MỘT số GIẢI PHÁP TRONG GIÁO dục THỂ CHẤT GIÚP học SINH lớp 4 PHÒNG TRÁNH BỆNH CONG, vẹo cột SỐNG

Nguyên nhân chính của bệnh cong vẹo cột sống ở học sinh cấp tiểu họckhông phải là do di truyền hay khách quan mang lại mà chính vì những nguyênnhân chủ quan của chúng ta đã dần hình thàn

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN YÊN ĐỊNH

TRUỜNG TIỂU HỌC ĐỊNH HẢI

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

1.3.Đối tượng nghiên cứu

1.4.Phương pháp nghiên cứu

2 2 2 3 3

2 Nội dung sáng kiến

6 6 7 13 16

3 Kết luận và kiến nghị

3.1 Kết luận

3.2 Kiến nghị

18 18 18

1 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài

Giáo dục thể chất là một hình thức giáo dục chuyên biệt, cùng với các hoạtđộng giáo dục khác góp phần giáo dục toàn diện thế hệ trẻ

Thể dục thể thao là một bộ phận của nền văn hóa thể chất, là sự tổng hợpcủa những thành tựu xã hội, sử dụng những biện pháp chuyên môn để điềukhiển sự phát triển thể chất của con người một cách có chủ định nhằm nâng caonăng lực thể chất, tăng cường sức khỏe và kéo dài tuổi thọ

Mục đích giáo dục thể chất trong nhà trường tiểu học nhằm bảo vệ sức khỏe,cung cấp những kiến thức cơ bản, hình thành thói quen tập luyện, biết thực hiện một

số động tác cơ bản Trò chơi vận động tạo nên môi trường phát triển tự nhiên của trẻ

em, gây được không khí vui tươi lành mạnh, nhanh nhẹn, mạnh dạn, dòng cảm.Giáo dục thể chất trong trường tiểu học còn góp phần phát hiện, bồi dưỡngnhân tài thể dục thể thao cho đất nước

Hoạt động vui chơi đối với học sinh tiểu học là một yêu cầu hết sức cầnthiết Giáo viên cần tạo nên môi trường hoạt động vui chơi có hướng dẫn đểđem lại niềm vui và sự thích thú cho trẻ ở lứa tuổi này, nhu cầu về hoạt độngvui chơi tạo nên các hình thức hoạt động giáo dục tri thức, hoàn chỉnh sự pháttriển cơ thể và các phẩm chất đạo đức cần thiết trong sinh hoạt, lao động và họctập Mặt khác, hoạt động vui chơi giải toả cho các em căng thẳng dồn ép thờigian khá nhiều cho học tập, hồi phục khả năng làm việc, sức khoẻ góp phần duytrì tính hăng say tích cực của học sinh

Đối với sự phát triển cơ thể của học sinh tiểu học, các bộ phận trong cơthể đó hoàn thiện đầy đủ nhưng ở bước đầu của sự hoàn thiện các bộ phận.Trong quá trình giáo dục thể chất tôi đặc biệt chú trọng việc rèn luyện tưthế đúng cho học sinh Nói cách khác, sự hình thành nên vóc dáng, hình thànhnên tư thế đúng và sự hình thành nên những vận động đúng với quy luật pháttriển thì cấu trúc về bộ xương được đặt lên hàng đầu

Nguyên nhân chính của bệnh cong vẹo cột sống ở học sinh cấp tiểu họckhông phải là do di truyền hay khách quan mang lại mà chính vì những nguyênnhân chủ quan của chúng ta đã dần hình thành nên bệnh cong vẹo cột sống.Điều đó ảnh hưởng không nhỏ đến thể chất của các em sau này

- Từ việc ý thức được những nguyên nhân ảnh hưởng đến bệnh cong vẹocột sống ở học sinh, từ tầm quan trọng của một cơ thể khoẻ mạnh thì trước hếtcon người đó phải có một cấu trúc xương bền vững, phù hợp với quy luật tựnhiên, một thể hình tương đối chuẩn về cấu trúc xương và các cơ quan khác

- Từ đó tôi quyết định nghiên cứu đề tài: “Một số giải pháp trong giáo dụcthể chất giúp học sinh lớp 4 phòng tránh bệnh cong vẹo cột sống”

1.2 Mục đích nghiên cứu:

Nghiên cứu đề tài này, mục đích của tôi là giúp học sinh lớp 4 tại đơn vịtôi đang công tác có những kiến thức cơ bản về cột sống, thế nào là cong vẹocột sống, nguyên nhân và cách phòng tránh bệnh cột sống, Từ đó giúp các em

có ý thức giữ gìn sức khỏe, luyện tập để có một cơ thể khỏe mạnh, thân hìnhcân đối, thể chất tốt, đảm bảo sức khỏe trong học tập và rèn luyện.

1.3 Đối tượng nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu trong đề tài này là:

Cột sống và vai trò của cột sống trong cơ thể người,

Bệnh cong vẹo cột sống

Những nguyên nhân cơ bản của bệnh cong vẹo cột sống

Một sô giải pháp giúp các em phòng tránh được bệnh cong vẹo cột sống

1.4 Phương pháp nghiên cứu.

1.4.1 Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lí thuyết: phương pháp nàygiúp nghiên cứu về cấu trúc cột sống của cơ thể người từ phôi thai đến trưởngthành

1.4.2 Phương pháp điều tra, khảo sát thực tế, thu thập thông tin

Điều tra, thu thập thông tin về chiều cao, cân nặng của học sinh,

Điều tra hiểu biết của học sinh lớp 4 về bệnh học đường nói chung và bệnhcong vẹo cột sống nói riêng

Điều tra, khảo sát các nguyên nhân dẫn đến cong vẹo cột sống

1.4.3 Phương pháp thống kê, xử lí số liệu

Khảo sát, xử lí số liệu về tỉ lệ học sinh lớp 4 bị bệnh cong vẹo cột sống, chỉ

số trung bình trong các bài tập thể chất của học sinh lớp 4

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN 2.1 Cơ sở lí luận.

Bệnh cong vẹo cột sống ở học sinh phổ thông đó được nhiều nhà khoa học

và các bác sĩ đầu ngành nghiên cứu và đưa ra những con số đáng phải suy ngẫm

và trăn trở Theo báo Giáo dục và thời đại ngày 8 tháng 6 năm 2017 tỉ lệ bệnhtật ở lứa tuổi học đường vẫn còn cao, trong đó bệnh cong vẹo cột sống chiếmgần 30%- một con số đáng báo động Tuy rằng bệnh cong vẹo cột sống donhững nguyên nhân chủ quan của chúng ta mang lại, nó không phải do một loại

vi khuẩn, vi rút, hay bệnh lạ, không mang yếu tố di truyền và cũng không phải

do chính cơ thể tạo nên Lứa tuôi học sinh Tiểu học rất dễ bị mắc bệnh cong vẹocột sống Nguyên nhân chính dẫn đến các em học sinh Tiểu học bị bệnh congvẹo cột sống là do tính chủ quan của gia đình, nhà trường, xã hội và do chínhcác em vận động sai tư thế

Là một giáo viên giảng dạy môn Giáo dục thể chất, tôi luôn tìm tòi nhữngtài liệu, những bằng chứng khoa học do những bác sĩ đầu ngành cung cấp, đitìm những nguyên nhân trực tiếp ảnh hưởng ‘đến bệnh cong vẹo cột sống củacác em để từ đó phối hợp với nhà trường, gia đình và các tổ chức xã hội để giúpcác em có những hoạt động hình thành nên những thúi quen tốt trong sinh hoạtcũng như trong vận động Có thể thấy một số nguyên nhân trực tiếp ảnh hưởngđến bệnh cong vẹo cột sống như:

- Góc học tập ở nhà chưa đảm bảo về kích thước bàn ghế cũng như ánhsáng.

- Bàn ghế, bảng ở trường chưa đạt tiêu chuẩn

- Đeo cặp, xách cặp nặng một bên

- Lao động và tập luyện không cân đối, quá sức với học sinh tiểu học

- Chưa đáp ứng đủ chất dinh dưỡng đầy đủ cho các em

+ Từ những nguyên nhân khách quan và chủ quan như vậy, tôi đã chọn

vấn đề nghiên cứu: “Một số giải pháp trong giáo dục thể chất giúp học sinh lớp 4 phòng tránh bệnh cong vẹo cột sống”.

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến.

2.2.1 Đặc điểm tình hình:

Cong vẹo cột sống là một bệnh học đường Sau nhiều năm nghiên cứu, cácnhà khoa học và các bác sĩ đầu ngành đã khẳng định: tỉ lệ học sinh tiểu học bịbệnh cong vẹo cột sống là 19% Đây là tỉ lệ trung bình trên cả nước Tuy nhiênvới địa phương tôi đang sinh sống và trong môi trường tôi đang giảng dạy thì tỉ

lệ này có sự thay đổi Có thể kể đến một số yếu tố ảnh hưởng đến thực trạng đónhư sau:

Ưu điểm:

Về phía địa phương:

Với dân số của xã Định Hải 6230 dân, địa bàn xã rộng, trường tôi có sốhọc sinh là 319 em, trong đó học sinh khối lớp 4 có 63 em Điều kiện kinh tế địaphương và gia đình các em cũng gặp nhiều khó khăn, nhiều em phải đi bộ 1,5 -2km mới đến trường

Về phía nhà trường:

Với sự quan tâm và chỉ đạo của chi bộ nhà trường, Ban Giám hiệu nhàtrường, đội ngũ giáo viên luôn đề cao công tác quản lí học sinh, khắc phụcnhững khó khăn về cơ sở vật chất, luôn phát huy tinh thần tự giác của thầy vàtrò, giữ gìn vệ sinh trường lớp, trang trí lớp học một cách khoa học, tận dụng tối

đa ánh sáng tự nhiên

Trường có khuôn viên rộng, sân tập có đủ diện tích cho các em tập luyện.Hoạt động Đội, Sao thường xuyên, có chất lượng, học sinh luôn có ý thứcrèn luyện thân thể, giữ gìn vệ sinh cá nhân và tham gia lao động phù hợp với lứatuổi của các em

Từ những tồn tại trên đó ảnh hưởng đến bệnh cong vẹo cột sống và chấtlượng học các bài tập thể chất.

2.2.2 Kết quả của thực trạng:

Trong quá trình giảng dạy tôi đã tìm hiểu và ghi lại những lỗi phổ biến, lỗisai cơ bản của học sinh khi tập các bài tập thể chất Từ chỗ do bàn ghế, tư thếngồi, đứng chưa đúng khi học tập và luyện tập dẫn đến các em ngồi vẹo người,đứng lệch, tư thế không đúng, tập động tác chưa chính xác, chưa mềm dẻo Vìvậy, ngay đầu năm học 2017 -2018 tôi đó tiến hành kiểm tra khảo sát về các chỉ

số trung bình học sinh khối lớp 4 ở trường

a Kết quả điều tra các chỉ số trung bình của học sinh lớp 4A, 4B ở

trường Tiểu học Định Hải năm học 2017-2018.

TT Chỉ số trung bình Kết quả Ghi chú

4 Thực hiện cơ Lưng - Bụng 4 lần đạt 45% 6 lần đạt 55%

5 Thực hiện cơ Lưng 2 lần đạt 50% 3 lần đạt 60%

b Nguyên nhân thực trạng trên:

TT Nội dung Biết Không biết Ghi chú

1 Nguyên nhân do bàn ghế 65% 35%

2 Nguyên nhân do ánh sáng 63% 39%

3 Nguyên nhân do cặp sách 57% 43%

4 Nguyên nhân do tập luyệnthể dục sai tư thế 46% 54%

5 Nguyên nhân do lao động 43% 57%

Đó là những nguyên nhân chính dẫn đến chất lượng tập bài thể dục chưacao và tỉ lệ học sinh bị cong vẹo cột sống cao hơn mức trung bình Căn cứ vàotình hình thực tế của địa phương, của Nhà trường, đặc biệt là thực trạng dạy mônthể dục ở lớp 4 trường Tiểu học Định Hải, bản thân tôi mạnh dạn đề xuất:

“Một số biện pháp trong giáo dục thể chất giúp học sinh lớp 4 phòng tránh bệnh cong vẹo cột sống ở trường Tiểu học Định Hải ” để khắc phục thực

+ Giúp học sinh nắm vững cấu tạo cột sống của con người.

Trong gian đoạn phôi thai, cột sống người có hình vòng cong Sau khi sinh

ra, khi trẻ đang còn nằm thì cột sống chuyển từ vòng cong sang thẳng, đến khitrẻ biết ngẩng cao đầu và tập lẫy thì đoạn cổ bất đầu cong ra phía trước để nângđầu lên và tạo thành đoạn cong ở cổ Đến tháng thứ 6, khi trẻ tập ngồi thì cộtsống uốn cong ra phía trước ở vùng thắt lưng và cong ra sau ở vùng cùng, cụt đểgiữ thân mình thẳng đứng Đến khi trưởng thành, cột sống có 2 đoạn cong uốn

về phía trước là cổ và thắt lưng, 2 đoạn cong uốn về phía sau là ngực và cùng cụt

-Cột sống có vai trò hết sức quan trọng trong mọi hoạt động sống của conngười Cột sống là trụ cột của cơ thể, là chỗ dựa vững chắc cho các hệ thống cơquan phát triển, bảo vệ tuỷ sống, giảm sóc cho bộ não Nhờ có cột sống mà cơthể có thể vận động linh hoạt, quay sang trái, sang phải, cúi hoặc ưỡn, nhúnnhảy một cách dễ dàng, tạo cho cơ thể có nhiều tư thế khác nhau

+ Hiện tượng cong vẹo cột sống.

Biến dạng cột sống là sự thay đổi về hình dáng hoặc cấu trúc của cột sống

so với bình thường Biến dạng cột sống bao gồm cong cột sống (gù hoặc ưỡn) vàvẹo cột sống Do vậy khi nói về biến dạng cột sống lứa tuổi học đường, người tathường quen dùng thuật ngữ “Cong vẹo cột sống”

Cong cột sống là hiện tượng cột sống bị uốn cong quá mức sinh lý bìnhthường ở đoạn cổ, đoạn ngực hoặc thắt lưng Khi đoạn cổ bị uốn cong quá mức,đầu sẽ ngả về trước, hai vai chùng xuống và giảm độ cong thắt lưng (tư thế vaiso) Nếu đoạn ngực bị uốn cong quá mức về phía sau, lưng tròn, vai thấp, đầuhơi ngả, bụng nhô về phía trước (gọi là tư thế gù) Nếu đoạn thắt lưng bị uốncong quá mức về phía trước, bụng xệ, phần trên của thân hơi ngả về phía sau(gọi là tư thế ưỡn)

Vẹo cột sống là hiện tượng cột sống bị uốn cong sang bên phải hoặc bêntrái Khi bị vẹo cột sống, nếu đỉnh đường cong hướng về bên phải thì cột sống

có hình chữ C ngược, nếu đỉnh đường cong hướng về bên trái thì cột sống có

hình chữ C thuận Nếu cột sống có hai cung uốn cong đối xứng nhau thì nó sẽ cóhình chữ S thuận hoặc chữ S ngược ( còn gọi là vẹo cột sống bù trừ)

Các nguyên nhân dẫn đến bệnh cong vẹo cột sống.

Giải pháp 2: Giúp các em hiểu được nguyên nhân của cong vẹo cột sống và biện pháp khắc phục trong học tập và sinh hoạt hàng ngày.

a Nguyên nhân do bàn ghế Hiện nay ở trường tôi do điều kiện cơ sở

vật chất đang còn khó khăn, chính vì vậy số bàn ghế cũ vẫn còn ở một vài lớplớn : lớp 4, lớp 5 Ghế và bàn được đóng bằng gỗ, kích thước khống đúng quyđịnh, chính vì vậy dể dẫn đến các em phải ngồi gắng rướn người lên hoặc phảicúi xuống để viết

Bàn ghề không đúng chuẩn.

+ Biện pháp khắc phục :

Từ đầu năm, tôi đã cùng giáo viên chủ nhiệm kiểm tra lại số bàn ghếtrong lớp, khắc phục khó khăn, xếp các em lớn ngồi vào những bàn có kíchthước to và cao hơn Với sự quan tâm của địa phương và Hội cha mẹ học sinhđến nay số bàn ghế đạt tiêu chuẩn khoảng 90% Nhà trường cũng đã thuê thợđóng lại những bàn ghế bị hỏng giúp các em có vị trí ngồi tốt nhất trong điềukiện của nhà trường

Bàn ghế đạt chuẩn.

b Nguyên nhân do ánh sáng: Ánh sáng ảnh hưởng trực tiếp đến thị

giác Khi các em không đủ ánh sáng thường phải nghiêng người trườn lên bànhoặc nhìn với góc độ nhỏ lên trên bảng ảnh hưởng trực tiếp đến thị lực của các

em dể bị cân thị và cong vẹo cột sống

Phòng học không đủ ánh sáng

+ Biện pháp khắc phục: Ban Giám hiệu cùng giáo viên chủ nhiệm Hội

Cha mẹ học sinh giúp đì tạo điều kiện đến nay mỗi phòng học đã có 6 bóng đèn,

4 quạt trần và một quạt tường dành cho giáo viên Tôi luôn nhắc nhở các em,nếu điều kiện thuận lợi phải mở hết các cửa sổ

Phòng học đảm bảo ánh sáng, quạt mát.

c Nguyên nhân do chỗ ngồi: Với điều kiện bàn ghế và ánh sáng còn khó

khăn, việc học sinh ngồi một vị trí cũng là ảnh hưởng dẫn đến cong vẹo cộtsống, cột sống của các em thường quay về phía bảng nhiều hơn, mắt các emcũng vậy Nếu các em chỉ ngồi phía bên phải bảng , lâu ngày cột sống của emhọc sinh đó sẽ bị vẹo sang bên trái và mắt cũng bị ảnh hưởng

Tư thế ngồi và vị trí ngồi không đúng.

+ Biện pháp khắc phục: Với kinh nghiệm của các đồng chí giáo viên chủ

nhiệm, sự kiểm tra theo dõi của các đội viên, chỗ ngồi của các em luôn đượcthay đổi một tháng một lần, nhưng vẫn đảm bảo các em ngồi phù hợp với bànghế và không ảnh hưởng đến các bạn

Tư thế ngồi đúng.

d Nguyên nhân do đeo cặp sách:

Hiện nay các em học từ 8-10 buổi/ tuần Số đầu sách khá nhiều, trọnglượng từ 3-5kg Mỗi ngày các em phải mang trên tay, trên vai 3 - 5kg cả 4 lượt

đi đến trường và về nhà nếu các em chỉ dùng một tay hoặc một vai lâu ngày sẽdẫn đến bệnh cong vẹo cột sống

Học sinh phải đeo cặp sách quá nặng

+ Biện pháp khắc phục:

Từ đầù năm, tôi cùng giáo viên chủ nhiệm cùng đề xuất với Ban giámhiệu, họp phụ huynh đề nghị các bậc phụ huynh mua cặp đúng tiêu chuẩn, luônkiểm tra sách vở theo đúng thời khoá biểu, hàng tuần, trong giờ chào cờ các bạntrong Ban chỉ huy chi đội luôn nhắc nhở và làm mẫu trước toàn trường

e Nguyên nhân về lao động và tập luyện không đúng tư thế : Do đặc

điểm làm nông nghiệp vì vậy các em phải thường xuyên lao động chân tay giúp

đỡ gia đình : các gia đình không thể xác định được ở tuổi các em lao động vớikhối lượng và thời gian thế nào là đúng và đủ Vì vậy cũng dẫn đến các em làmquá sức, ảnh hưởng đến cột sống của các em

Lao động trong tư thế không đúng, quá nặng.

+ Về lao động và tập luyện:

Ban chấp hành Đoàn trường đó phối hợp chặt chẽ với Ban Chấp hànhĐoàn xã, thông qua loa phát thanh, luôn tuyên truyền quyền của trẻ em, độngviên các gia đình tạo điều kiện để con em mình làm việc phù hợp với khả năng,không làm việc quá sức

Bên cạnh đó tôi còng yêu cầu các em tập những môn thể thao phát triểnsức mạnh như Bóng đá, Bơi lội, Điền kinh, Võ, Vật,…

Học sinh tập luyện thể dục, thể thao hàng ngày.

f: Nguyên nhân do chế độ dinh dưỡng:

Các em ở đây ăn uống không có khẩu phần và định lượng, điều kiệnkinh tế gia đình còn nhiều khó khăn Vì vậy không thể đủ chất dinh dưỡng đúngtiêu chuẩn cũng ảnh hưởng đến bệnh cong vẹo cột sống

+ Biện pháp khắc phục:

Trong những lần họp phụ huynh, nhà trường luôn yêu cầu các bậc phụhuynh tạo điều kiện hết mức cho các em đủ dinh dưỡng để học tập và sinh hoạt,tổi thiểu cũng được ngày 3 bữa Sáng, Trưa, Chiều Và đáp ứng được chế độ dinhdưỡng

Đảm bảo chế độ dinh dưỡng.

Giải pháp 3: Một số bài tập thể chất giúp các em phòng chống bệnh cong vẹo cột sống.

Bài tập1: Tâp hai động tác lưng bụng và động tác vặn mình.

Đội hình tập luyện

             

             