Một vài kinh nghiệm giúp học sinh lớp 5 học tốt bài thể dục phát triển chung

Đối với giáo viên thể dục hiện nay rèn luyện cho các em có đầy đủ sức khỏe là rất quan trọng tạo cho các em có được “một tinh thần minh mẫn trong một cơ thể cường tráng” Đặc biệt ở lứa

Môc lôc

2.3 Các giải pháp giúp học sinh học tốt bài thể dục phát triển

chung

7

1 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài

Môn thể dục là một môn học có vị trí, vai trò quan trọng của nền giáo dục, góp phần giúp cho học sinh phát triển toàn diện giúp các em học tốt các môn học khác thông qua môn thể dục trang bị cho học sinh có đầy đủ khả năng, sức khỏe để tham gia học tập sau này lớn lên góp phần vào cuộc sống sản xuất

và bảo vệ tổ quốc Trong sự nghiệp giáo dục và đào tạo Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm và coi trọng mục tiêu phát triển con người toàn diện, và đã khẳng

định tầm quan trọng “Phát triển giáo dục và đào tạo là một trong những động lực thúc đẩy sự nghiệp: công nghiệp hóa – hiện đại hóa đất nước, là điều kiện phát huy nguồn nhân lực”

Đất nước ta đang trong thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa Đảng và Nhà nước ta luôn coi trọng mục tiêu giáo dục và đặt lên hàng đầu Vì thế sức khỏe con người ngày càng được nâng cao hơn, cho nên việc giảng dạy giáo dục thể chất cho thế hệ trẻ, thế hệ tương lai của đất nước mai sau trong trường tiểu học là rất quan trọng không thể thiếu được Qua những bài tập thể dục phát triển chung, các động tác vận động cơ bản, các trò chơi vận động, các động tác rèn luyện tư thế cơ bản làm cho cơ thể các em chuyển biến về hình thái chức năng theo chiều hướng tích cực, giúp cơ thể các em phát triển một cách toàn diện hơn Chính vì thế môn thể dục trong nhà trường là một trong những mặt giáo dục có

ý nghĩa nâng cao tầm vóc, sức khỏe cho học sinh phát triển tốt hơn Đối với giáo viên thể dục hiện nay rèn luyện cho các em có đầy đủ sức khỏe là rất quan trọng

tạo cho các em có được “một tinh thần minh mẫn trong một cơ thể cường tráng”

Đặc biệt ở lứa tuổi học sinh tiểu học việc rèn luyện thể chất cho các em thông qua các bài tập thể dục là một việc làm hết sức quan trọng đối với giáo viên giảng dạy thể dục Sinh thời Bác Hồ kính yêu đã từng nói : “Mỗi người dân yếu ớt tức là làm cho cả nước yếu ớt một phần, mỗi người dân mạnh khỏe tức làm cho đất nước hùng mạnh thêm” Chúng ta cũng nhớ rằng sức khỏe là vốn

quý nhất của con người “Sức khỏe là vàng” “Có sức khỏe là có tất cả, không sức khỏe là không có gì”

Môn Thể dục góp phần bảo vệ tăng cường sức khỏe cho học sinh, phát triển các tố chất thể lực, đặt biệt là sức nhanh, sức bền, khả năng mềm dèo, khéo léo

Trang bị cho học sinh một số hiểu biết và kỷ năng vận động cơ bản về bài tập thể dục Làm giàu thêm vốn kỹ năng vận động cơ bản thường gặp trong đời sống như : đi chạy, nhảy, ném phù hợp với khả năng trình độ, lứa tuổi giới tính của các em

Tạo điều kiện cho các em tập luyện thường xuyên để nâng cao sức khỏe

và thể lực của học sinh góp phần phát triển con người theo hướng toàn diện, trang bị cho số hiểu biết về những kỹ năng cơ bản Qua đó Giáo dục cho các em

có tính nề nếp trong tập luyện TDTT, có ý thức giữ gìn vệ sinh và nếp sống lành mạnh vui chơi giải trí có tính tổ chức và kỷ luật, góp phần giáo dục đạo đức lối sống hình thành nhân cách con người mới

Thông qua môn thể dục giáo viên Phát hiện và tuyển chọn những em có tài năng thể thao, bổ sung cho lực lượng vận động viên năng khiếu tham gia hội khỏe phù đổng do ngành giáo dục và đào tạo tổ chức hàng năm

Chính vì thế giáo dục thể chất cho thế hệ trẻ trong trường học hiện nay với điều kiện và phương tiện còn đang khó khăn người giáo viên thể dục cần rèn luyện cho các em có đầy đủ sức khõe, là rất quan trọng tạo cho các em có sức khỏe tốt, phát triển toàn diện và giúp cho các em học tốt các môn học khác

Xuất phát từ những vấn đề cấp thiết hiện nay để giảng dạy môn thể dục đạt hiệu quả đòi hỏi người giáo viên phải nhiệt huyết, phải luôn chuẩn bị tốt cac điều kiện trước khi lên lớp như: tranh ảnh, đồ dùng dạy học, dụng cụ tự làm, sân bãi, phải chuẩn bị một cách thật chu đáo Có như thế thì giờ học mới đạt được hiệu quả cao, từng bước nâng dần sức khỏe phát triển tốt các tố chất thể lực cho các em học sinh.xuất phát từ tầm quan trọng của việc giáo dục thể chât cho các

em thông qua môn thể dục ở trường tiểu học, vấn đề đang đặt ra cho giáo viên dạy thể dục ở trường tiểu học là đòi hỏi phải làm thế nào để dạy tốt môn thể dục

ở bậc tiểu học nói chung, môn thể dục lớp 5 nói riêng, cụ thể là bài thể dục phát triển chung của chương trình thể dục lớp 5.Chính vì thế tôi mạnh dạn đưa ra

“Một vài kinh nghiệm giúp học sinh lớp 5 học tốt bài thể dục phát triển

chung” với mong muốn nõng cao chất lượng dạy học mụn thể dục trong nhà

trường

1.2 Mục đích nghiên cứu

- Tạo cho cỏc em sự say mờ, hứng thỳ trong học tập bài thể dục phỏt triển chung

- Gúp cỏc em rốn luyện thõn thể tốt, cú sức khỏe đảm bảo trong học tập

- Sử dụng phương phỏp dạy học phự hợp với lứa tuổi, phự hợp với sức khỏe của cỏc em

1.3 Đối tợng nghiên cứu

- Học sinh khối 5 trường Tiểu học Yờn Trung

1.4 Phơng pháp nghiên cứu

Nghiên cứu tài liệu : Đọc sách, báo, sách tham khảo

Phơng pháp quan sát: Thông qua việc giảng dạy môn học Phơng pháp điều tra: Tìm hiểu thực trạng về khả năng tiếp thu của học sinh qua bài thể dục phỏt triển chung

Phơng pháp thực nghiệm: Tổ chức dạy thực nghiệm để nắm bắt tình hình học tập của học sinh khối 5 qua bài thể dục phỏt triển chung để có điều chỉnh phù hợp

Phơng pháp thóng kê: Thống kê kết quả học tập của học sinh để đánh giá kết quả giờ dạy

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lý luận của sỏng kiến kinh nghiệm

Chương trỡnh thể dục lớp 5 được thực hiện theo phõn phối chương trỡnh

và chuẩn kiến thức kỉ năng cụ thể là:

Mỗi tuần học 2 tiết, mỗi tiết học trung bình 35 phút, cả năm học gồm 70 tiết, trong đó học kỳ I là 18 tuần dạy 36 tiết, học kỳ II là 17 tuần, dạy 34 tiết

Ở lứa tuổi học sinh lớp 5, các em đã hoàn thiện hơn so với ở lứa tuổi học sinh lớp 1,2,3,4 tốc độ phát triển cũng tăng lên rõ rệt các em đã biết hành động theo sự hướng dẫn của giáo viên ở mức độ cao hơn

Trong giảng dạy: Khi luyện tập hoặc cho các em vui chơi trò chơi thì thường làm ảnh hưởng đến các lớp đang học Vì vậy, giáo viên dạy cũng không được thoải mái, do đó các em chưa phát huy hết khả năng của mình trong giờ học học.Trong giờ thể dục các em học sinh không chỉ học những bài thể dục tay không, trò chơi vận động mà các em còn rèn luyện thêm các tố chất nhanh, mạnh, bền, khéo léo… thông qua các nội dung học như: bật nhảy, chạy, ném bóng…do vậy đòi hỏi phải có sân bãi cách xa phòng học

Ngoài việc giảng dạy cho các em có được một sức khoẻ thật tốt,phát triển toàn diện về mọi mặt giáo viên còn phải luôn giáo dục cho học sinh trong từng tiết học như: tính dũng cảm, tính trung thực, tính tự giác, tính tích cực, tính khiêm tốn… cho nên phân môn thể dục ở bậc tiểu học chiếm một vị trí hết sức quan trọng không thể thiếu trong giáo dục con người theo hướng toàn diện

Trường tiểu học Yên Trung là một trường có diện tích khuôn viên rộng nhưng mặt sân không được bằng phẳng còn nhiều chướng ngại vật, làm cho việc giảng dạy của giáo viên cũng như việc tập luyện của học sinh còn gặp nhiều khó khăn

Những năm qua do điều kiện sân bãi còn gặp nhiều khó khăn nhất là mặt sân không bằng phẳng, dụng cụ thể dục còn hiếm, thiếu tranh ảnh, dụng cụ tập luyện Nội dung bài thể dục và trò chơi vận động giáo viên chuẩn bị chưa được chu đáo, giáo viên chỉ tổ chức cho học sinh luyện tập và chơi qua loa Học sinh luyện tập thiếu nhiệt tình, thiếu chủ động, tinh thần luyện tập của các em không cao, khi các em tham gia vào trò chơi không được chủ động, không nhiệt tình, không khí cuộc chơi không được hào hứng và sôi nổi, không lôi cuốn các em vào cuộc chơi một cách chủ động

Trang phục để học tập môn thể dục của các em học sinh hầu như chưa có

vì hoàn cảnh gia đình còn gặp khó khăn dẫn đến việc tập luyện của các em không được tự tin, thoải mái, tập không hết chính xác các động tác

2.2 Thực trạng và các vấn đề cần được giải quyết

1 Đối với giáo viên:

Giáo viên khi giảng dạy có nêu vấn đề nhưng chưa kết hợp tốt với tranh ảnh để các nhóm tự thảo luận và làm theo

Đối với một số lớp chưa tổ chức được hợp lí các hình thức học

Chưa tổ chức được cho các em học theo tổ, nhóm ở từng lứa tuổi và giới tính

1 Đối với học sinh:

Trang phục thể thao chưa đồng bộ làm ảnh hưởng không nhỏ đến quá trình tập luyện của các em

Sân bãi tập luyện chưa có dẫn đến khó khăn trong việc dạy và học của cả

thầy giáo và học sinh.

Một số tiết học dưới trời nắng gắt khiến cho học sinh dễ mệt mỏi và chán nản

Một số học sinh sức khỏe chưa tốt nên chưa phát huy được tính năng và yêu cầu của môn học

Khi học, các em không thực hiện đúng phương hướng, biên độ động tác, các động tác giơ cao các em không giơ hết biên độ hoặc giơ tay cúi đầu.Không biết chuyển trọng tâm ở động tác toàn thân Không thẳng chân khi gập bụng hoặc đá chân

Sau đây là bảng số liệu thống kê đầu năm môn Thể dục của học sinh khối

5, trường tiểu học Yên Trung năm học 2015-2016

2.3 Các giải pháp giúp học sinh học tốt bài thể dục phát triển chung

2.31 Đổi mới công tác chuẩn bị bài giảng của giáo viên

Giáo viên cần nắm vững nội dung, kiến thức, kĩ năng của từng bài học, đồng thời tìm ra những phương pháp, hình thức dạy học mới, độc đáo để áp dụng cho từng bài sao cho có hiệu quả cáo nhất

Khi soạn bài giáo viên phải có ý thức soạn bài công phu, tỉ mỉ, kĩ càng, có kế hoạch bài dạy rõ ràng và chi tiết Cụ thể:

Kiến thức và kĩ năng cần đạt được trong một giờ học phải lấy nội dung tập luyện để giữ gìn sức khỏe, nâng cao thể lực làm trọng tâm

Dung lượng kiến thức và kĩ năng của mỗi bài học phải đảm bảo tính vừa sức,

dễ hiểu, dễ thực hiện, dễ nhớ và hấp dẫn học sinh

Phương pháp chủ đạo trong tiết dạy là thực hành, ôn luyện nhiều lần ở các dạng hoạt động khác nhằm tạo hứng thú cho học sinh Đặc biệt giáo viên cần có những hoạt động phát huy tính chủ động và sáng tạo của học sinh trong từng tiết học

Phương pháp dạy học phải luôn luôn được cải tiến, sáng tạo, phù hợp với điều kiện, khả năng học tập của từng lớp thậm chí của từng học sinh

Khi giảng dạy, giáo viên cần có những dự kiến trước các tình huống sư phạm

có thể xảy ra trong giờ học để chọn lựa phương pháp dạy học và sử lí các tình huống phù hợp Giáo viên có thể linh động bố trí thời gian tổ chức các hoạt động trong thời lượng cho phép từ khoảng 35-40 phút cho một tiết dạy Nên dành nhiều thời gian cho việc rút kinh nghiệm, uốn nắn và sửa sai cho học sinh

2.3.2 Đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh:

Đây là những nội dung rất cơ bản nhằm giáo dục tính kỉ luật, tinh thần tập thể, rèn luyện nề nếp, thói quen chấp hành những quy định về tổ chức của lớp học, rèn luyện tư thế và tác phong của mỗi học sinh Vì vậy khi dạy dạng bài thể dục phát triển chung, giáo viên yêu cầu học sinh nắm được những kiến thức kĩ năng cơ bản nhất của từng động tác Yêu cầu cần đạt đối với tất cả học sinh chỉ

ở mức ban đầu, sau đó biết cách tập luyện và tham gia vào quá trình tập luyện cùng tập thể (tổ, nhóm, lớp), được tham gia vào vận động nhưng chưa yêu cầu cao về kĩ thuật

Trong quá trình tập luyện, giáo viên cần sử dụng các phương pháp tổ chức

và biện pháp tập luyện khác nhau để tránh đơn điệu Khi dạy một nội dung, giáo viên cần nêu rõ khẩu lệnh, làm đúng mẫu, kết hợp giải thích hoặc cho học sinh xem tranh sau đó cho học sinh bắt trước và làm theo

Trong quá trình tập luyện, giáo viên cần nắm vũng những sai lầm thường mắc của học sinh và uốn nắn, sửa chữa kịp thời không bắt buộc học sinh phải thực hiện các động tác theo quy trình kĩ thuật một cách chính xác

Khi các em làm tốt, giáo viên cần khuyến khích những em có khả năng đạt mức yêu cầu cao hơn, cần có những biệp pháp cụ thể ở từng tiết học nhằm giúp học sinh đạt các chuẩn về kiến thức, kĩ năng Căn cứ vào đó, giáo viên soạn bài

và tổ chức tiết dạy linh hoạt sao cho phù hợp với từng đối tượng học sinh

2.3.3 Phối hợp với nhà trường để tạo điều kiện cho các em học tập tốt môn thể dục:

Vào đầu năm học giáo viên thể dục tham mưu với nhà trường phối hợp với phụ huynh học sinh, tổ chức cho cán bộ y tế kiểm tra sức khoẻ cho học sinh

để giáo viên có thể nắm bắt tình hình sức khỏe của các em từ đó có biện pháp dạy học phù hợp với từng đối tượng giúp các em có một sức khoẻ tốt trong học tập

Nhà trường liên hệ thường xuyên với gia đình có con em khuyết tật, đặc biệt một số em có vấn đề về bệnh tim Nếu trong lớp có em bị bệnh tim hoặc khuyết tật nhẹ thì giáo viên không yêu cầu các em tập đúng biên độ động tác và lượng vận động của các em cũng nhẹ hơn lượng vận động của các em bình thường bài tập không yêu cầu các em tập hết biên độ động tác, tập không hết sức mình như các em khác trong lớp

Ví dụ như "động tác nhảy "không yêu cầu các em tập như các em bình thường mà còn tuyên dương thêm khi thấy em đó đã hoàn thành được bài tập

2.3.2 Phối hợp với giáo viên chủ nhiệm đẻ nắm bắt hoàn cảnh của từng học sinh:

Thông qua giáo viên chủ nhiệm lớp GV thường xuyên liên lạc với phụ huynh học sinh về tình hình học tập của các em và giờ giấc học tập, theo dõi tình trạng sức khỏe của học sinh nhằm phát hiện sớm tình trạng bệnh để bệnh từ

đó có hướng giải quyết phù hợp, tránh xảy ra những tình trạng đáng tiếc xảy ra trong giờ học

Trước giờ dạy cần nắm chắc những diễn biến sức khoẻ của học sinh để từ

đó kịp thời điều chỉnh kế hoạch mức độ hình thức, phương pháp lên lớp tổ chức hoạt động học tập đạt hiệu quả cao

2.3.3 Tuân thủ các bước trong quá trình thực hiện các động tác của bài thể dục phát triển chung

Trong dạng bài thể dục phát triển chung đa số các động tác nhằm phát triển thể lực chung và rèn luyện tư thế cơ bản đúng cho học sinh Giáo viên yêu cầu học sinh biết cách thực hiện và thực hiện cơ bản đúng các động tác của bài thể dục Ngoài việc thực hiện đúng quy trình, vận dụng linh hoạt các phương pháp để nâng cao chất lượng dạy học nội dung bài thể dục Muốn vậy, trước khi lên lớp giáo viên phải nghiên cứu kĩ và tập luyện để làm mẫu đúng các động tác

Khi dạy động tác mới, giáo viên cần gọi đúng tên động tác, khi làm mẫu phải giải thích để học sinh biết được những điểm cơ bản, sau đó cho các em tập bắt chước theo Đối với một số động tác khó, giáo viên cần cho học sinh tập trước một số lần đối với cử động khó, sau đó kết hợp tập toàn bộ các cử động khác theo nhịp của động tác

Khi học sinh đã tập được động tác, giáo viên cần tổ chức các hình thức tập luyện phong phú sao cho phù hợp, hấp dẫn và sinh động để học sinh hứng thú tập luyện Cần động viên rằng “Phải mạnh dạn hỏi giáo viên khi chưa hiểu bài”, xen kẽ giữa các lần tập giáo viên cần nhận xét và trực tiếp sửa sai cho những em thực hiện chưa đúng động tác

Khi ôn tập động tác, giáo viên luôn luôn thay đổi các hình thức tập luyện

để học sinh không bị nhàm chán Trước hết, giáo viên cho cả lớp ôn lại, nêu những cử động khó trọng tâm của động tác, sau đó chia tổ và phân khu vực cho học sinh tập luyện Giáo viên nên kết hợp cho học sinh tập luyện với hình thức thi đua hoặc tổ chức trò chơi để kích thích các em tích cực tập luyện Để các em thực hiện tốt các động tác của bài thể dục phát triển chung gaiso viên cần tuân thủ các bước sau:

Giải thích kĩ thuật:

Trong quá trình tập các động tác mới, việc giải thích kĩ thuật động tác là phương pháp giải thích giúp học sinh có mục đích, hiểu và nắm được kĩ thuật từng phần động tác, tạo điều kiện cho học sinh tiếp nhận bài tập chính xác về mặt kĩ thuật, qua đó nhằm hình thành biểu tượng chung về động tác cho học sinh Thường khi mô tả phải diễn ra đồng thời với quá trình làm động tác mẫu

Lời giải thích của giáo viên cần ngắn gọn, chính xác, dễ hiểu.Việc giải thích phải giúp học sinh nắm vững những nét cơ bản về kĩ thuật và nhấn mạnh yếu lĩnh của động tác đã học, qua đó nhằm củng cố kĩ năng, kĩ xảo vận động, tránh được những sai sót mắc phải trong luyện tập đồng thời đánh giá được ý thức thực hiện bài tập của học sinh Vì vậy lời giải thích của giáo viên có ý nghĩa đáng kể trong quá trình tập luyện và học tập bài thể dục phát triển chung

Thực hiện khẩu lệnh:

Khẩu lệnh của giáo viên phát ra xác định nội dung chính xác, bắt buộc học sinh phải hành động theo

Ví dụ: Khi hô động tác “ Vươn thở” giáo viên dùng khẩu lệnh điều hành động tác vươn thở chuẩn bị” sau đó hô nhịp cho học sinh tập luyện Khẩu lệnh đưa ra phải đúng lúc, lời phát ra cần có sức truyền cảm, rõ, nhanh, chính xác Lệnh phát ra kéo dài hợp lý, đủ để cho học sinh chuẩn bị thực hiện khi lệnh phát

ra Trong giảng dạy thể dục, khẩu lệnh áp dụng rộng rãi, song đối với học sinh tiểu học không nên sử dụng quá nhiều vì sẽ gây căng thẳng trong tiết học

Làm mẫu kết hợp sử dụng tranh kĩ thuật: