Một số kinh nghiệm rèn luyện kĩ năng chơi cờ vua cho học sinh khối 4,5

Ngoài ra, giáo viên dạy bộ môn Thể dục còn phải phát hiện và bồi dưỡng những học sinh có năng khiếuthể thao để tham gia các kì Hội khỏe Phù Đổng các cấp.. - Tạo được sân chơi Thể thao là

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THẠCH THÀNH

PHỤ LỤC SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ KINH NGHIỆM RÈN LUYỆN KĨ NĂNG CHƠI CỜ VUA CHO

I Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm 3

II Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 4III Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 5

1 Làm tốt công tác tham mưu, tuyên truyền, vận động 5

2 Phối hợp nhịp nhàng với Ban giám hiệu, Tổng phụ trách 5

3 Lựa chọn học sinh tham gia Câu lạc bộ cờ vua 5

4 Lập kế hoạch cụ thể cho từng tuần tập 5

5 Xây dựng các bài tập Khai cuộc cho học sinh tập luyện 6

6 Xây dựng các bài tập Trung cuộc cho học sinh tập luyện 8

7 Xây dựng các bài tập Tàn cuộc cho học sinh tập luyện 11

8 Tổ chức giao lưu với những em học sinh đã từng đạt giải 15

9 Giúp học sinh hiểu luật thi đấu và có tâm lí vững vàng trong 15

10 Giao lưu với các câu lạc bộ cờ vua của một số trường trong 16

IV Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục

với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường 16

đất nước” Vì thế nền giáo dục cũng phải phát triển mạnh mẽ để đáp ứng nhu

cầu đào tạo con người mới đáp ứng đầy đủ nhu cầu phát triển của xã hội Theođịnh hướng đó thì bậc Tiểu học là bậc học nền tảng Mục tiêu giáo dục tiểu học

là nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện

Giáo dục thể chất nói chung và môn học Thể dục trong nhà trường nóiriêng giữ vai trò quan trọng trong việc phát triển con người toàn diện Trong hệthống giáo dục nói chung và giáo dục tiểu học nói riêng, mỗi môn học đều gópphần vào việc hình thành cơ sở ban đầu rất quan trọng trong việc phát triển nhâncách học sinh Môn Thể dục là một môn tác động nhiều đến sức khoẻ học sinh,nhằm cung cấp cho học sinh những kiến thức vận động cơ bản, làm cơ sở chohọc sinh rèn luyện thân thể bồi dưỡng đạo đức tác phong con người mới Đốivới học sinh tiểu học nói chung và học sinh khối 4, 5 nói riêng là lứa tuổi đang

có nhiều chuyển biến về tâm, sinh lí, tư duy “Hành động của các em chuyểndần từ thụ động, giản đơn sang trạng thái tương đối chủ động và linh hoạt hơn.Mọi sự vận động thể dục, thể thao còn ở mức độ nhẹ nhàng, mang tính chất kháiniệm”

Hàng năm ngành giáo dục thường xuyên tổ chức các hoạt động Thể dục,thể thao thông qua các kì thi chọn học sinh giỏi các môn như: Điền kinh, bơi lội,

cờ vua, bóng đá mini nhằm giáo dục tinh thần tập luyện thể dục thể thao, nângcao sức khỏe và rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh Vì vậy, là giáo viên dạy bộmôn Thể dục, hàng năm ngoài việc dạy học theo chương trình quy định, giáoviên cần phải nghiên cứu tài liệu và tìm hiểu về nhiều môn thể dục thể thao để

áp dụng vào công việc huấn luyện học sinh năng khiếu Ngoài ra, giáo viên dạy

bộ môn Thể dục còn phải phát hiện và bồi dưỡng những học sinh có năng khiếuthể thao để tham gia các kì Hội khỏe Phù Đổng các cấp Trong đó, môn Cờ vua

là một trong những nội dung được các em tham gia đông nhất, sôi nổi nhất,được đông đảo phụ huynh, nhân dân và giáo viên ủng hộ Tuy nhiên, đa số các

em chỉ chơi cờ vua ở mức độ ban đầu (nhận biết quân cờ, cách đi của các quâncờ) mà chưa hiểu sâu sắc về cách chơi, chiến thuật thi đấu, luật thi đấu, các thế

cờ, các nguyên tắc Khai cuộc, Trung cuộc, Tàn cuộc… và các biện pháp giảiquyết ván cờ dẫn đến kết quả thi đấu chưa cao Chính vì những lí do đó tôi đã

tìm tòi, học hỏi, nghiên cứu và chia sẻ “Một số kinh nghiệm rèn luyện kĩ năng

chơi cờ vua cho học sinh khối 4,5” ở trường Tiểu học thị trấn Kim Tân

II MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU

- Chia sẻ một số kinh nghiệm rèn luyện kĩ năng chơi cờ vua cho học sinh khối 4,5

- Tìm ra một số biện pháp hợp lý giúp các em học sinh khối 4,5 tập luyện

môn Cờ vua có chất lượng hơn

- Tạo cơ sở nền tảng vững chắc cho Câu lạc bộ cờ vua của nhà trường nói

riêng và tạo hạt giống cho đội cờ vua huyện nhà nói chung Từ đó giúp các emđạt thành tích cao trong các kì Hội khỏe Phù Đổng cấp huyện, cấp tỉnh

- Tạo được sân chơi Thể thao lành mạnh cho học sinh, rèn luyện ý chí kiên

cường, bản lĩnh trong thi đấu cờ vua, thúc đẩy tinh thần học tập các môn vănhóa, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục

III ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

- Đối tượng: Kinh nghiệm rèn luyện kĩ năng chơi cờ vua cho học sinh khối

4,5 trường Tiểu học thị trấn Kim Tân

- Thời gian thực hiện: Trong năm học 2015 - 2016: Từ 10/9/2015 đến

17/02/2016

IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU

Để thực hiện được mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài đặt ra, tôi

đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu sau:

- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lí thuyết.

- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin.

- Phương pháp quan sát.

- Phương pháp thực hành.

- Phương pháp thống kê, xử lí số liệu.

B NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

I CƠ SỞ SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

Cờ vua là môn thể thao có tác dụng phát triển tư duy lôgic, luyện trí thôngminh, giáo dục những phẩm chất tốt đẹp như tính tổ chức kỉ luật, kiên cường,bình tĩnh; luyện mưu trí, óc sáng tạo; luyện cách nhìn xa trông rộng, biết phântích, tổng hợp tình hình một cách khách quan khoa học

Cờ vua là một trong những trò chơi trí tuệ phổ biến nhất thế giới; nó đượcnói đến không chỉ như là một trò chơi mà còn là nghệ thuật, khoa học và thểthao cũng như là “các cuộc đấu trí tuệ”, và việc chơi Cờ vua được coi như làmột cách để rèn luyện tư duy và bản lĩnh Cờ vua được chơi để tiêu khiển cũngnhư để thi đấu trong các câu lạc bộ Cờ vua, các giải đấu, chơi trực tuyến Rấtnhiều biến thể và các trò chơi tương tự như Cờ vua được chơi trên toàn thế giới Nghiên cứu cho thấy, có một sự tương quan lớn giữa học chơi cờ vua và thành tích học tập

Năm 2000, một nghiên cứu của các nhà giáo dục Mỹ đã phát hiện ra rằngnhững học sinh được hướng dẫn chơi cờ Vua đạt được thành tích học tập caohơn đáng kể ở hầu hết các môn học

Tại hội thảo tổng kết chương trình giáo dục “First Move”, Julie Doan – Mộtgiáo viên lâu năm Trường Medina phát biểu: “Học sinh của tôi tập trung hơn,chắc hẳn cờ Vua đóng góp một phần không nhỏ Trong môn toán học, nhữnghọc sinh đã học cờ Vua đã có thể đọc biểu đồ và làm những bài tập với biểubảng tốt hơn nhiều so với học sinh của tôi năm ngoái, như những học sinh nămngoái thậm chí không thể đọc được biểu đồ trong bài học trên lớp học toán”

Độ tuổi 6-9 là độ tuổi mà trẻ em đang phát triển kỹ năng tư duy nhanh nhất,

và cờ Vua dạy cho trẻ những kỹ năng tư duy cấp cao hơn như khả năng hìnhdung, phân tích và tư duy Trong một bài phát biểu, giáo sư Kent Ferris đã nóitại trường tiểu học Lafayette (Mỹ): "Cờ Vua không thể hiện trên bảng điểm cácmôn học, nhưng sự tự tin, tập trung, và kỹ năng của học sinh sẽ thể hiện trongkết quả học tập ở những năm tới Và đó là sự khác biệt"

Như vậy, với tác dụng tích cực của môn cờ vua đem lại, thiết nghĩ cần ápdụng rộng rãi vào các trường học nói chung, các trường tiểu học nói riêng để tạo

ra các hiệu ứng tích cực thúc đẩy kết quả giáo dục của trường học Ngoài ra còngóp phần giáo dục nhân cách, bản lĩnh và kĩ năng sống cho học sinh

II THỰC TRẠNG TRƯỚC KHI ÁP DỤNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

- Môn cờ vua là môn không có trong chương trình giáo dục tiểu học Điềukiện để giáo viên nghiên cứu về cờ vua còn hạn hẹp, thời gian tổ chức tập luyệncho học sinh khó sắp xếp vì học sinh còn phải học nhiểu môn học chính khóa.Ngoài ra các giải thi đấu thường diễn ra không liên tục gây ít nhiều ảnh hưởngđến phong trào tập luyện của học sinh

- Học sinh khối 4, 5 là lứa tuổi đang có nhiều chuyển biến về tâm - sinh lí,

tư duy Hành động của các em chuyển dần từ thụ động sang trạng thái tương đốichủ động và linh hoạt hơn Các em rất hiếu động thường bắt trước các thao táccủa giáo viên nên khả năng tư duy và tập trung của các em chưa cao

- Môn Cờ vua vẫn chưa được sự quan tâm cao của phụ huynh học sinh, củagiáo viên và ngay cả Ban giám hiệu nhà trường Tác dụng của việc tham giachơi môn Cờ vua đang được đánh giá chưa cao Chưa có quan niệm rằng môn

cờ vua có mối liên hệ mật thiết, có tác dụng tích cực với các môn văn hóa khác

- Phong trào chơi cờ vua chưa được phát triển mạnh trong đơn vị trườnghọc vì chưa tạo được mối liên hệ giữa Ban giám hiệu, Đội thiếu niên và cácđoàn thể khác trong nhà trường

- Khi tổ chức thi đấu cờ vua giữa các khối lớp trong nhà trường, qua quansát tôi nhận thấy các em vẫn còn những hạn chế như:

+ Chưa biết nguyên tắc về khai cuộc, các quân cờ triển khai lỏng lẻo, không

có sự kết hợp hài hòa

+ Chưa hiểu thế nào là Trung cuộc, các nước cờ đi còn cảm tính, chưa có

sự

tính toán Các quân cờ chưa có các mối liên hệ, ràng buộc

+ Chưa biết cách tàn cuộc phải kết hợp quân như thế nào, các nước tàncuộc kém linh hoạt, chưa có chiến thuật rõ ràng

+ Chưa nắm vững luật trong thi đấu Tâm lí thi đấu còn rất kém, ý chí thiđấu non nớt nên hay mắc sai lầm trong các nước đi thậm chí còn mắc các lỗi rất

Mức độ thực hiện

SL TL % SL TL % SL TL %

1 Các kĩ năng về Khai cuộc 10 1 10 6 60 3 30

2 Các kĩ năng về trung cuộc 10 2 20 5 50 3 30

3 Các kĩ năng về tàn cuộc 10 2 20 3 30 5 50

4 Luật trong thi đấu 10 1 10 3 30 6 60

III CÁC GIẢI PHÁP ĐÃ SỬ DỤNG ĐỂ GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ

1 Làm tốt công tác tham mưu, tuyên truyền vận động, thành lập câu lạc bộ cờ vua.

- Tham mưu cho Ban giám hiệu nhà trường tổ chức tuyên truyền, vận động,

khuyến khích học sinh tập luyện môn cờ vua; thành lập Câu lạc bộ cờ vua, xâydụng kế hoạch hoạt động, nội quy cho Câu lạc bộ

- Chủ động phối hợp với phụ huynh học sinh, làm tốt công tác tuyên truyền

để phụ huynh ủng hộ, khuyến khích con em mình tham gia Câu lạc bộ cờ vua

2 Phối hợp nhịp nhàng với Ban giám hiệu, Tổng phụ trách đội và các giáo viên chủ nhiệm để tổ chức vận hành Câu lạc bộ

Một mình giáo viên dù năng động, nhiệt huyết cũng không thể hoàn thànhnhiệm vụ khi không có sự phối hợp hài hòa với đồng nghiệp trong công tác Mọi

kế hoạch đều phải thông qua Ban giám hiệu để có sự điều tiết kịp thời, giúp choCâu lạc bộ có khoảng thời gian hợp lí để sinh hoạt Phối hợp với Tổng phụ tráchđội và các giáo viên chủ nhiệm nhằm thông qua đó để tất cả học sinh đều biết vàđược tham gia Tạo tinh thần hăng hái tập luyện giúp cho phong trào cờ vua pháttriển mạnh mẽ Chỉ khi phong trào mạnh thì hoạt động của Câu lạc bộ mới cóhiệu quả lâu dài

3 Lựa chọn học sinh tham gia Câu lạc bộ cờ vua.

Để học sinh tham gia thi đấu đạt kết quả tốt, tôi phải lựa chọn học sinh cónguyện vọng, có tố chất, ưa thích luyện tập môn cờ vua qua các cuộc khảo sátthi đấu giữa các lớp và áp dụng các biện pháp tập luyện phù hợp với từng đốitượng học sịnh và lựa chọn cách tổ chức thi đấu phù hợp thì mới đem lại hiệuquả cao

4 Lập kế hoạch cụ thể cho từng tuần tập.

Căn cứ vào tình hình cụ thể của học sinh mà giáo viên phải lên kế hoạch cụthể cho mỗi tuần tập Giáo viên cần bám sát kế hoạch đã vạch ra để triển khaihiệu quả ý đồ của mình, do các lí do khác nhau nếu chưa thực hiện hết kế hoạch cần ghi chép lại cụ thể để có kế hoạch trong các buổi tới, tuần tới

Việc vạch ra kế hoạch cũng thuận tiện cho việc quản lí của Ban giám hiệu,thuận tiện cho việc phối hợp với các đoàn thể khác trong nhà trường Ngoài rathông qua kế hoạch từng tuần để phụ huynh nắm bắt được hoạt động của con emmình để kết hợp với giáo viên giúp đỡ học sinh ngoài thời gian sinh hoạt ởtrường

Như vậy, kế hoạch tập luyện cho từng tuần là rất quan trọng Nó giúp giáo viên biết thực hiện những gì trong một buổi, giúp phụ huynh học sinh giúp đỡcon em mình một cách hiệu quả hơn Và đây cũng là cách để tạo dựng phongtrào cờ vua trong nhà trường rất thiết thực

Sau đây là kế hoạch cụ thể của một tuần cho Câu lạc bộ cờ vua trường Tiểuhọc Thị trấn Kim Tân – Thạch Thành.

KẾ HOẠCH BỒI DƯỠNG CỜ VUA TUẦN 4

Từ ngày 10 đến ngày 16 tháng 10 năm 2015

Buổi chiều từ 16h đến 18h 20’

(Các tuần khác cũng có kế hoạch cụ thể thông qua Ban giám hiệu…)

10/10 - Tập trung học sinh phổ biến nội dung yêu cấu tập luyện- Tập một số bài tập khai cuộc

- Tập một số bài tập trung cuộc

- Tập một số bài tập tàn cuộc

- Thi đấu đối kháng kết hợp nhắc nhở luật thi đấu

5p 30p 30p 30p 50p12/10 - Tập trung học sinh phổ biến nội dung yêu cấu tập luyện- Tập một số bài tập khai cuộc

- Tập một số bài tập trung cuộc

- Tập một số bài tập tàn cuộc

- Thi đấu đối kháng kết hợp nhắc nhở luật thi đấu

5p 30p 30p 30p 50p14/10 - Tập trung học sinh phổ biến nội dung yêu cấu tập luyện- Tập một số bài tập khai cuộc

- Tập một số bài tập trung cuộc

- Tập một số bài tập tàn cuộc

- Thi đấu đối kháng kết hợp nhắc nhở luật thi đấu

5p 30p 30p 30p 50p16/10 - Giao lưu với câu lạc bộ Cờ vua Tiểu học Thạch Tân- Nhắc nhở rút kinh nghiệm 3.5h 30p

5 Xây dựng các bài tập Khai cuộc cho học sinh tập luyện.

Đối với học sinh tiểu học thường nhanh nhớ nhưng cũng nhanh quên do đóviệc cho các em tập luện một nội dung lặp lại nhiều lần sẽ gây nhàm chán và các

em sẽ không hứng thú tập luyện nữa vì vậy tôi thường kết hợp đan xen các nộidung qua thời gian các em sẽ hình thành kĩ năng Đối với học sinh tiểu học thìkhai cuộc là gì? Khai cuộc như thế nào? các em còn rất trừu tượng do vậy tôiyêu cầu các em phải nắm vững một số quy tắc cơ bản khi khai cuộc Khi nắmchắc lí thuyết các quy tắc khai cuộc giáo viên tiến hành cho tập luyện, trongtừng thế cờ cụ thế cần phân tích, nhắc nhở để học sinh hiểu và nhớ nhanh

* Các nguyên tắc cơ bản trong khai cuộc:

- Bắt đầu bằng quân tốt ở vị trí trung tâm (lưu ý con tốt ở vị trí f2 f7)

- Triển khai quân nhẹ trước, quân nặng sau (quân nhẹ gồm tốt, ngựa,

tượng Quân nặng gồm: xe, hậu)

- Không nên chiển khai Hậu quá sớm.

- Luôn chú ý giành quyền kiểm soát vị trí trung tâm (gồm 4 ô d4,d5 và e4 e5

mở rộng gồm 16 ô) Các ô trung tâm có nhiều sự lựa chọn cho nước đi sau hơn

các ô dọc biên Nếu kiểm soát được nhiều ô trung tâm việc triển khai lối chơi sẽ

dễ dàng và thuận tiện hơn rất nhiều

- Nhập thành ngay khi có thể, đưa Vua về vị trí an toàn

- Không nên đi quá nhiều nước Tốt trong khai cuộc.

Muốn cho ván cờ có thế trận tốt thì phải đặc biệt chú ý huấn luyện cho họcsinh các nguyên tác cơ bản của khai cuộc Nếu khai cuộc sai các nguyên tắc trên

sẽ tạo ra một thế trận không thuận lợi dẫn đến ván cờ thất bại Đối với học sinhkhối 4, 5 cần nhắc nhở các nguyên tác này qua các buổi tập để dần dần tạo thành

kĩ năng trong khai cuộc Trong quá trình hướng dẫn học sinh cần cho hoc sinhquan sát trực quan trên bàn cờ hoặc từ hình ảnh trên máy chiếu và được tậpluyện lặp lại nhiều lần, như vậy học sinh dễ hình dung, nhớ lâu và hiểu bản chấtvấn đề hơn

Khai cuộc là một giai đoạn trong cờ vua, cần tuân thủ những quy tắc nhấtđịnh Giáo viên là người phân tích cho học sinh hiểu những nguyên tắc đó Giaiđoạn này chưa xẩy ra nhưng biến cố lớn nhưng lại là giai đoạn rất quan trọng, nóđảm bảo cho các giai đoạn sau của ván cờ Trong khai cuộc, chính các Tốt vànhững quân nhẹ đóng vai trò then chốt, còn các quân nặng chỉ đóng vai trò thứyếu Nếu bị thua nước hoặc kiểm soát được ít ô trung tâm thì ván cờ sẽ bị bétắc Xác định như thế, tôi đã cho học sinh tập nhiều các nước cờ trong giai đoạnkhai cuộc, nhất là cho học sinh tìm hiểu kĩ các nguyên tắc khai cuộc Khi hiểuđược bản chất vấn đề, học sinh sẽ không nóng vội hoặc "ham ăn" quân nhưtrước mà đã biết cách triển khai quân, bày binh bố trận ổn thỏa mới tiến hành tấncông đối phương

6 Xây dựng các bài tập Trung cuộc cho học sinh tập luyện.

Giai đoạn Trung cuộc, được coi là giai đoạn quan trọng nhất, bởi vì đó làthời kỳ đem chiến thuật ra tác dụng một cách quyết liệt với đối phương để quyếtđịnh cái giai đoạn chốt tức là giai đoạn Tàn cuộc: Thắng, bại hay hòa Bởi vậy,vai trò của Trung cuộc được coi là rất quan trọng Với giai đoạn trung cuộc, córất nhiều yếu tố quan trọng được làm chuẩn đích cho cuộc tranh thủ tác chiến cảhai bên

Giai đoạn tranh thủ về chiến thuật, tức là sự áp dụng các thế cờ hiệu lực,giai đoạn tiêu diệt các quân cờ, phá các thế cờ lợi hại của đối phương.

Là giai đoạn đánh mạnh vào các thế công, thủ của đối phương để luôn luônhoặc áp đảo hoặc vây hãm để tiêu diệt, tranh thủ phần ưu thế cho mình

Diệt được một quân cờ, phá được một thế cờ vững chắc của đối phương,tức là tiến gần đến uy hiếp tiêu diệt Vua của đối phương quyết thắng ván cờ

Sự thắng, Bại, hay Hòa của một ván cờ đã được quyết định trước ở trungcuộc, vì tàn cuộc chỉ là giai đoạn kết liễu về hậu quả của trung cuộc mà thôi Do

đó, một trung cuộc bị không tốt, ít khi hy vọng chuyển bại thành thắng ở tàncuộc được Sự quan trọng ở trung cuộc có hai yếu tố:

- Luôn luôn ta phải hơn một, hai nước cờ.

- Hơn nước cờ, tức là tạo ưu thế và có ưu thế chiến thuật mới áp dụng được

như mọi ý muốn ở đấu pháp Hơn nước cờ là nắm thế chủ động ưu thế và kẻ saunước cờ là bị động trước một thế cờ bén nhọn ở hiệu lực của ta Do đó, ở trungcuộc, điều tối kỵ là đang hơn nước để bị thua nước Vả lại, nếu khi hơn khi thua,thay đổi luôn luôn, đó cũng là sự kiện ở cái thế bị động và là điều lo ngại cho tàncuộc

Trung cuộc thường thực hiện nước đi Nhập thành và mục đích chính củaviệc nhập thành là tạo sự an toàn cho Vua Đối với người chơi Cờ vua giỏi thìviệc khống chế, tước bỏ quyền nhập thành của đối phương để tổ chức tấn côngvua giữa bàn cờ là đấu pháp chiến lược nguy hiểm nhất cho đối thủ

Chúng ta biết rằng, cuộc tấn công trực diện vào vua là cuộc tấn công nguyhiểm nhất Vì vậy, thông thường khi nhập thành người chơi Cờ vua đã thực hiệnmột nước đi với hai mục đích:

- Đưa Xe ra khỏi góc bàn cờ.

- Bảo vệ Vua vào vị trí an toàn.

Đôi khi người chơi coi thường nhập thành khi theo đuổi những tư tưởngkhác, đặc biệt là những ham muốn vật chất hoặc người chơi mắc sai lầm trongkhai cuộc, dẫn đến không thể nhập thành được nữa

Nhập thành là nước đặc biệt quan trọng, không những chỉ đưa vua vào vị trí

an toàn mà còn nhanh chóng phát triển lực lượng, phối hợp hành động giữa hai

xe trên hàng ngang cuối Không ít trường hợp chỉ sau một nước nhập thành, Xeđang từ góc bàn cờ bỗng ngay lập tức tham chiến

Vì nước đi Nhập thành là nước đi lợi hại, vừa lợi nước đi vừa đưa Vua vào thế được bảo vệ an toàn và giải phóng được xe ra vị trí thuận lợi hơn nên cầnhuấn luyện học sinh cách nhập thành và cách tấn công Vua không cho đốiphương nhập thành

Sau đây là một số dạng cần tập cho học sinh trong giai đoạn khai cuộc Nếu

áp dụng tốt sẽ dành thượng phong trong ván cờ, hơn nữa còn tự phát triển thêmđược các nước đi lợi hại khác nữa

Dạng 1: Bài tập tấn công vua không nhập thành.

Trong thế cờ này, Trắng đã phát triển hoàn toàn lực lượng và chuẩn bị mở

các cuộc tấn công Trong khi Đen cần phải nhập thành để đưa Vua vào vị trí ẩnnấp an toàn Ở đây đến lượt Trắng đi nên lợi thế hoàn toàn thuộc về bên Trắng.Song cần chọn kế hoạch chơi để biến ưu thế này thành thắng lợi.

1 Md5! Nước đi rất mạnh để chuyển Mã vào vị trí tấn công ở Trung tâm đồngthời lợi Temp đuổi Hậu Một lời khuyên là bên mạnh hơn khi tổ chức tấn côngcần thiết không chỉ tung toàn bộ lực lượng tham chiến mà còn cần hoàn thiện vịtrí của các quân tấn công nhằm làm tăng sức mạnh tác chiến của chúng

1 Hd7 Nếu Đen chạy 1 Hf7 ngay lập tức Trắng sẽ chơi 2 f4 để mở cột "f" cho

Xe đồng thời giữ chân Vua Đen giữa bàn cờ

2 Hh5+ g6 Đen không thể chơi 2 Hf7 vì sau 3 Mc7+ Đen sẽ mất "chất"

3 Hh4! Mạnh hơn hẳn nước đi 3 Mf6+ vì Đen sẽ trả lời 3 Vf7 và Đen sẽ có cơhội phòng thủ

3 Hg7 4 Mf6+ Vd8 5 f4 Xc8 Đen dự định 6 Vc7 để chạy vua vào vị trí antoàn b8 đồng thời thông 2 Xe

6 Md5+ Ve8 7 Hh3! Me7 8 Xac1! Trắng chiếm cột mở duy nhất để đột nhậpvào trận địa đối phương trong khi Đen bất lực vì 2 Xe rả rời

8 X:c1 9 X:c1 Mc6 10 He6+ Vd8 11 Hd6+ Vc8 nếu chạy 11 Vc8 12 Mc7+Vf7 13 He6+ Vf8 14 He8#

12 Me7+ Đen thua.

Dạng 2: Tượng khác màu trong trung cuộc.

Trong trung cuộc, khi hai bên có Tượng khác màu ô thì hãy hết sức thậntrọng vì khi đó cả hai bên sẽ không có quân Tượng màu kia để đối ứng, trunghòa đường chéo Điều này đặc biệt nguy hiểm khi bên có ưu thế tổ chức tấncông vua và có sự phối hợp nhịp nhàng giữa các quân

Sức mạnh của Tượng khác màu trung cuộc thể hiện rõ nết nhất khi chiếmlĩnh các đường chéo lớn a1 - h8; a8 - h1 hoặc các đường chéo nhằm vào Vuanhư b1 - h7, b8 - h2 Khi gặp Tượng trái màu Trung cuộc, nên hạn chế đi nhữngnước Tốt làm suy yếu những đường chéo bảo vệ Vua

Để hiểu rõ hơn về sức mạnh và sự nguy hiểm của Tượng khác màu trung cuộc, chúng ta hãy cùng xem ví dụ sau:Ở thế cờ này, Đen đang kém một Tốt,