Đối với ngành giáo dục, việc vận dụng Công nghệ Thông tin vào quá trình quản lý và giảng dạy đã đem lại một hiệu quả thật tích cực: Thông tin được cập nhật nhanh chóng và chính xác, việc
Trang 1A MỞ ĐẦU
I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Công nghệ thông tin không chỉ giúp cho hoạt động của con người đạt hiệu quả hơn mà còn tham gia tích cực, trực tiếp trong việc tạo ra những con người năng lực hơn Loài người thuở xưa đã dùng que gậy, rồi dùng đồ đá, đồ đồng, rồi tiến lên dùng đồ sắt; từ công cụ thủ công tới cơ giới, cơ giới tự động, rồi điện tử, rồi vi tính Mỗi bước tiến như vậy về công cụ lao động kéo theo những bước phát triển nhảy vọt của các nền văn minh Công nghệ thông tin ra đời, phát triển là sự tích hợp đồng thời các tiến bộ về công nghệ và về tổ chức thông tin Đó là bước tiến vĩ đại của nhân loại Nhưng đồng thời, còn vĩ đại hơn nữa, là công nghệ thông tin tham gia trực tiếp việc tạo ra những con người năng lực hơn theo một phương thức hiện đại Có thể nói rằng, công nghệ thông tin vừa là kỹ thuật, kinh tế, vừa là văn hóa Đối với ngành giáo dục, việc vận dụng Công nghệ Thông tin vào quá trình quản lý và giảng dạy đã đem lại một hiệu quả thật tích cực: Thông tin được cập nhật nhanh chóng và chính xác, việc quản lý nhân sự, chuyên môn nhẹ nhàng
và khoa học Phát huy được các kỹ năng nghe, nhìn, nói, đọc của học sinh, đồng thời tạo nguồn học liệu phong phú Hỗ trợ đổi mới phương pháp dạy học Hỗ trợ nghề nghiệp của giáo viên Tạo nhiều hình thức học tập mới Hoà nhập với xu thế chung của thời đại, nhằm thúc đẩy tiến trình đổi mới nhà trường theo hướng hội nhập, thực hiện tốt mục tiêu, nhiệm vụ năm học
Mặc dù trong lĩnh vực giáo dục đào tạo, Công nghệ Thông tin đã được ứng dụng trong công tác quản lý, giảng dạy và học tập Tuy nhiên, so với nhu cầu thực tiễn hiện nay, việc ứng dụng Công nghệ Thông tin trong giáo dục còn hạn chế Nhiều cán bộ quản lý, giáo viên chưa tiếp cận hoặc ngại tiếp cập Vì vậy chúng ta cần phải có giải pháp để giải quyết những vướng mắc nhanh chóng nâng cao chất lượng, nghiệp vụ giảng dạy và nghiệp vụ quản lý
Xuất phát từ những lý do khách quan và chủ quan trên nên tôi chọn đề tài:
“Một số giải pháp áp dụng Công nghệ Thông tin vào công tác quản lý và dạy
Trang 2II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:
Nhằm giúp đỡ cán bộ giáo viên nhà trường làm việc nhanh, hiệu quả trong công tác thực hiện nhiệm vụ giáo dục, cũng như công tác giảng dạy Tạo điều kiện cho cán bộ giáo viên có cơ hội giao lưu trao đổi kinh nghiệm trong công tác, cũng như kinh nghiệm trong cuộc sống hàng ngày
Rèn luyện cho cán bộ giáo viên có kỹ năng trong công tác truy cập Internet
để tìm kiếm thông tin, cũng như tìm kiếm các tư liệu phục vụ nhiệm vụ công tác giáo dục, công tác giảng dạy bộ môn Rèn luyện cho bản thân không ngừng học tập nâng cao trình độ, kinh nghiệm trong công tác khai thác, ứng dụng và sử dụng công nghệ thông tin
Trong quá trình nghiên cứu, người nghiên cứu sẽ hiểu rõ hơn về Công nghệ Thông tin , từ đó vận dụng vào giảng dạy hiệu quả hơn Xác định ý nghĩa và tầm quan trọng của việc ứng dụng Công nghệ Thông tin vào giảng dạy Đề xuất một số giải pháp nhằm đáp ứng tốt việc ứng dụng Công nghệ Thông tin trong quản lý và dạy học đạt kết quả cao
III ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU:
Là cán bộ quản lý, giáo viên, nhân viên trong đơn vị nhà trường
Nghiên cứu hệ thống Email điện tử được cấp từ hệ thống Email có tên miền của Phòng, của Sở và của Bộ Giáo dục Đào tạo
Nghiên cứu từ hệ thống mạng giáo dục vnEdu, hệ thống phần mềm PMIS tư liệu giáo dục miễn phí từ thư viện Violet và các phần mềm hỗ trợ khác
IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU:
- Phân tích, tổng hợp, hệ thống hoá, mô hình hoá… các tài liệu, các văn bản
có liên quan đến vấn đề nghiên cứu như sách, tài liệu về giáo dục, về quản lý giáo dục, về Công nghệ Thông tin và ứng dụng Công nghệ Thông tin; chủ trương đường lối, nghị quyết, chính sách của Đảng, pháp luật của nhà nước, các văn bản của Bộ Giáo dục và Đào tạo, của Sở giáo dục và đào tạo, Phòng GD&ĐT về Công nghệ Thông tin và quản lý việc ứng dụng Công nghệ Thông tin nhằm xây dựng cơ sở lý luận của đề tài
2
Trang 3- Phương pháp điều tra: Điều tra, khảo sát về thực trạng và triển vọng ứng dụng Công nghệ Thông tin trong hoạt động quản lý và dạy học tại trường Tiểu học Quảng Hưng
B NỘI DUNG
I CƠ SỞ LÍ LUẬN:
Thực hiện chỉ thị của BGD&ĐT về nhiệm vụ trọng tâm năm học 2015-2016 của giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên, nhằm tiếp tục triển khai có hiệu quả kế hoạch hành động của ngành Giáo dục, Chương trình hành động của Chính phủ thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo
Thực hiện công văn hướng dẫn của Phòng GD&ĐT thành phố Thanh Hóa
về hướng dẫn nhiệm vụ năm học 2015 - 2016 Tăng cường đổi mới phương pháp quản lý, khuyến khích và động viên đội ngũ sử dụng Công nghệ Thông tin trong quá trình giảng dạy, tập trung chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học và đổi mới cách soạn giáo án, cách thiết kế bài giảng điện tử góp phần đem lại cho học sinh những giờ học thật sự bổ ích và sinh động Có thể nói việc vận dụng những ứng dụng của Công nghệ Thông tin đã đem lại những hiệu quả đáng khích lệ trong quá trình quản lý và giảng dạy tại trường Tiểu học Quảng Hưng nói riêng và các trường trên địa bàn thành phố Thanh Hóa nói chung
Đối với công tác quản lý giáo dục tại nhà trường, việc vận dụng Công nghệ Thông tin đã tạo ra một phương thức nhẹ nhàng trong việc thực hiện hồ sơ sổ sách
và báo cáo Trong quá trình đổi mới phương pháp dạy học, nếu chúng ta có sự cân nhắc và chọn lựa nội dung kiến thức cần truyền thụ cho học sinh hợp lý thì bài giảng điện tử là một trong những hình thức đổi mới hiệu quả Trước tình hình này, trong nhiều năm qua được sự chỉ đạo của Sở GD-ĐT tỉnh Thanh Hóa, Phòng GD&ĐT Thành phố Thanh Hóa đã thường xuyên tổ chức các lớp tập huấn và bồi dưỡng cho đội ngũ cán bộ quản lý và giáo viên những kỹ năng cơ bản để vận dụng Công nghệ Thông tin vào quản lý và giảng dạy như : Tin học A- B, Microsoft, Qua các lớp tập huấn này, trình độ tin học, phương pháp quản lý và giảng dạy của
Trang 4đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên đã từng bước được nâng lên rõ rệt Tất cả đội ngũ đều nhận thấy việc áp dụng những thành tựu Công nghệ Thông tin vào quá trình thực hiện nhiệm vụ giáo dục là một việc làm vô cùng cần thiết và hợp lý
II THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ.
1 THUẬN LỢI.
- Có sự quan tâm chỉ đạo sát sao, từ cấp Bộ, cấp Sở, cấp Phòng GD&ĐT
đến cấp trường trong việc "Ứng dụng Công nghệ Thông tin vào quản lý và giảng dạy"
- Nhà trường hiện có 1 phòng máy; 5 máy chiếu; 5 màn hình TIVI; 100% máy tính của cán bộ, giáo viên và phòng máy được nối mạng internet
- Nhà trường có 100% lớp học 2 buổi/ ngày
- Đại bộ phận cán bộ quản lý và giáo viên đã xác định được tầm quan trọng
và hiệu quả của việc ứng dụng Công nghệ Thông tin vào quản lý và giảng dạy, đồng thời có ý thức tự học, tự rèn, trau rồi kiến thức tin học để sử dụng các phần mềm hỗ trợ cho công tác giảng dạy, thiết kế bài giảng điện tử nâng cao chất lượng giờ dạy
2 KHÓ KHĂN.
Bên cạnh những thuận lợi nói trên, trong các trường Tiểu học nói chung và trường Tiểu học Quảng Hưng nói riêng vẫn còn một số tồn tại:
- Một số cán bộ, giáo viên tuổi cao; một số giáo viên trẻ thiếu sự năng động
và sáng tạo; một số ít khả năng nhận thức và kiến thức có hạn; giáo viên tin học là giáo viên hợp đồng trường nên tinh thần trách nhiệm chưa cao
- Một số giáo viên điều kiện hoàn cảnh gia đình khó khăn không có máy
tính và không thể sắp xếp được thời gian nghiên cứu và tự bồi dưỡng cho mình
- Thiết bị hiện đại còn hạn chế.
Với thuận lợi và khó khăn đó đã làm tôi trăn trở, suy nghĩ tìm biện pháp
khắc phục Tôi vận dụng những kinh nghiệm đã tích luỹ được qua nhiều năm trực
4
Trang 5tiếp giảng dạy và trực tiếp phối hợp với hiệu trưởng chỉ đạo nhà trường, đồng thời học hỏi thêm bạn bè đồng nghiệp vào thực tế của nhà trường Qua quá trình thể nghiệm giúp tôi rút ra một số kinh nghiệm hay có hiệu quả
III CÁC GIẢI PHÁP
1 HOẠT ĐỘNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG
QUẢN LÝ VÀ DẠY HỌC TẠI ĐƠN VỊ 1.1 Ứng dụng Công nghệ Thông tin trong quản lý.
a Quản lý hồ sơ của giáo viên – Thông tin liên lạc với giáo viên.
- Để quản lý tốt hồ sơ tôi đã dùng phần mềm Quản lý cán bộ là một phần mềm lưu trữ tất cả những thông tin liên quan đến cán bộ, giáo viên, nhân viên của nhà trường như sơ yếu lý lịch, trình độ chuyên môn, hoàn cảnh gia đình, những thành tích, … được cập nhật và lưu trữ hàng năm
Trang 6Hồ sơ của tất cả cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường
Trang 7- Để đảm bảo có sự thông tin liên lạc kịp thời đến giáo viên, tôi sử dụng hệ
thống tin nhắn từ hệ thống vnEdu nhằm thông báo cũng như tiếp nhận
những giáo án, thống kê, những ý kiến của giáo viên liên quan đến công tác giảng dạy
Tin nhắn điều hành trong hệ thống vnEdu
Trang 8b Quản lý hồ sơ của học sinh – Thông tin liên lạc với cha mẹ học sinh
- Để quản lý hồ sơ của cũng như đảm bảo thông tin liên lạc với cha mẹ học sinh, nhà trường phối hợp với phụ huynh học sinh đăng kí tham gia hệ thống
mạng giáo dục Việt Nam vnEdu Đây là hệ thống mạng giáo dục cho phép
người dùng đăng tải tất cả những hoạt động liên quan đến học sinh như điểm
số, thông báo của trường, của lớp, hạnh kiểm học tập của từng em Cho phép phụ huynh học sinh, giáo viên chia sẻ thông tin, cộng tác một cách có hiệu quả Hệ thống mạng giáo dục Việt Nam còn nhiều tính năng hữu ích khác mà thiết nghĩ rất bổ ích nếu bạn chịu tìm tòi, khám phá
8
Trang Web để thông tin liên lạc với phụ huynh - vnEdu
Trang 9c Quản lý hồ sơ Bán trú
Để quản lý tốt hồ sơ bán trú, tính khẩu phần ăn hàng ngày cho học sinh,
chúng tôi dùng phần mềm tính calo trên Microsoft Excel.
d Bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ GV
- Nhằm bồi dưỡng chuyên môn cho đội ngũ giáo viên, chúng tôi đã tổ chức học theo chuyên đề bồi dưỡng thường xuyên Tại đây, chúng tôi đưa nhiều chủ đề cho thành viên của lớp học bình luận, tham gia trao đổi, chia sẻ ý kiến
- Ngoài ra, các thành viên của lớp học có thể upload giáo án, tài liệu, sách báo tạo thành một nguồn tài nguyên phong phú phục vụ cho công tác giảng dạy Thực hiện gửi và trao đổi thư từ, thông tin giữa các thành viên trong lớp
- Hướng đẫn cho cán bộ giáo viên truy cập vào địa chỉ web http://google.docs
để có thể tạo, chia sẻ, lưu giữ, xuất bản các tài liệu, các bảng tính trực tuyến
Có thể tạo hay tải tập tin mà bạn muốn Tập tin được lưu trữ trên máy chủ của Google, bạn có thể chỉnh sửa, chia sẻ và xuất bản khắp nơi… Ngoài ra, các buổi chuyên đề, báo cáo của đơn vị cũng vận dụng chương trình Micorosoft PowerPoint nhằm tăng tính thuyết phục, hiệu quả
1.2 Ứng dụng Công nghệ Thông tin trong dạy học
a Trong soạn giảng
- Trong soạn giảng, giáo viên đã vận dụng chương trình Micorosoft Office vào công tác soạn giảng Đặc biệt là Micorosoft Word và Micorosoft Office PowerPoint Ứng dụng Excel vào thống kê, Word vào việc lập kế hoạch, báo cáo
- Nhiều bài giảng có ứng dụng Micorosoft PowerPoint có hiệu quả, thu hút được sự hứng thú, tích cực từ phía người học
Trang 10Hình minh họa về sử dụng các hiệu ứng của PowerPoint.
10
Trang 11b Tìm kiếm thông tin
- Việc tìm kiếm thông tin được vận dụng một cách triệt để bằng cách sử dụng trình duỵêt Web và khai thác thông tin từ Internet Biết ứng dụng các kỹ năng như download thông tin, hình ảnh, phần mềm, biết trao đổi thư từ với đồng nghiệp, phụ huynh qua email, biết chia sẻ những giáo án hay, những sáng kiến kinh nghiệm trong dạy học
- Bên cạnh đó, các nguồn thông tin tìm kiếm được rất phong phú nên giáo viên
đã ứng dụng được các chức năng lưu trữ để hệ thống các tư liệu tìm được theo từng dạng nhất định như văn bản, hình ảnh, phim, phần mềm…tạo nên
cơ sở dữ liệu phục vụ cho dạy học phong phú
* Một số trang web hay:
- http://www.answers.com
- http://www.wikipedia.org
- http://youtube.com
- http://video.google.com
- http://www.edu.net.vn
- http://www.home.vnn.vn
- http://vietnamnetwebs.com
- http://keepvid.com
- http://www.vdic.com
c Tài liệu - phần mềm hỗ trợ
- Trong quá trình xử lý dữ liệu để tạo ra những sản phẩm phù hợp với tiêu chuẩn, mục tiêu tôi hướng đẫn cán bộ giáo viên sử dụng một số phần mềm
hỗ trợ Chẳng hạn như:
• Một số văn bản, tệp tin được lưu dưới định dạng pdf cần có Adobe Reader mới đọc được
• Một số đoạn video, hình ảnh cần chuyển định dạng đuôi cho phù hợp việc sử dụng như phần mềm: xilisoft, auroramedia
• Một số phần mềm cắt, ghép phim: Movie maker, Hero supper Player…
Trang 12• Một số phần mềm hỗ trợ soạn giảng như: Photo story (tạo album ảnh động), Flash Player (tạo hiệu ứng chữ), Violet (trắc nghiệm), Proshowgold (đồng hồ), Micorosoft Encarta ( bộ sưu tập các video, hình ảnh, thông tin, trò chơi
về động vật)…
• Tất cả những phần mềm đó đều được giới thiệu và hướng dẫn giáo viên cách
sử dụng thông qua các khoá tập huấn về tin học dưới hình thức hướng dẫn đồng nghiệp
12
Hình ảnh hướng dẫn đồng nghiệp ứng dụng CNTT trong dạy học
Trang 13d Tổ chức các hoạt động học tập.
- Với việc ứng dụng Công nghệ thông tin và kết hợp các phương pháp dạy học đổi mới, tích cực, giáo viên đã tổ chức được các hoạt động học tập đa dạng, phong phú bằng phương pháp trình chiếu, phương pháp dạy học theo dự án, phương pháp làm việc nhóm Các nhóm phương pháp đó đã tạo được những hoạt động học tập hiệu quả cao với việc tích hợp hỗ trợ của Công nghệ Thông tin
Trang 14IV HIỆU QUẢ CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
Có thể nói từ đầu năm học 2015 – 2016 đến nay, xác định được một trong những nội dung trọng tâm cần thực hiện trong chỉ thị của Bộ GD&ĐT về nhiệm vụ trọng tâm của giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông, giáo dục thường xuyên và giáo dục chuyên nghiệp năm học 2015 – 2016 Có thể nói việc vận dụng những ứng dụng của Công nghệ Thông tin đã có những bước chuyển biến khá tích cực, giúp cho ban giám hiệu và các bộ phận trong nhà trường liên hệ và phối hợp với nhau nhịp nhàng hơn, khoa học hơn Thông tin nhanh, chính xác, nguồn tài nguyên phong phú, đa dạng đã phần nào giảm bớt cường độ lao động cho người quản lý và nhân viên văn phòng…
Hoạt động giảng dạy của nhà trường đều có sự đổi mới tích cực về phương pháp Giáo viên đã chủ động đầu tư soạn giảng bài giảng điện tử với những tiết học thật sự lôi cuốn học sinh Tất cả những hoạt động này đều đạt được hiệu quả như mong muốn nếu như trong suốt năm học 2014 - 2015, toàn trường chỉ có 34 tiết sử dụng bài giảng điện tử thì năm học 2015 – 2016, toàn trường đã thực hiện được 195 bài giảng điện tử giảng dạy tại tất cả các khối lớp Thông kê trên hệ thống vnEdu
có trên 3000 lượt tin nhắn của giáo viên trao đổi với phụ huynh về tình hình học tập của học sinh các hoạt động sử dụng các hiệu ứng của PowerPoint như: giao lưu tìm hiểu kiến thức tuổi thơ; Đại hội Cháu ngoan Bác Hồ; Hội vui học tập
Năm học 2015 – 2016, việc ứng dụng Công nghệ Thông tin được sử dụng trên tất cả các khối lớp Trong số CBGV có cô giáo Nguyễn Thị Lan tuổi cao nhưng vẫn tham gia dạy vận dụng chuyên đề ứng dụng Công nghệ Thông tin và dạy thao giảng cấp tổ, cấp trường đạt kết quả cao, có thể coi đây là tấm gương cho đồng nghiệp noi theo
Với những kết quả đã đạt được khi vận dụng Công nghệ Thông tin trong thực tiễn đã chứng minh xu thế hội nhập của nhà trường nhằm thực hiện tốt mục tiêu và nhiệm vụ trong năm học 2015 – 2016 Với những nền tảng cơ bản này, nhà trường
sẽ nỗ lực không ngừng để phát huy hơn nữa vai trò của Công nghệ Thông tin trong công tác quản lý và thực hiện nhiệm vụ chuyên môn Bên cạnh đó nhà trường sẽ tiếp tục bồi dưỡng về nhận thức tư tưởng, kiến thức và kỹ năng cơ bản về Công
14