Trong đó đổi mới phương phápgiáo dục nói chung và phương pháp dạy học nói riêng theo hướng phát huy tínhtích cực, tự giác, chủ động của người học được xác định là một nhiệm vụ quantrọng,
Trang 11 Mở đầu
- Lí do chọn đề tài
Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 4/11/2013 Hội nghị Trung ương 8 khóa
XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, Đảng ta đã đưa quanđiểm chỉ đạo số1là: “Giáo dục và Đào tạo là quốc sách hàng đầu, là sự nghiệpcủa Đảng, Nhà nước và của toàn dân Đầu tư cho giáo dục là đầu tư phát triển,được ưu tiên đi trước trong các chương trình, kế hoạch phát triển kinh tế - xãhội”
Mục tiêu của việc đổi mới chương trình giáo dục phổ thông là xây dựngnội dung chương trình, phương pháp giáo dục, sách giáo khoa phổ thông mớinhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện thế hệ trẻ, đáp ứng yêu cầu pháttriển nguồn nhân lực phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, phù hợpvới thực tiễn và truyền thống Việt Nam; tiếp cận trình độ giáo dục phổ thông ởcác nước phát triển trong khu vực và thế giới Trong đó đổi mới phương phápgiáo dục nói chung và phương pháp dạy học nói riêng theo hướng phát huy tínhtích cực, tự giác, chủ động của người học được xác định là một nhiệm vụ quantrọng, mang tính đột phá của các nhà trường, các giáo viên
Chính điều đó mà mô hình trường học mới (VNEN) đã được dạy thínghiệm ở một số trường tại Việt Nam trong đó có trường Tiểu học Tĩnh Hảichúng tôi đến nay đã được 4 năm Mô hình VNEN là mô hình thực hiện đổi mớiphương pháp dạy học theo nguyên tắc lấy học sinh làm trung tâm, giáo viên làngười đóng vai trò tổ chức hoạt động, hướng dẫn các em hoạt động để thu nhậnkiến thức Giáo viên không trực tiếp cung cấp kiến thức có sẵn trong sách Họcsinh tự thảo luận theo nhóm, phân công nhiệm vụ cho nhau và khi gặp vấn đềkhó không giải quyết được mới yêu cầu sự trợ giúp của giáo viên bằng thẻ cứutrợ
Mô hình trường học mới(VNEN) này vừa kế thừa những mặt tích cực của
mô hình trường học truyền thống, vừa có sự đổi mới căn bản về mục tiêu đàotạo, tài liệu học tập, phương pháp dạy học, cách đánh giá, cách tổ chức quản lílớp học, cơ sở vật chất phục vụ cho dạy học…
Dạy học theo Mô hình trường học mới (VNEN) là cách tổ chức lớp họctheo nhóm, mỗi nhóm có 4 - 6 học sinh Lớp học sẽ có Hội đồng tự quản và cácban, phụ trách từng nhiệm vụ riêng Mỗi nhóm sẽ có một nhóm trưởng phụ tráchtriển khai các hoạt động khi được giáo viên yêu cầu Nhóm trưởng sẽ giúp giáoviên theo giám sát các bạn trong nhóm, phân công nhiệm vụ cho từng bạn ởtrong từng tiết học, hướng dẫn hỗ trợ cho các bạn trong học tập Với mô hìnhnày, học sinh sẽ có nhiều cơ hội thể hiện mình, chủ động hơn trong mọi hoạtđộng học tập cũng như sinh hoạt, trên tinh thần hợp tác cùng nhau Học sinhhình thành thói quen làm việc theo 10 bước học tập của mô hình, biết cách tựquản lớp học, rèn luyện cho các em thói quen tự học, tự khám phá và lĩnh hộikiến thức Ngoài ra, học sinh được tiếp thu với nhiều ý kiến trong nhóm, đượctranh luận, giải đáp, bày tỏ những suy nghĩ của mình với các thành viên; pháttriển cho các em kĩ năng tự tin trong giao tiếp, mạnh dạn đề xuất ý kiến và làmchủ được các hoạt động ngoại khóa của lớp, của nhóm… Trong kiểm tra đánhgiá, coi trọng cả đánh giá trong quá trình dạy học với đánh giá kết quả thực hiện
Trang 2học tập của học sinh theo tinh thần vì sự tiến bộ của học trò Chính việc kiểm trađánh giá trong quá trình dạy học đó giúp giáo viên phát hiện những nhân tố tíchcực, những cố gắng, tiến bộ của học sinh để động viên, tạo hứng thú học tập,đồng thời phát hiện những khó khăn mà học sinh có thể không vượt qua được đểhướng dẫn các em khắc phục Mà theo cách dạy hiện hành thì phương phápgiảng dạy và giáo dục ở các trường Tiểu học của nước ta đã quan tâm đến việcphát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh Tuy nhiên còn mangtính hình thức, đôi khi còn áp đặt, gò bó, chưa quan tâm lắng nghe tâm tưnguyện vọng của học sinh Việc đánh giá, sửa sai cho học sinh còn có biểu hiệnkhắt khe, thiếu dân chủ, chủ yếu là giáo viên nhận xét, đánh giá Bởi vậy họcsinh còn có những khiếm khuyết về nhân cách như: rụt rè, thụ động, thiếu tự tinvào bản thân, không dám đề đạt ý kiến, không mạnh dạn thể hiện khả năng, Quản lý hoạt động dạy học được xem là hoạt động trọng tâm trong quản lýtrường học, vì dạy và học thực hiện theo chương trình, kế hoạch đã được xácđịnh và diễn ra trong suốt năm học Để thực hiện tốt được điều đó người quản líphải có kế hoạch và việc lập kế hoạch cụ thể trong triển khai thực hiện nhiệm vụnăm học của cán bộ quản lí là một yếu tố quan trọng để đạt được mục tiêu giáodục đào tạo và quản lý giáo dục Nhằm nâng cao chất lượng dạy học và đổi mớiphương pháp quản lý giáo dục của Trường tiểu học Tĩnh Hải được nằm trong dự
án của chương trình "Dạy học theo mô hình trường học mới Việt Nam(VNEN)" Điều đó cho thấy, cơ hội cho trường cũng cao nhưng thách thức cũngkhông phải là nhỏ Từ những băn khoăn trăn trở như vậy, là một Phó hiệutrưởng được phân công phụ trách công tác chuyên môn của trường, tôi đã mạnh
dạn tìm tòi, nghiên cứu và thể nghiệm đề tài “Một số biện pháp chỉ đạo công tác dạy và học mô hình trường học mới (VNEN) ở trường Tiểu học Tĩnh Hải”, tôi xin được trình bày một số kinh nghiệm quản lý của bản thân để mong
được các đồng chí cán bộ quản lý, các đồng chí cán bộ giáo viên, các bạn đồngnghiệp chia sẻ và góp ý, giúp cho tôi thực hiện công tác chỉ đạo chuyên mônngày càng hiệu quả hơn
- Mục đích nghiên cứu
Đề xuất những biện pháp của phó Hiệu trưởng về chỉ đạo công tác dạy- học
mô hình trường học mới(VNEN) ở trường tiểu học Mục đích là làm thay đổicách làm, cách nghĩ của giáo viên, thay đổi cách học của học sinh, thay đổi cáchnhìn nhận của cha mẹ học sinh Phải thực sự đổi mới để người học thật sự làhọc, thật sự tìm tòi, khám phá để lĩnh hội tri thức một cách chủ động
- Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu, trình bày nội dung và tổng kết giải pháp chỉ đạo dạy và học theo
mô hình trường học mới (VNEN) tại trường Tiểu học Tĩnh Hải, gồm các nộidung cơ bản sau: Nâng cao nhận thức, tư tưởng cho đội ngũ cán bộ giáo viêncủa nhà trường để họ thấy được ý nghĩa, tầm quan trọng của mô hình trường họcmới(VNEN) Nâng cao chất lượng đội ngũ giáo Chỉ đạo giáo viên dạy học đúngđặc trưng mô hình VNEN và dạy học theo hướng phân hoá các đối tượng họcsinh, bám sát đối tượng, phù hợp và phát huy được tính tích cực của nhiều đốitượng học sinh trong cùng một lớp học Khuyến khích giáo viên tăng cường làm
đồ dùng dạy học và sử dụng đồ dùng dạy học tự làm, khai thác các loại đồ dùng
Trang 3có sẵn ở địa phương, đồ dùng dạy học được cấp phát một cách hợp lý Tăngcường công tác dự giờ đồng nghiệp trong trường và các trường bạn.Tăng cường
tổ chức giao lưu về chuyên môn giữa các nhà trường, các cụm trường Tăngcường sự phối hợp với chính quyền địa phương, phụ huynh học sinh trong việc
xã hội hóa giáo dục trong nhà trường
- Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu tài liệu
Phương pháp quan sát
Phương pháp điều tra, khảo sát
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
Từ trước đến nay, ai ai cũng nghĩ đi học là đến trường được thầy côtruyền thụ kiến thức mà thầy cô đã chuẩn bị sẵn học sinh chỉ có việc lắng nghe,quan sát, ghi chép lại, thực hành theo khuôn mẫu mà thầy cô đã đưa ra Để đổimới cái nếp giáo dục vẫn tiến hành như một thói quen, thì điều trước tiên là phải
có ý thức rõ ràng học là gì? Học là làm những việc gì? Học để đạt tới những sảnphẩm gì? Khi đó, nhà sư phạm sẽ xác định được nhiệm vụ giáo dục là tổ chức sựphát triển tâm lý trẻ em của cả dân tộc, đưa các em đến trình độ cao nhất có thểđạt tới, thực nghiệm giáo dục là tìm tòi cách thức đúng nhất thực thi nhiệm vụđổi mới giáo dục
Để đi đến mục tiêu đó, điều trước tiên là phải biết chắc trẻ em là gì?Trước khi có mô hình giáo dục mới ( VNEN), nhà giáo làm mọi điều mà chẳngcần biết trẻ em là gì? Trẻ em cần gì khi đến trường? Muốn thay đổi cách làm,vấn đề đầu tiên là phải xem trẻ em là gì? Thừa hưởng cách làm việc lối phân tíchcủa thời đại công nghiệp hoá Thực nghiệm giáo dục theo mô hình mới (VNEN)
ở Việt Nam là tìm ra lối thoát cũ để tìm đến cái mới nhằm cải tiến nền giáo dụcViệt Nam Làm sao cho nền giáo dục nước nhà dần dần đuổi kịp với nền giáodục các nước trong khu vực và thế giới Thực nghiệm giáo dục theo mô hình
trường học mới (VNEN) là hướng cho người học tự nghiên cứu, thực hành để
chiếm lĩnh tri thức
Giáo dục theo mô hình mới (VNEN), là đưa giáo viên thoát khỏi cách làm
cũ Nhưng bằng cách nào? Bằng cách tìm ra hệ thống làm việc cho học sinh hoạtđộng và để các em tự làm ra sản phẩm giáo dục, là cái được kết đọng lại trongđầu óc mỗi em Để nâng cao chất lượng dạy và học trong nhà trường nói chung
và trong trường Tiểu học nói riêng, nhà trường phải có những kế hoạch, biệnpháp tổ chức quản lý tốt nhất là kế hoạch quản lý việc dạy và học
Với xu hướng “Dạy thật - học thật - chất lượng thật”, “Dạy theo hướngphân hóa đối tượng”, trong nhà trường hiện nay thì việc giảng dạy theo hướngchuyên sâu là vấn đề cần được khuyến khích và thực hiện tốt
Việc dạy học theo mô hình trường học mới (VNEN) sẽ giúp cho việcnâng cao chất lượng giáo dục toàn diện học sinh, đồng thời giúp cho người giáoviên nhẹ nhàng hơn trong khâu soạn giảng, có nhiều thời gian đầu tư nghiên cứubài dạy Thầy phải bắt đầu bằng những việc làm là tổ chức giờ học sao cho hiệuquả
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Trang 4Việc tổ chức dạy học theo mô hình trường học (VNEN) mới đã đi vào nềnếp Ban chỉ đạo cấp trường đã bám sát các văn bản hướng dẫn của Bộ, Sở,Phòng Giáo dục và Đào tạo để tổ chức thực hiện có hiệu quả Giáo viên đã biết
tổ chức theo “10 bước học tập” để phát huy tính tích cực, chủ động, tự giác, tựtìm tòi, khám phá kiến thức của học sinh Đã xây dựng được các hội đồng tựquản làm việc khá tích cực Biết huy động sự tham gia của cha mẹ học sinh, củacộng đồng để trang trí lớp học và xây dựng các công cụ hỗ trợ lớp học Học sinh
đã quen dần với cách học mới, các em đã biết tự đọc tài liệu, tự tìm tòi, nghiêncứu và hợp tác, chia sẻ với các bạn trong nhóm để chiếm lĩnh kiến thức Họcsinh ngày càng mạnh dạn, tự tin và phát triển tốt các kỹ năng sống Cha mẹ họcsinh và chính quyền địa phương, các ban ngành đoàn thể đã tích cực hỗ trợ nhàtrường
a Thuận lợi – khó khăn
* Thuận lợi:
Môi trường giáo dục nhà trường đảm bảo, dân chủ, thân thiện, đổi mớicác hoạt động giáo dục, đủ các điều kiện cho việc triển khai chủ trương thựchiện việc làm đổi mới của nhà trường
Cán bộ quản lý của nhà trường là 3 người đều có trình độ Đại học, đãqua các lớp bồi dưỡng quản lý, Chính trị, Tin học đáp ứng được yêu cầu đổi mớitrong công tác chỉ đạo các hoạt động giáo dục của nhà trường
Đội ngũ cán bộ giáo viên có trình độ, có phẩm chất chính trị, đạo đức lốisống chuẩn mực, có trách nhiệm với công việc, số cán bộ giáo viên trẻ chiếm80% Trình độ chuyên môn đạt chuẩn 100%, trên chuẩn 18/20 đồng chí chiếm tỷ
lệ 90% Số giáo viên đạt giáo viên giỏi, giỏi cấp tỉnh: 2 giáo viên; CSTĐ cấphuyện: 8 giáo viên Đa số giáo viên biết sử dụng thành thạo công nghệ thông tintrong đổi mới phương pháp dạy học
Trường nằm ngay ở trung tâm của xã nên thuận lợi cho việc đi lại của họcsinh
Cơ sở vật chất nhà trường rộng rãi với một khuôn viên 1684 m2 với đầy
đủ các khối công trình cụ thể:
+ Đảm bảo 1 phòng/1 lớp và học sinh học 2 buổi/ngày
+ Phòng học đầy đủ hệ thống bàn ghế, điện, quạt, bảng chống lóa đảmbảo đúng tiêu chuẩn vệ sinh y tế học đường;
+ Các phòng làm việc đầy đủ đảm bảo phương tiện cho ban giám hiệu vànhân viên làm việc
+ Các phòng chức năng gồm: phòng nghệ thuật, phòng y tế, phòng truyềnthống, phòng Đội, phòng thư viện - thiết bị
+ Thư viện nhà trường đạt thư viện chuẩn có đầy đủ các đầu sách giáokhoa, sách tham khảo, báo, tạp chí phục vụ cho việc đọc nghiên cứu của cán bộgiáo viên và học sinh nhà trường
+ Có công trình vệ sinh của giáo viên và học sinh riêng, đảm bảo vệ sinh
và nước sạch; có nhà để xe riêng của giáo viên và học sinh
Trường đã thành lập được được chi ủy chi bộ, phần đa là đảng viên trẻ,gương mẫu, nhiệt huyết, đi đầu trong mọi phong trào, nhiều năm liền đạt chi bộTrong sạch vững mạnh Công đoàn đã thật sự là trung tâm đoàn kết, nhiều năm
Trang 5liền không có đơn thư khiếu nại, tố cáo.
- Sự phối hợp giữa giáo viên chủ nhiệm và giáo viên bộ môn chưa thật sựnhịp nhàng trong cách tổ chức lớp học
- Về học sinh: Chưa thật sự chủ động trong quá trình tự nghiên cứu tài liệu,phó thác trách nhiệm cho một số thành viên
- Phụ huynh học sinh còn nhiều lo lắng, họ chưa tin tưởng về mô hình dạyhọc này Bởi lẽ giáo viên chưa thoát khỏi nếp nghĩ về phương pháp dạy họctruyền thống
- Một số phòng học diện tích chưa đủ chuẩn nên việc sắp xếp bàn ghế theonhóm còn chật chội, khó bố trí
- Để giải quyết những vấn đề được đặt ra như trên, người quản lý phải có
kế hoạch và những giải pháp cụ thể trong công tác quản lý nhằm thực hiện tốtnhiệm vụ năm học cũng như trong nhiệm vụ quản lý việc dạy học theo mô hìnhtrường học mới (VNEN)
b Thành công – hạn chế
* Thành công:
Việc tổ chức dạy học theo mô hình VNEN đang trong quá trình thí điểm nêncông tác chỉ đạo cũng mang tính chất vừa làm vừa đúc rút kinh nghiệm Trongsáng kiến này, tôi xin đề cập đến những biện pháp để tổ chức dạy học mà ở đóvai trò của người giáo viên được thay đổi thực sự: họ không còn là người truyềnthụ, giảng giải thậm chí là làm thay mà chuyển sang vai trò là người tổ chức,người hướng dẫn, trợ giúp cho HS Hoạt động dạy học được thay đổi cơ bản sovới dạy học truyền thống, thể hiện ở hình thức tổ chức lớp học thành từng nhóm.Học sinh chủ yếu là tự nghiên cứu, hợp tác với bạn và cùng với sự hỗ trợ củagiáo viên để tìm hiểu kiến thức Học sinh được phát huy tốt hơn các kỹ năngsống, các nhóm năng lực và phẩm chất Lớp học cũng được trang trí rất tốt vừathể hiện tính thẩm mỹ, tính thân thiện, vừa là công cụ để hỗ trợ cho công tác dạyhọc như góc học tập, nhịp cầu bè bạn, hộp thư Điều em muốn nói, sơ đồ khu dân
cư mà học sinh đang ở, Góc sinh nhật, bảng điểm danh Ngày em đến trường…Tất cả những công cụ đó đã làm toát lên một phòng học theo mô hình dạy họcVNEN
* Hạn chế
Tuy nhiên trong quá trình chỉ đạo thực hiện tôi thấy vẫn còn những hạn chếnhư sau:
Công tác tập huấn, bồi dưỡng cho giáo viên còn bất cập do trong năm học
có sự điều động, luân chuyển giáo viên Việc tập huấn thường tổ chức tập trungvào đầu năm học, nhưng có những giáo viên được điều động về sau nên đòi hỏiBan lãnh đạo nhà trường và tổ chuyên môn phải mất nhiều thời gian để tập huấn
Trang 6và bồi dưỡng.
Một số giáo viên đã quen với phương pháp dạy học truyền thống nên trongquá trình tổ chức hoạt động học cho học sinh (HS) còn truyền thụ và giảng giảinhiều Việc hướng dẫn học sinh làm và sử dụng các công cụ học tập trong lớpđôi khi còn hình thức Một số giáo viên tổ chức lớp học còn rập khuôn Một sốhọc sinh kỹ năng giao tiếp hạn chế, rụt rè
Một số trưởng nhóm kỹ năng điều hành, chỉ đạo nhóm chưa tốt
Cha mẹ học sinh phần lớn là nông dân nên quan tâm đến việc học hành củacon em còn hạn chế Tất cả việc học tập của con em giao phó cho nhà trường làchính
c Mặt mạnh – mặt yếu
* Mặt mạnh:
Nhà trường thực hiện dạy học mô hình trường học mới dưới sự chỉ đạo sátsao của Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Tĩnh Gia Có các văn bản pháp lý chỉđạo của ngành xuyên suốt từ Bộ Giáo dục và đào tạo đến Sở Giáo dục và Đàotạo và Phòng Giáo dục và Đào tạo
Được tham dự tập huấn nhiều lần từ sở Giáo dục, phòng Giáo dục và cụmchuyên môn Được sự tư vấn thường xuyên các cộng tác viên của dự án
Kinh phí đầu tư của dự án đầy đủ, kịp thời, đảm bảo cho việc trang trí, muasắm cơ sở vật chất và hoạt động chuyên môn Ngoài ra dự án còn đầu tư thêm cơ
sở vật chất như máy pho to, đèn chiếu, màn hình, ti vi, máy quay phim…
Được sự hưởng ứng nhiệt tình của cha mẹ học sinh, tập thể hội đồng sưphạm và học sinh
Học sinh vùng nông thôn giao tiếp còn nhiều hạn chế
Chuyển đổi từ phương pháp truyền thống qua phương pháp học tích cựcmột cách đột ngột, nên không khỏi gây cho GV, HS và phụ huynh tâm lý hoangmang sợ học sinh không tiếp thu được kiến thức bài học, nhất là đối tượng họcsinh trung bình, yếu
Sách dự án chỉ đủ cho mỗi em 1 bộ, lại chỉ được học trên lớp không đượcmang về nhà nên học sinh không có thời gian xem bài trước, không phát huyđược tính cộng đồng như ý đồ của dự án
Mô hình học nhóm suốt trong buổi học, tạo cho một bộ phận học sinh ỷ lạivào người khác, chưa thật tự học, tự nghiên cứu tài liệu
Vì đây là chương trình thử nghiệm nên tài liệu vẫn còn một số chỗ chưa hợp
lý Giáo viên phải nghiên cứu để thay đổi logô cho phù hợp với đối tượng họcsinh
d Các nguyên nhân, các yếu tố tác động
* Nguyên nhân của thành công:
Trang 7Được sự quan tâm chỉ đạo sát sao của lãnh đạo Phòng Giáo dục và Đào tạohuyện Tĩnh Gia Sự quan tâm lãnh đạo của Đảng ủy và chính quyền địa phương
xã Tĩnh Hải Sự nhiệt tình hưởng ứng của phụ huynh học sinh Sự nỗ lực phấnđấu của tập thể hội đồng sự phạm và tập thể học sinh trường tiểu học Tĩnh Hải.Các cấp lãnh đạo quan tâm xây dựng cơ sở vật chất nhà trường đạt chuẩn,đảm bảo cho việc thực mô hình trường học mới (VNEN)
Quán triệt các văn bản chỉ đạo của Trung ương, của ngành về việc chủtrương tăng cường giảng dạy, đào tạo Mô hình trường học mới (VNEN) trongNgành Giáo dục – Đào tạo trong nhà trường
Hiệu trưởng thông báo nội dung, chỉ tiêu và biện pháp thực hiện việc để cán
bộ giáo viên và cha mẹ học sinh biết để cùng phối hợp thực hiện
Xây dựng kế hoạch thực hiện với các kỹ năng: Phân tích tình hình thực tiễnảnh hưởng đến việc làm cùng với chọn lựa cơ sở ký luận để giải quyết, tìm cácbiện pháp hữu hiệu triển khai thực hiện theo mô hình mới (VNEN) đạt hiệu quảcao nhất
Triển khai đồng bộ các giải pháp nâng cao chất lượng và hiệu quả việcgiảng dạy và học tập của cán bộ giáo viên và học sinh Quản lý đầy đủ cơ sở vậtchất thiết bị, phòng học của nhà trường
Tổ chức thao giảng, dự giờ rút kinh nghiệm, từ đó có biện pháp hỗ trợ đểmọi cán bộ giáo viên đều nắm bắt được việc triển khai thực hiện theo mô hìnhmới (VNEN)
Tăng cường bồi dưỡng kỹ năng sử dụng máy tính, tự giác, chủ động thamgia tìm hiểu thông tin trên mạng để đưa vào bài giảng
Thường xuyên tự đánh giá, rút kinh nghiệm, tìm kiếm thông tin kiến thức,
tự học, tự bồi dưỡng, bổ sung kịp thời những điểm còn yếu trong quá trình thựchiện việc triển khai theo mô hình mới (VNEN) làm đổi mới phương pháp, hìnhthức giảng dạy
* Nguyên nhân hạn chế
Đối với giáo viên: Họ lo sợ học sinh không đáp ứng nổi với cách học mớinên đôi lúc còn làm thay hoặc giảng giải nhiều làm cho học sinh kém tư duy,giáo viên lẫn lộn giữa cái cũ và mới của phương pháp Giáo án không phải soạnnên một số giáo viên chưa thật sự nghiên cứu trước bài khi lên lớp, ít trau dồi kỹnăng diễn thuyết vì hạn chế giảng bài
Đối với học sinh: Một số học sinh thiếu tính chủ động trong nghiên cứu, đểbạn làm thay việc cho mình hoặc nhờ người khác hỗ trợ
Phương pháp đánh giá học sinh rất nhẹ nhàng, thỏa mái, động viên làchính, nên một số học sinh còn chủ quan, thiếu tính phấn đấu
Đối với phụ huynh còn quan niệm “Một trăm quyển sách hay không bằngmột ông thầy giỏi” Yêu cầu thầy cô phải giảng bài thì con mình mới hiểu
e Phân tích, đánh giá các vấn đề về thực trạng mà đề tài đã đặt ra
Nhà trường đã chỉ đạo tốt công tác bồi dưỡng giáo viên theo hướng tự học,
tự bồi dưỡng, tự làm đồ dùng dạy học, chia sẻ và học hỏi kinh nghiệm đồngnghiệp qua sinh hoạt chuyên môn tại tổ, trường, cụm trường Giáo viên hướngdẫn học sinh sử dụng tài liệu Hướng dẫn học tập để tự học, tự đánh giá; tổ chứccho học sinh hoạt động khám phá, phát hiện kiến thức, kĩ năng mới thông qua
Trang 8quá trình học tập mang tính hợp tác Giáo viên chỉ hỗ trợ và hướng dẫn học sinhkhi cần thiết.
Nhà trường đã tạo được sự gắn kết chặt chẽ với phụ huynh và cộng đồngnhằm phát huy vai trò tích cực của phụ huynh và cộng đồng tham gia cùng nhàtrường trong hoạt động giáo dục học sinh với các hình thức hoạt động phù hợpnhư: thực hiện xây dựng bản đồ cộng đồng,góc cộng đồng, Tổ chức Hội đồng tựquản của học sinh; Xây dựng góc học tập và thư viện lớp học hướng dẫn đồdùng tự làm…
2.3 Giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
2.3.1 Giải pháp
Xuất phát từ những cơ sở khoa học, trên cơ sở tìm hiểu thực trạng về côngtác dạy- học và quản lý dạy- học ở Trường Tiểu học Tĩnh Hải hiện nay, để kếthừa những thành quả mà nhà trường đã đạt được cũng như khắc phục những tồntại trong việc chỉ đạo công tác dạy và học mô hình trường học mới ( VNEN) ởtrường tiểu học Tĩnh Hải, tôi thấy cần phải có những giải pháp cụ thể về vấn đềnày Và tôi đã mạnh dạn đưa ra giải pháp sau:
- Làm tốt công tác tư tưởng và nâng cao nhận thức cho đội ngũ cán bộ giáoviên của nhà trường để họ thấy được ý nghĩa, tầm quan trọng của mô hìnhtrường học mới(VNEN)
- Nâng cao chất lượng đội ngũ tổ khối trưởng và chỉ đạo tốt việc thực hiện cácqui chế chuyên môn trong nhà trường
- Tăng cường việc chỉ đạo của Ban giám hiệu với các tổ chuyên môn để chỉđạo giáo viên dạy học đúng đặc trưng mô hình VNEN
- Chỉ đạo giáo viên dạy học theo hướng phân hoá các đối tượng học sinh, bámsát đối tượng, phù hợp và phát huy được tính tích cực của nhiều đối tượng họcsinh trong cùng một lớp học
- Chỉ đạo tốt việc chữa bài và nhận xét của giáo viên trên lớp theo đúng thông
tư 30 để chỉ ra những lỗi sai của học sinh giúp các em tự sửa những lỗi củamình; kịp thời động viên, khích lệ những cố gắng của học sinh
- Khuyến khích giáo viên tăng cường làm đồ dùng dạy học và sử dụng đồdùng tự làm, các loại đồ dùng có sẵn ở địa phương, đồ dùng dạy học được cấpphát một cách hợp lý, phù hợp với học sinh để tạo hứng thú trong học tập củahọc sinh tạo niềm đam mê trong học tập của các em, tạo môi trường thân thiện
để các em tham gia, tạo động cơ “Mỗi ngày đến trường là một ngày vui” đối vớihọc sinh để từng bước nâng cao hơn nữa chất lượng dạy học
- Tăng cường công tác dự giờ đồng nghiệp trong trường và các trường bạn
- Tăng cường tổ chức giao lưu về chuyên môn giữa các nhà trường, các cụmtrường
- Tăng cường sự phối hợp với chính quyền địa phương, phụ huynh học sinhtrong việc xã hội hóa giáo dục trong nhà trường
Sau khi xác định được các giải pháp đã nêu, tôi đã tìm các biện pháp chỉđạo thực hiện tại trường Sau đây là một số biện pháp chủ yếu mà tôi đã sử dụng
để chỉ đạo tổ chức công tác dạy và học mô hình trường học mới (VNEN) ởtrường Tiểu học Tĩnh Hải
Trang 9
2.3.2 Các biện pháp chỉ đạo dạy và học theo mô hình trường học mới (VNEN)
Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch tổng thể cho một năm học
Kế hoạch của nhà trường phải thật sự chặt chẽ phù họp với thực tế của đơn
vị Có lộ trình rõ ràng, mang tính cụ thể và tính chiến lược cao Có tính dự báođược những thành công và những nguy cơ thách thức Trong kế hoạch cần nêulên việc củng cố lại bộ máy nhà trường ngay từ đầu năm học để giáo viên thấyđược trách nhiệm của mình thực hiện nhiệm vụ tốt hơn Công tác chuyên môncần phải làm gì và đổi mới điểm nào Cần tập huấn chuyên đề như thế nào chogiáo viên thực hiện giảng dạy được tốt hơn Xây dựng phát triển cơ sở vật chấtnhững phần nào để phù hợp với mô hình trường học mới(VNEN) mà mình đangthực hiện Sau đó đưa ra bàn bạc, thống nhất rồi trình kế hoạch của đơn vị cholãnh đạo địa phương và Hội cha mẹ học sinh biết để cùng phối hợp thực hiện
Biện pháp 2: Chỉ đạo làm tốt công tác tuyên truyền
Ngay từ đầu năm học, Lãnh đạo nhà trường tổ chức cuộc họp với lãnh đạoĐảng ủy, Ủy ban nhân dân, Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể trong xã như:Đoàn Thanh niên, Hội phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Khuyến học và Ban đại diệncha mẹ học sinh Tại cuộc họp này, trường đã giới thiệu rõ các văn bản của BộGiáo dục, của Sở và Phòng Giáo dục và Đào tạo về mô hình trường học mới(VNEN) và kế hoạch tổ chức thực hiện của nhà trường để tranh thủ ý kiến chỉđạo của cấp ủy và chính quyền địa phương, đồng thời tuyên truyền sâu rộng đếncác lực lượng xã hội Hàng tháng, nhà trường luôn tham mưu với cấp ủy đảngchính quyền địa phương để họ đưa vào nghị quyết và chỉ đạo các ban ngànhđoàn thể phối hợp thực hiện Nhà trường kết hợp với ban đại diện Hội cha mẹhọc sinh để phối hợp giáo dục, xây dựng cơ sở vật chất, trang trí lớp học, làmđẹp bồn hoa, cây cảnh để đảm bảo một môi trường học tập “Xanh, sạch, đẹp, antoàn, thân thiện” Nhà trường chỉ đạo cán bộ, giáo viên tuyên truyền đến tận cácbậc cha mẹ học sinh để họ nhận thức đúng đắn về vai trò của mình trong nhàtrường, giúp phụ huynh thấy được những lợi ích mà mô hình trường học mới sẽmang lại cho con em họ để họ đồng tình ủng hộ Chỉ đạo giáo viên mời cha mẹhọc sinh đến tham gia vào các hoạt động của nhà trường của lớp như: Bầu hộiđồng tự quản, dự giờ, thăm lớp, Đồng thời chỉ đạo Liên đội lên bảng tin, chophát thanh viên tuyên truyền các thành tích và hoạt động nổi bật của nhà trườngtrong việc thực hiện mô hình trường học mới
Tổ chức cuộc họp với các đoàn thể và giáo viên trong nhà trường để quántriệt chủ trương và các công văn hướng dẫn thực hiện, nâng cao nhận thức chođội ngũ giáo viên
Với cách làm trên, trường chúng tôi đã nhận được sự quan tâm giúp đỡ củaĐảng ủy, chính quyền địa phương và các ban ngành đoàn thể, của Hội cha mẹhọc sinh để làm lại khuôn viên trường, xây dựng thêm nhà để xe, nhà vệ sinh, tu
sử bàn ghế, bổ sung và mua sắm thêm quạt mát, lắp thêm bóng điện, một số bồnhoa cây cảnh và trang trí các lớp học theo mô hình trường học mới (VNEN).Cộng đồng cũng đã hỗ trợ chúng tôi rất nhiều trong việc hướng dẫn học sinh họctập ở nhà, đặc biệt là hoạt động ứng dụng
Trang 10Biện pháp 3: Chỉ đạo tổ chức tập huấn cho giáo viên, xây dựng ý thức tự học, tự rèn luyện
Việc tập huấn cho giáo viên là một việc làm hết sức cần thiết Đầu năm họcmới Ban lãnh đạo nhà trường đã cử một số giáo viên có năng lực giảng dạyvững vàng đã tham gia lớp tập huấn tại tuyến tỉnh, huyện tổ chức tập huấn lạicho toàn bộ giáo viên trong trường Việc tập huấn tại trường được thực hiện mộtcách nghiêm túc Lớp tập huấn được trang bị đầy đủ tài liệu và đồ dùng phục vụcho việc học Lớp được chia thành các nhóm nhỏ để giáo viên được trao đổi,chia sẻ, bàn bạc về tài liệu hướng dẫn học của học sinh, về phương pháp giảngdạy, về hình thức tổ chức lớp học và đưa ra những khó khăn, trở ngại để cùngnhau tìm giải pháp khắc phục Giảng viên tập huấn phải tổ chức cho các họcviên tự nghiên cứu, trao đổi, bàn bạc để cùng nhau tháo gỡ những khó khăn,vướng mắc chứ không được thuyết trình, giảng giải Ban Lãnh đạo nhà trườngphải theo dõi và đánh giá sát đúng ý thức và kết quả tập huấn của giáo viên.Việc tổ chức tập huấn đã giúp giáo viên có được những nhận thức cơ bản, nhữngkiến thức cần thiết về mô hình trường học mới để vận dụng trong quá trìnhgiảng dạy và giáo dục học sinh
Bên cạnh đó, nhà trường đã làm tốt công tác bồi dưỡng cho giáo viên thôngqua dự giờ thăm lớp và qua các buổi sinh hoạt chuyên đề Chỉ đạo các tổ trưởngchuyên môn và những giáo viên có năng lực trong khối tăng cường dự giờ, giúp
đỡ những giáo viên có năng lực giảng dạy còn hạn chế, những giáo viên mớiđược chuyển về trường Đồng thời động viên, khuyến khích họ tích cực hơntrong công tác tự học, tự rèn Trong các buổi sinh hoạt chuyên đề ở trường, ở tổchuyên môn người chủ trì đã tạo điều kiện để họ được bày tỏ ý kiến và nhữngbăn khoăn, trăn trở của mình để được giải đáp Với cách làm trên, trường đã bồidưỡng được một đội ngũ giáo viên có năng lực giảng dạy vững vàng
Biện pháp 4: Chỉ đạo đổi mới công tác chủ nhiệm
Lớp học là “hạt nhân” trong “Mô hình trường học mới Việt Nam” Bàn ghếkhông kê theo kiểu truyền thống mà được bố trí lại để học sinh ngồi theo nhóm,phù hợp với sự tương tác giữa các bạn trong nhóm và giáo viên Khác với trướcđây, ban cán sự lớp do giáo viên áp đặt và hoạt động theo các yêu cầu của giáoviên Trong mô hình VNEN, ban cán sự lớp được đổi mới thành “Hội đồng tựquản” “Hội đồng tự quản” được thành lập là vì học sinh, do học sinh và các emđược chủ động tự quản trong các hoạt động của lớp
Hình minh họa:
Trang 11Để có một “Hội đồng tự quản” theo đúng ý nghĩa của nó tôi đã hướng dẫngiáo viên tổ chức học sinh xây dựng kế hoạch một cách rõ ràng Kế hoạch bầu
“Hội đồng tự quản” phải nêu rõ mục đích, yêu cầu, nhiệm vụ, đối tượng thamgia, thời gian tiến hành Sau đó tổ chức cho các em tiến hành ứng cử, bầu cử.Học sinh được quyền ứng cử, bầu cử một cách dân chủ để chọn ra một “Hộiđồng tự quản” chỉ đạo lớp hoạt động Sau khi thành lập được “Hội đồng tựquản” giáo viên cho các em tự phân công nhiệm vụ Các thành viên trong lớpđược tự do tham gia vào các ban Các em có thể ghi tên mình vào mảnh giấyhoặc các hình ảnh mà các em thích rồi dán vào ban mình đăng kí
“Hội đồng tự quản” cũng có thể được thay đổi trong năm học Nếu hội đồng
tự quản không làm tốt nhiệm vụ giáo viên có thể cho học sinh bầu lại Mặt khácnếu hội đồng tự quản làm tốt, hết học kì 1 giáo viên cũng có thể cho bầu lại đểcho nhiều học sinh có cơ hội được tập làm lãnh đạo Những học sinh đã làm tốtrồi giáo viên khen ngợi và động viên các em làm cố vấn cho các bạn mới đượcbầu vào Hội đồng tự quản mới Như vậy, nhiều học sinh được phát huy năng lực
và sở trường của mình
Biện pháp 5: Chỉ đạo trang trí lớp học
Ngay từ đầu năm học tôi đã chủ động hướng dẫn giáo viên kết hợp với cha
mẹ học sinh, học sinh để trang trí lớp học theo mô hình VNEN Xung quanh lớphọc được trang trí các phương tiện hỗ trợ học tập như: Góc học tập, Thư việnlớp em, hộp thông tin “Những điều em muốn nói”, bảng thông tin “Ngày em đếnlớp”, “10 bước học tập”,“Nội quy lớp học”, “Hộp thư cá nhân”, “Góc sinhnhật”, “Góc cộng đồng”, “Sơ đồ cộng đồng”… Tất cả đã tạo nên một khônggian và môi trường học tập thân thiện
Góc học tập là nơi để sách vở, các đồ dùng học tập của học sinh và các vậtdụng để làm đồ dùng trực quan trong từng môn học của từng góc (Góc TiếngViệt, góc Toán, Góc hoạt động giáo dục) Các vật dụng này không cố định màđược thay đổi, linh động theo kế hoạch dạy học Giáo viên cần huy động cả họcsinh và phụ huynh tham gia chuẩn bị các đồ dùng học tập để góc học tập trở nênphong phú và phục vụ tốt cho việc học của các em Đây cũng là nơi để trưng bàynhững sản phẩm học tập, những bài văn hay, những trang vở đẹp của học sinh.Hình minh họa:
Trang 12Trang trí các góc học tập.
“Hộp thư cá nhân”, “Điều em muốn nói” là nơi để học sinh được bày tỏ cảmxúc, chia sẻ những tâm sự của mình với bạn bè, với thầy giáo, cô giáo Giáo viênhướng dẫn học sinh dùng giấy hoặc bìa cứng để gấp những phong bì thư, trên đó
có ghi tên học sinh, ngày sinh và sở thích rồi dán vào bảng “Hộp thư cá nhân”của lớp Giáo viên nên giải thích kỹ cho học sinh về mục đích của hội thư Đây
là công cụ giúp học sinh được bày tỏ ý kiến của mình, có thể là những tình cảm,cảm nhận, mong muốn, đề nghị hoặc bất cứ điều gì các em muốn nói về thầy cô,cha mẹ, các cô chú nhân viên…Hay mỗi khi một thành viên trong lớp có hànhđộng đẹp, có kết quả học tập tiến bộ hay hành động chưa tốt…các học sinh khác
có thể viết thư cho vào phong thư của bạn đó để khen ngợi hoặc nhắc nhở Giáoviên khéo léo tâm sự với HS để nghe các em chia sẻ những cảm xúc của mìnhđối với bạn bè, sau đó gợi ý để học sinh viết thư cho bạn hoặc viết thư bỏ vàohộp thư “Điều em muốn nói” Cách làm này đã giúp học sinh thân thiện, quantâm đến nhau nhiều hơn Các em có ý thức hơn khi học tập cũng như khi thamgia các hoạt động
Để nhận được nhiều lời khen ngợi từ phía các bạn và cô giáo Đối với Hộiđồng tự quản khi nhận được thư ở hộp thư “Điều em muốn nói” cần phải đọc đểbiết phản hồi từ phía các bạn để có hướng điều chỉnh cho phù hợp với nhu cầuchung và nội quy của lớp Nếu những việc các bạn bày tỏ mà Hội đồng tự quảnkhông giải quyết được thì phải nhờ tới sự can thiệp của giáo viên
Hình minh họa:
Ngoài ra, giáo viên có thể hướng dẫn học sinh trang trí “Góc sinh nhật” đểtạo sự vui tươi trong lớp học Giúp HS biết cách quan tâm đến bạn, biết cách tổchức những buổi lễ nho nhỏ Giáo viên cùng học sinh dùng giấy màu cắt hìnhchiếc bánh cùng với những cây nến lung linh hoặc giấy A0 để vẽ cây hoa có 12