Giải pháp sử dụng những bàn nghế học sinh hỏng thành các sản phẩm mĩ thuật để áp dụng một số quy trình dạy học mĩ thuật

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓAPHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THẠCH THÀNH SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM GIẢI PHÁP SỬ DỤNG NHỮNG BÀN GHẾ HỌC SINH HỎNG THÀNH CÁC SẢN PHẨM MĨ THUẬT ĐỂ ÁP DỤNG MỘT SỐ QU

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THẠCH THÀNH

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

GIẢI PHÁP SỬ DỤNG NHỮNG BÀN GHẾ HỌC SINH HỎNG THÀNH CÁC SẢN PHẨM MĨ THUẬT ĐỂ ÁP DỤNG MỘT SỐ

QUY TRÌNH DẠY HỌC MĨ THUẬT MỚI

Người thực hiện: Trần Thị Ngọc Liên

Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị công tác: Trường Tiểu học thị trấn Kim Tân

Huyện: Thạch Thành

SKKN thuộc môn: Mĩ Thuật

THANH HÓA, NĂM 2019

MỤC LỤC

4 Các phương pháp nghiên cứu 4

2.6 Các giải pháp pháp tổ chức thực hiện 7 2.6.1 Sử dụng bàn ghế hỏng mọt, bỏ đi để làm các sản phẩm mĩ thuật 7 2.6.2 Sử dụng các sản phẩm để áp dụng dạy một số quy trình dạy học theo phương pháp mới 9 2.6.3 Giới thiệu sản phẩm, kể câu chuyện 12 2.6.4 Mở rộng Áp dụng trong trò chơi 14

I MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Công cuộc đổi mới, Công nghiệp hoá - Hiện đại hoá đất nước, đặt ra cho sự nghiệp Giáo dục và Đào tạo một sứ mệnh hết sức vẻ vang, cùng với những thách thức hết sức nặng nề trong đó yếu tố cơ bản thuộc về đội ngũ giáo viên, những kỹ

sư tâm hồn, mang chuyến đò đầy trở khách qua sông với nhiệm vụ thật cao cả, trong điều kiện phát triển rất nhanh chóng của khoa học công nghệ, của kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế, mỗi người đều phải có bản lĩnh riêng, có năng lực học tập thường xuyên, học tập suốt đời, để thích ứng với sự thay đổi

Thực hiện nghị quyết số 29 –NQ/TƯ của Ban Chấp hành Trung ương khóa

XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa –hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế, Bộ Giáo Dục và Đào tạo được hỗ trợ của Chính phủ Đan Mạch,

đã triển khai Dự án Hỗ trợ Giáo dục Mĩ thuật cấp học, Sau thời gian thử nghiệm tại các trường tiểu học ở một số tỉnh, thành phố đại diện cho các vùng miền trên cả nước, dự án đã chứng tỏ tính yêu việt và sự phù hợp với nhu cầu đổi mới về phương pháp dạy –học Mĩ thuật cấp Tiểu học ở Việt Nam [1]

Năm học: 2016-2017 theo chỉ đạo của phòng giáo dục và đào tạo huyện Thạch Thành một số trường tiểu học trên địa bàn huyện đã thực hiện dạy học Mĩ thuật theo phương pháp mới của Đan Mạch tài trợ với nội dung chương trình Dạy –Học

có khá nhiều điều mới mẻ, Trường tiểu học Thị Trấn Kim Tân cũng bắt đầu áp dụng dạy học theo phương pháp mới Là một giáo viên chuyên trách dạy Mĩ thuật tôi may mắn được tham gia nhiều lớp tập huấn bồi dưỡng tại thành phố Thanh Hóa trong quá trình công tác tôi đã cố gắng tìm tòi sáng tạo để dạy học theo chủ đề nhưng kết quả chưa cao, vì kinh nghiệm dạy học phương pháp mới chưa nhiều, đồ dùng dạy học lại thiếu, học sinh chưa quen với cách học mới

Năm học: 2017-2018 dựa trên kinh nghiệm giảng dạy ở những năm học trước tôi đã tìm tòi sáng tạo trong quá trình giảng dạy nên kết quả học tập của học sinh được nâng lên rõ rệt

Năm học: 2018-2019 tôi đã mạnh dạn tìm Giải pháp sử dụng những bàn nghế học sinh hỏng thành các sản phẩm Mĩ thuật để áp dụng một số quy trình dạy học Mĩ thuật (Vận dụng PP mới của Dự án Hỗ trợ Giáo dục Mĩ thuật Tiểu học do

Vương quốc Đan Mạch tài trợ)

2 Mục đích nghiên cứu.

Như chúng ta đã biết, học mĩ thuật không phải chỉ là giúp các em học sinh biết sáng tạo nghệ thuật tìm ra cái mới, mà còn giúp các em biến các đồ vật vô tri tưởng chừng như bỏ đi thành những tác phẩm nghệ thuật và từ đó giúp các em thêm yêu quê hương đất nước, yêu những người nông dân đã vất vả quanh năm trên đồng ruộng…yêu cỏ cây hoa lá, biết mùa nào có những loại củ quả gì, và đặc biệt hơn là giúp các em biết làm như thế nào để nuôi được con vật, phải làm gì để làm ra được

hạt lúa, hạt ngô, làm ra được thực phẩm sạch… Và để nâng cao chất lượng dạy học

Mĩ thuật

- Ngoài ra còn giúp học sinh biết giao tiếp, trao đổi, tiếp nhận ý tưởng và ý nghĩa thông qua sản phẩm, tác phẩm mĩ thuật,… học sinh hiểu, cảm nhận và phản ánh được hình ảnh của sản phẩm Sáng tạo mĩ thuật và qua đó biểu đạt được ý đồ của bản thân

3 Đối tượng nghiên cứu.

Giảng dạy Mĩ thuật theo phương pháp mới trong thời gian 3 năm qua tuy không phải là dài nhưng cũng không phải là quá ngắn, là một giáo viên Mĩ thuật năng nổ, nhiệt tình và tâm huyết tôi luôn cố gắng cải tiến cách dạy, cách học, tìm tòi sáng tạo

để tạo hứng thú cho học sinh học tập, và tôi đã thấy những bộ bàn ghế gắn bó với mình hơn chục năm trời đã bắt đầu hư hỏng và tôi đã có suy nghĩ biến nó từ “tàn nhưng không phế” thành những sản phẩm cho học sinh học tập, để học sinh thổi hồn vào đó và để các em phát huy được tính sáng tạo của riêng mình …

4 Phương pháp nghiên cứu

Các phương pháp sử dụng như:

- Phương pháp điều tra, khảo sát, thực nghiệm.

- Phương pháp mô tả.

- Phương đối chiếu.

- Phương pháp phân tích.

- Phương pháp tổng hợp.

II NỘI DUNG SÁNG KIẾN

1 Cơ sở lí luận

Đối với chương trình dạy Mĩ thuật theo định hướng phát triển năng lực cho học sinh thì đòi hỏi cao hơn cho người dạy vì nó yêu cầu người dạy phải có tính sáng tạo, khơi gợi cho người học có hứng thú say mê sáng tạo ra những sản phẩm mới có

ý nghĩa và phát triển được nhận thức của người học, biết tận dụng những đồ vật phế liệu bỏ đi để biến nó thành những tác phẩm có ý nghĩa, áp dụng trong phương pháp dạy học theo phương pháp mới, phương pháp này gồm có 7 quy trình [2]

- Vẽ cùng nhau và sáng tạo các câu chuyện

- Vẽ biểu cảm

- Vẽ theo âm nhạc

- Xây dựng cốt truyện

- Tạo hình 3 chiều - tiếp cận chủ đề

- Điêu khắc nghệ thuật tạo hình không gian

- Tạo hình con rối và nghệ thuật biểu diễn

Dạy học theo phương pháp mới học sinh được tự làm, tự sáng tạo những điều mình thích, được trải nghiệm, được nói lên những tâm tư nguyện vọng của mình …

Mỹ thuật giúp chúng ta nhìn thấy được vẻ đẹp của thiên nhiên của cuộc sống, biết làm đẹp cho bản thân, cho mọi người trước biến động của môi trường xung quanh khi môi trường đang được báo động đỏ trước nạn rác thải ô nhiễm của con người, cũng từ đó các em biết cách bảo vệ sức khỏe cho bản thân, cho bạn bè và cho cả

cộng đồng, đặc biệt là đối với các em học sinh tiểu học đang ở độ tuổi nhận thức thế giới bằng những hình ảnh trực quan sinh động, các em nhìn cuộc sống như thế nào thì sẽ thể hiện vào bài vẽ như thế đấy, và các em được học như thế nào thì các

em sẽ ứng dụng vào cuộc sống như thế Do đó tôi sẽ giúp các em biết tận dụng những vật liệu bỏ đi không sử dụng đến thành những tác phẩm nghệ thuật qua chương trình đổi mới theo phương pháp Đan Mạch của môn Mĩ thuật Trong đó giáo viên phải là người hướng dẫn giúp các em nhận thức đầy đủ về thế giới quan qua những bài học cụ thể Là một giáo viên dạy Mỹ thuật ở trường tiểu học được đào tạo chính quy tôi luôn trăn trở, tìm kiếm làm thế nào để giảng dạy có chất lượng và đạt hiệu quả cao nhất, cho nên tôi đã mạnh dạn sử dụng bàn ghế hỏng đã

bỏ đi cải biên thành đồ dùng để phục vụ cho việc dạy học Mĩ thuật đồng thời áp dụng 1 số quy trình như sau:

- Vẽ cùng nhau và sáng tạo các câu chuyện

- Xây dựng cốt truyện

- Tạo hình 3chiều-Tiếp cận chủ đề

- Điêu khắc nghệ thuật tạo hình không gian

- Tạo hình con rối và nghệ thuật biểu diễn

2 Thực trạng.

2.1 Nhà trường.

Trường tiểu học Thị Trấn Kim Tân là trường chuẩn quốc gia, là một trong những trường điểm của huyện Thạch Thành, Năm học 2018-2019 có 404 học sinh, tổng 14 lớp Đội ngũ giáo viên có trình độ đạt chuẩn trở lên

Ban giám hiệu đã nhận thức được vai trò của bộ môn Mĩ thuật ở nhà trường tiểu học, nên luôn tạo mọi điều kiện giúp bộ môn hoạt động phát triển

2.2 Học sinh và phụ huynh.

*Phụ huynh

Bên cạnh những học sinh có gia đình quan tâm mua đồ dùng học tập đầy đủ cho con em mình, vẫn còn một số phụ huynh coi môn học đó là môn phụ, và nhiều phụ huynh chưa hiểu về phương pháp mới nên chưa có sự chuẩn bị về đồ dùng học tập cho các em

*Học sinh

Học sinh mới được làm quen với mô hình mới này nên nhóm trưởng chưa mạnh dạn trong việc phân công công việc cho các thành viên trong nhóm một số thành viên trong nhóm còn chưa mạnh rạn trong các hoạt động chung của nhóm Một số học sinh không có năng khiếu học môn Mĩ thuật nên dẫn đến tình trạng ngại học…điều đó ảnh hưởng đến tâm lí chất lượng học tập của học sinh

2.3 Cơ sở vật chất

Tranh ảnh theo phương pháp mới không có Mẫu vật cũng không có mà chủ yếu

do giáo viên tự làm hoặc tự sưu tầm Chưa có thiết bị, đồ dùng dạy học, chưa có phòng học chức năng dành riêng cho bộ môn Mĩ thuật Nhà trường chưa bố chí sắp xếp được cho các lớp học liền mạch cho từng chủ đề Dẫn đến đồ dùng của các em học theo từng tiết luôn luôn bị mất và không phong phú bài học

2.4 Giáo viên chuyên trách

Bản thân là giáo viên được đào tạo chính quy sư phạm Mỹ thuật và được học qua nhiều lớp bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ, là giáo viên luôn tâm huyết và nhiệt tình với nghề Tuy nhiên vẫn còn gặp một số khó khăn khi dạy học theo phương pháp mới Giáo viên vất vả trong việc chuẩn bị đồ dùng dạy học

2.5 Thời lượng của chương trình.

Các khối lớp dạy theo chủ đề gồm 35 tiết Khối 1 -13 chủ đề Khối 2-14 chủ

đề Khối 3-13 Khối 4-12 Khối 5-13 Mỗi chủ đề có 2 đến 4 tiết tùy nội dung, phương pháp và quy trình được vận dụng Chưa có phòng học chức năng dành riêng cho bộ môn Mĩ thuật Nhà trường chưa bố chí sắp xếp được cho các lớp học liền mạch cho từng chủ đề Dẫn đến đồ dùng của các em học theo từng tiết luôn luôn bị mất và không phong phú bài học

Bảng khảo sát điều tra tình hình học sinh đầu năm học 2018-2019

Đầu năm học vừa qua tôi đã đi sâu nghiên cứu khảo sát, ban đầu thu được kết quả ở học sinh qua các bài:

Khối Sĩ số Hoàn thành tốt Hoàn thành Chưa hoàn thành

SL TL % SL TL % SL TL %

Qua số liệu điều tra đầu năm học, tôi nhận thấy số học sinh hoàn thành bài tốt thì còn ít, hoạt động nhóm chưa hăng say, bài làm chưa phong phú Muốn chất lượng tốt thì cơ sở vật chất phải đạt theo yêu cầu, đồ dùng học sinh đầy đủ phương tiện dạy học phong phú, học sinh phải tham gia tích cực các hoạt động Từ thực trạng trên với vai trò giáo viên dạy mĩ thuật tôi luôn trăn trở là làm thế nào để từng bước phát huy phong trào học tập mĩ thuật trong trường đạt kết quả tốt Đây là một yêu cầu rất khó khăn vất vả đặt lên vai người giáo viên dạy Mĩ thuật đạt hiệu quả tốt hơn, Tôi đưa ra các giải pháp sau:

2.6 Giải pháp thực hiện

* Giải pháp 1: Sử dụng bàn ghế hỏng mọt, bỏ đi để làm các sản phẩm mĩ thuật.

- Để chuẩn bị tốt cho các khối lớp thực hiện theo các chủ đề tôi đã lên kế hoạch xin nhà trường một số bàn ghế hỏng để sử dụng và lên kế hoạch báo cáo với chuyên môn cho học sinh lớp 5 học Chủ đề 12: thử nghiệm và sáng tạo với các chất liệu, trước

Bước 1: Chuẩn bị vật liệu: Dây thép, que, giấy bìa, giấy xốp, giấy màu, rơm, keo,

kéo…

(Tận dụng bàn ghế hỏng làm vật liệu)

- Tôi hướng dẫn và gợi mở để học sinh nói lên ý tưởng và cách thể hiện sản phẩm trên nền bàn ghế hỏng tiếp tục ta sử dụng búa để đập bỏ những phần đinh thừa

Bước 2: Chia lớp thành các nhóm.

Chuẩn bị vật liệu của học sinh mang đến như rơm để làm tròi canh gác trên ghế hỏng, ta lấy dây thép buộc, sử dụng giấy bìa để trang trí…

+ HS sử dụng giấy thủ công, giấy báo, dây thép, kìm, keo kéo

+ Rơm dạ, vỏ hộp lon, thùng giấy bìa

- HS tìm cách thể hiện:

* Giao nhiệm vụ cho các nhóm hoạt động:

Nhóm 1: Sử dụng bàn GV hỏng, các em chọn làm vườn rau sạch của người nông dân…

Nhóm 2: Sử dụng bàn hỏng các em làm đồng lúa có trâu có cỏ…

Nhóm 3: Làm dàn quả bên dưới làm ao từ chiếc bàn hỏng các em dùng dây thép và giấy xốp và giấy màu để sử dụng…

Nhóm 4: Sử dụng bàn HS hỏng làm thành chuồng chăn nuôi các loài động vật bằng dây thép rơm, giấy màu…

Học sinh sử dụng giấy thủ công, giấy xốp, giấy báo, để bọc, dán lại những khung hình chỗ bàn bị mối mọt Dùng dây thép để buộc thành dàn hoa quả rơm dạ làm mái nhà, chuồng nuôi động vật

Phần này người thầy là người định hướng, gợi mở và gợi ý cho các em cách thể hiện, sau khi các sản phẩm của học sinh lớp 5 hoàn thiện giáo viên có thể bổ xung thêm các cách trang trí và giữ kết quả sản phẩm này để cho học sinh các khối lớp khác có thể vận dụng và áp dụng trong một số chủ đề khác của môn học

* Giải pháp 2: Sử dụng các sản phẩm để áp dụng dạy một số quy trình dạy học theo phương pháp mới.

- Tạo hình không gian 3chiều - tiếp cận chủ đề

- Điêu khắc nghệ thuật tạo hình không gian

- Tạo hình con rối và nghệ thuật biểu diễn

HS sau khi làm ra sản phẩm bằng dây thép, vải giấy bìa…đó là các con vật, hình dáng người… đến phần giới thiệu sản phẩm GV cho HS lựa chọn khung hình để trình bày sản phẩm cho thật phù hợp, bắt mắt

Áp dụng cho lớp 1:

Sử dụng Chủ đề 4: Những con cá đáng yêu

Chủ đề 7: Tìm hiểu tranh theo chủ đề : Những con vật ngộ nghĩnh Chủ đề 10: Đàn dà của em

Chủ đề 11: Vườn rau của bac nông dân

Hs làm bài cá nhân, tập hợp nhóm sau đó cho HS sắp xếp các sản phẩm vào các khung hình có sẵn

Lớp 2: Áp dụng Chủ đề 12: Môi trường quanh em.

Chủ đề 6: Khu vườn kì diệu

Chủ đề 7: Con vật quen thuộc

Lớp 3: Áp dụng Chủ đề 7: Con vật quen thuộc

Chủ đề 11: Tìm hiểu tranh theo chủ đề: Vẻ đẹp cuộc sống

Chủ đề 13: Câu chuyện em yêu thích

Lớp 4 : Áp dụng Chủ đề 7: Chúng em với thế giới động vật

Chủ đề 5: Sự chuyển động của dáng người

Lớp 5 : Áp dụng Chủ đề 8: Trang trí sân khấu và sáng tác câu chuyện Chủ đề 10: Cuộc sống quang em

Hình ảnh: về sân khấu ….Có sẵn khung hình đã trang trí các em lớp 5 lựa chọn

khung hình để thiết kế sân khấu như: dùng vải, giấy tạo dáng phông rèm, sau đó sâu vào dây buộc lên phần trên của khung trên và trang trí phần cánh gà, phần nền như vậy ta sẽ được một chiếc sân khấu thật nghộ nghĩnh mà rất đẹp…

* Giải pháp 3: Giới thiệu sản phẩm, kể câu chuyện.

Thông qua các sản phẩm, giáo viên mĩ thuật kết hợp với giáo viên chủ nhiệm hướng dẫn các em cách thể hiện nội dung, kể chuyện đóng vai nhân vật giúp các

em có khả năng giao tiếp tốt Vì có sẵn khung nên các em làm bài rất nhanh và phong phú cho nên phần giới thiệu sản phẩm và kể chuyện sẽ rất hay và rất đẹp

Ví dụ:

Hình a: kể chuyện về việc nuôi động vật để cung cấp ong mật sach, nuôi thỏ nuôi

gà cung cấp thực phẩm sạch theo mô hình sạch

(a) (b)

Hình b: giới thiệu về vườn rau củ quả, cách thực hiện , nói lên sự vất vả của người nông dân

Ví dụ :

Nói về đất chật và muốn có các thực phẩm ăn phải tận dung mô hình trồng cây rau trên dàn su su cà chua, ở dưới nuôi các nuôi vịt, cá… Giới thiệu về bác nông dân ở trên tròi canh canh trang trại của bác nông dân…

Hay ở Lớp 3- với chủ đề 13: Câu chuyện em yêu thích HS làm bài cá nhân sau

đó làm bài theo nhóm và suy nghĩ lựa chọn câu chuyện múa rối để kể câu chuyện

về nàng công chúa tuyết…

Mục tiêu của giải pháp này là giúp các em có sẵn mô mình đẹp và chọn lựa cách thể hiện sản phẩm của cá nhân, của nhóm, bài làm phong phú, đẹp sẽ tạo cảm hứng cho các em tạo khả năng thể hiện mình, tạo khả năng giao tiếp, trao đổi nói lên được cảm nhận của mình thông qua các sản phẩm của mình để truyền đạt cho mọi người biết về một câu chuyện cụ thể sinh động và hấp dẫn

* Giải pháp 4: Mở rộng Áp dụng trong trò chơi.

Đối với lớp 1 : Ở chủ đề 11 :Vườn rau của bác nông dân

Ở dạng bài đối với khối lớp này tôi tận dụng sản phẩm của học sinh lớp 5 để áp

dụng trong trò chơi của lớp 1 Trò chơi mang tên “ Mùa vụ thu hoạch ”

Tôi đã chuẩn bị trên khung hình 3 loại quả khác nhau, 3 rổ đựng quả sau đó chia lớp thành 3 nhóm, cử đại diện cho các nhóm thi hái quả, trong thời gian 1 phút mà hái đúng và được nhiều loại quả của mình là người chiến thắng

Ví dụ : Nhóm 1: Quả cà chua màu đỏ,

Nhóm 2: Quả mướp

Nhóm 3: Quả cà chua xanh

Học sinh nhận xét và nói lên sự vất vả của mình khi tham gia vào vụ thu hoạch quả

để các em biết yêu thương quý trọng những người lao động, biết tiết kiệm, không lãng phí lương thực thực phẩm…

Đối với lớp 2:

Chủ đề 6: Khu vườn kì diệu GV cho học sinh chơi trò chơi " Nhổ củ cải" hoặc "

Trồng rau" Chủ đề này GV cho HS chia thành các đội trong thời gian 1 phút các

nhóm ai nhổ được nhiều củ cải hoặc trồng được nhiều rau vừa thẳng hàng vừa đẹp

là đội chiến thắng Cách thực hiện trên nền khung sẵn có GV chuẩn bị một số củ cải hoặc các loại rau để HS chơi trò chơi, chuẩn bị 1 số rổ để HS để sản phẩm(để tạo tính cẩn thận và giữ sạch sẽ đồ dùng học tập cho các khối lớp sau học)

Chủ đề 7: Con vật quen thuộc