Biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng dạy học 2 buổi ngày ở trường tiểu học

Năng lực tổ chức các hoạt động giáo dục toàn diện cho học sinh, nhất là tổchức các hoạt động ngoài giờ lên lớp, giáo dục kỹ năng sống của một số giáo viêncòn hạn chế, dẫn đến chất lượng

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

PHÒNG GD&ĐT THỌ XUÂN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG

DẠY HỌC 2 BUỔI/NGÀY Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC

Người thực hiện: Đỗ Thị Năm Chức vụ: P Hiệu trưởng Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Thọ xương SKKN thuộc lĩnh mực: Quản lí

1 Mở đầu

1.1 Lý do chọn đề tài :

Giáo dục tiểu học là bậc học nền tảng, mục tiêu của giáo dục tiểu học là nhằmgiúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho sự phát triển đúng đắn và lâudài về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mĩ và các kỹ năng cơ bản để học sinh học tốtlên bậc trung học cơ sở Để thực hiện tốt mục tiêu trên thì việc tổ chức dạy học 2buổi/ngày ở trường tiểu học là một yêu cầu cần thiết Với phương châm của giáodục tiểu học là “Học nhẹ nhàng - tự nhiên - hứng thú - hiệu quả” đòi hỏi nhữngngười làm công tác giáo dục không ngừng tìm tòi, sáng tạo để tìm ra những giảipháp giáo dục sao cho phù hợp với đặc điểm tâm sinh lý học sinh tiểu học, phươngchâm này vận dụng triệt để vào việc tổ chức dạy học 2 buổi/ngày, tránh dạy họcnặng nề, gây áp lực cho học sinh

Trước yêu cầu nhiệm vụ giai đoạn mới, từ năm 2000, chủ trương dạy học 2buổi/ngày đã được Bộ GD-ĐT khuyến khích triển khai Trong Chỉ thị về nhiệm vụnăm học 2012-2013, Bộ GD-ĐT chỉ đạo các địa phương "mở rộng diện HS đượchọc 2 buổi/ngày, nhất là ở cấp tiểu học.Trong văn bản hướng dẫn nhiệm vụ nămhọc cấp tiểu học, THCS, Bộ GD-ĐT quy định: Việc tổ chức dạy học 2 buổi/ngàynhằm tăng cường các hoạt động thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện Thời gianhọc buổi thứ 2 là dành cho việc tự học của HS, song có sự hướng dẫn, định hướngcủa giáo viên Ngoài ra, học sinh được tham gia nhiều hoạt động ngoại khóa, hoạtđộng giáo dục ngoài giờ lên lớp, câu lạc bộ… nhằm rèn luyện sức khỏe, sinh hoạtnhóm theo sở thích Với việc học cả ngày ở trường, các kiến thức học sinh cần tiếpnhận sẽ được rải ra, làm tăng khả năng tiếp nhận và hạn chế được tình trạng quátải Đây là mô hình trường học tương lai

Tuy nhiên, Do điều kiện về cơ sở vật chất chưa đảm bảo phòng học thì đủ nhưngthiếu các phòng chức năng, sân chơi, bãi tập, đội ngũ giáo viên chưa đủ tỉ lệ 1,5gv/lớp Năng lực tổ chức các hoạt động giáo dục toàn diện cho học sinh, nhất là tổchức các hoạt động ngoài giờ lên lớp, giáo dục kỹ năng sống của một số giáo viêncòn hạn chế, dẫn đến chất lượng học tập, giáo dục buổi 2 đạt kết quả chưa cao.Vấn đề tài liệu cho học buổi 2 cũng chưa có tài liệu nào được giới thiệu chínhthống vì vậy việc lập kế hoạch bài học buổi 2 đang còn lung túng, Trong khi đóquan điểm chỉ đạo và mục tiêu của dạy học buổi 2 là phải căn cứ vào mục đích yêucầu và khả năng học tập của bài học trước cũng như kiến thức của cả một chương,hay một chủ điểm, hay một dạng của môn toán mà học sinh cần khắc sâu đã học thìgiáo viên chưa lập tổng quát được Trong khi đó ngoài việc xác định kế hoạch bàihọc buổi 2 căn cứ vào thực tế thì Sở giáo dục Đào tạo Thanh Hóa cũng đã giớithiệu tài liệu tham khảo dành cho dạy học buổi 2 nhưng một số giáo viên trong quátrình lập kế hoạch bài học cũng không căn cứ vào tài liệu này mà sao chép củađồng nghiệp hay trên mạng không phù hợp với nội dung và đối tượng của lớp mìnhdẫn đến soạn một đường dạy một nẻo một số tiết dạy học buổi 2 thực sự chưa cóhiệu quả

Quá trình thực hiện giảng dạy trên lớp một số ít giáo viên chỉ luôn nghĩ nêndành hết thời gian và tâm huyết cho dạy học buổi 1- buổi dạy học các tiết được cơcấu sẵn trong chương trình Còn vấn đề dạy học buổi 2 chưa được nhiều giáo viênquan tâm, không ít giáo viên xem nhẹ hình thức dạy học buổi 2, xem buổi 2 như là

giờ tự học, tự làm bài tập, tự kiểm tra kiến thức, kỹ năng của học sinh, giao chohọc sinh một số bài tập đồng loạt học sinh giải quyết hết cỏc bài tập đú là hếtnhiệm vụ của tiết học cũn trong tiết đú, bao nhiờu học sinh cần rốn kiến thức, kỹnăng gỡ? Cần rốn đến đõu? Cỏc em cú hứng thỳ học khụng? Cú nhu cầu học haykhụng thỡ giỏo viờn ớt chỳ ý đến, đặc biệt là khõu chấm, chữa bài, đỏnh giỏ kết quảhọc tập của học sinh chưa thường xuyờn, nờn phần nào chất lượng dạy học buổi 2hiệu quả chưa cao

Đứng trước thực trạng đú, là một P.Hiệu trưởng của một trường đạt chuẩn Quốcgia tụi luụn băn khoăn, trăn trở là làm như thế nào? Biện phỏp tổ chức ra sao? Đểchỉ đạo cụng tỏc dạy 2 buổi/ngày ở một trường nằm trong vựng kinh tế khú khăn,đụng dõn cư, gia đỡnh đụng con, đối tượng học sinh chủ yếu là con em nụng thụn2/3 học sinh vựng cụng giỏo, nhiều gia đỡnh điều kiện kinh tế khú khăn nờn việctạo điều kiện cho con em đi học, chăm lo cho con cỏi học tập cũn hạn chế, cú giađỡnh khụng cho con đi học buổi 2 (phải ở nhà trụng em, đi chăn trõu cho mẹ, ).Đõy cũng là một trong những cỏi khú, cản trở đến việc tổ chức dạy học 2buổi/ngày đối với một trường chuẩn Hiểu rừ tầm quan trọng cũng như băn khoăntrước những vấn đề cũn tồn tại ở trờn, tụi đó chọn và tiến hành nghiờn cứu mạnh

dạm đưa ra "Biện phỏp chỉ đạo nõng cao chất lượng dạy 2 buổi/ngày ở trường

Tiểu học".

1.2 Mục đớch nghiờn cứu:

Để nắm bắt đựơc tỡnh hỡnh chất lượng thực tế về cỏc mụn văn húa và cỏc hoạtđộng khỏc ngay từ đầu năm của học sinh nhằm phục vụ nõng cao chất lượng dạy

và học của học sinh và cỏc thầy cụ giỏo

Thụng qua kiểm tra, tổng hợp kết quả, phõn loại từng đối tượng học sinh.Những vấn đề nào là vấn đề phổ biến để tỡm ra nguyờn nhõn Từ đú để định hướngcỏch giải quyết

1.3 Đối tượng nghiờn cứu:

Toàn bộ học sinh của nhà trường năm học 2015-2016, từ khối 2 đến khối 5 tổng

số học sinh tham gia khảo sỏt: 585 em

1.4 Phương phỏp nghiờn cứu:

Dựa vào quan điểm hệ thống cấu trúc, thực hiện đề tàinày, tôi sử dụng phối hợp các phơng pháp cơ bản sau đây:

1 Dùng phơng pháp điều tra - Xã hội học Chủ yếu đểkhẳng định tính chớnh xác, tính đúng đắn của thực trạng,nguyên nhân và hệ thống biện pháp

2 Sử dụng phơng pháp phân tích - tổng hợp lí thuyết nhằmthống nhất một số quan điểm dùng làm cơ sở khoa học cho đềtài

3 Sử dụng phơng pháp phân tích - tổng kết kinh nghiệm

để xác định bản chất của thực trạng, nguyên nhân và rút ra hệthống các biện pháp, giải pháp nâng cao chất lợng dạy học nộidung nói trên

2 Nội dung sỏng kiến kinh nghiệm

2.1 Cơ sở lý luận:

2.1.1 Khỏi niệm:

Dạy học 1 buổi/ngày là dạy học 5 buổi/tuần (mỗi ngày học 1 buổi) từ thứ haiđến thứ sáu hằng tuần, nội dung và kế hoạch dạy học được quy định tại Quyết định

số 16/2006/QĐ-BGDĐT ngày 05/5/2006 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo.Dạy học 2 buổi/ngày là dạy học 10 buổi/tuần (mỗi ngày dạy hai buổi: sáng-chiều, dạy không quá 7 tiết/ngày) từ thứ hai đến thứ sáu hằng tuần, cũng có thể dạyhọc 9 buổi/tuần (một buổi dành cho sinh hoạt chuyên môn và các hoạt động khác),nội dung dạy học gồm toàn bộ nội dung của dạy học 1 buổi/ngày và thêm một sốnội dung: thực hành kiến thức đã học; giúp đỡ cho những học sinh chưa hoàn thànhhay những học sinh đọc chậm, viết chậm, tính toán chậm,… bồi dưỡng học sinhnăng khiếu; dạy học các môn tự chọn; tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lênlớp; tổ chức cho học sinh tham gia các câu lạc bộ …

2.1.2 Mục tiêu:

Việc dạy học 2 buổi/ngày ở trường tiểu học nhằm thực hiện mục tiêu giáo dụctoàn diện, đảm bảo chất lượng giáo dục Tiểu học, đáp ứng nhu cầu chăm sóc giáodục trẻ của gia đình và xã hội, góp phần giải quyết vấn đề quá tải về nội dungchương trình và việc dạy thêm, học thêm tràn lan ở tiểu học hiện nay Được học 2buổi/ngày ở trường sẽ là cơ hội để các em HS cấp Tiểu học ở những địa phương,vùng, miền khó khăn phát triển toàn diện về trí tuệ lẫn thể lực Các em HS sẽ cóthời gian học tập, nghỉ ngơi, vui chơi giải trí với thời gian dài ở ngay tại trườnghọc, không bị gián đoạn chỉ trong có 1 buổi học, đồng thời cũng giúp cho HS tiếpxúc với môi trường sư phạm nhiều hơn, được giao lưu với các thầy cô giáo, bạn bètrong một không khí thân thiện, cởi mở hơn

Việc tổ chức dạy học 2 buổi/ngày nhằm hiện thực hoá Kế hoạch Giáo dục chomọi người đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, theo đó đến năm 2015, họcsinh tiểu học được học cả ngày đạt tỉ lệ 100%

2.1.3 Yêu cầu:

Việc dạy học 2 buổi/ngày được tổ chức ở những nơi có đủ các điều kiện sau: Học sinh có nhu cầu và có sự tự nguyện của cha mẹ học sinh, được sự đồng ýcủa các cấp quản lí có thẩm quyền (UBND xã, phường, thị trấn và PhòngGD&ĐT)

Đảm bảo đủ phòng học, có sân chơi, bãi tập, các công trình vệ sinh, đảm bảomôi trường xanh, sạch, đẹp, an toàn, hấp dẫn học sinh học tập ở trường cả ngày

Có đội ngũ giáo viên đủ về số lượng và đồng bộ về cơ cấu Nơi nào không cógiáo viên dạy các môn Âm nhạc, Mĩ thuật, Thể dục và các môn tự chọn, có thể hợpđồng giáo viên

Các trường tiểu học đạt chuẩn quốc gia Mức độ 1, Mức độ 2 và các trường đạtchuẩn Phổ cập giáo dục tiểu học đúng độ tuổi Mức độ 2 phải đảm bảo có số họcsinh được học 2 buổi/ngày tối thiểu theo quy định

2.1.4 Kế hoạch và nội dung dạy học

Buổi học thứ nhất: dạy học theo Kế hoạch và Chương trình giáo dục ban hànhkèm theo Quyết định số 16/2006/QĐ-BGDĐT ngày 5/5/2006 của Bộ trưởng BộGiáo dục và Đào tạo với thời lượng tối đa là 4 tiết

Buổi học thứ hai: Học không quá 3 tiết, tập trung vào các nội dung:

+ Thực hành kiến thức đã học và dạy các tiết chuyển từ buổi thứ nhất sang + Tổ chức học sinh tham gia các hoạt động thực tế tại địa phương

+ Giúp đỡ học sinh chưa hoàn thành, hoàn thành nhiệm vụ học tập.

+ Bồi dưỡng học sinh có năng khiếu môn Toán, Tiếng Việt, Âm nhạc, Mỹthuật, TD,…

+ Dạy các nội dung tự chọn được quy định trong chương trình

+ Tổ chức cho học sinh tham gia các câu lạc bộ

Đối với những trường ở vùng khó khăn số buổi học thứ hai cần lưu ý tạo điềukiện thuận lợi cho học sinh tăng cường tiếng việt tập trung củng cố kiến thức, kỹnăng môn Tiếng việt, Toán đạt chuẩn kiến thức, kỹ năng các môn học, tăng thêmthời lượng học tập để tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh đạt được chuẩn kiếnthức, kỹ năng theo yêu cầu của chương trình Tập trung rèn luyện các kỹ năngnghe, nói, đọc, viết và tính toán Tổ chức các hoạt động ngoài giờ lên lớp (4tiết/tháng) các tổ khối thống nhất lên kế hoạch đồng bộ tổ chức hoạt động ngoàigiờ lên lớp theo kế hoạch chung của nhà trường

Nội dung dạy học buổi 2 (trừ các tiết chuyển từ buổi 1 sang) do giáo viên lựachọn, lên kế hoạch dạy học từng buổi và từng tuần, định kỳ thông qua tổ chuyênmôn góp ý và được p.hiệu trưởng duyệt

2.2 Thực trạng của vấn đề nghiên cứu:

2.2.1 Thực trạng của nhà trường.

* Thuận lợi

Trường Tiểu học Thọ Xương có tổng số 21 lớp/652 học sinh; tổng số cán bộgiáo viên là 32 đồng chí Trong đó BGH 3 đồng chí, giáo viên đứng lớp: 21 đồngchí; giáo viên đặc thù 7 đồng chí; kế toán: 1 đồng chí; văn thư 1 đồng chí Số giáoviên đạt chuẩn là 100%, trên chuẩn 100 % Trường có chi bộ riêng gồm có 19Đảng viên, chi bộ luôn chỉ đạo tốt việc thực hiện các Nghị quyết, chủ trương củaĐảng và mọi hoạt động giáo dục, luôn luôn đạt trong sạch vững mạnh Các tổ chứcđoàn thể trong nhà trường như: Công đoàn, Đoàn thanh niên, Đội thiếu niên luônluôn làm tốt chức năng của mình và cùng phối hợp tổ chức mọi hoạt động mộtcách có hiệu quả.Vì vậy liên tục nhiều năm, trường đạt danh hiệu tiên tiến cấphuyện Năm học 2014-2015 được UBND tỉnh tặng danh hiệu “Trường hoàn thànhXuất sắc nhiệm vụ năm học 2014-2015”, nhà trường đã được Bộ giáo dục côngnhận trường đạt chuẩn quốc gia mức độ I năm 1998, năm 2013 được công nhận lạisau 5 năm

Năm học 2012 - 2013 trường có 1 khối lớp Một tổ chức dạy 2 buổi/ngày, nămhọc 2013-2014 có 2 khối, đến năm học 2014-2015, 2015-2016 đã có 3 khối dạyhọc 2 buổi/ngày, còn 2 khối học 9 buổi/tuần Điều kiện để tổ chức học 2 buổi/ngàyđảm bảo đó là: Được sự quan tâm chỉ đạo sâu sát, kịp thời của phòng giáo dục, sựđồng thuận của hội cha mẹ học sinh và chính quyền địa phương Cơ sở vật chất củanhà trường tương đối đầy đủ mỗi lớp có 1 phòng học đảm bảo điều kiện cho côngtác dạy và học 2 buổi/ngày và tổ chức các hoạt động khác Đội ngũ giáo viên tươngđối đồng bộ về cơ cấu, có năng lực chuyên môn, có khả năng đáp ứng việc ứngdụng công nghệ thông tin trong công tác giảng dạy, nhiệt tình tâm huyết với côngviệc, luôn giữ vững phẩm chất chính trị, đạo đức tác phong của người giáo viên,Luôn là tấm gương sáng cho học sinh noi theo

* Khó khăn:

Là một xã cách xa trung tâm huyện, thuộc vùng kinh tế khó khăn, địa bàn phân

bố dân cư không đều, đông dân có 2/3 đồng bào công giáo (có nhiều gia đình đôngcon), đường xá đi lại khó khăn nhất là khi thời tiết khắc nghiệt có những em nhà ở

xa cách trường đến 4 km, có một số học sinh vùng sông nước, nên vẫn còn họcsinh đi học không chuyên cần, đi học không đều Có học sinh đi học buổi sáng lại

bỏ buổi chiều Mặt khác phần đa học sinh chủ yếu là con em gia đình nông nghiệp,trình độ văn hóa của một bộ phận phụ huynh còn thấp, một số trường hợpdođđiều kiện kinh kinh tế khó khăn nên bố mẹ đi làm ăn ở xa gửi con ở nhà choông bà, chính vì vậy việc tạo điều kiện cho học sinh có đầy đủ đồ dùng học tậpcũng như thời lượng cho con em đi học đôi lúc chưa được quan tâm

2.2.2 Thực trạng của giáo viên:

Hiện tại tỉ lệ GV/ lớp chỉ đạt 1,3, vì vậy trong năm học này nhà trường còn phảihợp đồng thêm giáo viên (1GV Anh văn, 1 GV văn hóa) Qua quá trình thực hiện

và kiểm tra kế họach dạy buổi 2 Ban giám hiệu nhà trường còn thấy trong quá trìnhsoạn, giảng chương trình dạy học buổi 2 ở một số giáo viên còn đang có một số bấtcập về nội dung, về phương pháp dạy học về việc chấm, chữa bài đánh giá họcsinh

Việc xác định nội dung dạy học ở buổi 2 chưa có một tài liệu nào chính thống,cũng chưa có tài liệu hướng dẫn cho giáo viên mà nội dung bài học buổi 2 giáoviên phải dựa trên kiến thức, kĩ năng của học sinh đạt được ở bài học trước lựachọn bài tập phù hợp để thực hành những kiến thức buổi 1 chuyển sang từngbước đạt được yêu cầu cơ bản nhưng trên thực tế vẫn còn số ít giáo viên do trình

độ chuyên môn còn hạn chế, khả năng tổng hợp kiến thức chưa cao chưa tự tin vớiviệc lựa chọn nội dung, hình thức, phương pháp dạy Nội dung, hình thức dạy buổi

2 còn nghèo nàn, chưa phong phú, chưa hấp dẫn, chưa căn cứ vào đối tượng họcsinh, lựa chọn bài tập phù hợp để thực hành những kiến thức buổi 1 chưa đượcluyện kĩ; chưa dành nhiều thời lượng cũng như rèn kiến thức cho đối tượng họcsinh chưa hoàn thành, viết - đọc - tính toán chậm, chậm về đọc hiểu; chưa biênsoạn nội dung riêng và dành thời gian thích hợp cho đối tượng học sinh có năngkhiếu

Trong khi đó, những nội dung cần được tập trung nhiều hơn trong buổi học thứhai như việc kết hợp tổ chức các hoạt động học vui để học sinh bớt căng thẳng,chẳng hạn Tiếng Việt: thi đọc diễn cảm, đọc thơ, hùng biện, kể chuyện, viết chữđẹp,…; môn Toán: thi giải toán nhanh, toán vui, ảo thuật toán học, trò chơi toán…thì lại chưa được giáo viên quan tâm đúng mức và thực hiện thường xuyên nênkhông khí lớp học chưa sôi nổi, dẫn đến giờ học nhàm chán, hiệu quả không cao.Việc chấm, chữa bài, đánh giá học sinh đặc biệt là đánh giá học sinh theo TT 30còn rất hạn chế, chưa khích lệ được tinh thần học tập của các em

2.2.3 Thực trạng của học sinh

- Ngay đầu năm học nhà trường đã tổ chức khảo sát 2 môn Toán và Tiếng việtcủa học sinh cũng như một số hoạt động ngoài giờ lên lớp và giáo dục kỹ năngsống

- Cách tiến hành khảo sát

Ra đề chung cho từng khối và tiến hành khảo sát

- Kết quả chất lượng khảo sát đầu năm Thời gian: ngày 12 tháng 9 năm 2015 (Khối lớp 1 không khảo sát chất lượng đầu năm)

Môn Xếp loại

Khối 2 TS: 124 (4KT)

Khối 3 TS: 139 (5KT)

Khối 4 TS: 111 TS: 114 Khối 5

+ Kiểm tra việc duy trì sĩ số học sinh:

Tháng TSHS Buổi 1 Buổi 2 Ghi chú

2.2.4 Nguyên nhân của thực trạng

- Nguyên nhân thứ nhất: (Về phía nhà trường):

Mặc dù BGH nhà trường đã quan tâm đến công tác dạy học 2 buổi/ ngày nhưngchưa đi sâu vào việc bàn về cách soạn và đổi mới phương pháp dạy học cũng nhưvấn đề phân hóa đối tượng học sinh trong từng tiết dạy nhằm nâng cao chất lượngdạy và học cũng như chưa tăng cường công tác dự giờ, rút kinh nghiệm trong buổi

2 Chưa có chính sách hỗ trợ cũng như biện pháp về tăng cường nguồn lực chocông tác này

Điều kiện về cơ sở vật chất, tài liệu phục vụ cho dạy học theo phương pháp mớichưa đáp ứng được yêu cầu thiếu các phương tiện nghe nhìn,

- Nguyên nhân thứ hai: (Về phía thầy cô giáo):

Mặc dù trong quá trình dạy học các thầy cô giáo luôn trăn trở với chất lượnggiáo dục, nhưng do việc đổi mới phương pháp giảng dạy chưa thực sự linh hoạtcòn dạy học theo kiểu đồng loạt, đôi khi chưa tạo niềm tin và chưa gây hứng thúcho học sinh nhất là học sinh chưa hoàn thành, học sinh chậm phát triển, chưa tựtin trong học tập Khả năng tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp và giáo dục kỹnăng sống cho học sinh còn hạn chế và thường lãng quên việc hợp tác nhóm, tổchức trò chơi chính vì vậy lớp học không sôi nổi, không phát huy được tính linhhoạt, sáng tạo của học sinh

Giáo viên hiểu máy móc tinh thần chỉ đạo theo “Hướng dẫn dạy học 2buổi/ngày” (Công văn số 7632/BGD&ĐT, ngày 29/8/2005) là không đưa thêm nội

dung, kiến thức mới vào dạy buổi 2 mà chủ yếu là khai thác kiến thức đã có trongSGK, củng cố và rèn luyện các kiến thức kỹ năng đã học Vậy là trong dạy họcbuổi 2 giáo viên chưa mạnh dạn đưa các loại bài phù hợp với từng đối tượng họcsinh.

Thời gian dành cho việc soạn bài của giáo viên Tiểu học bị hạn chế Ở dạy họcbuổi 2 không có những thiết kế bài soạn sẵn cho từng tiết cho giáo viên tham khảonên để thiết kế được những giáo án buổi 2 thực sự phù hợp với các đối tượng vàphương pháp, hình thức dạy học phong phú đòi hỏi giáo viên phải thực sự dàycông Trong khi đó cường độ lao động của giáo viên Tiểu học cao, thời gian hạnchế giáo viên đã đi dạy 9 buổi/tuần còn 1 buổi sinh hoạt chuyên môn, hoạt độngcông tác đoàn thể, lao động cùng học sinh, giúp đỡ học sinh chưa hoàn thành, bồidưỡng học sinh năng khiếu , ) Vì vậy việc tiếp cận thông tin mới, việc nghiêncứu các tài liệu, soạn giáo án có phần hạn chế Chưa có sự đầu tư, nghiên cức đểtiết học buổi 2 sinh động, gây hứng thú cho học sinh hơn Đôi khi giáo viên cũngnản lòng khi tổ chức cho các em học nhóm, tham gia trò chơi, hướng dẫn thấy họcsinh không linh hoạt trong giao tiếp, nói mãi không hiểu cô cũng nản lòng và cáchtốt nhất là cứ ra một loạt bài tập cho học sinh ngồi làm là xong

- Nguyên nhân thứ ba (Về phía gia đình học sinh): Đời sống kinh tế của số ít

gia đình các em học sinh chưa hoàn thành hay một số em tiếp thu chậm hầu hếtđều có hoàn cảnh khó khăn, có gia đình thuộc diện hộ nghèo, hộ cận nghèo; Bố mẹkhông có việc làm ổn định, thu nhập thấp, chủ yếu dựa vào cây lúa nước, có giađình sống bằng nghề chài lưới, có gia đình điều kiện kinh tế khó khăn không đủ đểmua các phương tiện nghe nhìn cho nên việc tiếp cận với những thông tin đạichúng qua ti vi, đài, báo không có, một số trường hợp bố mẹ đi làm ăn xa để conlại cho ông bà, cô, dì, chú, bác nuôi nên việc nhắc nhở các em đi học chuyên cầncũng như học bài và rèn luyện kỹ năng sống của con em ít được quan tâm đôn đốc.Chưa quan tâm đến sự tự tin, tính kiên trì, tính tổ chức, khả năng hoà nhập, khảnăng thích nghi của các em Có những phụ huynh vì quá nuông chiều con nên giáodục các con không đúng cách, con đòi gì thì bố mẹ cũng chiều theo, có khi thấycon làm bài, viết bài không kịp bố mẹ còn viết hộ cho, nhiều phụ huynh không tậpthói quen soạn sách vở cho con, còn làm thay nên khi đến trường có thể quên sách

vở, đồ dùng học tập Có những phụ huynh còn không vừa lòng khi thấy thầy côgiáo thường xuyên nhắc nhở về việc học của con mình (“cháu chưa chịu học bài”,

… “không ở nhà tôi cũng nhắc cháu đọc thường xuyên đấy chứ”), thực ra nhắcthường xuyên nhưng lại không kiểm tra xem con đã học và làm bài đầy đủ chưa,đọc thông thạo chưa, có những phụ huynh đọc, viết chưa thạo nên rất khó khăntrong việc kiểm tra việc học của con mình

- Nguyên nhân thứ tư (Về phía học sinh):

Còn một bộ phận học sinh tiếp thu bài chậm, lười học, chưa thực hiện tốt kỹnăng sống của bản thân là do các em đi học không chuyên cần, không tự giác tronghọc tập, tự ti, ngại suy nghĩ, thiếu tự tin, thiếu kiên trì, ngại hoạt động Có nhiềuhọc sinh còn sống theo kiểu tự do thiếu sự lễ phép bắt nạt ông bà, cha mẹ (vì đượcnuông chiều) không nghe theo sự chỉ dẫn nhắc nhở của người lớn, đến lớp cô giáonói thì đánh bài lì-(khóc, HS lớp 1,2) Từ đó đã làm ảnh hưởng đến nề nếp vàkhông khí lớp học

- Nguyên nhân thứ năm(Về phía chính quyền địa phươn g):

Công tác tuyền truyền các chủ trương chính sách mới về giáo dục chưa thườngxuyên Đặc biệt công tác xã hội hoá giáo dục ở số ít thôn làng (Thôn Thủy Long)

có lúc chưa thực sự được phát huy đúng mức, sự hỗ trợ của cộng đồng còn hạnchế

Từ cơ sở lý luận và thực tiển, cũng như những thực trạng trên vấn đề đặt ra chonhà trường là làm thế nào để nâng chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinhtrong điều kiện có đủ giáo viên, CSVC, nhất là việc tổ chức dạy 2 buổi/ngày đảmbảo đúng tinh thần chỉ đạo của Bộ, không nặng quá, không yêu cầu cao quá, đảmbảo rèn được kỹ năng và nhất là kỹ năng sống cho học sinh theo yêu cầu đề ra.Ngoài việc đạt yêu cầu theo chuẩn kiến thức; nhu cầu được bồi dưỡng năng khiếucủa Phụ huynh học sinh không chỉ các môn văn hoá cơ bản mà còn các môn năngkhiếu như âm nhạc, mỹ thuật, tin học, ngoại ngữ và quan trọng tạo được hứng thúcho học sinh trong quá trình học tập cả ngày tại trường; tránh nhàm chán, ngại đếntrường, đến lớp của học sinh

Từ những kết quả của thực trạng trên, để thực hiện hiệu quả việc tổ chức dạy

học 2 buổi/ngày ở trường Tiểu học tôi mạnh dạn đưa ra một số biện pháp như sau: 2.3 Một số biện pháp chỉ đạo nâng cao chất lượng dạy học 2 buổi/ngày ở trường Tiểu học

2.3.1 Biện pháp tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, sự chỉ đạo và phối hợp đồng bộ của các ngành, các cấp và nâng cao nhận thức của giáo viên và Phụ huynh về công tác dạy học 2 buổi/ ngày.

Nhà trường tích cực tham mưu cho Đảng, chính quyền địa phương xây dựng đề

án phát triển giáo dục và đề án củng cố trường đạt chuẩn quốc gia trong đó có 1yêu cầu bắt buộc của trường chuẩn quốc gia là phải có 50% số lớp học 2buổi/ngày Từ đó, Đảng bộ, Chính quyền địa phương đề ra các chủ trương địnhhướng phát triển giáo dục, chủ trì phối hợp với các ban ngành đoàn thể, các tổ chứcchính trị xã hội có liên quan, đài truyền thanh tổ chức tốt việc tuyên truyền chủtrương xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia làm cho các cấp, các ngành, và toànthể nhân dân nhận thức đầy đủ về vai trò trong việc nâng cao chất lượng giáo dục,trên cơ sở đó để huy động mọi lực lượng xã hội, mọi nguồn lực vào việc xây dựng

cơ sở vật chất tạo mọi điều kiện cho con em đến trường, phá vỡ tư tưởng ỷ lạitrông chờ vào nhà nước, khơi dậy tinh thần hiếu học trong nhân dân

Nhà trường xây dựng kế hoạch sát và phù hợp với điều kiện của địa phương, khảnăng về đội ngũ, phòng học, các điều kiện về CSVC, về thói quen để ưu tiên, đểduy trì từng lớp học và báo cáo kịp thời với lãnh đạo Phòng Giáo dục, lãnh đạo địaphương

Tổ chức họp phụ huynh ngay từ đầu năm Tuyên truyền cho mỗi một phụ huynh,hiểu rõ việc học 2 buổi/ngày có tác dụng như thế nào? Trong cuộc họp này lãnhđạo nhà trường cần phải lắng nghe ý kiến cũng như sự chia sẻ tâm tư nguyện vọng

từ phía những người làm cha, làm mẹ Và thể hiện thái độ thông cảm, tế nhị, thấuhiểu nổi vất vả, khó khăn của họ để động viên khích lệ phụ huynh quan tâm nhiềuhơn đến công tác giáo dục để từ đó cùng phụ huynh bàn bạc, thảo luận để tìm rabiện pháp phù hợp giúp đỡ con em Nhìn chung đa số phụ huynh nhận thức đượcmuốn cho con đi học 2 buổi/ngày vì chất lượng, yên tâm đi làm nhưng bên cạnh đó

vẫn còn số ít phụ huynh muốn cho con ở nhà vào buổi thứ hai để trông em, chăndắt trâu bò hoặc vì không có người đưa đón vì vậy BGH nhà trường phải giảithích cho thông vấn đề này có như vậy mới nâng cao được chất lượng và đảm bảoyêu cầu đặt ra.

Đầu năm học, Hiệu trưởng quán triệt chủ trương, phổ biến văn bản của ngành:yêu cầu nhiệm vụ căn bản nhất của dạy học 2 buổi/ngày là “củng cố, nâng cao chấtlượng” tổ chức cho giáo viên nghiên cứu tìm hiểu lại các công văn hướng dẫn vềcông tác dạy 2 buổi/ngày như Công văn 7632/BGDĐT-GDTH ngày 29/8/2005 của

Bộ GD&ĐT về Hướng dẫn dạy học 2 buổi/ngày ở lớp 1, 2, 3; Công văn7084/BGDĐT-GDTH ngày 12/8/2005 của Bộ GD&ĐT về Hướng dẫn giảng dạycác môn học ở lớp 4 cho các vùng, miền; Công văn 10141/BGDĐT-GDTH ngày12/9/2006 của Bộ GD&ĐT về Hướng dẫn giảng dạy các môn học ở lớp 5 cho cácvùng, miền Dự thảo hướng dẫn dạy học 2 buổi/ngày của sở GD&ĐT Thanh Hóanăm học 2012 -2013 và các công văn, quy định khác của phòng giáo dục về dạy 2buổi/ngày

Nhà trường chủ động xây dựng kế hoạch và lộ trình dạy học dạy học 2buổi/ngày sau đó đưa ra cho giáo viên thảo luận Tổ chức cho giáo viên tham luận

về công tác này để rút ra kinh nghiệm cũng như giải pháp nâng cao chất lượng dạy

và học Từ đó mới ý thức được rằng HS Tiểu học tiềm ẩn nhiều khả năng pháttriển, song do chưa có kinh nghiệm về cuộc sống nên các em tiếp thu không chọnlọc vì vậy yêu cầu mỗi giáo viên phải nắm bắt, hiểu thấu đáo nội dung và tinh thầnchỉ đạo của ngành về vấn đề tự chủ, linh hoạt, sáng tạo trong dạy học như công văn896/2006-BGD&ĐT; về lựa chọn nội dung để phù hợp đối tượng và đảm bảochuẩn kiến thức và kỹ năng của từng lớp theo quyết định 16/2006-BGD&ĐT và ýthức được trách nhiệm của mình khi thực hiện công văn đó, phải hiểu về mục tiêu,nguyên tắc của dạy học buổi 2 để từ đó định hướng cho những thiết kế bài dạy phùhợp đồng thời giáo viên phải quan niệm SGK, phân phối chương trình có thể sửdụng một cách linh hoạt tạo nên khoảng sáng tạo hợp lý của GV rất lớn

Để nâng cao chất lượng dạy học 2 buổi/ngày thì nhà trường phải làm tốt côngtác bồi dưỡng năng lực chuyên môn và nghiệp vụ sư phạm cho giáo viên đáp ứngnhu cầu đòi hỏi trước yêu cầu của mục tiêu giáo dục Chỉ đạo nề nếp sinh hoạtchuyên môn, tổ chức tốt các chuyên đề (soạn giảng trên máy chiếu mỗi tháng 1tiết, tổ chức cho học sinh học qua máy nghe nhìn về các vấn đề giáo dục đạo đức,

kỹ năng hoạt động nhóm, ), thực hiện kế hoạch dự giờ thăm lớp (có thể chỉ dựmột hoạt động của 1 tiết dạy buổi 2 đồng thời dự cùng một tiết của cả khối, từ đómới có sự so sánh giữa các GV trong khối tạo cơ hội cho GV học hỏi lẫn nhau, ),

tổ chức tốt các đợt thao giảng và thi viết báo cáo khoa học (công tác này thường

GV thấy khó khăn ngại viết SKKN, để tạo đà cho từng GV đều có thể tự tin thamgia viết SKKN, ngay từ đầu năm BGH đã tổ chức chuyên đề ”Trao đổi kinhnghiêm viết SKKN”, tổ chức cho tất cả các đ/c có SKKN đạt giải cấp huyện, tỉnhbáo cáo, trao đổi kinh nghiệm về cách nghiên cứu, cách viết, hiệu quả áp dụngSKKN cho toàn bộ GV được học tập, trao đổi rút kinh nghiệm cho bản thân, từ đónhà trường phát động 100% cán bộ giáo viên tham gia lập đề cương viết SKKN,BGH chỉ đạo lần 1 tổ chức cho những GV đã đạt SKKN các cấp chấm góp ý chođồng nghiệp, lần 2 cho tổ khối chấm góp ý kiến hoàn thiện, lần 3 tổ chức cho

HĐKH nhà trường chấm góp ý Từ đó dần dần GV đã tự tin hơn trong việc viếtSKKN, hiểu rõ hơn SK chính là những việc làm hàng ngày mà bản thân mình đãthực hiện có hiệu quả, không phải cái gì cao siêu như một số GV nghĩ lúc ban đầu,những việc làm trên đã đem lại kết quả rõ rệt (hai năm học vừa qua nhà trường đã

có 18 SKKN đạt cấp huyện, 8 SKKN đạt cấp tỉnh), cũng từ việc làm đó đã cónhiều GV học tập được cách đổi mới PP, hình thức tổ chức lớp học, đặc biệt là pplựa chọn nội dung kiến thức, cách lồng ghép tổ chức hoạt động giao lưu trong cáctiết HĐNGLL gây hứng thú cho HS yêu trường lớp hơn (tiêu biểu như cô Hiền, cô

Bé khối 1; cô Hà, cô Thủy khối 2, cô Lâm k3, cô Vân Anh, cô Luyến khối 4, côLoan(GV cấp 2 xuống), cô Tuyết, cô Hảo khối 5; ), các cô giáo đã gắn tráchnhiệm cao cả của người chiến sĩ văn hoá, người kỹ sư tâm hồn trong thời đại mớithầy cô giáo xác định đúng chỗ đứng của mình trong ngành giáo dục như Phó thủ

tướng nguyên Bộ trưởng Nguyễn Thiện Nhân đã từng nói: "Thầy dạy giỏi là rất quý, nếu thầy cô giáo vừa dạy giỏi vừa tận tuỵ thì quý biết bao".

2.3.2 Biện pháp lựa chọn, phân công, bố trí giáo viên

Bố trí, sử dụng đội ngũ: Đây là vấn đề trọng yếu nhất, đối với trường tôi mới bốtrí được 1,3 GV/ lớp, vì vậy để đảm bảo dạy 2 buổi/ngày nhà trường phải hợp đồng

thêm 2 giáo viên Việc phân công chuyên môn có số ít giáo viên vượt quá số giờ

tiêu chuẩn (1 tiết/tuần) nhà trường cơ bản là động viên tinh thần tự nguyện của mỗithầy cô giáo vì học sinh là chính Ngoài giờ học khi học sinh tham gia tập luyệncác môn TDTT, Aerobic, văn nghệ chủ yếu là động viên giáo viên dạy ngoài giờ

Vì vậy trong quá trình thực hiện TT 28/2009- BGD&ĐT tạo nên sự công bằngtrong định mức lao động cho giáo viên nhưng cũng tạo ra nhiều khó khăn mới chocán bộ quản lý trong bố trí, sắp xếp giáo viên và xây dựng thời khoá biểu một cáchhợp lý Để phân công cụ thể công việc cho từng giáo viên, ngoài việc phân côngtheo chuyên môn, chúng tôi còn dựa vào năng lực, sở trường của từng người đểphân giáo viên đứng lớp cho phù hợp

Ngoài việc phân công, sắp xếp hợp lý giáo viên đứng lớp, BGH còn phải giúp cho giáo viên hiểu và cảm thông với những học sinh có hoàn cảnh khó khăn (như học sinh KT, các em hay quậy phá thì thầy cô phải vừa dạy, vừa dỗ, …)

2.3.3 Biện pháp chỉ đạo hướng dẫn giáo viên lập kế hoạch bài học :

Trên cơ sở lập kế hoạch số tiết tăng thêm của nhà trường, giáo viên căn cứ vàosách giáo khoa và các tài liệu dạy học 2 buổi/ngày, cũng như đối tượng học sinh,lựa chọn bài tập phù hợp để thực hành những kiến thức buổi 1 chưa được luyện kĩxác định nội dung kiến thức và khả năng học tập của bài học trước cũng như kiếnthức của cả một chương, một chủ điểm hay một dạng bài của môn toán mà họcsinh cần khắc sâu để lập kế hoạch bài học Ngoài việc xác định kế hoạch bài họcbuổi 2 căn cứ vào thực tế năng lực của học sinh giáo viên cần dựa vào tài liệuhướng dẫn dạy 2 buổi/ ngày, vở bài tập mua sẵn

Công văn số: 896/ BGD&ĐT-GDTH V/v Hướng dẫn điều chỉnh việc dạy và họccho học sinh tiểu học và Sở Giáo dục và Đào tạo chỉ đạo đổi mới cách soạn giáo án

để giáo viên có thời gian tập trung vào công tác giáo dục Giáo viên cần nắm vữngyêu cầu về kiến thức, kĩ năng cơ bản được quy định tại Chương trình tiểu học(mục: Yêu cầu cơ bản cần đạt đối với học sinh tiểu học) ban hành theo Quyết định

số 43/2001QĐ-BGD&ĐT ngày 09 tháng 11 năm 2001 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục

và Đào tạo trong quá trình soạn giáo án lên lớp Giáo án cần ngắn gọn nhưng cónhiều thông tin và thể hiện rõ các phần cơ bản.

Vì vậy lập kế hoạch buổi 2 giáo viên xác định nội dung dạy học phải đảm bảotính hệ thống và đáp ứng yêu cầu: dạy nội dung bài học buổi 2 dựa trên kiến thức,

kĩ năng của học sinh đạt được ở bài học trước và đảm bảo vừa đủ để tiếp thu bàihọc tiếp sau, từng bước đạt được yêu cầu cơ bản nêu trong Chương trình tiểu học Giáo viên báo cáo tổ trưởng chuyên môn, ban giám hiệu kế hoạch dạy học cụthể của cá nhân và ghi vào kế hoạch dạy học tuần Tổ trưởng chuyên môn và bangiám hiệu phải có trách nhiệm giúp đỡ và tạo điều kiện để giáo viên thực hiệnnhiệm vụ giáo dục và giảng dạy cho học sinh đạt hiệu quả tốt, không máy móc rậpkhuôn và không mang tính hình thức

Trong kế hoạch bài học buổi 2 giáo viên cần lưu ý: khi hướng dẫn học sinh làmbài tập trên lớp giáo viên cần thể hiện nội dung trên bài soạn là bài tập đó nằmtrong tài liệu nào? bài tập số mấy? trang nào? hay do giáo viên trực tiếp biên soạn

thì phải được thể hiện nội dung (Giáo án minh họa tiết 2, tiết 5 – phụ lục).

Khi soạn tiết luyện đọc buổi 2 ở tất cả các khối phải nâng lên mức độ cao hơnriêng đối với học sinh khối lớp 4.5 giáo viên cần thể hiện nội dung soạn để dạy ởmức độ cao hơn chứ không dừng lại ở đọc nối tiếp đoạn như giáo án của một sốđồng chí mà Ban giám hiệu đã kiểm tra (phải phân hóa được đối tượng em nào cầnđọc trôi chảy, lưu loát, em nào đọc thầm, đọc hiểu, em nào đọc diễn cảm)

2.3.4 Biện pháp tiến hành phân loại đối tượng học sinh để có biện pháp giảng dạy phù hợp

Với thời lượng số tiết học tăng buổi không nhiều trong khi nội dung giáo dụctiểu học đòi hỏi toàn diện, đổi mới phương pháp yêu cầu phải dạy sát đúng đốitượng Khi mọi đối tượng HS đều được học, mỗi một học sinh được giao từngcông việc cụ thể phù hợp với năng lực, sở trường thì các em sẽ hăng hái thực hiện,không khí lớp học sôi nổi Đây là việc làm rất quan trọng, bởi lẽ khi phân loại được

HS của lớp, giáo viên đó hình dung ra nhóm học sinh nào cần gì để giáo viên có kếhoạch thực hiện:

Tiến hành dạy phân hoá lồng ghép trong các tiết cơ bản: Với hình thức này, yêucầu giáo viên phải đảm bảo 100% số học sinh nắm được nội dung bài theo chuẩn ,vừa có hệ thống câu hỏi gợi mở để học sinh năng khiếu, học đã hoàn thành pháttriển; học sinh chưa hoàn thành được luyện tập, củng cố kiến thức Những tiết nàythường được bố trí 2 tiết của 1 môn liền kề nhau: 1 tiết cơ bản, 1 tiết tăng buổi Song song với việc nắm bắt, phân loại học sinh, giáo viên phải quan tâm đếnchuẩn kiến thức, kỹ năng cần đạt của từng bài, từng phần trong từng tiết học chínhkhóa ở buổi 1 Với nội dung đó, ở buổi 2 học sinh chưa hoàn thành cần luyện kỹnăng gì Em nào chưa nắm được chuẩn? Em nào hổng kiến thức kỹ năng gì? Donguyên nhân nào, cần đưa nội dung vào dạy và với lượng bài bao nhiêu còn HS đãhoàn thành cần mở rộng, khắc sâu hoặc nâng cao đến đâu Nên đưa dạng bài nàovào dạy ở phần nào là hợp lý, là tạo được điều kiện tốt nhất cho các em được cọ

xát, phát triển năng khiếu (Giáo án minh họa tiết 1 – phụ lục)

Bố trí học sinh theo các nhóm: HS hoàn thành và HS năng khiếu; đối tượngnày giáo viên phải tạo cho các em cơ hội được tiếp xúc, được làm quen, được chủ

động chiếm lĩnh kiến thức ở mức độ cao hơn Điều đó đặt ra cho giáo viên phảichọn nội dung phù hợp.

2.3.5 Biện pháp lập thời khoá biểu phù hợp và định hướng chương trình, nội dung giảng dạy cho số tiết tăng thêm.

- Định hướng nội dung giảng dạy: Chương trình chính khoá được dạy phân bố

thành bài, đan xen trong suốt chương trình, không tường minh thành dạng cụ thể

Vì thế, Ban giám hiệu yêu cầu các tổ chuyên môn kết hợp với đội ngũ cốt cán củakhối tiến hành nghiên cứu kiến thức của khối lớp mình, phân định kiến thức chínhkhoá thành các phần trọng tâm Từ đó định ra các mảng, dạng tăng buổi cho từngnhóm đối tượng học sinh trong khối Cụ thể: Song song với việc nắm bắt, phân loạihọc sinh, giáo viên phải quan tâm đến chuẩn kiến thức, kỹ năng cần đạt của từngbài, từng phần trong từng tiết học chính khóa ở buổi 1 Với nội dung đó, ở buổi 2học sinh chưa hoàn thành, chậm cần luyện kỹ năng gì Em nào chưa nắm đượcchuẩn? Em nào hổng kiến thức kỹ năng gì? Do nguyên nhân nào, cần đưa nội dungvào dạy và với lượng bài bao nhiêu còn HS đã hoàn thành cần mở rộng, khắc sâuhoặc nâng cao đến đâu Nên đưa dạng bài nào vào dạy ở phần nào là hợp lý, là tạo

được điều kiện tốt nhất cho các em được cọ xát, phát triển năng khiếu (Giáo án minh họa tiết 1, phần phụ lục), các đ/c GV đã phân hóa được đối tượng học sinh

trong tiết học, bài tập 1,2 chủ yếu dành cho học sinh củng cố lại kiến thức dạng đãhọc ở buổi sáng, bài tập 3 dành cho đối tượng HS đã hoàn thành tốt bài cơ bản + Các môn Toán và Tiếng Việt:

Đối với học sinh khối 1-2: Tập trung vào lượng kiến thức trong tuần, hệ thống

bổ sung những kiến thức học sinh còn gặp khó khăn Yêu cầu giáo viên dạy chắckiến thức cơ bản, chú trọng đến đối tượng học sinh chưa hoàn thành sao cho họcsinh biết đọc thông, viết thạo, biết tính toán trong phạm vi 100 Chú ý đến rèn chữ

viết cho học sinh (Giáo án minh họa tiết 2, tiết 3 phần phụ lục), giáo viên đã xác

định rõ mục tiêu cho từng đối tượng học sinh, với học sinh viết chậm, chỉ yêu cầuviết lại bài buổi sáng cho đúng, đẹp hoặc chỉ viết 1/3 số bài quy định trong tiết học,những học sinh chưa hoàn thành hoặc tiếp thu chậm chỉ yêu cầu làm một phần bài

tập trong mỗi bài (Giáo án minh họa tiết 3 phần phụ lục) hay những HS đọc chậm (Giáo án minh họa tiết 4 –phụ lục) đối với học sinh hoàn thành: đọc lưu loắt toàn

bài, biết ngắt, nghỉ đúng dấu câu, thể hiện được giọng đọc Với học sinh đọc chậm:chỉ yêu cầu đọc 2 đến 3 câu trong bài Khuyến khích các em biết ngắt nghỉ khi gặpdấu phẩy, dấu chấm Đối với học sinh lớp 1 có số ít học sinh thường đọc vẹt, nhìnhình ảnh đọc theo chính vì vậy để rèn cho các em đọc thông thì nửa cuối kỳ II tôichỉ đạo cho GV các tiết học buổi 2 cần chú ý nhiều đến việc rèn đọc Bằng cáchcho các em mượn cuốn truyện tranh, hay các bài học trong các loại sách khác nhưcác bài giải trong sách toán, Tự nhiên xã hội, đạo đức, thủ công,…, tổ chức tròchơi đọc tiếp sức để gây sự chú ý cho học sinh, ngoài ra các buổi sinh hoạt NGLLkhối 1 tổ chức trong đó có một phần thi đọc giữa các lớp, ví dụ tuần này mỗi lớp 5

em tham gia thì tuần sau lại 5 em khác, cứ luân phiên như vậy em nào cũng đượcthi đọc từ đó đã động viên kích lệ được ý thức của từng học sinh Với cách làm nhưvậy, trong những năm gần đây học sinh lớp 1 trường tôi khi KT cuối kỳ II tất cả

HS đều đọc thông viết thạo, nhiều học sinh biết thể hiện giọng đọc và viết chữ đẹp

Đối với học sinh khối 3: Đây là lớp thu nhận kiến thức bản lề của toàn cấp học.Chúng tôi yêu cầu giáo viên dạy kỹ các kiến thức trọng tâm để các em thuận lợitrong tiếp thu các kiến thức ở lớp trên Dù kiến thức lớp 3 chưa tường minh thànhdạng như lớp 4-5 nhưng đã manh nha xuất hiện Bởi vậy, yêu cầu giáo viên phảinắm được chương trình toàn cấp để xác định được điểm dừng của chương trình vàcung cấp các mảng kiến thức phù hợp cho từng loại đối tượng Chú ý đến hướngdẫn phương pháp tự học cho các em.

Đối với học sinh khối 4-5: Dạy theo các mảng đã học nhưng phát triển theo hìnhthức chuyên sâu và mở rộng cùng với việc bổ sung một số kiến thức mới Chú ýcách rèn phương pháp tự học và tự nghiên cứu tài liệu

Đối với học sinh chưa đạt chuẩn (chưa hoàn thành) cần tập trung vào chuẩnkiến thức và kỹ năng cơ bản; Giải quyết những kiến thức cơ bản mà học sinh chưanắm vững, hay nhầm lẫn, hay quên; phân công bố trí các bạn kèm cặp thêm và tổchức một số sân chơi riêng Ví dụ cũng một bảng nhân nhưng có em học rất nhanhnhớ có em học mãi không nhớ, nếu GV máy móc ngày nào cũng bắt học sinh đứngbảng đọc sẽ không hiệu quả bằng cách, trong tiết học của buổi 2 cho các em luyệnnếu muốn luyện bảng nhân 2 thì tất cả bắt đầu bằng số 2, 2 x 1, 2 x 2,… 12 x 2, 13

x 2, … 14 x 2, 15 x 2,… 20 x 2, 21 x 2,… tất cả các số có 1,2,3 chữ số nhânvới 2, cứ như vậy muốn luyện bảng nhân hay chia nào thì bắt đầu bằng số đó, cứnhư vậy cho các em luyện nhiều lần, có thể tổ chức trò chơi tiếp sức, phân nhómcùng đối tượng cho các em thi điền kết quả vào các phép tính trên, nhóm nào điềnnhanh, đúng thì thắng cuộc Đối với việc học bảng cộng, trừ ở lớp 1 cũng rất quantrọng, nếu không dạy các em nhớ thì nhiều em sẵn sàng xòe bàn tay ra để tính, lớp

1 mà không thuộc bảng cộng, trừ thì việc tính toán ở các lớp trên rất khó khăn cho

HS Tương tự cách luyện bảng nhân, chia thì bẳng cộng, trừ tôi cũng đã địnhhướng cho GV dạy học sinh ghi nhớ bằng cách làm nhiều phép cộng, trừ bắt đầubằng các phép tính: 1 + 2, 11 + 2, 12 + 1, 21 + 1, 22 + 1, ….,hay bằng trực quan:

1 quyển vở cộng 2 quyển vở, 1 cái bút cộng 2 cái bút, 1 cái thước cộng 2 cái thước,

… hay với lớp 2,3 cộng trừ có nhớ, với những học sinh tiếp thu châm, GV đừngtham cứ giao cho học sinh những con số to đùng (HS rất ngại tính toán), mà muốnluyện cho các em nhanh và nhớ lâu được thì cứ bắt đầu bằng số nhỏ nhất dần dần

sẽ tăng lên 102 + 118, 103 + 118, 104 + 118, 105 + 119, … 202 + 218, 202 + 219,

203 + 217, 204 + 218,… tương tự với học sinh chậm tiến ở các khối trên cũng nhưvậy, GV phải kiên trì, nhẹ nhàng với học sinh thì sẽ hiệu quả hơn là la mắng, quátnạt hay bắt các em đứng bảng như vậy sẽ rối thêm càng không nhớ được, (tiêu biểu

áp dụng PP này có hiệu quả như cô Trần Thị Hà khối 1, cô Lê Thị Thủy khối 2, côHoàng Thị Mận khối 3, cô Lê Thị Loan khối 4, cô Lê Thị Tuyết, cô Nguyễn ThịDung khối 5 đã giúp đỡ được số học sinh từ chưa hoàn thành đặc biệt là việc tínhtoán, bảng nhân, chia, đầu kỳ II các em tiến bộ rõ rệt Còn đối với nhóm học sinh

đã hoàn thành các em đã nắm chắc kiến thức cơ bản thì nhiệm vụ của giáo viênkhông được gò ép các em làm thui chột năng khiếu của HS Lúc này giáo viên phảitạo cho các em cơ hội được tiếp xúc, được làm quen, được chủ động chiếm lĩnhkiến thức ở mức độ cao hơn Điều đó đặt ra cho giáo viên phải chọn nội dung phù

hợp với từng đối tượng học sinh (Giáo án minh họa ở phụ lục ).

Chính vì vậy việc tổ chức dạy buổi 2 cho học sinh không đơn thuần đối vớinhững giáo viên có tâm huyết, trách nhiệm vì đây là tiết dạy lồng ghép phân hoáđối tượng, nội dung kiến thức, hình thức tổ chức lớp học phải làm sao để em nàocũng được học, được hoạt động, tiết dạy không bị nhàm chán tạo hứng thú cho cácem.

Ngoài việc tổ chức dạy buổi 2, nhà trường còn thành lập các câu lạc bộ (Toán,Tiếng việt, Thể dục, Âm nhạc, Mỹ thuật và Tiếng anh), nhà trường tổ chức cho các

em đăng ký tham gia theo sở thích, tổ chức sinh hoạt câu lạc bộ 4 buổi/tháng

+ Đối với các hoạt động tập thể và hoạt động ngoài giờ lên lớp:

Được tổ chức vào các tiết tăng giờ hàng tuần theo khối lớp do nhóm giáo viênTPT Đội và giáo viên chủ nhiệm đảm nhận Ở những buổi học này, yêu cầu ngoàiviệc sinh hoạt theo chủ điểm tháng, giáo viên cần lồng ghép các kỹ năng sống, dạycác trò chơi dân gian, học hát dân ca, bảo vệ sức khoẻ, ATGT, và tổ chức thi

“Vườn hoa kiến thức”, giao lưu các câu lạc bộ, với hình thức tổ chức các hoạt động

đa dạng, phong phú gây được những hứng thú và sự tham gia tích cực của họcsinh

+ Đối với việc rèn kỹ năng sống cho học sinh: thời gian học tập, vui chơi và rènluyện ở trường cả ngày nên yêu cầu giáo viên tập trung rèn kỹ năng sống cho họcsinh mọi lúc, mọi nơi, lồng ghép trong các môn học và mọi hoạt động của nhàtrường Các kỹ năng cơ bản được quan tâm rèn luyện là những việc tưởng như rấtnhỏ trong cuộc sống hàng ngày như việc vệ sinh cá nhân, cách chào hỏi bạn bè,thầy cô nhưng đó lại là những kỹ năng cần thiết và quan trọng trong văn hoágiao tiếp, ứng xử của các em để từ đó từng bước xây dựng các kỹ năng như: tựchăm sóc bản thân và chăm sóc, giúp đỡ lẫn nhau, kỹ năng giao tiếp, ứng xử cáctình huống hàng ngày, ý thức xây dựng tập thể đoàn kết, vệ sinh cá nhân, sức khoẻ,

ăn uống,…(thể hiện qua các tiết HĐNGLL hay các cuộc giao lưu vườn hoa kiến

thức được tổ chức vào cuối mỗi tháng- nội dung minh họa ở phụ lục tiết 6,7,)

Trên cơ sở số tiết quy định theo QĐ 16/2006 của Bộ GD&ĐT, theo yêu cầu củachuẩn kiến thức kỹ năng cho từng môn học, dựa vào hướng dẫn dự thảo dạy học 2buổi/ngày của SGD&ĐT Thanh Hóa và các yêu cầu cụ thể, các kỹ năng cần giáodục cho học sinh, chúng tôi lấy ý kiến từ khối tổ, và đi đến thống nhất thời lượngcác tiết cần tăng thêm ở các môn học đảm bảo 35 tiết /tuần như sau:

+ Xác định số tiết cần tăng thêm cho các môn, khối lớp

Qua khảo sát thực tế có nhiều học sinh đọc, viết, tính toán chậm, hơn nữa nhàtrường cũng không có điều kiện để hợp đồng với giáo viên dạy các môn tự chọn,cho nên chúng tôi lập kế hoạch như sau:

Số tiết dạy

học 5b/tuần

(QĐ 16)

Số tiết tăng thêm

Phân bổ các tiết tăng thêm T.Việt Toán T.Anh Tin học N.khiếu GDNGLL (rèn KNS)

Trên cơ sở định lượng số tiết tăng đó, chỉ đạo các tổ khối chủ động lập kế hoạchvừa đảm bảo nội dung cần rèn luyện, vừa đảm bảo lượng thời gian quy định Vớihọc sinh và rèn các kỹ năng sống để phù hợp với đặc thù riêng của từng lớp.

2.3.6 Biện pháp tăng cường tổ chức các hoạt động tập thể trong nhà trường giúp trẻ phát triển các kỹ năng sống tạo tinh thần thoải mái vui tươi trong học tập

Phát động phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện học sinh tíchcực” đã thể hiện qua các hoạt động ngoài giờ tạo nên những sân chơi bổ ích cho trẻ

em, đồng thời thông qua những hoạt động trò chơi tương tác, trò chơi dân gian, tròchơi vận động, tham quan các di tích lịch sử, tham gia dọn vệ sinh bảo vệ môi

trường (các hình ảnh minh chứng ở phụ lục) để từ đó xây dựng và hình thành cho

học sinh tinh thần chia sẻ, ý thức trách nhiệm, những kỹ năng tích cực trong việchọc tập và rèn luyện một cách linh hoạt

Căn cứ vào nội dung trên, BGH đã xây dựng kế hoạch và thực hiện nhiều hoạtđộng một cách thiết thực, khuyến khích sự tham gia chủ động, tự giác của họcsinh, tổ chức và thực hiện tốt phong trào thi đua “Hoa chăm học”, “Hoa chămngoan” Tổ chức hội thi “Vườn hoa kiến thức”, “Giao lưu các câu lạc bộ” Mỗi lớpđăng ký xây dựng lớp học, trường học thân thiện, học sinh tích cực phù hợp với

tình hình của lớp (các hình ảnh minh chứng ở phụ lục).

Hướng dẫn giáo viên xây dựng nội dung tổ chức giao lưu “Vườn hoa kiến

thức”, “Giao lưu các câu lạc bộ”,…

* Đối tượng tham gia: - Là học sinh lớp 1 đến lớp 5.

* Thời gian: Tổ chức mỗi tháng một lần, vào tiết HĐNGLL tuần thứ tư của tháng

(tổ chức theo khối), đầu tháng 5 tổ chức vòng chung kết

* Hình thức: Giao lưu giữa học sinh của các lớp, tất cả HS đều được tham gia.

* Nội dung: (Phần câu hỏi là kiến thức cơ bản của tất cả các môn học; giáo dục kỹ

năng sống; hiểu biết xã hội,…) gồm có 15 câu hỏi (5 câu cuối có hướng phân loại

HS để tìm ra người thắng cuộc)

- Sau khi người dẫn chương trình nêu câu hỏi, học sinh có 1 phút để suy nghĩ và ghi đáp án vào bảng con

- Em nào trả lời sai sẽ bị loại khỏi cuộc chơi, đứng dậy và đi về phía sau sân chơi

- Đến câu thứ 13, ai trả lời được câu 13 tính giải Ba, trả lời được câu 14 tính giải nhì, trả lời được câu 15 đạt giải Nhất

- Giải Nhất được tham gia vòng chung kết cuối năm học

* Chuẩn bị: Giáo viên chuẩn bị đề; bảng phụ ghi câu hỏi

Học sinh: bút, giấy nháp, phấn và bảng con

Để tổ chức tốt được nội dung này thì chúng tôi đã tổ chức cho các khối xâydựng ngân hàng hệ thống đề để mỗi lần giao lưu có thể chọn đề ngẫu nhiên (tránhtình trạng lộ đề)

Ngoài ra năm học này, tôi đã chỉ đạo thực hiện nội dung sinh hoạt ngoài giờ lênlớp theo chủ điểm để học sinh được học được chơi Tổ chức các cuộc thi trò chơidân gian, hội thi tiếng hát dân ca, thi vẽ về đề tài an toàn giao thông Vận dụng cáchình thức tổ chức giáo dục có hiệu quả trong trường, trong lớp như: học sinh hoànthành tốt kèm học sinh chưa hoàn thành, giúp đỡ nhau trong nhóm học tập, đôi bạn

cùng tiến,(hình ảnh minh họa ở phụ lục) v.v quán triệt và yêu cầu giáo viên tổ

chức nhiều các loại hình hoạt động làm thay đổi không khí học tập như: Khichuyển tiết dạy có thể đưa các trò chơi để học sinh có hứng thú hơn trong học tập.

Từ đó các em luôn coi việc được đến trường, được học tập, là một niềm vui

Vậy là với việc đan xen các tiết học, tạo sân chơi trí tuệ cho HS tôi thấy các emrất vui vẻ, háo hức tham gia Các em được rèn trí nhớ, trí thông minh, khả năngphân tích và khái quát, và tính hợp tác tương trợ nhau Tuy nhiên những tiết nàykhông tiến hành nhiều, một tháng có thể tổ chức một lần hoặc một kỳ 2 lần Nếulạm dụng sẽ ảnh hưởng đến chất lượng các môn cần luyện kỹ năng cốt lõi và GVcũng không tránh khỏi những khó khăn nhất định

2.3.7 Biện pháp tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường gia đình và xã hội

- Trong sinh hoạt tổ chuyên môn, một nội dung không thể thiếu là dự kiếnnội dung, thời lượng dạy học cho tuần sau Giáo viên trong tổ trao đổi, thảo luận,góp ý, bổ sung cho nhau để chọn những nội dung dạy buổi 2 chất lượng hơn (tuynhiên phải phù hợp với từng lớp)

Ngoài ra, Giáo viên trao đổi với nhau về biện pháp dạy học phù hợp với đốitượng học sinh Một số ít học sinh lười học, ngại học, giáo viên có thể dùng nhiềubiện pháp, nghệ thuật thu hút học Trong sinh hoạt 15 phút, chỉ đạo định hướng chogiáo viên xây dựng nội dung nội dung sinh hoạt cho lớp như đọc báo hay kiểm trabảng cửu chương, thi đọc, thi giải câu đố Vậy là chỉ 15 phút sinh hoạt đầu buổihọc các em được rèn rất nhiều kỹ năng

Ngoài nhiệm vụ giảng dạy, giáo viên còn phải làm tốt công tác xã hội hoá giáodục, công tác tham mưu với chi hội phụ huynh, nêu rõ định hướng hoạt động củalớp trong năm học, xin ý kiến bổ sung và có thể đặt vấn đề về sự ủng hộ của phụ

huynh về kinh phí khen thưởng cho học sinh qua các cuộc thi: “Vườn hoa kiến thức”, thi “Sao chăm ngoan”, giao lưu Toán tuổi thơ, thưởng cho học sinh có

nhiều tiến bộ, thưởng cho học sinh có thành tích nổi bật,… Tất cả quỹ khuyến họccủa lớp do chi hội phụ huynh tự thu, chi, công bố rõ sau mỗi lần họp phụ huynh Trong các đợt sinh hoạt chuyên đề tổ chức cho giáo viên tham gia đóng góp ýkiến về việc xây dựng thời khoá biểu phù hợp hoặc báo cáo về việc tổ chức cáchình thức hoạt động trong buổi 2

2.3.8 Tăng cường kiểm tra công tác dạy và học cũng như đánh giá xếp loại học sinh:

Công tác kiểm tra, đánh giá rút kinh nghiệm là việc làm không thể thiếu trongchỉ đạo và quản lý nhà trường Với quản lý- chỉ đạo dạy học 2 buổi/ngày, việckiểm tra, đánh giá, rút kinh nghiệm lại càng phải được quan tâm và đòi hỏi CBQLphải có năng lực chuyên môn sâu để cùng với giáo viên nghiên cứu, tổ chức thựchiện, cập nhật được chương trình, nội dung giảng dạy Từ đó để có hướng chỉ đạoviệc đánh giá, rút kinh nghiệm hàng tuần, hàng tháng một cách thiết thực, kịp thời

và điều chỉnh nội dung, phương pháp, kế hoạch chỉ đạo phù hợp cho tháng tiếptheo

Hằng tháng, phải tiến hành kiểm tra giáo án, chất lượng giờ dạy, tích luỹ chuyênmôn nghiệp vụ để bổ trợ cho việc dạy học tăng buổi và kiểm tra chất lượng họcsinh để lấy cơ sở đánh giá xếp loại giáo viên và học sinh Trong quá trình tổ chứccác hoạt động chuyên môn phải nhanh gọn, vào thời điểm phù hợp, không để giáoviên mãi đi họp, đi dự giờ mà thả lớp học hàng giờ không có ai quản lý Trong quá

trình dạy học giáo viên phải tôn trong nội dung dạy học, xây dựng như thế nào phảidạy như thế Rất nhiều điều phải tránh khi dạy buổi thứ hai: lập kế hoạch một đằngnhưng khi dạy một nẻo hay việc cho học sinh một số bài tập, làm lại bài trong sáchgiáo khoa bài đã làm trước đó; giáo viên làm việc khác trong buổi thứ hai như dựgiờ, họp chuyên môn làm cho những buổi học thứ hai không có ý nghĩa đối vớihọc sinh Việc chấm, chữa bài cho học sinh phải thường xuyên, chỉ ra những tồn tạicho học sinh khắc phục, nhận xét khích lệ khi học sinh hoàn thành bài tốt, viết đẹp,đọc to rõ ràng,… tạo động lực cho các em thi đua trong học tập, ngoài việc chấmchữa bài trên lớp, hàng tháng khối tổ chức kiểm tra chéo các lớp, đánh giá kết quảhọc tập của học sinh, việc chấm, chữa bài của từng giáo viên đặc biệt quan tâm đếnviệc thực hiện đúng theo thông tư 30 (lời nhận xét của giáo viên đã hợp lý chưa,tránh tình trạng GV phê đại đi cho có phê là không được), hằng tuần buổi SHCMhai tuần/1lan GV kiểm tra chéo vở của các lớp, đánh giá hoạt động dạy và học củahọc sinh, chú trọng chất lượng bài học, cách trình bày bài, cách chấm chữa bài, lờinhận xét đã phù hợp chưa (tiêu biểu thực hiện tốt phong trào này là: cô nghị, cô

Hà, cô Bé, cô Bình khối 1, cô Thủy, cô Hà khối 2, cô Mận, cô Lâm khối 3, côLuyến, cô Loan, cô Vân Anh khối 4, cô Hảo, cô Tuyết, cô Dung, cô Nhàn khối 5,15/21 lớp

Từ kết quả kiểm tra đánh giá, chúng tôi tiến hành cho các tổ rút kinh nghiệm,điều chỉnh bổ sung có kế hoạch điều chỉnh kịp thời và đề xuất phương án khắcphục

Thực hiện việc kiểm tra và chấm chữa bài đúng quy định, đánh giá học sinhtheo TT 30 của Bộ GD&ĐT và Công văn số 717/BGDĐT-GDTH ngày 11/02/2010hướng dẫn thực hiện một số nội dung của Thông tư 32 và đánh giá theo chuẩn kiếnthức kỹ năng quy định của Bộ GD&ĐT Đánh giá học sinh khuyết tật theo QĐ số:23/QĐ- BGD&ĐT Đánh giá học sinh có khó khăn trong học tập theo CV:9890/CV-BGD&ĐT

Đặc biệt, ở dạy buổi 2 khi mà vấn đề dạy học phân hóa càng rõ nét thì việc đánhgiá HS cũng cần lựa chọn từng nội dung đánh giá, từng hình thức đánh giá theonăng lực từng em Nếu như HS chưa hoàn thành, GV đánh giá yêu cầu luyện kiếnthức, kỹ năng cơ bản đảm bảo nguyên tắc làm sao vừa ghi nhận được kết quả họctập của học sinh, vừa giúp học sinh cố gắng vươn lên, tránh tình trạng đánh giá

“cứng” làm học sinh tự ti, mặc cảm thì học sinh đã hoàn thành phải chọn nội dungcần đánh giá phù hợp với năng lực các em Không đánh giá ngang bằng, đại trà,chung chung Cần đánh giá học sinh tế nhị, khéo léo, theo chuẩn và theo năng lựcđúng như tinh thần của TT 30

Phát huy vai trò tự đánh giá kết quả của mình và của bạn để gây hứng thú Tạocho HS phát huy tính tích cực của mình tôn trọng, lắng nghe ý kiến học sinh Đềcao quyền học sinh

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm:

Sau một thời gian nghiên cứu tôi đã nắm được cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn,đánh giá đúng thực trạng của việc dạy 2 buổi/ngày trong nhà trường, chỉ ra đượcnhững nguyên nhân tồn tại hạn chế; tôi đã đưa ra được các giải pháp hữu hiệu Kếtquả cho thấy sau một thời gian chỉ đạo và áp dụng biện pháp nêu trên chất lượng