Kinh nghiệm dạy học mỹ thuật hiệu quả theo phương pháp đan mạch

MỤC LỤC1.2 Mục đích nghiên cứu 4 1.3 Đối tượng nghiên cứu 4 1.4 Phương pháp nghiên cứu 4 2.1 Cơ sở lí luận về vai trò của dạy học mĩ thật theo phương pháp của Đan Mạch 4 2.2 Thực trạng c

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TỈNH THANH HÓA

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO THÀNH PHỐ THANH HÓA

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM KINH NGHIỆM DẠY HỌC MĨ THUẬT HIỆU QUẢ

THEO PHƯƠNG PHÁP ĐAN MẠCH

Họ và tên: Phạm Thị Thủy

Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị: Trường Tiểu học Điện Biên 1

Môn: Mĩ thuật

THANH HÓA NĂM 2019

MỤC LỤC

1.2 Mục đích nghiên cứu 4 1.3 Đối tượng nghiên cứu 4 1.4 Phương pháp nghiên cứu 4

2.1 Cơ sở lí luận về vai trò của dạy học mĩ thật theo phương pháp

của Đan Mạch

4

2.2 Thực trạng của việc dạy học mĩ thuật trước khi áp dụng sáng

kiến kinh nghiệm trong trường Tiểu học hiện nay

4

2.3 Các giải pháp nhằm tổ chức tốt tiết dạy mĩ thuật theo phương

pháp của Đan Mạch trong trường Tiểu học

6

2.3.1 Giáo viên cần nắm vững cách tiến hành dạy học môn Mĩ thuật

theo phương pháp hỗ trợ mới của Đan Mạch

6

2.3.2 Giáo viên cần nắm vững các quy trình dạy học theo phương

pháp Đan Mạch

6

2.3.3 Lập được kế hoạch dạy học theo một quy trình dạy học hoàn

chỉnh, phù hợp

6

2.3.4 Chuẩn bị và sử dụng tốt đồ dùng dạy học trong tiết dạy mĩ thuật 7 2.3.5 Phát huy hết tính tích cực chủ động của học sinh 7 2.3.6 Ứng dụng các quy trình dạy học trong tiết dạy và các giải pháp

cụ thể cho từng quy trình

7

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục

mĩ thuật trong nhà trường

11

1 MỞ ĐẦU

1.1 Lý do chọn đề tài:

Trước đây người ta tin rằng trẻ em chỉ học hiệu quả nhất nếu giáo viên giảng dạy kiến thức một cách rõ ràng, còn học sinh thì nghe và ghi nhớ đầy

đủ kiến thức đó.Trong tâm của dạy học là kiến thức mà các em tiếp thu được Các nghiên cứu gần đây cho thấy trẻ em học hiệu quả nhất khi các em được tích cực tham gia vào quá trình học tập Dạy học đã chuyển từ giảng dạy

- ghi nhớ sang tổ chức của giáo viên - hoạt động của học sinh Trọng tâm dạy học là thay đổi từ kiến thức mà học sinh thu được thành bản thân của quá trình học của học sinh Và để cho việc dạy học đạt kết quả cao nhất đó chính

là "lấy học sinh làm trung tâm"

Đối với phân môn Mĩ thuật, đây là môn học nghệ thuật rất dễ có hiệu quả đối với học sinh nếu người giáo viên biết cách tổ chức giờ học Đối với các môn như: Toán - Tiếng Việt - Khoa học đòi hỏi phải có tính chính xác nhưng riêng môn Mĩ thuật đối với trẻ em nói chung và học sinh tiểu học nói riêng là cả một thế giới muôn hình muôn sắc với những nét vẽ ngây thơ, sinh động Các em vẽ không theo một quy luật nào (như sự hợp lý, logíc, sự biểu biết toàn diện về tỉ lệ, xa gần, ánh sáng ) mà vẽ dựa trên cảm xúc do môi

trường thẩm mỹ tạo nên ,kết hợp với sự hiểu biết non nớt về cuộc sống Các em

những mầm non tương lai, để sau này có thể trở thành con người phát triển toàn diện, nhân, trí, thể, mĩ Thì viêc đầu tiên là phải đầu tư cho giáo dục một cách đúng đắn Ngoài giáo dục về nhân cách, trí tuệ thì việc giáo dục thể chất và thẩm

mĩ quan cũng vô cùng quan trọng

Học Mĩ thuật là mang lại cho các em niềm vui, trí tuệ ngày càng sâu rộng cách nhìn nhận cuộc sống của nền văn minh nhân loại toàn cầu Giúp các em nhận thức hiện thực khách quan trong tự nhiên, trong xã hội biến cái đẹp ấy thành cái chủ quan qua các giác quan thẩm mĩ để học sinh chúng ta theo kịp sự phát triển của những nước mạnh có nền Mĩ thuật lâu đời làm cho các em say mê hứng thú đón nhận cái đẹp từ bên ngoài lẫn bên trong

Vậy để làm được điều đó, bản thân những người làm thầy giáo, cô giáo đóng vai trò hết sức quan trọng Là một giáo viên mĩ thuật đang trực tiếp giảng dạy tại trường Tiểu học Điện Biên 1, Thành phố Thanh Hóa Tôi nhận thấy, để truyền thụ được kiến thức mĩ thuật tới học sinh ngoài sự tận tâm vời nghề còn cần có phương pháp dạy học tốt, phù hợp với từng lứa tuổi Bởi mỗi lứa tuổi đều

có đặc điểm tâm sinh lí và khả năng tiếp thu kiến thức khác nhau, nhất là ở lứa tuổi mần non lên lớp một và giai đoạn các em học tiểu học Các em còn nhiều

bỡ ngỡ và lóng ngóng, khả năng tư duy đang còn trừu tượng Để giúp các em định hình cụ thể, bằng hình ảnh, đường nét, màu sắc thì giáo viên phải có phương pháp dạy học phù hợp, sinh động và linh hoạt Phương pháp dạy học theo dự án của Đan Mạch là một trong những phương pháp dạy Mĩ thuật thú vị

mà tôi may mắn được tham gia tập huấn từ năm 2008 và đã sử dụng trong các năm học từ đó đến nay mang lại hiệu quả tích cực, giải quyết được những vấn đề

mà tôi đang trăn trở.Tôi xin chia sẻ một số kinh nghiệm về Dạy và Học mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch để đồng nghiệp cùng tham khảo

“Kinh nghiệm dạy học hiệu quả theo phương phápĐan Mạch ”

1.2 Mục đích nghiên cứu:

+ Giúp học sinh hứng thú hơn trong quá trình học, học sinh nhớ lâu kiến thức trong thời gian nhanh nhất, ngắn nhất

+ Xây dựng và phát triển năng lực Mĩ Thuật cho học sinh

+ Xây dựng khả năng chủ động tham gia họat động tiếp thu kiến thức, hiện tại và sau này

+ Làm tài liệu tham khảo cho đồng nghiệp

+Giúp một số giáo viên thuận lợi hơn trong quá trình dạy học

1.3 Đối tượng nghiên cứu đề tài:

+ Vận dụng phương pháp dạy học mĩ thuật của Đan Mạch vào chương trình dạy mĩ thuật hiện hành của Bộ giáo dục và đào tạo trong trường tiểu học

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

- Nghiên cứu qua tài liệu

- Tham gia các lớp tập huấn

- Dự giờ, đánh giá rút kinh nghiệm

- Tham gia giảng dạy và học tập các lớp chuyên đề

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

2.1 Cơ sở lí luận về vai trò của dạy học mĩ thật theo phương pháp của Đan Mạch

- Căn cứ vào nhiệm vụ yêu cầu của bộ môn

- Căn cứ vào nhiệm vụ năm học và nội dung chương trình sách giáo khoa

- Căn cứ vào phân phối chương trình của sở GDĐT Thanh Hóa và chương trình giảm tải của Bộ giáo dục

Với tư cách là giáo viên trực tiếp giảng dạy tôi nhận thấy phải nghiên cứu kỹ cơ sở lý luận, nắm vững kiến thức chuyên môn, đúc rút kinh nghiệm và

có phương pháp giảng dạy tốt nhất để đem lại kết quả dạy học cao nhất cho hs

2.2 Thực trạng của việc dạy học mĩ thuật trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm trong trường Tiểu học hiện nay

Về phía giáo viên

- Đối với giáo viên đang dạy theo chương trình đại trà, trước một sự thay đổi bao giờ cũng đặt ra nhiều khó khăn và trở ngại vì kinh nghiệm dạy học của giáo viên chưa nhiều Việc thay đổi phương pháp dạy học từ chương trình hiện hành sang dạy học theo mô hình mới đòi hỏi giáo viên phải có vốn kiến thức khá chắc chắn, bên cạnh đó dạy học theo phương pháp mới tài liệu giảng dạy cho

GV không có nên GV gặp những khó khăn nhất định

- Giáo viên vất vả trong việc chuẩn bị đồ dùng dạy học phù hợp với từng chủ đề quy trình bài dạy

- Đồ dùng dạy học phục vụ cho chương trình mới chưa có, thiếu kinh phí

và việc làm đồ dùng học tập mất nhiều thời gian

- Thời lượng của bài học theo phương pháp mới có thể kéo dài từ 2,3 hoặc

4 tiết học Việc bố trí lịch học cho môn Mĩ thuật sẽ ảnh hưởng đến lịch học các môn khác, do đó vấn đề sắp xếp lịch dạy cho giáo viên mĩ thuật cũng gặp nhiều khó khăn

Về phía học sinh

- Học sinh mới làm quen với mô hình học mới này nên nhóm trưởng chưa mạnh dạn trong việc điều hành nhóm cũng như tương tác với các bạn trong nhóm, nhất là các em lớp 1, ý thức tự quản, tự giác chưa cao, do vậy việc hình thành và xây dựng các hoạt động dạy học giáo viên phải đầu tư rất nhiều thời gian và công sức

- Một số học sinh trong nhóm còn nhút nhát, khi tham gia vào hoạt động nhóm, đặc biệt là học sinh có lực học : trung bình, yếu, gặp nhiều khó khăn và rất dễ bị bỏ quên, đòi hỏi phải có sự hỗ trợ từ giáo viên rất nhiều

- Số lượng học sinh trong lớp học đông, phòng học bé vất vả cho việc sắp xếp chia nhóm hợp lí so với diện tích lớp học

- Gia đình các em có nhưng điều kiện kinh tế khác nhau, một số gia đình khó khăn chưa thực sự quan tâm đến việc học của con em Một số em bố mẹ đi làm ăn xa ở với ông bà nên mọi công việc học tập của con em phó mặc cho nhà trường, sách vở đồ dùng chưa đầy đủ

Về cơ sở vật chất

- Hiện tại trường đã có phòng chức năng dùng lại của các lớp văn hóa nhưng diện tích và cách bố trí chưa phù hợp với chức năng của mĩ thuật Nên việc sắp xếp lớp học theo mô hình của phương pháp mới rất vất vả cho giáo viên

- Bàn ghế chưa phù hợp để có thể sắp xếp chỗ ngồi theo nhóm

- Đồ dùng dạy học còn hạn chế

- Tài liệu hướng dẫn dạy học theo phương pháp mới chưa đồng bộ

Kết quả của thực trạng:

Ngay từ những ngày đầu năm học, tôi đã khảo sát các đôí tượng học sinh ở các khối lớp tôi dạy thì thấy đa số các em vẽ đang còn bị hạn chế về sự sáng tạo Còn bị gò trong đề tài, chưa mạnh dạn đưa ý tưởng cá nhân của mình vào trong bài vẽ và khả năng diễn giải tranh còn kém

Vì vậy là một giáo viên có nhiều tâm huyết với nghề, tôi luôn trăn trở cần phải có phương pháp dạy học như thế nào để nâng cao được hiệu quả giờ dạy, phù hợp với đối tượng học sinh và đặc thù của tiết dạy mĩ thuật Từ những trăn trở nghĩ suy đó Tôi đã áp dụng qua kinh nghiệm một năm thử nghiệm giảng dạy của mình.Từ thực trạng trên để học sinh học tốt môn mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch tôi xin mạnh dạn đưa ra các giải pháp

2.3 Các giải pháp nhằm tổ chức tốt tiết dạy mĩ thuật theo phương pháp của Đan Mạch trong trường Tiểu học

2.3.1 Giáo viên cần nắm vững cách tiến hành dạy học môn Mĩ thuật theo phương pháp hỗ trợ mới của Đan Mạch

Để dạy tốt các chủ đề trong phân môn mĩ thuật, người giáo viên cần nắm vững cách thiết kế, cách chia các đơn vị kiến thức sao cho phù hợp với đối tượng học sinh, và phải biết:

- Dạy học theo phương pháp mở( kết thúc bài học này là mở ra một bài học mới)

- Tăng cường dạy học hợp tác nhưng vẫn cá thể hóa cho học sinh

- Phát triển các năng lực của trẻ: Toán học, Âm nhạc, Vận động cơ thể, Ngôn ngữ

- Tạo cơ hội cho học sinh thực hành các bài tập ứng dụng thiết thực phục vụ cho học tập, cuộc sống

2.3.2 Giáo viên cần nắm vững các quy trình dạy học theo phương pháp Đan Mạch

Để đạt hiệu quả cao trong các giờ dạy Mĩ thuật thì vai trò của người giáo viên rất quan trọng.Người giáo viên phải biết lựa chọn, tổ chức và điều khiển hoạt động học tập của học sinh bằng các thủ thuật, thao tác dạy tích cực và hiệu quả Trong quá trình dạy học người giáo viên cần:

+ Đặt học sinh vào vị trí “người khám phá” trong quá trình học tập

+ Truyền đạt thông tin một cách rõ ràng, dễ hiểu đối với học sinh

+ Tạo ra hứng thú, kích thích học sinh suy nghĩ một cách độc lập và tích cực + Tạo điều kiện cho học sinh có tâm thế tốt nhất cho sự chiếm lĩnh nội dung học tập

+Nắm vững 7 quy trình dạy học Mĩ thuật theo phương pháp Đan Mạch

sau:

- Quy trình vẽ biểu cảm

- Quy trình vẽ cùng nhau và xây dựng cốt chuyện

- Quy trình vẽ theo nhạc

- Quy trình xây dựng cốt truyện

- Quy trình 3D- tiếp cận theo chủ đề

2.3.3 Lập được kế hoạch dạy học theo một quy trình dạy học hoàn chỉnh, phù hợp

Kế hoạch dạy học giúp cho giáo viên có định hướng về tiến trình tiết dạy, chuẩn bị đồ dùng dạy học đầy đủ, phân chia các hoạt động của thầy và trò, phân

bố thời gian cho từng hoạt động Lập kế hoạch bài học là việc vô cùng quan trọng, làm cho giáo viên hoàn toàn chủ động trong tiết dạy, dự đoán các tình huống xảy ra, dự đoán được kết quả của tiết dạy Người thầy lập được kế hoạch

dạy học hoàn chỉnh, phù hợp trước khi lên lớp sẽ giúp tiết học đạt hiệu quả tốt nhất

Kế hoạch cho từng hoạt động hoặc cho toàn bộ quy trình có thể ngắn, dài

Có thể kết nối, liên kết, xâu chuỗi các hoạt động hoặc các quy trình với nhau nhưng lưu ý kết thúc một hoạt động này lại mở ra một hoạt động tiếp theo

- Vận dụng linh hoạt các quy trình dạy học sao cho phù hợp với lứa tuổi , tâm sinh lý, hoàn cảnh lớp học vào chương trình dạy hiện hành một cách sáng tạo để phát huy tối đa hiệu quả và chất lượng giờ dạy

- Vận dụng và lựa chọn quy trình dạy học sao cho học sinh phát huy được năng lực sáng tạo của mình

- Lựa chọn các quy trình dạy học phù hợp với các chủ đề Mỹ thuật phải mang tính tích hợp,và nêu bật được vai trò của ngôn ngữ mĩ thuật trong cuộc sống.Bên cạnh đó giúp học sinh phát triển các năng lực sáng tạo ,giao tiếp bằng

mĩ thuật, qua đó các em có cơ hội phát triển kĩ năng sống, các năng lực khác nhau như cảm thụ , nghiên cứu , giải quyết vấn đề , tự đánh giá , cùng tạo lập và làm giàu văn hóa của nước nhà

2.3.4 Chuẩn bị và sử dụng tốt đồ dùng dạy học cho tiết dạy mĩ thuật

Tôi luôn nghĩ rằng: Trong một tiết học muốn gây được hứng thú và sự thích thú cho học sinh thì việc chuẩn bị đồ dùng là rất quan trọng

Để các giờ học MT luôn hấp dẫn, sinh động tạo hứng khởi cho hs, kích thích khả năng tư duy sáng tạo cho các em thì điều kiện cơ sở vật chất vô cùng quan trọng Trong điều kiện thực tế của nhiều trường, cơ sở vật chất chưa đảm bảo thì việc chuẩn bị ĐDDH chu đáo và sử dụng có hiệu quả thì yêu cầu người gv phải:

* Giáo viên:

- Giáo viên có thể tận dụng tối đa các phương tiện, đồ dùng học tập sẵn có

- Sử dụng linh hoạt các chất liệu sẵn có ở địa phương, những vật dụng bỏ đi

để tạo ra nhiều chất liệu phong phú trong các hoạt động dạy học Mĩ thuật

- Giáo viên phối hợp với phụ huynh tạo quỹ mua đồ dùng học tập cho các

em với những đồ dùng cần thiết như giấy vẽ, đất nặn, giấy màu, màu vẽ

* Học sinh:

- Học sinh tự chuẩn bị những đồ dùng học tập có sẵn, sưu tầm tìm kiếm những đồ dùng, vật dụng có trong gia đình để làm chất liệu

2.3.5 Phát huy hết tính tích cực chủ động của học sinh

- Tạo hứng thú bằng cách đặt những câu hỏi có tính khêu gợi thông tin, kích thích tính tò mò của học sinh

- Tạo hứng thú cho học sinh trước khi học sinh thực hành

- Tạo hứng thú cho học sinh khi đánh giá kết quả học tập của các em

- Tạo hứng thú cho học sinh qua việc nhận xét bài của bạn

- Tạo hứng thú để học sinh chủ động hoạt động cá nhân hoặc hoạt động nhóm…

2.3.6 Ứng dụng các quy trình dạy học trong tiết dạy và các giải pháp

cụ thể cho từng quy trình

Cách tiến hành dạy phân môn này thường theo các bước sau:

1 Ổn định tổ chức lớp - Kiểm tra đồ dùng học tập

2.Giới thiệu chủ đề

3 Bài học

4 Củng cố

5 Hoạt động nối tiếp

Để dạy tốt một chủ đề mĩ thuật thì theo tôi người giáo viên phải biết :

Bước 1: Chuẩn bị kế hoạch bài học, đồ dùng trực quan

- Giáo viên có kế hoạch cho từng hoạt động hoặc cho toàn bộ quy trình có thể ngắn, dài và kết nối, liên kết, xâu chuỗi các hoạt động quy trình với nhau

- Theo đó, về thời lượng dạy một chủ đề giáo viên cần linh hoạt, có thể là

2, 3 hoặc 4 tiết học tùy thuộc vào nội dung, quy trình Mĩ thuật, khả năng tiếp thu kiến thức, kĩ năng, thái độ của học sinh và năng lực của giáo viên

- Có thể bố trí thời khóa biểu ngắt hoạt động quy trình từng tiết học/tuần, hoặc học liền nhau 2 – 3- 4 tiết để kết thúc 1 quy trình/tuần theo điều kiện thực

tế của nhà trường

Bước 2: Sắp xếp và phân loại nhóm học:

- Chia nhóm học sinh học phù hợp với quy trình mà giáo viên lựa chọn

cho chủ đề học

Sau mỗi tiết học sẽ thay đổi vị trí của các cá nhân ở từng nhóm Cách sắp xếp nhóm như trên sẽ giúp cho giáo viên có điều kiện giao bài hướng dẫn, gợi ý, giúp đỡ với từng đối tượng học sinh và học sinh cũng làm bài

tự giác không có điều kiện trông chờ, không chịu suy nghĩ tìm tòi trong quan sát, thể hiện

Bước 3: Chia thời gian hợp lý cho từng hoạt động

- Người giáo viên phải biết chia thời gian cho các hoạt động học, thời gian ngắn hay dài còn phụ thuộc vào khả năng và sự hứng thú , say mê của từng đối tượng học sinh

Đưa ra một số trò chơi hổ trợ cho nội dung từng hoạt động khi thấy cần thiết, phù hợp

Minh họa các hoạt động học theo Chủ đề :Ngôi nhà thân yêu của lớp 1

Gồm các bài : Bài 2: Vẽ nét thẳng

Bài 4: Vẽ hình tam giác

Bài 8: Vẽ hình vuông và hình chữ nhật

Bài 17:Vẽ tranh ngôi nhà của em

Thời lượng : 4 tiết = 1 tháng

Vận dụng quy trình dạy học: - Vẽ qua quan sát , Tạo hình 3D từ vật tìm được

Thực hiện các hoạt động dạy học sau:

- Vẽ qua quan sát hoặc nhớ lại hình ảnh ngôi nhà

-Trưng bày ngân hàng hình ảnh

-Vẽ màu

-Trưng bày và giới thiệu tranh

- Tạo hình 3D từ vật tìm được

- Trưng bày và giới thiệu sản phẩm: