Vì vậy, trong 4 năm học qua, tôi đã tập trung nghiên cứu về công tác XHHGD, tích cực huy động XHHGD để phát triển nhà trường, tôi đã tập trung nghiên cứu, thực hiện “Một số biện pháp nhằ
Trang 1I MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài:
Như chúng ta đã biết, trong bức thư cuối cùng của Bác gửi ngành Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT), Bác căn dặn: Giáo dục nhằm đào tạo những người kế tục sự nghiệp cách mạng to lớn của Ðảng và nhân dân ta, do đó các ngành, các cấp đảng và chính quyền địa phương phải thật sự quan tâm hơn nữa đến sự nghiệp này, phải chăm sóc nhà trường về mọi mặt, đẩy sự nghiệp giáo dục của ta lên những bước phát triển mới [ 1] Trong Di chúc, Bác nhấn mạnh trách nhiệm của Ðảng đối với việc chăm sóc, giáo dục thế hệ trẻ: "Ðảng cần phải chăm lo giáo dục đạo đức cách mạng cho họ, đào tạo họ thành những người thừa kế xây dựng xã hội chủ nghĩa vừa
"hồng" vừa "chuyên" Bồi dưỡng thế hệ cách mạng cho đời sau là một việc rất quan trọng và rất cần thiết"[ 2]
Xã hội hóa giáo dục (XHHGD) là một tư tưởng lớn của Đảng và Nhà nước ta
Tư tưởng đó là một sự đúc kết truyền thống hiếu học, đề cao sự học và chăm lo cho
sự học hành của nhân dân ta từ nghìn năm lịch sử, là bài học kinh nghiệm lớn của lịch sử hơn 60 năm xây dựng nền GD nước nhà
Xã hội hóa giáo dục là một tư tưởng chiến lược, một bộ phận của đường lối giáo dục, một con đường phát triển giáo dục nước ta Trong thư gửi ngành giáo dục, Hồ Chủ Tịch tiếp tục nhấn mạnh: Giáo dục là sự nghiệp của quần chúng, cần phải phát huy đầy đủ dân chủ xã hội chủ nghĩa, xây dựng quan hệ thật tốt, đoàn kết thật chặt chẽ giữa thầy với thầy, giữa thầy với trò, giữa học trò với nhau, giữa cán bộ các cấp,
giữa nhà trường với nhân dân để hoàn thành nhiệm vụ [1] Như vậy, XHHGD thực
chất là một quá trình huy động nguồn lực trong xã hội để phát triển giáo dục cũng
như chịu trách nhiệm nhiều hơn về giáo dục
Trong khi sự đầu tư của nhà nước thì có hạn, muốn xây dựng và phát triển nhà trường, ngoài sự đầu tư của nhà nước nếu không có sự hỗ trợ của cha mẹ học sinh (CMHS), sự đóng góp của cả cộng đồng thì khó có thể thành công được Bởi ngoài
sự lãnh đạo, giúp đỡ của cơ quan chủ quản cấp trên, chỉ có chủ trương XHHGD mới khắc phục nhanh những khó khăn trước mắt Chủ trương XHHGD có ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, bởi nó khai thác và phát huy được tiềm năng của toàn xã hội cho sự phát triển giáo dục Vậy làm thế nào để XHHGD nhận được sự ủng hộ, đồng lòng từ nhiều phía là vấn đề cần quan tâm Việc huy động sức mạnh của toàn xã hội hướng
về giáo dục lại càng khó khăn hơn đối với một ngôi trường thuộc xã miền núi của huyện Thực hiện công tác XHHGD hiện nay còn gặp nhiều bất cập do không có người chuyên về công tác này, cha mẹ học sinh (CMHS) chưa được trang bị những kiến thức nhất định về công tác XHHGD
Thực tiễn cho thấy, chất lượng và hiệu quả công tác XHHGD ở một số trường nói chung và trường tiểu học Vĩnh Long 1 nói riêng trong những năm học trước đây chưa cao, chưa đạt yêu cầu đặt ra, đôi khi cán bộ quản lí và giáo viên còn hiểu lệch lạc bản chất của công tác XHHGD, còn cho rằng thực hiện XHHGD chủ yếu chỉ để huy động tiền từ CMHS để làm tăng cơ sở vật chất (CSVC) trường học nên việc
Trang 2tuyên truyền về công tác XHHGD hiệu quả chưa cao, chưa nhận được sự đồng thuận nhiều từ CMHS Hơn nữa, trong quá trình thực hiện công tác XHHGD, đơn vị còn gặp không ít khó khăn, bởi, Vĩnh Long là xã miền núi, kinh tế gia đình học sinh khó khăn, CMHS quan tâm đến việc học tập của con em cũng như tham gia các hoạt động hỗ trợ dạy và học cùng nhà trường còn rất nhiều hạn chế, hầu như giao phó toàn bộ việc học của con em mình cho nhà trường
Về công tác XHHGD đã có nhiều tài liệu viết về vấn đề này, song cũng chưa có tài liệu nào bàn sâu về biện pháp huy động cộng đồng, đồng nghiệp chưa có kinh nghiệm để giải quyết, khắc phục những khó khăn hạn chế tại đơn vị
Xuất phát từ những lí do trên, đồng thời để chọn nội dung đổi mới công tác quản lý, tôi luôn băn khoăn trăn trở, suy nghĩ tìm biện pháp nâng cao hiệu quả công tác XHHGD Vì vậy, trong 4 năm học qua, tôi đã tập trung nghiên cứu về công tác XHHGD, tích cực huy động XHHGD để phát triển nhà trường, tôi đã tập trung
nghiên cứu, thực hiện “Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác XHHGD ở trường Tiểu học Vĩnh Long 1, huyện Vĩnh Lộc, tỉnh thanh Hóa”, góp
phần làm tăng cơ sở vật chất trường học và nâng cao chất lượng chất lượng giáo dục toàn diện cho phù hợp với giáo dục trong giai đoạn hiện nay
1.2 Mục đích nghiên cứu:
Trên cơ sở thực trạng của công tác XHHGD, phân tích nguyên nhân, tìm ra những yếu tố liên quan đến công tác XHHGD Đề xuất một số biện pháp thực hiện
có hiệu quả công tác XHHGD ở trường Tiểu học Vĩnh Long 1 trong giai đoạn hiện nay, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, giúp các nhà quản lý đổi mới công tác quản lý nhà trường
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
Nghiên cứu và tổng kết về công tác XHHGD ở trường Tiểu học Vĩnh Long 1 Các lực lượng trong và ngoài nhà trường
Chất lượng giáo dục trong nhà trường
1.4 Phương pháp nghiên cứu
+ Phương pháp nghiên cứu lý luận: Đọc các tài liệu để tìm hiểu nội dung liên quan đến công tác XHHGD
+ Phương pháp điều tra quan sát: - Tìm hiểu Kế hoạch về công tác XHHGD
- Tìm hiểu cách thức huy động XHHGD + Phương pháp điều tra, thống kê kết quả:
- Kiểm tra, thống kê kết quả qua mỗi giai đoạn
- Điều tra tìm hiểu từ các đồng nghiệp đi trước, đội ngũ cán bộ, giáo viên (CB-GV) đang công tác, PHHS trong toàn trường
+ Phương pháp tổng kết kinh nghiệm:
Rút kinh nghiệm, tổng kết thành kinh nghiệm để vận dụng vào thực tiễn công tác
Trang 3II NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lí luận của vấn đề:
XHHGD chính là việc tăng cường tính xã hội của giáo dục, gắn nhà trường với cộng đồng xã hội để phát huy tối đa vai trò và tạo điều kiện cho giáo dục khẳng định vai trò thúc đẩy phát triển cộng đồng xã hội, khơi gợi mọi tiềm năng, huy động mọi tiềm lực trong xã hội tham gia xây dựng và phát triển giáo dục
Để tạo hành lang pháp lý cho các nguồn lực của xã hội đầu tư nhiều hơn vào giáo dục, đào tạo và tạo thuận lợi cho các cơ sở giáo dục được hưởng chính sách ưu đãi xã hội, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết về đẩy mạnh xã hội hóa các hoạt động giáo dục, y tế, văn hóa và thể dục thể thao.[3]
Nghị quyết TW 2 (Khóa VIII) đã chỉ rõ: Mọi người chăm lo cho giáo dục, các cấp uỷ và tổ chức Đảng, các cấp chính quyền, các đoàn thể nhân dân, các tổ chức kinh tế - xã hội, các gia đình và các cá nhân đều có trách nhiệm tích cực góp phần phát triển sự nghiệp Giáo dục- Đào tạo(GD - ĐT), đóng góp trí tuệ, nhân lực, vật lực, tài lực cho GD-ĐT Kết hợp giáo dục nhà trường, giáo dục gia đình và giáo dục
xã hội, tạo nên môi trường giáo dục lành mạnh ở mọi nơi, trong cộng đồng, từng tập thể [4]
Hội nghị Ban chấp hành Trung ương 8 (Khóa XI) của Đảng tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng của giáo dục và đào tạo đồng thời xác định định hướng nâng cao hiệu quả đầu tư phát triển Giáo dục và Đào tạo được thể hiện rõ trong Nghị quyết số 29-NQ/TW về: Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng
xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế [5], đã xác định rõ các quan điểm, mục tiêu phát triển giáo dục và đào tạo trong thời gian tới; các giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư phát triển giáo dục và đào tạo; định hướng các mục tiêu, đối tượng cần ưu tiên đầu tư từ nguồn ngân sách nhà nước và đổi mới chính sách, cơ chế tài chính để huy động sự tham gia đóng góp của xã hội vào phát triển GD-ĐT, góp phần hoàn thành mục tiêu đổi mới căn bản, toàn diện GD-ĐT
Nội dung chủ yếu của Xã hội hoá giáo dục gồm:
- Thường xuyên nâng cao nhận thức của mọi thành viên trong xã hội về vai trò của Giáo dục và Đào tạo đối với sự nghiệp phát triển của đất nước và của bản thân
- Xây dựng cộng đồng trách nhiệm của từng người dân, của gia đình, tập thể, của các tổ chức kinh tế, xã hội đối với sự phát triển giáo dục và phối hợp xây dựng môi trường lành mạnh giáo dục ở mọi nơi
- Tăng cường đầu tư từ ngân sách và mở rộng các nguồn tài chính khác, khai thác mọi nguồn lực để phát triển giáo dục [6]
Ý nghĩa phổ biến nhất của XHHGD là tổ chức cho toàn xã hội làm giáo dục: Vận động và tổ chức sự tham gia rộng rãi của nhân dân, của toàn XH vào sự nghiệp GD-ĐT Xây dựng cộng đồng trách nhiệm của các tầng lớp nhân dân đối với việc tạo ra một môi trường giáo dục lành mạnh Đa dạng hóa các hình thức hoạt động GD-ĐT, mở rộng các cơ hội cho các tầng lớp nhân dân tham gia chủ động và bình
Trang 4đẳng vào các hoạt động đó Mở rộng các nguồn đầu tư, khai thác các tiềm năng về nguồn nhân lực, vật lực và tài lực trong xã hội Phát huy có hiệu quả các nguồn lực tạo điều kiện cho các hoạt động GD-ĐT phát triển nhanh và có chất lượng cao hơn
Đề án Quy hoạch phát triển XHHGD giai đoạn 2010-2015 của Bộ giáo dục và đào tạo chỉ rõ: Thực hiện XHHGD dục nhằm phát huy tiềm năng, trí tuệ và vật chất trong nhân dân, huy động toàn xã hội chăm lo cho sự nghiệp GD, đồng thời tạo điều kiện để toàn xã hội được hưởng thụ thành quả GD ở mức độ ngày càng cao [7]
Như vậy, trên bình diện phương thức làm giáo dục, XHHGD là huy động mọi lực lượng xã hội cùng tham gia phát triển sự nghiệp GD-ĐT, tham gia vào quá trình giáo dục dưới sự quản lý của nhà nước XHHGD cũng chính là tạo tiền đề để mọi người dân được hưởng thụ các thành quả do hoạt động giáo dục tạo ra
Luật giáo dục đã dành riêng điều 12 quy định về vai trò, trách nhiệm của Nhà nước, của tổ chức, cá nhân trong thực hiện xã hội hóa sự nghiệp giáo dục:
Phát triển giáo dục, xây dựng xã hội học tập là sự nghiệp của Nhà nước và của toàn dân
Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong phát triển sự nghiệp giáo dục; thực hiện đa dạng hóa các loại hình trường và các hình thức giáo dục; khuyến khích, huy động và tạo điều kiện để tổ chức, cá nhân tham gia phát triển sự nghiệp giáo dục
Mọi tổ chức, gia đình và công dân có trách nhiệm chăm lo sự nghiệp giáo dục, phối hợp với nhà trường thực hiện mục tiêu giáo dục, xây dựng môi trường giáo dục
lành mạnh và an toàn [8]
Chỉ thị của BGD& ĐT về nhiệm vụ trọng tâm của giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên và giáo dục chuyên nghiệp năm học
2013-2014 cũng đã nêu: Tiếp tục thực hiện đổi mới cơ chế tài chính giáo dục, sử dụng và quản lý có hiệu quả các nguồn đầu tư cho giáo dục kết hợp với đẩy mạnh công tác
xã hội hóa giáo dục [9]
Như vậy, XHHGD không chỉ là công việc của ngành GD mà là sự nghiệp của toàn dân, của mọi tổ chức kinh tế xã hội dưới sự lãnh đạo của Đảng và quản lý của nhà nước XHHGD không là một giải pháp ngắn hạn trong lúc ngân sách nhà nước dành cho GD còn hạn hẹp mà là một giải pháp lâu dài, mang tính chiến lược
XHHGD nhằm đến thực hiện công bằng xã hội trong GD, làm cho không chỉ thế hệ trẻ mà là mọi người dân được hưởng các quyền lợi mà GD đem đến, đồng thời khuyến khích và tạo điều kiện cho mọi người dân, mọi tổ chức chính trị, kinh
tế, văn hoá xã hội phát huy cao nhất trách nhiệm và năng lực của mình đóng góp cho cho sự nghiệp giáo dục
Trong công tác quản lý nhà trường, người Hiệu trưởng phải luôn đi đầu và chịu trách nhiệm trong thực hiện công tác XHHGD Điều lệ trường Tiểu học quy định nhiệm vụ của người Hiệu trưởng trường Tiểu học: “Thực hiện Xã hội hóa giáo dục, phối hợp tổ chức, huy động các lực lượng xã hội cùng tham gia hoạt động giáo dục, phát huy vai trò của nhà trường với cộng đồng” [10]
Trang 5Từ những luận cứ, luận điểm trên, có thể nói thực hiện công tác XHHGD là một nhiệm vụ rất quan trọng Người Hiệu trưởng trường Tiểu học làm tốt công tác XHHGD sẽ góp phần đưa nhà trường phát triển toàn diện và làm thay đổi diện mạo, chất lượng giáo dục của nhà trường, đáp ứng yêu cầu của giáo dục trong giai đoạn hiện nay
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:
2.2.1.Vấn đề xã hội hoá giáo dục hiện nay:
Ngành giáo dục luôn khuyến khích, huy động và tạo điều kiện để toàn xã hội tham gia phát triển giáo dục Tạo cơ hội cho mọi người, ở mọi lứa tuổi, mọi trình độ được học thường xuyên, học suốt đời, tiến tới một xã hội học tập
Để XHHGD đạt hiệu quả cao, đa số các nhà trường đã phối hợp với chính quyền địa phương đẩy mạnh công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của phụ huynh và người dân về giáo dục, tự nguyện đóng góp kinh phí, ngày công lao động xây dựng, tu sửa cơ sở vật chất, chỉnh trang khuôn viên nhà trường tạo môi trường giáo dục thân thiện đối với học sinh Đồng thời, kêu gọi các nhà hảo tâm, chính quyền địa phương hỗ trợ kinh phí để khen thưởng, tặng quà động viên tinh thần học tập của học sinh Nhờ công tác XHHGD nên CSVC ở các nhà trường dần đã được tu
bổ, nâng cấp, góp phần làm thay đổi diện mạo các nhà trường
Bên cạnh những kết quả đạt được trong công tác XHHGD, trong quá trình thực hiện vẫn còn bộc lộ không ít hạn chế như:
Về mặt nhận thức, tuy là ít nhưng cũng phải nói đến đó là hiện tượng nhiều người coi nhẹ công tác này, trong đó có cả giáo viên, có giáo viên coi rằng đó là công việc của Hiệu trưởng nhà trường, còn giáo viên chỉ lo dạy giảng dạy tốt là được Các tổ chức như Công đoàn, Đoàn thanh niên, Đội thiếu niên hầu như không quan tâm, chưa xác định được tổ chức mình phải làm những gì để góp sức trong việc cùng nhà trường thực hiện công tác XHHGD
Những năm học về trước, có thời điểm cấp ủy, chính quyền địa phương còn coi rằng, việc xây dựng, nâng cấp trường lớp là của nhà nước, địa phương, việc giảng dạy và giáo dục học sinh là của nhà trường, nên có tư tưởng khoán trắng công tác giáo dục cho trường học, không quan tâm tới công tác tuyên truyền và huy động XHHGD để các lượng xã hội như Hội Phụ nữ, Hội Cựu chiến binh …cùng tham gia các hoạt động giáo dục cùng nhà trường
Thực tế qua phương tiện thông tin đại chúng, chúng ta biết có không ít ý kiến cho rằng, công tác XHH trong trường học đang bị lợi dụng, biến tướng bởi khái niệm “PHHS tự nguyện”, trong khi vẫn có những PHHS không đồng tình do cách làm chưa tạo sự đồng thuận, bình đẳng giữa các bậc phụ huynh; để có được mức thu XHH theo hình thức gần như “ép buộc” và đưa ra mức tối thiểu cho phụ huynh đóng góp, nhiều trường đã lập kế hoạch sửa chữa, nâng cấp trường, lớp, mua sắm thiết bị,
dự toán kinh phí và được sự đồng tình của Uỷ ban nhân dân xã
Đặc biệt, việc vận động XHHGD không có nội dung cụ thể, có khi chỉ đưa ra
kế hoạch, không có dự toán nâng cấp, sửa chữa để trình trước Hội nghị PHHS và
Trang 6hầu như đều đưa ra số tiền cần huy động đều trên từng phụ huynh Đó là sự mâu thuẫn giữa chủ trương XHHGD và cách làm XHHGD Việc vận động kiểu áp đặt ở nhiều trường học đã khiến cho việc XHHGD chưa thống nhất với dân chủ hóa trường học, mất đi tính nhân văn đối với nhiều phụ huynh, nó thực sự đã trở thành
“gánh nặng” mỗi đầu năm học cho PHHS
2.2.2/ Đặc điểm tình hình trường Tiểu học Vĩnh Long 1:
Thuận lợi: Trường Tiểu học Vĩnh Long 1 là trường thuộc xã miền núi của
huyện Vĩnh Lộc, cách trung tâm của huyện gần 5 Km, học sinh nhà trường đa số là con gia đình nông nghiệp và có bố mẹ làm ở công ty may
Năm học 2016-2017, trường có 17 lớp với 522 học sinh Cơ sở vật chất của nhà trường tương đối đảm bảo, có phòng học kiên cố trang thiết bị tương đối đầy đủ tạo điều kiện thuận lợi cho nhà trường thực hiện nhiệm vụ năm học: Trường có 17 phòng học kiên cố/ 17 lớp, có tương đối đầy đủ các phòng chức năng theo quy định trường Chuẩn Quốc Gia Khuôn viên nhà trường tương đối khang trang, sạch đẹp,
có sân chơi, bãi tập, khu vệ sinh, phòng lọc nước sạch, bồn hoa, cây cảnh
Cán bộ, giáo viên trong đơn vị đều xác định một cách đúng đắn vị trí, vai trò
trách nhiệm của nhà giáo, làm việc nhiệt tình, luôn đoàn kết khắc phục khó khăn vươn lên hoàn thành nhiệm vụ
Hội CMHS nhà trường trong những năm gần đây hoạt động có nhiều chuyển biến, tích cực tham gia các hoạt động, góp phần vào thành tích chung của nhà trường
Trong 3 năm gần đây, nhà trường có sự hỗ trợ tích cực của Tổ chức Phi chính phủ Good Neighbors
Khó khăn: Trường thuộc xã miền núi, kinh tế địa phương còn eo hẹp, thu
nhập bình quân đầu người còn thấp, tỉ lệ hộ nghèo và hộ đi làm ăn xa còn cao Số học sinh thuộc hộ nghèo tương đối đông Một bộ phận phụ huynh học sinh chưa quan tâm đến việc học tập của con em mình Việc huy động từ PHHS tham gia các hoạt động giáo dục chưa được nhiều
Từ những năm học 2012-2013 trở về trước, Trường Tiểu học Vĩnh Long 1 mới chỉ được Nhà nước đầu tư xây dựng 12 phòng học kiên cố và 7 phòng học cấp
4, cơ sở vật chất phục vụ học tập đã thiếu lại xuống cấp trầm trọng
Các thiết bị dạy học của nhà trường vừa thiếu vừa yếu, đã xuống cấp cần được nâng cấp, sửa chữa, bổ sung như hệ thống máy tính, máy in hỏng hóc nhiều, thư viện còn nghèo nàn, chưa đủ các loại đầu sách theo quy định
Khuôn viên, cảnh quan nhà trường chưa đẹp Sân chơi bãi tập chưa được quy hoạch, nhà trường chưa có hệ thống máy lọc nước sạch, còn phải mua nước uống trên thị trường vừa tốn kém, vừa không đảm bảo vệ sinh
Kinh phí hoạt động của đơn vị còn hạn hep Do đó việc tu bổ, nâng cấp CSVC mua sắm thêm thiết bị dạy học cũng như tổ chức các phong trào thi đua còn gặp nhiều khó khăn, việc chi thưởng khuyến khích giáo viên và học sinh đạt thành tích cao còn thấp, chưa thật sự thoả đáng
Trang 7Chất lượng GD của nhà trường chưa cao so với mặt bằng chung của huyện.
Để được công nhận đơn vị đạt CQG năm 2007, đơn vị còn “nợ” về tiêu chuẩn CSVC, đến tháng 10 năm 2013, đơn vị được công nhận lại sau 5 năm
2.2.3/ Thực trạng công tác Xã hội hóa ở trường TH Vĩnh Long 1:
Những năm học trước đây, công tác XXHGD còn nhiều khó khăn, hạn chế về công tác tuyên truyền, quán triệt chủ trương XHHGD chưa được thực hiện đúng mức dẫn tới một bộ phận không nhỏ quần chúng nhân dân, cán bộ Đảng viên chưa nhận thức đúng đắn quan điểm của Đảng, Nhà nước về XHHGD Đảng ủy, chính quyền địa phương chưa có những văn bản cụ thể về việc phát triển giáo dục, sức lan tỏa yếu, các văn bản liên quan đến công tác giáo dục chậm được ban hành Đây là công việc hết sức khó khăn cho nhà trường trong việc thực hiện XHH công tác giáo dục Vì vậy, các tổ chức đoàn thể và nhân dân trên địa bàn tham gia vào công tác XHHGD còn hạn chế, chưa có nhiều đóng góp lớn cho việc xây dựng và phát triển nhà trường, việc huy động sức mạnh của toàn xã hội hướng về giáo dục là cả một vấn đề hết sức khó khăn Nhà trường chưa huy động được sự hỗ trợ đóng góp của các nhà hảo tâm, mạnh thường quân… tiềm năng nguồn lực trong xã hội vẫn chưa được phát huy đầy đủ nên việc huy động các nguồn lực xã hội phát triển giáo dục hiệu quả chưa cao
Hội CMHS chưa chủ động phối hợp với nhà trường trong việc tham gia các hoạt động giáo dục Trong các cuộc họp PHHS đầu năm, nhà trường chưa tạo điều kiện để phụ huynh chủ động bàn bạc biện pháp để tham gia cùng nhà trường trong các hoạt động giáo dục mà mới chỉ nặng về thông báo của nhà trường từ việc học của học sinh đến việc kêu gọi PHHS tham gia đóng góp tu bổ, nâng cấp CSVC nhà trường Nhà trường và Hội CMHS chưa xây dựng quy chế phối hợp Do đó một số PHHS chưa xác định được trách nhiệm của mình trong việc cùng nhà trường tham gia các hoạt động giáo dục
Về CSVC nhà trường còn thiếu nhiều, trong khi sự đầu tư của nhà nước thì
có hạn Muốn xây dựng và phát triển nhà trường, ngoài sự đầu tư của nhà nước nếu không có sự hỗ trợ của cha mẹ học sinh, sự đóng góp của cả cộng đồng thì khó có thể thành công được Bởi ngoài sự lãnh đạo, giúp đỡ của cơ quan chủ quản cấp trên, chỉ có chủ trương xã hội hóa giáo dục mới khắc phục nhanh những khó khăn trước mắt Phải xác định chỉ có huy động sức dân mới đem lại thắng lợi Nó vừa đáp ứng yêu cầu trước mắt, vừa mang tính chiến lược lâu dài trong sự phát triển bền vững của nhà trường
Công tác giảng dạy và giáo dục học sinh hầu như chỉ có giáo viên, nhà trường
lo lắng, CMHS thì lơ là với việc học của con em, hầu như phó thác cho nhà trường, hoạt động của Hội CMHS chủ yếu chỉ là quyên góp tiền để hỗ trợ nhà trường tu bổ CSVC, chứ chưa thực hiện công tác phối kết hợp với nhà trường trong giáo dục học sinh Do đó, chất lượng giáo dục của nhà trường chưa có tính bền vững, có năm học chất lượng còn thấp so với mặt bằng chung của huyện
Trang 8Trước thực trạng về công tác XHHGD của nhà trường như vậy, tôi luôn đặt câu hỏi: Làm thế nào để thu hút được mọi nguồn lực từ các lực lượng xã hội ? Trước tình hình thực tế trên đây, thấy rõ được nhu cầu cấp thiết và hướng phấn đấu tiếp tục xây dựng nhà trường được công nhận lại sau 5 năm, đồng thời trên lộ trình phấn đấu đạt chuẩn quốc gia mức độ 2, bản thân tôi đã suy nghĩ: Đẩy mạnh xã hội hoá giáo dục là hướng đi tích cực để xây dựng trường lớp một cách vững chắc cả về cơ sở vật chất cũng như chất lượng giáo dục, bởi lẽ: Giáo dục là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân; phát triển giáo dục phải luôn đi liền với quá trình XHHGD
Xuất phát từ thực trạng trên, trong quá trình công tác, tôi đã nghiên cứu, tìm
biện pháp và áp dụng thực hiện có hiệu quả “Một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác XHHGD ở trường Tiểu học Vĩnh Long 1, huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa”.
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề:
Giải pháp 1: Thực hiện tốt công tác tuyên truyền
Người làm công tác quản lý phải thật sự quan tâm đến công tác XHHGD và phải coi công tác tuyên truyền là một trong những giải pháp quan trọng hàng đầu Tại sao vậy? Bởi vì có tuyên truyền, mọi lực lượng xã hội hiểu thì họ mới sẵn lòng cùng tham gia XHHGD cùng nhà trường
Đối tượng đầu tiên tôi chọn đó là tuyên truyền trong tập thể cán bộ, giáo viên, nhân viên, trong đó tập trung vào đội ngũ GV chủ nhiệm lớp bởi vì, GVCN lớp là người gần gũi và sát sao nhất với CMHS, đây chính là lực lượng nòng cốt trong công tác tuyên truyền về XHHGD, thông qua đội ngũ này là kênh tuyên truyền tới CMHS dễ dàng nhất
Giáo viên chủ nhiệm là “cầu nối, “đầu mối” giữa CMHS và nhà trường Vì vậy, cần thường xuyên liên lạc giữa giáo viên chủ nhiệm với CMHS, bằng các hình thức: Trao đổi từ giáo viên với cha mẹ học sinh trực tiếp (như trao đổi qua các cuộc họp phụ huynh, thăm gia đình HS); trao đổi dưới hình thức gián tiếp (Qua sổ liên lạc, điện thoại…) để tìm hiểu nguyện vọng phụ huynh, chia sẻ với họ về nỗi lo lắng
về sự chậm tiến của trẻ hoặc sự tiến bộ của trẻ, nêu rõ những cố gắng của giáo viên
đã giúp đỡ trẻ nhưng chưa có kết quả vì thiếu sự phối hợp của gia đình hoặc cần sự phối hợp nhiều hơn nữa vv…
Giáo viên chủ nhiệm có vai trò quan trọng trong sự kết hợp giữa CMHS và nhà trường Vì vậy, việc bố trí giáo viên làm tốt công tác chủ nhiệm tạo uy tín cao đối với CMHS là điều kiện tốt để phụ huynh đóng góp và tham gia xây dựng nhà trường Chất lượng giáo dục cao sẽ lấy được lòng tin trong nhân dân và trong CMHS vì sự đầu tư và tham gia của xã hội và CMHS không ngoài mục đích là tạo điều kiện, môi trường học tập tốt nhất để nâng cao chất lượng học tập cho học sinh
Trước mắt, tôi phân tích cho cán bộ, giáo viên, nhân viên trong trường hiểu và thống nhất ủng hộ thì lực lượng ngoài nhà trường mới ủng hộ, người hiệu trưởng phải giúp giáo viên thấy được nơi đây là ngôi nhà chung của tập thể sư phạm, một
Trang 9khi tập thể sư phạm nhà trường thấy kế hoạch của hiệu trưởng là đúng đắn họ sẽ đồng lòng và sẵn sàng ra sức ủng hộ không ngại khó khăn
Một mặt để phát huy nội lực, tôi bồi dưỡng xây dựng đội ngũ giáo viên vững
về chuyên môn nghiệp vụ, mạnh về tư tưởng chính trị, đội ngũ giáo viên là lực lượng nòng cốt để nâng cao chất lượng giáo dục; mặt khác thông qua đội ngũ giáo viên để gắn kết nhà trường với cộng đồng Chính bản thân GV sẽ hiểu ra rằng: Nếu trong quá trình giảng dạy và giáo dục học sinh mà không có sự phối kết hợp giữa nhà trường (giáo viên) với CMHS thì chất lượng GD không thể cao được, gia đình cũng phải có trách nhiệm cùng tham gia các hoạt động giáo dục như cùng bàn bạc biện pháp giáo dục học sinh, cùng giáo viên tham gia trang trí lớp, cùng tham gia các hoạt động ngoại khóa, cùng nhà trường bàn bạc các định hướng phát triển nhà trường sẽ thuận lợi rất nhiều trong thực hiện Kế hoạch và nhiệm vụ dạy và học, còn nếu thiếu thốn trang thiết bị dạy học, môi trường sư phạm không đảm bảo thì hiệu quả công tác sẽ không cao, chất lượng GD thấp, uy tín nhà trường và uy tín của GV
sẽ bị giảm đi
Từ đó, mỗi giáo viên thấy được sự cần thiết phải làm công tác XHHGD và xác định được tuyên truyền về công tác XHHGD không phải là nhiệm vụ riêng của người quản lí mà đó là trách nhiệm của mỗi CB-GV trong nhà trường
Về biện pháp và hình thức tuyên truyền cũng cần được đổi mới, tuyên truyền
ở đây không chỉ dừng lại sử dụng panô, áp phích, khẩu hiệu, mà cần phải tổ chức tuyên truyền dưới hình thức như diễn đàn, tạo điều kiện để CB-GV trong nhà trường thảo luận về nội dung ý nghĩa, tác dụng và tầm quan trọng của công tác XHHGD trong trường học, có như thế mới nâng cao hiệu quả công tác tuyên truyền
Thông qua các buổi họp hội đồng, BGH nhà trường công khai kịp thời các kế hoạch thực hiện nhiệm vụ giáo dục của nhà trường theo từng giai đoạn, thông báo rõ
kế hoạch năm học, hệ thống chỉ tiêu và biện pháp lớn, trong đó vai trò của CMHS là không nhỏ trong việc đóng góp sức lực, trí tuệ cùng nhà trường nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, góp phần thực hiện thắng lợi nhiệm vụ năm học để tất cả tập thể
sư phạm trong nhà trường được tham gia, góp ý và hiến kế hay cho nhà trường, tạo
ra sự đồng thuận và cùng phối hợp trong nhà trường
Tuyên truyền để giáo viên, nhân viên thấy được chủ trương mục đích huy động XHH, xây dựng nội dung cụ thể chi tiết cho giáo viên khi triển khai tới từng phụ huynh học sinh thông qua các buổi họp CMHS định kỳ trong năm, giáo viên lắng nghe phản hồi của phụ huynh học sinh tổng hợp những ý kiến chung nhất để xây dựng kế hoạch thực hiện sau đó thông báo lại cho ban đại diện các lớp để tạo được sự đồng thuận cao nhất Mỗi giáo viên là một tuyên truyền viên về công tác XHHGD
Làm tốt công tác tuyên truyền để không những cha mẹ học sinh, mà các tổ chức xã hội đều hướng về nhà trường bằng cả tâm huyết để làm sao con em có môi trường học tập tốt, để Đảng ủy, chính quyền, các đoàn thể địa phương, các tổ chức quan tâm nhiều đến sự phát triển của nhà trường, làm tăng cơ sở vật chất phục vụ
Trang 10việc dạy và học, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đưa trường Tiểu học Vĩnh Long 1 sớm trở thành trường đạt chuẩn Quốc Gia mức độ II
Giải pháp 2: Tăng cường công tác quản lý chỉ đạo, lập kế hoạch và tổ chức thực hiện Kế hoạch XHHGD
Hằng năm học, đơn vị kiện toàn lại Ban chỉ đạo thực hiện công tác XHHGD
và tiến hành lập Kế hoạch XHHGD, kế hoạch được xây dựng trên một số yếu tố sau: + Mục tiêu của việc huy động xã hội;
+ Xác định đối tượng huy động;
+ Kết quả dự kiến đối với từng đối tượng;
+ Thời gian thích hợp nhất;
+ Nguyên tắc ưu tiên để sử dụng trong quá trình triển khai thực hiện;
+ Sự phân công một số thành viên trong chủ thể huy động;
+ Chi tiết hoá kế hoạch và hệ thống giải pháp cụ thể
Cần lưu ý xác định đúng các chủ thể và các đối tượng có thể huy động để kế hoạch được khả thi Kế hoạch cần chỉ ra được:
*Ba chủ thể trong việc XHHGD đó là:
Một là bản thân nhà trường, CBQL giáo dục cùng tập thể sư phạm, đội ngũ giáo viên giữ vai trò quan trọng trong quá trình giảng dạy và giáo dục;
Hai là lãnh đạo Đảng và chính quyền địa phương có vai trò rất quan trọng trong cuộc vận động XHHGD;
Ba là Ban đại diện cha mẹ học sinh
*Sáu nhóm đối tượng có thể huy động tham gia XHHGD đó là:
Lãnh đạo Đảng, chính quyền các cấp, đây là lực lượng quan trọng quyết định
sự đầu tư cơ sở vật chất cho nhà trường và cũng là lực lượng tạo cơ chế cho việc XHHGD ở địa phương, tạo điều kiện cho việc XHHGD triển khai thuận lợi;
Gia đình, CMHS, Ban đại diện CMHS, đây là lực lượng có nhu cầu, nguyện vọng, lợi ích trực tiếp cùng chia sẻ với nhà trường, một đối tác trong việc XHHGD của nhà trường và cũng là lực lượng quan trọng, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện đối với học sinh;
Các cơ quan, ban ngành, các tổ chức đoàn thể như Mặt trận Tổ quốc, Hội Cựu chiến binh, Hội Khuyến học, các tổ chức tôn giáo, tổ chức từ thiện,… Tất cả các tổ chức này tạo nên một lực lượng đông đảo, đa dạng để nhà trường vận động trong quá trình triển khai các nhiệm vụ giáo dục;
Các cơ sở sản xuất kinh doanh, dịch vụ, đây là một lực lượng hỗ trợ quan trọng, tạo khả năng liên kết trong việc huy động các nguồn lực vật chất;
Bản thân ngành giáo dục đào tạo cũng là một đối tượng để XHHGD;
Các tổ chức quốc tế, các cá nhân, đặc biệt là cá nhân có uy tín, các “mạnh thường quân”
Kế hoạch XHHGD được Ban chỉ đạo xây dựng phải phù hợp với tình hình thực tế của địa phương, của nhà trường và phải được mọi thành viên trong nhà trường trong đó có cả ban đại diện CMHS cùng bàn bạc để đưa ra hệ thống biện pháp thực hiện chỉ tiêu kế hoạch Có như vậy mới củng cố và tăng cường tinh thần