Một số biện pháp thiết kế và tổ chức trò chơi nhằm nâng cao chất lượng giờ ôn tập lịch sử lớp 5

Như vậy xét ở góc độ nhận thức và thực tiễn, Lịch sử là một trong những môn khó dạy đối với giáo viên và khó học đối với họcsinh, đặc biệt là đối với các tiết ôn tập, khi cần hệ thống ho

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

PHÒNG GD&ĐT THÀNH PHỐ THANH HÓA

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP THIẾT KẾ VÀ TỔ CHỨC TRÒ CHƠI NHẰM NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIỜ ÔN TẬP LỊCH SỬ

lượng giờ ôn tập Lịch sử lớp 5.

2.3.2.1 Những yêu cầu chung khi thiết kế và tổ chức trò chơi học tập

trong giờ ôn tập Lịch sử

4

2.3.2.2 Những yêu cầu cụ thể trong các bước tổ chức trò chơi học tập

2.3.2.3 Thiết kế và tổ chức một số trò chơi học tập trong dạy học Lịch

1 MỞ ĐẦU

1.1 Lí do chọn đề tài

Yêu cầu của giáo dục hiện nay đòi hỏi phải đổi mới phương pháp dạy họctheo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh Vì vậyngười giáo viên phải gây được hứng thú học tập cho các em,lôi cuốn các emtham gia vào các hoạt động học tập

Để đổi mới phương pháp dạy học thì cần phải quan tâm tới nhiều yếu tố,nhưng trước hết người giáo viên cần phải đầu tư thích đáng về mặt thời gian vàcông sức trong việc thiết kế, xây dựng kế hoạch bài học.Mỗi tiết dạy muốn đạthiệu quả cao thì người dạy phải chuẩn bị bài dạy trên cơ sở nắm vững nội dung,cũng như tính hệ thống, tính lôgíc của chương trình Từ đó người dạy biết họcsinh đã được trang bị những kiến thức và kỹ năng cơ bản nào để làm cơ sở choviệc tự phát hiện và tự chiếm lĩnh những tri thức mới Trên cơ sở đó học sinh cókhả năng phân tích và tổng hợp để vận dụng giải quyết những vấn đề mà bài họcđặt ra

Trong thiết kế, xây dựng kế hoạch bài học, một yếu tố rất quan trọng màngười giáo viên cần phải chú ý đó là việc lựa chọn, phối hợp và sử dụng cácphương pháp và hình thức tổ chức dạy học phù hợp đối với môn học, bài học vàtừng phần trong bài học đó Có như vậy việc phát huy tính tích cực, chủ động,sáng tạo của học sinh trong quá trình học tập mới trở thành thực chất

Với đặc điểm tâm lý lứa tuổi của học sinh tiểu học, yêu cầu về mặt trithức của dạy học môn Lịch sử chỉ dừng lại ở việc hình thành và nắm các sựkiện, hiện tượng, nhân vật lịch sử tiêu biểu tương đối có hệ thống Về mặt kỹnăng, cần hình thành và rèn luyện cho học sinh một số kỹ năng như: quan sát sựvật, hiện tượng, thu thập, tìm kiếm tư liệu lịch sử từ các nguồn thông tin khácnhau, nhận biết đúng các sự vật, sự kiện, hiện tượng lịch sử Trên cơ sở đó, họcsinh vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn đời sống cũng như lòng ham họchỏi, tìm hiểu về lịch sử dân tộc, tôn trọng và bảo vệ cảnh quan thiên nhiên vàcác di tích lịch sử, văn hóa Như vậy xét ở góc độ nhận thức và thực tiễn, Lịch

sử là một trong những môn khó dạy đối với giáo viên và khó học đối với họcsinh, đặc biệt là đối với các tiết ôn tập, khi cần hệ thống hoá các kiến thức đã học

và rèn luyện các kỹ năng cơ bản cho học sinh

Chúng ta cần lưu ý rằng cùng với học, chơi là nhu cầu không thể thiếu củahọc sinh tiểu học Dù không phải là hoạt động chủ đạo, song vui chơi vẫn giữmột vai trò rất quan trọng trong hoạt động sống và học tập của các em Đổi mớihình thức tổ chức dạy học là một trong những biện pháp có tính khả thi và hiệuquả, nhằm vận dụng các hình thức tổ chức dạy học trong nhà trường tiểu họcnhư: dạy học cá nhân, dạy học theo nhóm, dạy học thông qua các trò chơi có nộidung môn học nhằm giúp học sinh chiếm lĩnh tri thức, rèn luyện các kĩ năng cưbản trong đó có kĩ năng sống

Để dạy học môn Lịch sử đạt hiệu quả và góp phần đổi mới giáo dục tiểuhọc, vai trò chỉ đạo, quản lý hoạt động dạy và học có ý nghĩa quan trọng tới sựthành công của hoạt động giáo dục này Người cán bộ quản lý ngoài các biệnpháp quản lý cần nắm vững lĩnh vực chuyên môn, cần đi sâu vào nội dung,

phương pháp và hình thức tổ chức của từng môn học để từ đó có thể đưa ranhững định hướng, biện pháp và quyết định đúng đắn trong triển khai chỉ đạocác hoạt động dạy học

Chính vì vậy, để nâng cao hiệu quả dạy học Lịch sử lớp 5 nói chung cũngnhư dạy học giờ ôn tập Lịch sử lớp 5 nói riêng và góp phần hình thành, rènluyện kỹ năng sống cần thiết cho học sinh ở Trường Tiểu học Đông Hương, tôi

lựa chọn: “Một số biện pháp thiết kế và tổ chức trò chơi nhằm nâng cao chất lượng giờ ôn tập Lịch sử lớp 5”

1.2 Mục đích nghiên cứu

- Qua nghiên cứu lí luận và thực tiễn về thiết kế và tổ chức trò chơi môn Lịch sử

đề tài hướng tới đề xuất một số biện pháp thiết kế và tổ chức trò chơi nhằm nângcao chất lượng giờ ôn tập Lịch sử lớp 5”

1.3 Đối tượng nghiên cứu

- Thiết kế và tổ chức trò chơi giờ ôn tập Lịch sử lớp 5

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện đề tài này, tôi đã sử dụng các phương pháp sau:

- Phương pháp xây dựng cơ sở lí thuyết

- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin

- Phưong pháp thống kê, xử lí số liệu

2 NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lý luận

Một trong những mục tiêu quan trọng của dạy học các môn học ở tiểu họcnói chung và môn Lịch sử nói riêng là tập trung vào dạy cách học, tạo cho học sinhnhu cầu và biết cách tự học Trên cơ sở đó phát huy tích cực, chủ động, sáng tạocủa học sinh trong việc vận dụng các kiến thức và kỹ năng, trong đó có các kỹ năngsống đã được học vào giải quyết những tình huống thường gặp trong cuộc sốnghàng ngày

Trong những năm gần đây, mục tiêu giáo dục phổ thông đã chuyển hướng từchủ yếu là trang bị kiến thức sang trang bị những năng lực cần thiết cho học sinhtrong đó tập trung trang bị cho các em cách tiếp cận các kỹ năng sống Nội dunggiáo dục kỹ năng sống đã được tích hợp trong một số môn học và các hoạt độnggiáo dục trong nhà trường Tiếp cận với xu hướng đó, trò chơi học tập với nội dung

và hình thức tổ chức phù hợp sẽ là một hoạt động đem lại cho học sinh những kỹnăng sống cần thiết như: kỹ năng quan sát, kỹ năng thể hiện sự tự tin, kỹ năng giao

tiếp, kỹ năng đặt vấn đề và giải quyết vấn đề, kỹ năng tư duy sáng tạo, kỹ năng hợptác, kỹ năng tìm kiếm và xử lý thông tin, …

Để tổ chức tốt trò chơi học tập và để trò chơi học tập tập thực sự có hiệu quảcao trong tiết học, người dạy cần có hiểu biết và nhận thức đúng đắn về vai trò, tácdụng và ý nghĩa của trò chơi học tập

Khái niệm “Trò chơi học tập”

Trò chơi học tập là một hoạt động được tổ chức có tính vui chơi, giải trínhưng có nội dung gắn với bài học hoặc hoạt động học tập của học sinh, hướngđến sự mở rộng, chính xác hóa, hệ thống hóa các kiến thức, kỹ năng nhằm pháttriển các năng lực trí tuệ, giáo dục lòng ham hiểu biết của các em

Tác dụng và ý nghĩa của trò chơi học tập ở tiểu học

- Giúp học sinh thay đổi động hình trong giờ học, làm cho học sinh bớtmệt mỏi, giờ học bớt sự căng thẳng, không khí lớp học thoải mái, dễ chịu, họcsinh được tiếp nhận kiến thức và kỹ năng một cách nhẹ nhàng, hấp dẫn và sinh

động, phù hợp với đặc điểm tâm lý lứa tuổi học sinh tiểu học là “Học mà chơi,

chơi mà học”;

- Giúp học sinh tăng cường khả năng thực hành, khả năng vận dụng cáckiến thức và kỹ năng đã học, tạo điều kiện cho các em trải nghiệm, góp phầnhình thành và rèn luyện các kỹ năng sống cơ bản, cần thiết;

- Giúp học sinh học tập hứng thú, kích thích sự tìm tòi, tạo cơ hội để họcsinh thể hiện mình trong học tập;

- Thông qua trò chơi giúp học sinh có khả năng tập trung và xử lý tìnhhuống, tính độc lập, sáng tạo, ham hiểu biết và khả năng suy luận Qua việctham gia vào trò chơi, các em còn tự mình giải quyết các nhiệm vụ học tập mộtcách tự giác, tích cực

2.2 Thực trạng của vấn đề dạy và học giờ ôn tập Lịch sử lớp 5

2.2.1 Thực trạng chung về hoạt động dạy học trường Tiểu học Đông Hương

Trường Tiểu học Đông Hương những năm gần đây đã có sự khởi sắc Nhàtrường có khuôn viên đẹp, có cơ sở vật chất tương đối đầy đủ, đáp ứng được yêucầu của các hoạt động giáo dục

Giáo viên nhà trường đều có trình độ đạt chuẩn và trên chuẩn; có chuyênmôn nghiệp vụ vững vàng, yêu nghề, mến trẻ

Lãnh đạo nhà trường luôn chú trọng và khuyến khích giáo viên đổi mớiphương pháp và hình thức tổ chức dạy học, coi đó là hạt nhân trong công tác dạyhọc Công tác chỉ đạo hoạt động dạy và học có sự chuyển biến tích cực, việckiểm tra hồ sơ, kế hoạch bài học, dự giờ thăm lớp được duy trì thường xuyên

Những năm gần đây, nhà trường đã làm tốt công tác xã hội hóa giáo duc,

cơ sở vật chất, phương tiện thiết bị hiện đại phục vụ dạy học được trang bị tươngđối đầy đủ, góp phần tốt cho việc đổi mới phương pháp dạy và học

Mặc dù có nhiều cố gắng trong nâng cao chất lượng dạy học nhưng vẫncòn một số hạn chế như: việc đổi mới phương pháp dạy học, hình thức dạy học

chưa được giáo viên chú ý đúng mức, chưa thường xuyên, hình thức tổ chức dạyhọc chưa đa dạng, chưa hấp dẫn đối với học sinh

2.2.2 Thực trạng việc dạy các giờ ôn tập Lịch sử lớp 5 của giáo viên:

Qua dự giờ thăm lớp, qua theo dõi công tác dạy và học trong nhà trườngchúng tôi nhận thấy:

- Việc đổi mới phương pháp và hình thức tổ chức dạy học chủ yếu vẫn tậptrung vào 2 môn Toán và Tiếng Việt Các môn khác người dạy còn có tâm lýxem nhẹ, trong đó có môn Lịch sử;

- Đối với lớp 4, 5, do nội dung kiến thức và kỹ năng cần cung cấp cho họcsinh tương đối nhiều, giáo viên thường dành thời gian để truyền tải kiến thức màchưa chú trọng đến hình thức tổ chức dạy học, thường ít tổ chức trò chơi học tậptrong giờ Lịch sử;

- Hình thức tổ chức dạy học nhìn chung còn nghèo nàn, đơn điệu, mangtính hình thức Việc tổ chức các trò chơi trong dạy học Lịch sử nói chung và cáctiết ôn tập Lịch sử nói riêng chưa được chú ý đúng mức Có tình trạng trên, mộtmặt là một số giáo viên chưa thấy hết ý nghĩa, tác dụng của tổ chức trò chơitrong dạy học giờ ôn tập Lịch sử Mặt khác để tổ chức được một trò chơi trongdạy học Lich sử, người giáo viên cần phải có thời gian để tìm hiểu, nghiên cứu

và thiết kế trò chơi phù hợp với nội dung dạy học, gây được hứng thú và pháthuy được tính tích cực, sáng tạo của học sinh;

- Trong các giờ ôn tập Lịch sử, giáo viên thường tổ chức cho học sinh ôntập theo hình thức: đưa ra hệ thống câu hỏi đã soạn sẵn, yêu cầu học sinh trả lờihay phát phiếu cho học sinh thảo luận theo nhóm rồi cử đại diện báo cáo trướclớp Cách dạy này đã giúp học sinh ôn tập, củng cố được những kiến thức và kỹnăng đã học, tuy nhiên chưa gây được hứng thú, chưa phát huy được tính tíchcực cho học sinh cũng như còn hạn chế trong việc giúp các em rèn luyện những

kỹ năng sống cần thiết

- Trong thời gian gần đây, một số giáo viên đã bắt đầu chú ý thiết kế và tổchức trò chơi trong các giờ ôn tập Lịch sử, nhưng chưa sử dụng thường xuyên, vìthế hiệu quả giờ dạy nhìn chung chưa cao

2.2.3 Thực trạng việc học các giờ ôn tập Lịch sử lớp 5 của học sinh:

- Trong giờ Lịch sử nói chung, giờ ôn tập môn Lịch sử nói riêng, do họcsinh tiếp xúc với các mốc thời gian, sự kiện khô khan nên chưa tạo được hứngthú trong tiết học Vì không được thường xuyên tham gia các trò chơi trong dạyhọc nên khả năng ghi nhớ các mốc thời gian, sự kiện còn hạn chế Bên cạnh đókhả năng diễn đạt, ứng xử, giải quyết các tình huống có vấn đề chưa thể hiệnđược tính linh hoạt, sáng tạo

- Học sinh thiếu động lực và hứng thú trong học tập, chưa có nhu cầu hamhiểu biết; học sinh chưa có điều kiện để trải nghiệm, thể hiện khả năng và nănglực của bản thân

- Học sinh chưa được tham gia nhiều vào giờ học, đặc biệt là hoạt độngthực hành để từ đó củng cố kiến thức và kỹ năng cơ bản, cần thiết Chính vì thếchưa phát huy được tính tích cực, sự năng động cũng như tính tương tác giữa

giáo viên và học sinh Do vậy, khả năng ghi nhớ, khắc sâu kiến thức bài học củahọc sinh còn hạn chế, thiếu tính bền vững

2.3 Một số biện pháp thiết kế và tổ chức trò chơi nhằm nâng cao chất lượng giờ ôn tập Lịch sử lớp 5

2.3.1 Các tiết ôn tập trong chương trình môn Lịch sử lớp 5:

Trong chương trình môn Lịch sử lớp 5 có 3 tiết ôn tập:

Bài 11: Ôn tập: Hơn tám mươi năm chống thực dân Pháp xâm lược và đô hộ (1858 - 1945)

Bài 18: Ôn tập: Chín năm kháng chiến bảo vệ độc lập dân tộc (1945 - 1954)Bài 29: Ôn tập: Lịch sử nước ta từ giữa thế kỷ XIX đến nay

2.3.2 Hướng dẫn thiết kế và tổ chức trò chơi học tập trong giờ ôn tập Lịch sử lớp 5

2.3.2.1 Những yêu cầu chung khi thiết kế và tổ chức trò chơi học tập trong giờ ôn tập Lịch sử

- Mỗi trò chơi học tập phải góp phần vào việc thực hiện mục tiêu giờ ôntập Lịch sử Nói cách khác mục đích trò chơi phải hướng vào việc củng cố kiếnthức, kỹ năng ở từng nhóm bài, từng bài ôn tập Lịch sử;

- Trò chơi học tập phải mang rõ tính chất học tập, cụ thể là trò chơi học tậpphải xác định rõ mục đích hình thành hay khắc sâu, củng cố, mở rộng, chính xáchóa, hệ thống hóa kiến thức, kỹ năng của các em nhằm phát triển các năng lực trítuệ, giáo dục lòng ham hiểu biết của học sinh Vậy trong quá trình tổ chức, hướngdẫn trò chơi trong giờ ôn tập Lịch sử, giáo viên phải luôn bám sát mục đích đó khiđánh giá học sinh

- Trò chơi học tập phải hướng đến hình thành và rèn luyện cho học sinhnhững kỹ năng sống cơ bản, cần thiết và phù hợp;

- Trò chơi học tập phải được chuẩn bị chu đáo và phù hợp với đối tượnghọc sinh Trong thiết kế phương tiện, đồ dùng phục vụ trò chơi, người giáo viêncần chú ý đến tính khoa học, tính thẩm mỹ, tính giáo dục và đặc biệt tính tiệndụng trong quá trình tổ chức trò chơi

- Trò chơi phải được tổ chức hợp lý và nhất thiết phải trở thành một bộphận của quá trình tổ chức giờ ôn tập Lịch sử Không tổ chức những trò chơi cónội dung hoàn toàn tách rời với nội dung ôn tập, không tổ chức quá nhiều tròchơi trong một tiết học, không để thời gian chơi kéo dài, không lạm dụng tròchơi học tập, làm ảnh hưởng đến giờ học hoặc làm học sinh mất đi sự hứng thú

- Tổ chức trò chơi học tập trong giờ ôn tập Lịch sử sao cho tất cả học sinhtrong lớp đều được tham gia, tránh trường hợp chỉ có một bộ phận của lớp đượctham gia trò chơi

2.3.2.2 Những yêu cầu cụ thể trong các bước tổ chức trò chơi học tập trong giờ ôn tập Lịch sử

Để các trò chơi góp phần mang lại hiệu quả cao trong giờ học, khi thiết kếtrò chơi học tập chúng ta phải dựa vào nội dung bài ôn tập Lịch sử, điều kiệnthời gian trong mỗi tiết học cụ thể để đưa ra các trò chơi cho phù hợp Songmuốn tổ chức được trò chơi có hiệu quả cao thì đòi hỏi người giáo viên phải có

kế hoạch chuẩn bị chu đáo và đảm bảo qua các bước sau:

Bước 1 Lựa chọn trò chơi

Trên cơ sở mục tiêu, yêu cầu, nội dung của bài ôn tập Lịch sử mà giáoviên lựa chọn trò chơi cho phù hợp, sao cho trò chơi nào cũng trả lời được câuhỏi: Với mục tiêu, nội dung của bài học có thể lựa chọn những loại trò chơi nào?Trò chơi nào sẽ đạt hiệu quả tốt nhất? Có như vậy việc lựa chọn trò chơi và tổchức tiến hành chơi sẽ đúng hướng và đạt kết quả tốt Sau khi lựa chọn trò chơi,giáo viên chuẩn bị những phương tiện cần thiết phục vụ cho trò chơi, kế hoạchchơi, kể cả những phần thưởng cho những người tham gia và người thắng cuộc

Bước 2 Giới thiệu và tổ chức trò chơi

Giáo viên giới thiệu và nêu tên trò chơi, chủ đề chơi, giải thích rõ mụctiêu, yêu cầu, cách chơi và luật chơi, cách đánh giá thắng thua cho học sinh Tròchơi phải mang ý nghĩa giáo dục, gây được hứng thú đối với học sinh, phảinhằm mục đích củng cố, khắc sâu nội dung bài học

Bước 3 Tổ chức tiến hành trò chơi

Để trò chơi đạt hiệu quả, sau khi hướng dẫn và giải thích xong có thểcho học sinh chơi thử, như vậy các em sẽ nắm vững cách chơi Khi cho họcsinh chơi thử, giáo viên rút kinh nghiệm và điều chỉnh, bổ sung nếu thấy cầnthiết Trong khi học sinh chơi giáo viên là trọng tài theo dõi diễn biến trò chơi

để có những nhận xét đánh giá đúng đắn khách quan Để trò chơi thực sự sôiđộng hấp dẫn cần sự động viên cổ vũ của tập thể đồng thời giáo viên kịp thờiuốn nắn các trường hợp không trung thực hoặc vi phạm luật chơi

Bước 4 Nhận xét đánh giá kết quả

Kết thúc trò chơi, giáo viên nhận xét, đánh giá kết quả một cách kháchquan, phân minh, đúng luật chơi, sao cho các em có được tâm thế thoải mái Dựavào yêu cầu, nội dung chơi và kết quả, giáo viên tạo điều kiện cho học sinh tựnhận xét, đánh giá lẫn nhau Giáo viên dành ít phút biểu dương khen ngợi những

cá nhân, đội chơi đạt kết quả tốt, hoạt động tích cực

2.3.2.3 Thiết kế và tổ chức một số trò chơi học tập trong dạy học Lịch sử lớp 5

Để góp phần nâng cao chất lượng giờ dạy Lịch sử lớp 5, trong phần nàychúng tôi thiết kế, xây dựng và tổ chức một số trò chơi có tính minh họa cho 3 bài

ôn tập có trong chương trình Lịch sử lớp 5 Tùy thuộc mục tiêu bài dạy và quỹ thờigian của các hoạt động dạy học mà giáo viên có thể sử dụng một hoặc một số tròchơi trong tiết dạy của mình Trò chơi của bài này cũng có thể sử dụng cho bài kháckhi người giáo viên thay đổi nội dung phù hợp

Một số trò chơi có thể tổ chức trong giờ ôn tập Lịch sử:

Trò chơi: Ô chữ lịch sử

Trò chơi: Đi tìm sự kiện lịch sử

Trò chơi: Đúng hay sai

Trò chơi: Đối đáp nhanh

Trò chơi: Xem tranh ảnh – Đoán sự kiện

Trò chơi: Rung chuông vàng

Trò chơi: Ghi nhớ Lịch sử

Trò chới: Ai nhanh – Ai đúng

Trò chơi : Giải mã tranh ảnh

Bài thứ nhất Bài 11: Ôn tập: Hơn tám mươi năm chống thực dân Pháp xâm lược và đô hộ (1858 - 1945)

Khi dạy học Ôn tập (Bài 11), giáo viên có thể sử dụng một số trò chơi sautrong các hoạt động dạy học nhằm nâng cao chất lượng giờ ôn tập

Trò chơi: Đi tìm sự kiện lịch sử

Mục tiêu: Giúp học sinh:

- Nhớ được những sự kiện, nhân vật lịch sử và một số mốc quan trọngtrong lịch sử dân tộc giai đoạn 1858 – 1945;

- Kỹ năng sống được hình thành và rèn luyện: kỹ năng ra quyết định nhanhchóng;

- Tạo không khí thi đua sôi nổi trong tiết học

Chuẩn bị:

- Giáo viên soạn mốc thời gian và các sự kiện lịch sử gắn với mốc thờigian đó;

- Giáo viên chọn một học sinh dẫn chương trình cho trò chơi;

- Mốc thời gian và sự kiện:

Ngày 1 - 9 - 1858 Thực dân Pháp nổ súng mở đầu cuộc xâm lược nước ta

Năm 1860 Nguyễn Trường Tộ sang Pháp để tìm cách đưa nước nhàthoát cảnh nghèo đói, lạc hậu

Ngày 5 - 7 - 1885 Nổ ra cuộc tấn công vào đồn Mang Cá và toàn Khâm sứ Pháp

Ngày 5 - 6 - 1911 Nguyễn Tất Thành từ cảng Nhà Rồng, quyết chí ra đi tìmđường cứu nướcNgày 3 - 2 - 1930 Đảng Cộng sản Việt Nam ra đời

Ngày 12 - 9 Ngày kỷ niệm Xô viết Nghệ - Tĩnh

Ngày 19 – 8 Ngày kỷ niệm Cách mạng tháng Tám năm 1945 ở nước ta

Ngày 2 - 9 - 1945 Bác Hồ đọc bản “Tuyên ngôn Độc lập” khai sinh Nước Việt Nam dân chủ cộng hòa

Ngày 2 - 9 Ngày Quốc khánh nước CHXHCN Việt Nam

Cách chơi:

Cả lớp cùng chơi Khi giáo viên nêu một mốc thời gian, học sinh cả lớpnhanh chóng tìm ra các sự kiện tương ứng với mốc thời gian đó Đầu tiên, giáoviên chỉ định một học sinh nêu một sự kiện ứng với mốc thời gian giáo viên đưa

ra Nếu học sinh đó trả lời đúng thì sẽ có quyền chỉ định một học sinh khác thamgia trò chơi Nếu học sinh đó trả lời sai thì sẽ không được tiếp tục tham gia trò

chơi Khi đó, giáo viên sẽ chỉ định học sinh khác tiếp tục tham gia Kết thúc tròchơi, những học sinh không trả lời đúng sẽ phải cùng hát đồng thanh một bài.

Lưu ý: Giáo viên có thể chuyển trò chơi “Đi tìm sự kiện lịch sử” thành trò chơi “Đi tìm mốc thời gian” bằng cách để người dẫn chương trình nêu sự kiện

và học sinh sẽ nêu mốc thời gian tương ứng với sự kiện được nêu

Trò chơi: Ô chữ lịch sử

Mục tiêu: Giúp học sinh:

- Nhớ được những sự kiện, nhân vật lịch sử và một số mốc quan trọngtrong lịch sử dân tộc giai đoạn 1858 – 1945;

- Kỹ năng sống được hình thành và rèn luyện: kỹ năng quan sát, giảiquyết vấn đề, kỹ năng tư duy phê phán;

- Tạo hứng thú, ham tìm tòi trong học tập

Chuẩn bị:

- Giáo viên soạn hệ thống câu hỏi và gợi ý trả lời cho các ô chữ;

- 6 bảng nhóm và bút dạ cho 6 đội chơi;

- Giáo viên chuẩn bị bảng ô chữ, có dán che kín từng dòng hàng ngang

- Chuẩn bị hệ thống câu hỏi:

+ Hàng ngang thứ nhất: Từ gồm 7 chữ cái, chỉ tên ngọn cờ Trương Định

đã giương cao trong phong trào kháng chiến chống Pháp.

+ Hàng ngang thứ hai: Từ gồm 6 chữ cái, tên một tỉnh là quê hương của Bác Hồ.

+ Hàng ngang thứ ba: Từ gồm 3 chữ cái, tên một thành phố trước đây là kinh đô của nhà Nguyễn.

+ Hàng ngang thứ tư: Từ gồm 13 chữ cái, chỉ tên người khởi xướng ra phong trào Cần vương.

+ Hàng ngang thứ năm: Từ gồm 14 chữ cái, chỉ tên người có chủ trương canh tân đất nước để đủ sức tự lập, tự cường.

+ Hàng ngang thứ sáu: Từ gồm 7 chữ cái, là tên gọi nhà vua được Tôn Thất Thuyết đưa ra Quảng Trị.

+ Hàng ngang thứ bảy: Từ gồm 8 chữ cái, là tháng diễn ra cuộc Tổng khởi nghĩa năm 1945.

+ Hàng ngang thứ tám: Từ gồm 11 chữ cái, là tên gọi của người tổ chức

và vận động phong trào Đông du.

+ Hàng ngang thứ chín: Từ gồm 9 chữ cái, tên một tỉnh là quê hương của Bình Tây Đại nguyên soái Trương Định.

+ Hàng ngang thứ mười: Từ gồm 6 chữ cái, là tên của phong trào thanh niên Việt Nam sang Nhật học tập theo sự vận động của Phan Bội Châu.

+ Hàng ngang thứ mười một: Từ gồm 9 chữ cái, chỉ tên gọi ngày kỷ niệm 2-9 hàng năm của nước ta.

+ Hàng ngang thứ mười hai: Từ gồm 8 chữ cái, là tên gọi của phong trào giúp vua cứu nước sau khi cuộc phản công không thành công ở kinh thành Huế.

Cách chơi:

Giáo viên chia lớp thành 6 nhóm, mỗi nhóm có quyền lựa chọn hai từhàng ngang Sau khi nhóm học sinh đã lựa chọn từ hàng ngang, giáo viên đọccâu hỏi ứng với hàng ngang đó Các nhóm ghi kết quả vào bảng, nếu trả lời đúngnhóm lựa chọn được 20 điểm, các nhóm còn lại được 10 điểm Nhóm nào pháthiện ra từ hàng dọc trước sẽ ghi được 40 điểm Sau khi phát hiện từ hàng dọc,nếu còn từ hàng ngang thì trò chơi vẫn tiếp tục Kết thúc trò chơi, nhóm nào ghiđược nhiều điểm nhất thì nhóm đó thắng cuộc

Bài thứ hai Bài 18: Ôn tập: Chín năm kháng chiến bảo vệ độc lập dân tộc (1945 - 1954)

Khi dạy học Ôn tập (Bài 18), ngoài các trò chơi thiết kế ở Bài 11, giáoviên có thể sử dụng một số trò chơi sau trong các hoạt động dạy học nhằm nângcao chất lượng giờ ôn tập

Trò chơi: Đối đáp nhanh

Mục tiêu: Giúp học sinh:

- Nhớ được những sự kiện, nhân vật lịch sử và một số mốc quan trọngtrong lịch sử dân tộc giai đoạn 1945 – 1954;

- Kỹ năng sống được hình thành và rèn luyện: kỹ năng giao tiếp, kỹ năngđặt vấn đề và giải quyết vấn đề;

1 Nếu đúng thì được giữ nguyên số bạn chơi, nếu trả lời sai, bạn trả lời sai bị