mắt xích của các giai đoạn trung gian trong quátrình học tập, biểu hiện ở sức học yếu và kết quả học tập không đạt chuẩn tốithiểu vẫn còn Đặc biệt trong năm học này phương tiện thông tin đại chúng vẫnthông báo có những học sinh đang học lớp 4, lớp 5 đọc không thông, viết khôngthạo, cộng trừ, nhân, chia số tự nhiên còn sai rất nhiều
Qua theo dõi chất lượng giáo dục của nhà trường trong những năm qua,tôi thấy rằng một số học sinh vẫn còn khó khăn trong việc tiếp thu kiến thức và
kĩ năng cơ bản nên thực chất vẫn còn tồn tại học sinh yếu kém về môn toán cónguy cơ ngồi nhầm lớp Số học sinh yếu kém đó chủ yếu là ở khối 4,5 Bởi vìlên lớp 4,5 kiến thức môn toán có thêm nhiều phần mới và mức độ cao hơn Họcsinh cần phải có sự tư duy trừu tượng để học môn toán
Chất lượng giáo dục luôn luôn là điều trăn trở đối với các nhà quản lýgiáo dục nói chung cũng như đối với giáo viên nói riêng Là một cán bộ quản lí,bản thân tôi cũng như các đồng nghiệp khác không thể bình tâm trước nhữngvấn đề như thế Nhưng điều quan trọng là phải làm gì và làm như thế nào đểtrong khoảng thời gian ngắn nhất có thể khắc phục được những yếu kém trên.Công tác phụ đạo, giúp đỡ học sinh yếu kém, ngăn ngừa tình trạng học sinh bỏhọc là một trong những giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục của nhà trường.Việc rèn cặp học sinh yếu kém đã được Ban giám hiệu các nhà trường Tiểu họcquan tâm, có kế hoạch chỉ đạo cụ thể trong mỗi năm học Đây là một nhiệm vụhết sức quan trọng và phải thường xuyên cập nhật trong công tác chỉ đạo chuyênmôn Nhưng làm thế nào để việc tổ chức nâng cao chất lượng rèn học sinh yếutrong nhà trường có hiệu quả cao nhất? Đó là một trong những vấn đề mà ngườicán bộ quản lí cần phải quan tâm suy nghĩ để đề ra cho mình những biện phápthiết thực nhất, vận dụng trong quá trình tổ chức chỉ đạo nhằm thực hiện tốt mụctiêu của bậc Tiểu học Để tiếp tục thực hiện tốt các cuộc vận động của ngành vềnâng cao chất lượng giáo dục và đóng góp những việc làm thiết thực nâng cao
Trang 2chất lượng dạy học, tôi đã chọn và nghiên cứu đề tài: Giải pháp chỉ đạo khắc phục tình trạng học sinh lớp 4, lớp 5 yếu kém môn Toán với mong muốn tìm
ra những giải pháp thiết thực, có hiệu quả trong quá trình tổ chức phụ đạo họcsinh yếu ở trường Tiểu học hiện nay
2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:
Nghiên cứu tìm ra các giải pháp hữu hiệu nhất nhằm nâng cao hiệu quảcông tác phụ đạo học sinh yếu kém môn Toán lớp 4, lớp 5 và thực hiện tốt mụctiêu giáo dục của nhà trường
3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:
Các giải pháp chỉ đạo khắc phục tình trạng học sinh lớp 4, lớp 5 yếu kémmôn Toán
Học sinh lớp 4, lớp 5 trường Tiểu học Hà Ngọc; giáo viên, phụ huynh họcsinh và đồng nghiệp
4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
1 Phương pháp nghiên cứu lý luận: Đọc tài liệu có liên quan đến đề tài
để từ đó đặt ra các phương pháp hướng dẫn thích hợp, nhẹ nhàng dễ hiểu, cóhiệu quả Cơ sở lí luận của vấn đề này chúng ta phải đi sâu nghiên cứu về tâm
sinh lí lứa tuổi của học sinh yếu kém
Tất cả những học sinh phát triển bình thường đều có khả năng tiếp thuchương trình toán và đạt yêu cầu quy định Song trong thực tiễn, số học sinh yếukém trong mỗi lớp vẫn còn, kết quả môn toán thấp phải chăng do sự phát triểnnhận thức cùng lứa tuổi không đồng đều, hoạt động tư duy có những nét riêngđối với từng em, việc lĩnh hội kiến thức trước không đầy đủ, thiếu vững chắc,thái độ học tập còn nhiều hạn chế, sức khoẻ chưa tốt và đời sống gặp nhiều khókhăn, học tập ở nhà không được chú ý,…Hơn thế nữa, khả năng nhận thức củatrẻ em đang được hình thành và phát triển theo từng giai đoạn có quy luật riêng.Đặc biệt là đối với những học sinh cá biệt đã yếu lại chậm hiểu Do trí nhớ vàđặc điểm “chú ý” của học sinh Tiểu học không bền vững Khi học bài dưới sựdẫn dắt của thầy cô các em rất chú ý nghe giảng Song do tính hiếu động, ham
Trang 3chơi, thích hiểu biết cái mới, cái lạ lại quên ngay nội dung bài đã học Đối với
những em học sinh cá biệt càng dễ dàng sao nhãng đi phần nội dung bài học.Bởi vì so với sự phát triển tâm lý lứa tuổi cùng với bạn bè là không đồng đềuchính vì vậy mà chúng ta cần có sự quan tâm đặc biệt tới những học sinh này.Muốn vậy chúng ta phải đi sâu nghiên cứu tìm hiểu mọi đặc tính cá biệt, mọihoàn cảnh riêng của rừng em, không thể đối với các em, dạy các em đồng đềunhư những bạn cùng lớp được Vì vậy hơn ai hết người giáo viên Tiểu học phảinắm bắt được những đặc điểm tâm sinh lý riêng của từng em, hiểu trẻ em vớiđầy đủ ý nghĩa của nó để tiến hành bồi dưỡng, kèm cặp học sinh yếu kém giúpcác em tiến bộ Nếu không được tiếp nhận những biện pháp sư phạm có hiệuquả, thì những học sinh có lực học yếu kém sẽ càng ngày càng tụt lại so với bạn
bè Dần dần sẽ hình thành một thái độ nhất định của tập thể đối với các em Vàđiều quan trọng nhất có thể xảy ra là bản thân học sinh mất đi niềm tin ở mình, ởsức lực mình, ở khả năng thực hiện các nhiệm vụ, ngay cả trong những trườnghợp mà thực tế có thể đảm đương được
2.THỰC TRẠNG VỀ TỔ CHỨC PHỤ ĐẠO HỌC SINH YẾU Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC HÀ NGỌC.
2.1 Thực trạng:
2.1.1 Về việc chỉ đạo tổ chức phụ đạo học sinh yếu ở nhà trường:
Trong những năm học gần đây, việc rèn cặp học sinh yếu đã được Bangiám hiệu nhà trường quan tâm và có kế hoạch chỉ đạo cụ thể nhưng chưa xâydựng được kế hoạch chỉ đạo thành lập thành lớp riêng theo từng nhóm đối tượnghọc sinh yếu kém, chưa bố trí tăng thêm số buổi dạy phụ đạo trong tuần Vì điềukiện cơ sở vật chất, kinh phí còn nhiều hạn chế nên việc quan tâm tạo điều kiện
về thời gian, kinh phí cho công tác tổ chức phụ đạo học sinh yếu kém chưa thực
sự đúng với tên gọi của nó mà mới chỉ quan tâm rèn cặp trong giờ chính khoá,trong các giờ học tăng buổi trong tuần, các giải pháp chỉ đạo còn mang tính “tứcthời”, chưa có kế hoạch chỉ đạo dài hạn Trong quá trình chỉ đạo đôi lúc chưakiểm tra sát sao cách đánh giá học sinh của giáo viên
2.1.2 Về đội ngũ giáo viên dạy phụ đạo học sinh yếu kém của nhà trường:
Nhìn chung đội ngũ giáo viên được phân công phụ đạo học sinh yếu đãxác định đúng vai trò, trách nhiệm của mình trong việc giảng dạy để nâng caochất lượng giáo dục Song do giáo viên không được bồi dưỡng chuyên sâu vềcông tác phụ đạo học sinh yếu, nên bề dày kinh nghiệm chưa nhiều, về phươngpháp còn hạn chế
2.1.3 Về học sinh yếu kém của nhà trường:
Học sinh trường Tiểu học Hà Ngọc ở địa dư rải rác từ thôn 1 đến thôn 10,ngoài ra còn một số em ở Hậu Lộc, Vĩnh Lộc Nhìn chung các em đều có ý thứcham học Song trong đó vẫn còn một bộ phận học sinh lười học, có sức học yếu
và kết quả học tập môn Toán không đạt chuẩn tối thiểu
Cụ thể:
Học hết lớp 3 học sinh vẫn chưa thuộc bảng nhân, bảng chia; chưa thànhthạo các phép tính cộng, trừ, nhân, chia
Trang 4Học hết lớp 4 học sinh học sinh chưa nắm rõ về thuật toán chia.Khôngnắm được số dư trong mỗi lần chia bao giờ cũng phải bé hơn số chia Học sinhbiết cách chia nhưng khả năng ước lượng kém Thời gian để làm được một phépchia quá nhiều so với chuẩn Còn thường xuyên nhầm lẫn khi chia:
Ví dụ như phép chia sau đây học sinh không nhớ để khuyên 0 vào thươngtrong phép chia:
80
* Nguyên nhân của thực trạng trên:
Nguyên nhân học yếu kém của học sinh rất đa dạng nhưng tập trung vàomột số nguyên nhân chủ yếu sau:
+ Do học sinh lười học, có thái độ thờ ơ với học tập, không chịu khó vươnlên, ngại khó, ngại cố gắng
+ Cũng có đối tượng học sinh do bản thân có chỉ số IQ thấp (Không phải
do thiểu năng trí tuệ hoặc khuyết tật)
- Phương pháp dạy học của giáo viên:
Một bộ phận giáo viên còn chưa đáp ứng được một cách thực chất yêu cầuđổi mới chương trình giáo dục phổ thông:
+ Chưa tích cực mạnh dạn trong đổi mới phương pháp dạy học Chỉ cốgắng truyền đạt hết nội dung bài dạy trong sách giáo khoa mà không tính đếnviệc giảng dạy phù hợp với điều kiện và đối tượng học sinh Dẫn đến trên lớpgiáo viên chỉ quan tâm chủ yếu đến đối tượng học sinh khá giỏi mà ít quan tâm,chỉ bảo đến đối tượng học sinh yếu kém; thích tổ chức các hoạt động học tậptrên lớp với những học sinh khá giỏi để tránh các tình huống phức tạp
+ Chưa mạnh dạn trong việc dạy học trên những tình huống, dạy học dựavào những cái sai, cái thiếu của học sinh Chưa dạy và rèn cho học sinh cách tự
Trang 5học một cách hiệu quả Chưa tận dụng được những ưu việt của sách giáo khoa,đôi lúc làm phức tạp hoá vấn đề Chưa xác định cụ thể những nội dung nào giáoviên phải làm, những nội dung nào giáo viên phải hướng dẫn, những nội dungnào phải để học sinh tự làm, tự thực hiện.
+ Một số giáo viên nắm chưa thật vững yêu cầu về kiến thức, kĩ năng củatừng bài dạy dẫn đến việc giảng dạy mang tính dàn trải, không nêu được trọngtâm của bài, còn ham nâng cao, mở rộng kiến thức một cách tuỳ tiện, trong lúchọc sinh chưa nắm vững kiến thức cơ bản; tốc độ giảng dạy kiến thức mới vàluyện tập còn nhanh, khiến cho học sinh yếu kém không theo kịp
+ Do áp lực về thời gian trong một tiết học, quy định của phân phốichương trình nên giáo viên không dám hoặc không thể dành thời gian rèn luyệncác kỹ năng cơ bản và cần thiết cho học sinh yếu kém, thiếu tính lồng ghéptrong dạy học
- Từ phía phụ huynh: Phụ huynh học sinh thiếu sự quan tâm chăm sóc đến vấn
đề học tập của con em:
+ Nhiều phụ huynh mải mê làm ăn buôn bán ở xa, hai hoặc ba tháng mới
về một lần, con gửi lại cho ông bà, anh em họ hàng Học sinh phải tự lo việc họchành, tự chăm sóc bản thân
+ Có những học sinh gia đình có hoàn cảnh đặc biệt, kinh tế quá khókhăn, bố mẹ ly hôn, mồ côi cha (mẹ),…chưa quan tâm đến chuyện học hành củacon em
+ Do trình độ học vấn của một bộ phận phụ huynh hạn chế nên nhận thức
về vấn đề chăm lo giáo dục và việc học của con cái hầu như không có Dẫn đếnkhông có sự đôn đốc, nhắc nhở học sinh học bài ở nhà Việc học tập hoàn toànphó mặc cho nhà trường và tự ý thức của học sinh
+ Bên cạnh đó cũng có nhiều phụ huynh rất quan tâm đến việc giúp đỡcon cái học tập nhưng lại không nắm được phương pháp sư phạm, không nắmđược cách giải toán ở Tiểu học khiến học sinh không hiểu và thiếu tin tưởng
2.2 Kết quả của thực trạng trên:
Ngay từ tuần học thứ hai của năm học 2015 – 2016, nhà trường đã tổ chứckhảo sát chất lượng môn Toán lớp 4 và lớp 5 đầu năm học Kết quả môn Toánthu được như sau:
(Khảo sát trên 76 học sinh trường Tiểu học Hà Ngọc)Lớp Số bài
Môn ToánĐiểm 9-10 Điểm 7-8 Điểm 5-6 Điểm dưới 5
Qua kết quả làm bài của học sinh lớp 4 có 4 học sinh có điểm dưới 5 Các
em còn vướng phải các lỗi sau: Còn chậm trong thực hành tính toán, chưa thuộcbảng cửu chương; cộng, trừ, nhân, chia có nhớ còn chậm, quên không nhớ; quêncách tìm thành phần chưa biết của phép tính; kỹ năng giải toán có lời văn còn
Trang 6yếu Lớp 5 có 5 học sinh có điểm dưới 5 Có em không nhớ thuật toán chia, có
em biết thuật toán chia nhưng khả năng ước lượng kém Biết vận dụng thuậttoán chia, biết ước lượng khi chia nhưng còn nhầm lẫn Nên các dạng bài có liênquan đến phép chia đều sai kết quả
3 CÁC GIẢI PHÁP ĐÃ SỬ DỤNG ĐỂ KHẮC PHỤC TÌNH TRẠNG HỌC SINH LỚP 4, LỚP 5 YẾU KÉM VỀ MÔN TOÁN TẠI TRƯỜNG.
Xuất phát từ những cơ sở lý luận và kết quả điều tra khảo sát thực trạngcủa công tác phụ đạo học sinh yếu, tôi xin mạnh dạn nêu ra một số giải pháp chủyếu ngăn ngừa và khắc phục tình trạng học sinh lớp 4, lớp 5 yếu kém về mônToán như sau:
Giải pháp 1 Quán triệt nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng của công tác tổ chức phụ đạo, giúp đỡ học sinh yếu kém ở trường Tiểu học.
Trước hết nhà trường cần quán triệt nâng cao nhận thức cho giáo viên,học sinh và cha mẹ học sinh hiểu được nhiệm vụ phụ đạo, giúp đỡ học sinh yếukém là một trong những nhiệm vụ quan trọng của mỗi giáo viên, mỗi nhà trườngtrong mọi nền giáo dục Tạo ra sự ủng hộ hợp tác tích cực của phụ huynh vớinhà trường trong công tác phụ đạo học sinh yếu kém
Giải pháp 2 Thành lập Ban chỉ đạo.
Để chỉ đạo có hiệu quả công tác phụ đạo và giúp đỡ học sinh học yếu kémviệc đầu tiên là phải có kế hoạch rõ ràng, chi tiết về hoạt động giáo dục này, trên
cơ sở đó thành lập ban chỉ đạo để triển khai nhiệm vụ cụ thể Ban chỉ đạo gồmcó: Hiệu trưởng, Phó hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên môn và giáo viên trực tiếpgiảng dạy lớp 4, lớp 5 có kinh nghiệm Phân công nhiệm vụ cụ thể:
- Hiệu trưởng chịu trách nhiệm chỉ đạo chung
- Phó hiệu trưởng xây dựng kế hoạch chỉ đạo ngăn ngừa và khắc phục tìnhtrạng học sinh lớp 4, 5 yếu kém về môn Toán Cùng với tổ trưởng chỉ đạo trựctiếp về nội dung, chương trình, sắp xếp thời khoá biểu dạy phụ đạo
- Giáo viên phụ trách lớp lập kế hoạch dạy học cụ thể, trực tiếp phụ đạohọc sinh
Cách thức và thời gian phụ đạo: Song song với việc rèn cặp học sinh yếukém trong giờ chính khoá, giờ học tăng buổi giáo viên phụ đạo riêng cho họcsinh yếu kém theo nhóm đối tượng phân loại Mỗi tuần dạy vào 2 buổi chiều(thứ Tư và thứ Năm)
Giải pháp 3 Tổ chức cho giáo viên điều tra, rà soát, phân loại các nhóm đối tượng học sinh.
Để có những biện pháp hỗ trợ học sinh yếu kém bước đầu tiên tôi phảihướng dẫn giáo viên điều tra xác định rõ học sinh còn yếu ở điểm nào, phân loại
số học sinh yếu Giáo viên chủ nhiệm lớp tìm hiểu học sinh qua giáo viên cáclớp trước, qua người thân, gia đình, bè bạn của những học sinh yếu Ngoài raqua các tiết học trên lớp, qua các bài kiểm tra với nội dung và cấu trúc thích hợp
để nắm trình độ học sinh, dựa vào thông tin từ nhiều nguồn để làm tăng thêm độtin cậy, khách quan của công tác đánh giá Qua kết quả điều tra, rà soát, phân
Trang 7loại của giáo viên phụ trách lớp, tôi đã cùng với giáo viên dạy phụ đạo tổng hợpphân loại thành 3 nhóm chính sau:
Nhóm 1: Học sinh học yếu nhưng có thái độ học tập tích cực, chưa mất đi
tư cách một học sinh (Lớp 4 có 1 em, lớp 5 có 2 em)
Nhóm 2: Học sinh có tư duy bình thường nhưng có thái độ học tập yếu
không muốn học nên kết quả học tập yếu kém (Lớp 4 có 1 em, lớp 5 có 1 em)
Nhóm 3: Học sinh vừa học yếu lại vừa có thái độ học tập không tốt (Lớp
Đối với nhóm 1: Trước hết giáo viên cần phải cải tổ, sửa đổi, khắc phục
những nhược điểm về tư duy nói trên của học sinh Cần tổ chức cho học sinhđược thực hành nhiều những bài luyện đòi hỏi sự chuyển đổi tư duy từ mức độ
cụ thể sang mức độ khái quát, trừu tượng và ngược lại (Giáo viên lấy những ví
dụ phong phú để minh hoạ cho một kết luận hay rút ra kết luận từ hàng loạt cáctrường hợp cụ thể)
Giáo viên nên tạo ra tình huống trong đó mỗi học sinh được thể hiện mình
và giáo viên biết khen ngợi kịp thời với từng tiến bộ khiêm tốn nhất của họcsinh Khác với học sinh thiểu năng trí tuệ, học sinh học yếu có khả năng sử dụngtốt sự giúp đỡ của người lớn Song giáo viên phải biết rút lui từ từ nếu khônghọc sinh sẽ không bao giờ học được cách làm việc độc lập
Đối với nhóm 2: Học sinh ít khi chuẩn bị bài khi đến lớp Học sinh chỉ
quen học điều mà mình thích Vì vậy khi phải tập trung chú ý, phải ghi nhớ, phảisuy nghĩ tích cực sẽ gây nên sự chán chường ở học sinh Giáo viên phải gâydựng thái độ học tập đúng đắn cho học sinh
Đối với nhóm 3: Những học sinh này về cơ bản rất yếu về mặt thần kinh,
dễ bị xúc động và dễ bị kích động Nổi trội lên ở các em là sự mệt mỏi, nhanhchán trong khi học và làm bài Phải hình thành cho học sinh hứng thú học tập,tiến hành những hoạt động đơn giản, vừa sức làm cho học sinh lấy lại lòng tự tinrằng các em có khả năng học tập tốt
Khi giáo viên đã nắm bắt được các kiểu hình học kém trên và các phươngthức giúp đỡ cho từng kiểu thì giáo viên sẽ soạn thảo nội dung chương trình, vậndụng phương pháp dạy học, phương pháp tác động phù hợp cho từng nhóm đốitượng học sinh
Giải pháp 5 Chỉ đạo giáo viên lập kế hoạch, nội dung, chương trình phụ đạo học sinh yếu môn toán phù hợp với đối tượng học sinh.
Giáo viên dạy phụ đạo phải lập kế hoạch, nội dung, chương trình phụ đạo,đầu tư soạn bài một cách chu đáo và được kiểm tra xét duyệt của Ban giám hiệu
Trang 8nhà trường Kế hoạch bài học phải phù hợp với từng đối tượng học sinh kể cảtiết chính khóa cũng như tiết phụ đạo Nội dung kế hoạch phải xuyên suốt cảnăm học và cụ thể cho từng tuần, từng tháng Nội dung các tiết phụ đạo tậptrung rèn luyện kĩ năng và ôn tập các kiến thức đã học cho học sinh Đặc biệtgiúp các em củng cố những kiến thức cơ bản theo yêu cầu chuẩn kĩ năng kiếnthức của lớp dưới mà các em còn bị hổng Ví dụ:
* Đối với lớp 4:
Tuần 2: Khảo sát, tìm hiểu nguyên nhân, phân loại học sinh
Tuần 3: Củng cố về bảng nhân, bảng chia 2,3,4,5
Tuần 4: Củng cố về bảng nhân, bảng chia 6,7,8,9
Tuần 5: Củng cố về bảng nhân, bảng chia kết hợp với củng cố về tìmthành phần chưa biết của phép tính
Tuần 6: Củng cố về bảng nhân, bảng chia kết hợp với củng cố về bốnphép tính với số tự nhiên
Tuần 7: Củng cố về tính giá trị của biểu thức
Tuần 8: Tiếp tục củng cố về bốn phép tính cộng, trừ, nhân, chia với số tựnhiên kết hợp với củng cố về giải toán có lời văn
Tuần 9,10: Tiếp tục củng cố về bốn phép tính với số tự nhiên, củng cố mốiquan hệ các đơn vị đo lường và vận dụng làm toán có lời văn
* Đối với lớp 5:
Tuần 2: Khảo sát, tìm hiểu nguyên nhân, phân loại học sinh
Tuần 3: Củng cố về thuật toán chia, giúp học sinh thấy đơn giản trongthuật toán chia
Tuần 4: Củng cố về kĩ năng ước lượng trong phép chia
Tuần 5,6: Thực hành, luyện tập về kĩ năng chia
Tuần 7,8: Thực hành về tính giá trị của biểu thức có phép chia
Tuần 9,10: Tiếp tục củng cố về bốn phép tính cộng, trừ, nhân, chia với số
tự nhiên kết hợp với củng cố về giải toán có lời văn…
Cứ tiếp tục như vậy, nội dung các buổi phụ đạo sau phải có sự củng cố lạinhững kiến thức đã học ở các buổi học trước Phải cho học sinh làm đi làm lạinhiều lần một dạng bài tập để các em thành thạo Việc củng cố kiến thức đã họcthực hiện đồng thời với việc dạy kiến thức mới của lớp 4, lớp 5 Căn cứ vào yêucầu chuẩn kiến thức kĩ năng của từng bài, giáo viên giúp học sinh yếu tiếp thunhững kiến thức và làm bài tập vừa sức với các em
Giải pháp 6 Hướng dẫn giáo viên thực hiện kế hoạch.
Phụ đạo học sinh học yếu nói chung và học sinh học yếu môn toán nóiriêng là việc làm khó, đòi hỏi người giáo viên phải có lòng nhiệt tình và kiên trì,yêu thương học sinh Vì vậy tôi hướng dẫn giáo viên khi thực hiện kế hoạch phụđạo học sinh yếu, giáo viên không được nóng vội, phải thực hiện kế hoạch theotừng bước hợp lí Đồng thời không cứng nhắc dập khuôn theo kế hoạch mà cầnphải linh hoạt điều chỉnh nội dung và cách thức thực hiện Căn cứ vào kết quảtìm hiểu nguyên nhân của học sinh học yếu môn toán ở khối 4 và khối 5, tôihướng dẫn giáo viên thực hiện kế hoạch phụ đạo với những nội chủ yếu như sau:
Trang 9* Đối với lớp 4:
1 Củng cố 4 phép tính cộng, trừ, nhân, chia:
Học sinh học kém môn Toán khối 4, đa số do khả năng tiếp thu bài chậm,còn hổng kiến thức từ lớp dưới, vì thế đã học lên lớp 4 nhưng các em này vẫnchưa thuộc lòng bảng nhân, bảng chia ở lớp 2, 3 còn yếu trong việc vận dụngbốn phép tính cộng, trừ, nhân, chia để giải toán có lời văn Điều đó rất bất lợicho các em trong quá trình học toán ở lớp 4 và lên lớp 5 Để các em làm thànhthạo 4 phép tính cộng, trừ, nhân, chia, giáo viên phải xác định việc làm đầu tiênphải dạy lại những kiến thức cơ bản giúp học sinh lấp được lỗ hổng kiến thức
Đó là giúp các em thuộc bảng nhân, bảng chia Giáo viên giao cho học sinh cứmột tuần phải học thuộc 4 bảng cửu chương, mỗi buổi học dành ra 10 phút đến
15 phút để kiểm tra việc học của học sinh Cuối tuần tổ chức cho các em thi đọcbảng cửu chương.)
Sau hai tuần đầu các em đã học thuộc nhưng khi làm phép tính cụ thể (Vídụ: 126 : 3) thì các em lại không làm được Như vậy các em chỉ thuộc “vẹt” Đểkhắc phục tình trạng này, giáo viên cần giúp học sinh nắm được mối quan hệgiữa phép nhân và phép chia Phép chia được hình thành đồng thời với phépnhân, cứ sau bảng nhân với một số, hình thành ngay bảng chia với chính số đó.Đồng thời giáo viên cần thay đổi hình thức kiểm tra khác trước như ghi sẵn nộidung kiểm tra lên hai tấm bìa và gắn lên bảng
5 � 6 = … 35 : 7 = … 5 � 4 = … 35 : 5 = …
4 � 9 = … 48 : 6 = … 4 � 9 = … 54 : 6 = …
5 � 7 = … 72 : 9 = … 9 � 6 = … 81 : 9 = …
7 � 8 = … 64 : 8 = … 7 � 7 = … 32 : 8 = ….Mỗi lần giáo viên gọi 2 học sinh lên bảng làm bài (ghi kết quả vào chỗchấm) Giáo viên không ghi theo thứ tự phép tính của bảng nhân hay bảng chia
mà ghi bất kỳ phép nhân hay phép chia trong bảng Mục đích là để học sinhthuộc và nhớ được bảng nhân, bảng chia mà các em đã học Giáo viên giao chocác em về nhà viết lại nhiều lần, giáo viên nhận xét bài làm của học sinh
Lồng ghép tổ chức trò chơi hỗ trợ tạo hứng thú học tập và củng cố kiếnthức: Học sinh yếu vốn ngại học, ngại bày tỏ ý kiến nên để cuốn hút các em tíchcực tham gia các hoạt động học tập và để củng cố kiến thức thì giáo viên phải cónhững hình thức tổ chức các hoạt động học tập gây được hứng thú học sinh thamgia Tôi đã hướng dẫn giáo viên thiết kế một số trò chơi để giáo viên linh hoạtvận dụng củng cố lại kiến thức cho học sinh, chẳng hạn như:
* Trò chơi: Bác đưa thư
Mục đích giúp học sinh thuộc bảng nhân Kết hợp với thói quen cảm ơnkhi người khác giúp một việc gì đó Áp dụng củng cố các bảng nhân, bảng chia
Ví dụ: Củng cố các bảng nhân
Cách làm: Một số thẻ có ghi 1 số: 30; 56; 72; 48
Một số phong bì có ghi phép nhân trong các bảng nhân như: 5 � 6; 7 � 8;
9 � 8; 6 � 8; 9 � 10 Một thẻ đeo ở ngực ghi “Nhân viên bưu điện”.
Trang 10Cách chơi: Gọi một số em lên bảng chơi, giáo viên phát cho mỗi em 1 thẻ
làm số nhà Một em đóng vai bác đưa thư, ngực đeo thẻ “Nhân viên bưu điện”
tay cầm tập phong bì thư
Một số em đứng trên bảng lần lượt từng em một nói: Bác đưa thư ơi, cháu có thư không? Đưa giúp cháu với Số nhà… 56 Khi đọc đến câu cuối cùng
“số nhà …56” thì đồng thời em đó giơ số nhà 56 của mình lên cho cả lớp xem.Lúc này nhiệm vụ của bác đưa thư phải tính nhẩm cho nhanh để chọn đúng láthư có ghi phép tính có kết quả là số tương ứng giao cho chủ nhà Chủ nhà nhận
thư và nói lời “Cảm ơn” Cứ như vậy học sinh chơi lại nói và bác đưa thư lại
tiếp tục đưa thư cho các nhà Nếu bác đưa thư nhẩm sai, đưa không đúng địa chỉnhận thì không được đóng vai đưa thư nữa mà trở về chỗ để các bạn khác lênthay
Qua việc vận dụng tổ chức trò chơi học tập vào củng cố kiến thức củagiáo viên đã tạo cho học sinh có hứng thú học tập Các em đã nhớ và nhẩmnhanh được kết quả các bảng nhân, bảng chia đã học ở lớp 3 Đặc biệt đối vớihọc sinh thuộc đối tượng nhóm 3 (Học sinh vừa học yếu lại vừa có thái độ họctập không tốt) đã tự tin rằng các em có khả năng học tập
Cùng với việc lấp lỗ hổng kiến thức về bảng nhân, bảng chia cho học sinhyếu, giáo viên chú ý tìm ra những phương pháp giảng dạy thích hợp, tập trungcác yêu cầu quan trọng nhất, đó là giúp các em làm thành thạo 4 phép tính cộng,trừ, nhân, chia với mức độ yêu cầu vừa sức để các em nâng dần trình độ; khôngnôn nóng sốt ruột, khắc phục tính ngại khó của học sinh
Đối với phép cộng, phép trừ, giáo viên tập trung củng cố cho học sinh kĩnăng thực hiện phép tính cộng, trừ trong phạm vi 10 000, phạm vi 100 000.Hướng dẫn học sinh biết sử dụng mối quan hệ giữa thành phần và kết quả phéptính để tìm một thành phần chưa biết của phép cộng, phép trừ Kĩ thuật cộng, trừđược thực hiện theo nguyên tắc: Đối với phép cộng, trừ không nhớ ở từng hàng,
ta quy về bảng cộng, trừ trong phạm vi 10 Đối với phép cộng, trừ có nhớ ở từnghàng, ta quy về bảng cộng, trừ trong phạm vi 20 Nhấn mạnh kĩ thuật đặt tính vàtính Luyện nhiều bài tập rèn kĩ năng cộng, trừ
Đối với phép nhân: Giáo viên củng cố lại nhân số có hai, ba, bốn, nămchữ số với số có một chữ số, có nhớ không quá hai lượt và không liên tiếp; vậndụng vào giải toán có phép nhân Sử dụng mối quan hệ giữa thành phần và kếtquả phép tính để tìm một thành phần chưa biết của phép nhân, phép chia Nhân
số có hai, ba, bốn, năm chữ số với số có một chữ số đều được quy về nhân trongbảng và cộng nhẩm Lưu ý học sinh đặt tính và thực hiện nhân lần lượt từ phảisang trái, đặc biệt rèn nhiều về phép nhân có nhớ
Đối với phép chia: Củng cố kĩ năng chia số có hai, ba, bốn, năm chữ sốcho số có một chữ số, lưu ý đến việc hướng dẫn học sinh ước lượng thương
2 Củng cố kỹ năng giải toán:
Kết hợp củng kĩ năng tính toán với củng cố rèn luyện kĩ năng giải toán cólời văn sẽ giúp các em giải toán đúng tránh nhầm lẫn khi tính toán Bởi vì cónhững em nhiều khi cách giải đúng nhưng tính toán dẫn đến bài toán giải sai