Việc tổ chức các hoạtđộng giáo dục ngoài giờ lên lớp chưa có chiều sâu đặc biệt là việc lồng ghépgiáo dục kỹ năng sống thông qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp chưa đạtđược hiệu qu
Trang 1MỤC LỤC
Trang 2A PHẦN MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài.
Bậc học Tiểu học có vai trò hết sức quan trọng trong hệ thống giáo dụcphổ thông, là bậc học nền tảng tạo cơ sở cho học sinh phát triển học tiếp các bậchọc tiếp theo, vì vậy bên cạnh việc trang bị cho học sinh những vốn kiến thức kỹnăng cơ bản trong học tập, lao động còn cần phải chú ý đến việc giáo dục rèn kỹnăng sống cho học sinh, dạy học sinh cách “làm người”, để học sinh có thêmvốn kinh nghiệm thích ứng với môi trường mới, yêu cầu mới Thông qua phongtrào thi đua "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực" Phong trào thiđua đã tạo nên diện mạo mới trong các trường học, góp phần gắn bó thầy, trò vàcộng đồng trong học tập, rèn luyện, trau dồi kỹ năng sống và tích cực tham giacác hoạt động xã hội Một trong 5 nội dung hết sức quan trọng hiện nay củaphong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” đó làgiáo dục rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh
Chiến lược phát triển giáo dục giai đoạn 2011 - 2020, chính phủ đã xácđịnh "đến năm 2020 nền giáo dục nước ta được đổi mới căn bản và toàn diệntheo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốctế; chất lượng giáo dục được nâng cao một cách toàn diện gồm: giáo dục đạođức, kỹ năng sống, năng lực sáng tạo, năng lực thực hành đặc biệt là chấtlượng giáo dục, văn hóa, đạo đức, kỹ năng sống, ngoại ngữ, tin học, "
Hơn nữa thế hệ trẻ ngày nay thường phải đương đầu với những rủi ro đedọa sức khỏe và hạn chế cơ hội học tập Do đó, nếu chỉ có thông tin thì không
đủ bảo vệ họ tránh được những rủi ro này Giáo dục kĩ năng sống hoặc giáo dụcdựa trên tiếp cận kĩ năng sống có thể cung cấp cho các em các kĩ năng để giảiquyết được các vấn đề nảy sinh từ các tình huống thách thức Mặt khác kĩ năngsống còn là một thành phần quan trọng trong nhân cách con người trong xã hộihiện đại Muốn thành công và sống có chất lượng trong xã hội hiện đại, conngười phải có kĩ năng sống Kĩ năng sống vừa mang tính xã hội vừa mang tính
cá nhân Giáo dục kĩ năng sống trở thành mục tiêu và là một nhiệm vụ tronggiáo dục nhân cách toàn diện
Đặc biệt trong xu thế hội nhập với một xã hội không ngừng biến đổi hiệnnay đòi hỏi con người phải thường xuyên ứng phó với những thay đổi hàng ngày
của cuộc sống, mục tiêu giáo dục không chỉ giúp con người "Học để biết, Học
để làm, mà còn Học để tự khẳng định mình và học để cùng chung sống" Do
đó vấn đề giáo dục kĩ năng sống là vấn đề cấp thiết hơn bao giờ hết
Song với tình hình hiện nay nội dung hoạt động ngoài giờ lên lớp chưathực sự đáp ứng nhu cầu thực tế, chương trình còn đơn điệu, cứng nhắc Vẫn cònCán bộ quản lý nhà trường và giáo viên chưa thực sự quan tâm hoặc chưa quantâm đúng mức đến hoạt động Ngoài giờ lên lớp, gần như cho rằng đó là nhiệm
vụ, là hoạt động cuả tổ chức đoàn thể nhất là Chi đoàn và Tổng phụ trách Đội.Việc định hướng nội dung, hình thức về hoạt động ngoài giờ lên lớp ở một sốtrường chưa có sự sáng tạo, lãnh đạo một số trường chưa có biện pháp cụ thể,chưa có năng lực để tổ chức hoạt động ngoài giờ, còn khá nhiều giáo viênthường dành thời gian của Hoạt động ngoài giờ lên lớp để ôn kiến thức, kĩ năng,
Trang 3giải quyết các phần việc về lĩnh vực dạy học Nhiều trường ít chú ý đầu tư thờigian cho hoạt động ngoài giờ lên lớp bởi thường mất nhiều thời gian, nếu tổchức không tốt không những không mang lại lợi ích gì mà còn ảnh hưởng chấtlượng hoạt động dạy và học trên lớp, tốn kém kinh phí mà không có nguồn tàichính hỗ trợ; có quan điểm còn cho đây là hoạt động vui chơi nên không quantrọng, không cần thiết Thế nên cơ hội để đưa việc giáo dục rèn luyện kỹ năngsống cho học sinh vào các hoạt động ngoài giờ là rất ít Việc tổ chức các hoạtđộng giáo dục ngoài giờ lên lớp chưa có chiều sâu đặc biệt là việc lồng ghépgiáo dục kỹ năng sống thông qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp chưa đạtđược hiệu quả mong muốn; kỹ năng thực hành của một số học sinh trong cáchoạt động thường ngày chưa tốt như: còn nhút nhát, tự ti và lúng túngkhi đứng trước đám đông, chưa có kỹ năng hợp tác, làm việc theo nhóm, chưa
có kỹ năng thích ứng, kỹ năng giải quyết vấn đề, sống ích kỷ, vô tâm, thiếutrách nhiệm với gia đình và bản thân, đặc biệt kiến thức về cuộc sống của họcsinh còn nghèo nàn Một số giáo viên còn lơ là, xem nhẹ vai trò của nội dunggiáo dục này dẫn đến chưa nhiệt tình, năng nổ trong việc phối hợp thực hiện; sựphối kết hợp của một số phụ huynh học sinh trong việc giáo dục kỹ năng sốngcho các em tại gia đình chưa được quan tâm đúng mức
Chính vì thế cần phải tiếp tục tăng cường công tác quản lý, chỉ đạo đểphát huy những mặt đã làm được và khắc phục những hạn chế trên
Là cán bộ quản lý của Phòng Giáo dục, qua nhiều năm thực hiện phongtrào “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” và vận dụng sự hướng
dẫn chỉ đạo của Ngành, năm học 2018 - 2019 tôi chọn đề tài “Một số Biện pháp chỉ đạo có hiệu quả giáo dục kĩ năng sống cho học sinh tiểu học thông qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường Tiểu học huyện Đông Sơn – Thanh Hóa".
2 Mục đích nghiên cứu.
Nghiên cứu lí luận và thực trạng giáo dục kĩ năng sống nói chung và kĩnăng xử lí tình huống, kĩ năng ra quyết định nói riêng thông qua các hoạt độngngoài giờ lên lớp Từ đó đề xuất các biện pháp chỉ đạo giáo dục kĩ năng sốngcho học sinh nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện cho học sinh tiểu học
3 Đối tượng nghiên cứu.
Biện pháp chỉ đạo giáo dục kĩ năng sống cho học sinh tiểu học thông quahoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
4 Phương pháp nghiên cứu.
Phương pháp nghiên cứu lý thuyết
Phương pháp phân tích
Phương pháp quan sát
Phương pháp phỏng vấn
Phương pháp đàm thoại
Trang 4Song kĩ năng sống là khái niệm được sử dụng rộng rãi nhằm vào mọi lứatuổi trong lĩnh vực hoạt động thuộc các lĩnh vực khác nhau của đời sống xã hội.
Giáo dục kĩ năng sống là giáo dục cách sống tích cực trong xã hội hiện đại,xây dựng những hành vi lành mạnh và thay đổi những hành vi, thói quen tiêu cựctrên cơ sở giúp học sinh có thái độ, kiến thức, kĩ năng, giá trị cá nhân thích hợp vớithực tế xã hội Mục tiêu cơ bản của giáo dục kĩ năng sống là làm thay đổi hành vicủa học sinh, chuyển từ thói quen thụ động, có thể gây rủi ro, dẫn đến hậu quả tiêucực thành những hành vi mang tính xây dựng tích cực và có hiệu quả để nâng caochất lượng cuộc sống cá nhân và góp phần phát triển xã hội bền vững
Khái niệm giáo dục kĩ năng sống ở nhà trường được thực hiện thông quahoạt động giáo dục Hoạt động giáo dục là những hoạt động do nhà trường tổchức thực hiện theo chương trình giáo dục, trực tiếp điều hành và chịu tráchnhiệm về chúng Kĩ năng sống được hình thành thông qua quá trình xây dựngnhững hành vi lành mạnh và thay đổi những hành vi, thói quen tiêu cực trên cơ
sở giúp người học có cả kiến thức, giá trị, thái độ và kĩ năng tích hợp
Rèn luyện Kĩ năng sống cho học sinh là giúp các em rèn luyện kĩ năng ứng
xử thân thiện trong mọi tình huống; có thói quen và kĩ năng làm việc theo nhóm, kĩnăng hoạt động xã hội; Giáo dục cho học sinh thói quen rèn luyện sức khoẻ, ý thứcbảo vệ bản thân, phòng ngừa tai nạn giao thông, đuối nước và các tệ nạn xã hội
Giáo dục kĩ năng sống là thực hiện quan điểm hướng vào người học, mộtmặt đáp ứng nhu cầu của người học có năng lực để đáp ứng những thách thứccủa cuộc sống và nâng cao chất lượng cuộc sống của mỗi cá nhân Mặt khác,thực hiện giáo dục kĩ năng sống thông qua những phương pháp hướng đếnngười học (lấy học sinh làm trung tâm) và phương pháp dạy học tương tác, cùngtham gia, đề cao vai trò tham gia chủ động, tự giác của người học và vai trò chủđạo của người dạy sẽ có những tác động tích cực đối với những quan hệ ngườidạy và người học, người học và người học
Giáo dục kĩ năng sống ở bậc tiểu học tập trung vào các kĩ năng chính, kĩnăng cơ bản như đọc, viết, tính toán, nghe, nói; coi trọng đúng mức các kĩ năngsống trong cộng đồng, thích ứng với những thay đổi diễn ra hàng ngày trong xãhội hiện đại; hình thành các kĩ năng tư duy sáng tạo, phê phán, giải quyết vấ đề,
ra quyết định, trí tưởng tượng, kĩ năng xử lí tình huống
Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh tiểu học có ý nghĩa rất quan trọng đốivới cuộc sống nói chung và chính bản thân các em nói riêng kĩ năng sống là câycầu nối giúp cho con người vượt qua những bến bờ của thử thách, ứng phó vớinhững thay đổi của cuộc sống hàng ngày Qua đó giúp mỗi con người xác định
rõ giá trị của bản thân và tập thể, sống tự tin và có trách nhiệm với chính mình
và xã hội Khi các em học sinh được trang bị những kĩ năng sống cần thiết giúp
Trang 5cho các em có thể giải quyết tốt các nhiệm vụ học tập, rèn luyện đặt ra trongcuộc sống hàng ngày, giúp các em tự chủ, tự tin, mạnh dạn trong cuộc sống.Giúp các em có thể sống an toàn mạnh khoẻ trong xã hội luôn luôn biến đổi.
Nội dung giáo dục trong nhà trường đa dạng và phong phú bao gồm dạyhọc các môn văn hóa, tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp, tổ chức cáchoạt động xã hội, sinh hoạt tập thể vv Một trong những phương tiện quan trọng
để các hoạt động giáo dục đạt hiệu quả cao đó là kỹ năng sống, do đó muốnnâng cao hiệu quả của hoạt động giáo dục thì cần phải giáo dục kỹ năng sốngcho học sinh tiểu học
Bản thân nội dung hoạt động ngoài giờ lên lớp đã chứa đựng nhiều nội dungliên quan đến kĩ năng sống như: kĩ năng giao tiếp, ứng xử (với ông bà, cha mẹ, anhchị em, bạn bè, thầy cô giáo và mọi người xung quanh); kĩ năng bày tỏ ý kiến củabản thân, kĩ năng ra quyết định và giải quyết vấn đề phù hợp với lứa tuổi (trong cáctinh huống ở gia đình, nhà trường và xã hội); kĩ năng giữ gìn vệ sinh cá nhân, kĩnăng tự phục vụ và tự quản lí thời gian, kĩ năng thu thập và xử lí thông tin về các vấn
đề trong thực tiễn đời sống ở nhà trường, ở cộng đồng
Quá trình tổ chức các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp là quátrình tổ chức cho học sinh thực hiện các hoạt động học tập thông qua các hoạtđộng vui chơi rất phong phú, đa dạng như: kể chuyện theo tranh; quan sát tranhảnh, băng hình, tiểu phẩm; phân tích, xử lí tình huống; chơi trò chơi, …Thôngqua các hoạt động đó, sự tương tác giữa giáo viên với giáo viên, giữa học sinhvới học sinh được tăng cường Vì vậy, mà trong năm qua, bản thân tôi đã tậndụng và phát huy trách nhiệm chỉ đạo lồng ghép nội dung giáo dục kĩ năng sốngtrong các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở khối tiểu học để góp phần rèn
luyện kỹ năng sống cho học sinh Chính vì thế mà tôi đã đúc rút được: “Một số Biện pháp chỉ đạo có hiệu quả giáo dục kĩ năng sống cho học sinh tiểu học thông qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường Tiểu học huyện Đông Sơn – Thanh Hóa" trong các nhà trường
II Thực trạng
1 Thực trạng chung:
Trong thực tế, khi xây dựng chương trình dạy học, nội dung dạy học trênlớp, giáo viên đều phải xây dựng 3 mục tiêu: cung cấp kiến thức, rèn luyện kỹnăng, hình thành thái độ Đây là yêu cầu mang tính nguyên tắc trong dạy học vàgiáo viên đều nhận thức sâu sắc yêu cầu này Tuy nhiên, có thể nói rằng do phảichạy theo thời gian, phải chuyển tải nhiều nội dung trong khi thời gian có hạn,giáo viên có khuynh hướng tập trung cung cấp kiến thức mà ít quan tâm rènluyện kỹ năng cho học sinh, nhất là kỹ năng ứng xử với xã hội, ứng phó và hòanhập với cuộc sống
Trong thời gian gần đây, giáo dục kĩ năng sống cho học sinh được quantâm nhiều hơn Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh Tiểu học hiện nay không bốtrí thành một môn học riêng trong hệ thống các môn học của nhà trường bởi kĩnăng sống phải được giáo dục ở mọi lúc, mọi nơi khi có điều kiện, cơ hội phùhợp Do đó, giáo dục kĩ năng sống phải thực hiện thông qua từng môn học vàtrong các hoạt động giáo dục Vì vậy, cơ hội thực hiện giáo dục kĩ năng sống rấtnhiều và rất đa dạng Có thể đề cập tới một số phương thức tổ chức sau: Thông
Trang 6qua dạy học các môn học; qua chủ đề tự chọn; qua hoạt động giáo dục ngoài giờlên lớp; qua hoạt động trải nghiệm.
Thời gian qua, dù giáo dục kĩ năng sống có được quan tâm nhưng hiệuquả vẫn còn nhiều hạn chế thể hiện qua thực trạng về kĩ năng sống của học sinhcòn nhiều khiếm khuyết
Thực tế cho thấy, tình trạng học sinh thiếu kĩ năng sống vẫn xảy ra, biểuhiện qua hành vi ứng xử không phù hợp trong xã hội, sự ứng phó hạn chế vớicác tình huống trong cuộc sống như: ứng xử thiếu văn hóa trong giao tiếp nơicông cộng; thiếu lễ độ với thầy cô giáo, cha mẹ và người lớn tuổi; chưa có ýthức bảo vệ môi trường, giữ gìn vệ sinh công cộng, gây phiền hà cho người kháckhi sử dụng điện thoại di động,
2 Thực trạng về giáo dục kĩ năng sống qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường Tiểu học - huyện Đông Sơn – tỉnhThanh Hóa.
Cũng như thực trạng chung, các trường Tiểu học đã rất chú trọng việc dạy
kĩ năng sống cho học sinh từ nhiều năm nay Các giáo viên trong quá trình giảngdạy đã rất quan tâm đến việc dạy kĩ năng sống cho học sinh
Nhà trường đã đưa về bộ sách dạy kĩ năng sống cho trẻ, và đến năm họcnày Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban hành cuốn sách Giáo dục kĩ năng sống trongcác môn học ở tiểu học dành cho giáo viên Cuốn sách là tài liệu giúp giáo viênthực hiện việc nâng cao chất lượng giáo dục, đáp ứng yêu cầu về nguồn nhân lựctrong thời đại mới
1 Thuận lợi
- Bộ và Sở Giáo dục và Đào tạo đã tổ chức nhiều lớp tập huấn, bồi dưỡngcho cán bộ quản lý, giáo viên về giáo dục kĩ năng sống cho học sinh phổ thông;hướng dẫn tích hợp giáo dục kĩ năng sống vào các địa chỉ qua một số môn học
và hoạt động giáo dục ở các cấp học phổ thông
- Nhìn chung cán bộ quản lý và giáo viên trong các trường phổ thông đãbước đầu làm quen với thuật ngữ “kỹ năng sống”, mặc dù mức độ hiểu biết cókhác nhau
- Một số hoạt động giáo dục kĩ năng sống đã được đa số các trường chú ýthực hiện trong khuôn khổ và yêu cầu của Phong trào “Xây dựng trường họcthân thiện, học sinh tích cực” do Bộ Giáo dục và Đào tạo phát động
- Giáo dục kĩ năng sống từ nhà trường cũng như qua các phương tiệnthông tin đại chúng đã thu hút được sự chú ý và hưởng ứng của xã hội, của phụhuynh học sinh
- Hình thức tổ chức giáo dục kĩ năng sống đã bước đầu được thực hiệntrong một số môn học, thông qua hoạt động ngoại khoá và các hoạt động trảinghiệm với nội dung khá đa dạng
2 Khó khăn, hạn chế
- Ý nghĩa, tầm quan trọng của giáo dục kĩ năng sống chưa được nhận thứcmột cách đúng mức trong một bộ phận cán bộ quản lý, giáo viên và phụ huynhhọc sinh
- Khi thực hiện giáo dục kĩ năng sống, giáo viên còn gặp nhiều khó khăn,lúng túng (chưa có tài liệu cho giáo viên và học sinh, tiêu chí đánh giá chưa cụthể,…) Tổ chức giáo dục kĩ năng sống có những đặc thù riêng khác với các hoạt
Trang 7động giáo dục khác, nội dung giáo dục không chỉ diễn ra trong môn học mà cònthông qua một số hoạt động khác (hoạt động ngoài giờ lên lớp, câu lạc bộ, )cho nên phải tính đến cơ sở vật chất, kinh phí để thực hiện.
- Giáo viên quen với việc tập trung cung cấp kiến thức mà không hoặc ítquan tâm giáo dục kĩ năng sống cho học sinh Nhiều giáo viên vẫn coi nhẹ côngtác chủ nhiệm lớp từ đó cũng coi nhẹ việc rèn các kĩ năng sống cho học sinh
- Một số học sinh kĩ năng sống của các em còn rất nhiều hạn chế Việcthích ứng với xã hội, với cuộc sống xung quanh là một vấn đề khó với các em,tình trạng học sinh nói tục, chửi bậy, đánh nhau vẫn xảy ra
- Đa số người dân làm nghề nông và sản suất nông nghiệp là chính vì vậyđiều kiện kinh tế gia đình gặp nhiều khó khăn Nhiều học sinh phải ở nhà với ông
bà vì bố mẹ đi làm ăn xa, nên thiếu sự quan tâm dạy dỗ của bố mẹ Đây chính làđiều kiện tốt để các tệ nạn xã hội xâm nhập vào các em nếu không có sự quản lý tốtcủa nhà trường - gia đình - xã hội
Qua thực tế làm công tác quản lý, bản thân thấy kĩ năng sống của học sinhchưa cao Chỉ một số học sinh có hành vi, thói quen, kĩ năng tốt Còn phần lớncác em có nhận xét, đánh giá về sự việc nhưng chưa có thái độ và cách ứng xử,cách xưng hô chuẩn mực Học sinh thể hiện kĩ năng còn đại khái, chưa mạnhdạn thể hiện kĩ năng của bản thân Các em còn ngại nói, ngại viết, khả năng tựhọc, tự tìm tòi còn hạn chế
Qua tiến hành khảo sát ( lần 1) ở các trường tiểu học đầu năm học với chủ đề “
Kĩ năng của em”; kết quả như sau:
Trang 8Nhìn vào quả khảo sát trên cho ta thấy, số học sinh có kĩ năng sống tốt còn
ít và số học sinh có kĩ năng sống chưa tốt còn nhiều Chính vì vậy mà việc rèn kĩnăng sống cho học sinh là vấn đề cần quan tâm Từ những thực trạng trên thôithúc bản thân tìm ra nguyên nhân dẫn đến tình trạng “Học sinh chưa có kĩ năngsống” để từ đó tìm ra biện pháp chỉ đạo rèn kĩ năng sống cho học sinh đạt hiệuquả cao
Tóm lại, đa số học sinh tiểu học chưa có những kĩ năng sống cơ bản Rất
ít học sinh được tiếp cận ở mức độ thường xuyên với các thông tin về kĩ năngsống nói chung, từng kĩ năng cụ thể nói riêng
Mặc dù đa số giáo viên đã nhận thức được bản chất, mức độ cấn thiết phảigiáo dục kĩ năng sống cho học sinh nhưng các đồng chí giáo viên còn lúng túng
về phương thức, biện pháp để thực hiện Giáo viên có quan điểm đúng về mụcđích thực hiện giáo dục kĩ năng sống thông qua hoạt động giáo dục ngoài giờ lênlớp, nhưng mức độ thực hiện giáo dục kĩ năng sống cho học sinh thông qua hoạtđộng giáo dục ngoài giờ lên lớp không cao Các giáo viên chưa ý thức đầy đủ vềviệc tích hợp giáo dục kĩ năng sống cho học sinh với hoạt động giáo dục ngoàigiờ lên lớp
III Một số biện pháp chỉ đạo và tổ chức thực hiện
Trên thực tế, có nhiều phương pháp, nhiều cách thức để thực hiện giáodục KNS cho học sinh Một trong những phương pháp hữu ích và thân thiệnnhất để rèn KNS cho học sinh đó là giáo dục thông qua hoạt động ngoài giờ lênlớp Xác định vai trò quan trọng của hiệu trưởng nhà trường trong việc rèn kỹnăng sống cho học sinh nên trong những năm học qua đồng thời với việc ápdụng các hoạt động giáo dục trong các tiết học chính khóa còn chú trọng chuyênsâu vào các hoạt động ngoài giờ lên lớp Vì theo tâm sinh lý của học sinh tiểuhọc thì đây là con đường dễ tiếp cận và mau thích nghi nhất Với kinh nghiệmthực tiễn áp dụng tôi nhận thấy một số biện pháp cần làm để thực hiện nhiệm vụrèn kỹ năng sống cho học sinh thông qua các hoạt động giáo dục ngoài giờ lênlớp như sau:
1 Biện pháp 1 Tổ chức tuyên truyền cho giáo viên và các bậc cha mẹ học sinh để họ hiểu thực hiện dạy các em các kĩ năng sống cơ bản.
Trước hết, người lớn phải gương mẫu, yêu thương, tôn trọng, đối xử côngbằng với các em và đảm bảo an toàn cho các em Tạo điều kiện tốt nhất cho các
em vui chơi.Cô giáo, cha mẹ luôn khuyến khích các em nói lên quan điểm củamình, nói chuyện với các thành viên trong lớp, trong gia đình về cảm giác và vềnhững lựa chọn của mình, cần giúp các em hiểu rằng nên có thông số để theo đó
mà lựa chọn, cố gắng không chỉ trích các quyết định của các em Việc này sẽhình thành kĩ năng tự kiểm soát bản thân, rèn luyện tính tự tin cho các em khitham gia các hoạt động và các buổi thảo luận sau này
Cô giáo, cha mẹ giúp các em phát triển sở thích, ý thích của mình và đảmbảo rằng người lớn có thể cung cấp thêm phương tiện để các em thực hiện ýthích đó Cô giáo, cha mẹ cần dạy các em những nghi thức văn hóa trong ănuống, biết cách sử dụng các đồ dùng ăn uống; Cụ thể: Các em được làm quenvới những đồ dùng, vật dụng khác nhau, (bộ đồ bếp, bộ đồ ăn, bộ đồ uống…)
Sự sạch sẽ, gọn gàng, một thói quen nề nếp, sự sắp đặt ngăn nắp, ngay ngắn
Trang 9những bộ đồ dùng, vật dụng, thái độ ăn uống từ tốn, không vội vã, không khí cởi
mở, thoải mái và đầm ấm, những cuộc trao đổi nhẹ nhàng, dễ chịu… tất cảnhững yếu tố trên sẽ giúp các em có thói quen tốt để hình thành kĩ năng tự phục
vụ và ý nghĩa hơn là kỹ năng sống tự lập sau này
Việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh qua học tập – sinh hoạt ở nhàtrường là điều hết sức cần thiết cho tương lai các em Để đạt được điều đó, giáoviên cần kiên trì, quyết tâm thực hiện từng bước và liên tục trong suốt quá trìnhgiảng dạy
Giáo dục kĩ năng sống cho mọi người nói chung và học sinh nói riêng làđiều rất cần thiết Nó trang bị đầy đủ những kĩ năng cho các em để các em cóđược cuộc sống ngày càng tốt đẹp hơn Đồng thời giúp những em có thói quenxấu và hành vi tiêu cực trở thành con ngoan, trò giỏi và là người có ích cho xãhội sau này
Trường tiểu học Lê Thế Long
2 Biện pháp 2 Tích hợp mục tiêu giáo dục kĩ năng sống với mục tiêu của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.
Tích hợp mục tiêu giáo dục kĩ năng sống vào mục tiêu của hoạt động giáodục ngoài giờ lên lớp là một trong số các biên pháp giáo dục kĩ năng sống cho họcsinh theo quan điểm tích hợp Theo đó, giáo dục kĩ năng sống được xác định nhưmục tiêu của giáo dục Tiểu học và cần phải tích hợp trong tất cả các hoạt độnggiáo dục trong nhà trường, đặc biệt là hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
Để tích hợp mục tiêu giáo dục kĩ năng sống trong hoạt động giáo dụcngoài giờ lên lớp, vấn đề đầu tiên cần quan tâm là tổ chức hoạt động giáo dụcngoài giờ lên lớp theo hướng tiếp cận kĩ năng sống Tiếp cận kĩ năng sống đềcập đến quá trình tương tác giữa dạy và học tập trung vào kiến thức, thái độ và
kĩ năng cần đạt được để có những hành vi giúp con người có trách nhiệm caođối với cuộc sống riêng bằng cách lựa chọn cuộc sống lành mạnh, kiên định từchối sự ép buộc tiêu cực và hạn chế tối đa những hành vi có hại
Mục tiêu của giáo dục kĩ năng sống được thiết kế cho chương trình giáodục kĩ năng sống đối với từng lứa tuổi học sinh tiểu học (khối lớp) và với từng
kĩ năng sống cụ thể cần hình thành và phát triển cho học sinh từng khối lớp.Trong đó, thiết kế mục tiêu cho từng kĩ năng sống cụ thể là quan trọng nhất vì
Trang 10nó cụ thể hóa mục tiêu chung của giáo dục kĩ năng sống cho học sinh tiểu học và
là chất liệu để tích hợp vào các nội dung của hoạt động giáo dục ngoài giờ lênlớp Kĩ thuật xác định mục tiêu giáo dục từng kĩ năng sống giống như kĩ thuậtxác định mục tiêu dạy học nói chung Mục tiêu đó phải bao hàm các lĩnh vựchọc tập của học sinh khi tiếp cận kĩ năng sống như tri thức, kĩ năng và thái độ
Mục tiêu của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp cho học sinh tiểu học
đã được hoạch định trong chương trình hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp cấptiểu học Do vậy, cần phân tích mục tiêu này, đặc biệt là các mục tiêu của mỗichủ để trong chương trình hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp của từng khốilớp để lựa chọn các mục tiêu phù hợp với mục tiêu giáo dục kĩ năng sống là cơ
sở cho việc tích hợp
Thể hiện mục tiêu tích hợp của giáo dục kĩ năng sống và hoạt động giáodục ngoài giờ lên lớp Đây là bước cuối cùng của quá trình tích hợp mục tiêucủa giáo dục kĩ năng sống với mục tiêu của hoạt động giáo dục ngoài giờ lênlớp Sản phẩm của bước này là mục tiêu tích hợp của giáo dục kĩ năng sống vàhoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp được biểu đạt qua từng chủ đề của hoạtđộng giáo dục ngoài giờ lên lớp theo khối lớp học sinh ở trường tiểu học Nhưvậy, các mục tiêu tích hợp được xác định là cơ sở để thiết kế nội dung cho mỗichủ đề của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp Việc thực hiện chủ đề này chophép thực hiện đồng thời cả mục tiêu của giáo dục kĩ năng sống và mục tiêu củahoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp
Tích hợp vào giờ học môn thể dục- Trường TH Đông Yên
3 Biện pháp 3 Chỉ đạo thiết kế các nội dung giáo dục kĩ năng sống phù hợp với các nội dung của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.
Thiết kế các chủ đề giáo dục kĩ năng sống phù hợp với các nội dung, hoạtđộng để thực hiện chủ đề của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp về bản chất
là tích hợp nội dung giáo dục kĩ năng sống vào nội dung của hoạt động giáo dụcngoài giờ lên lớp cho học sinh tiểu học Do vậy, biện pháp cho phép tạo ra nộidung giáo dục mang tính trọn vẹn, thống nhất giữa nội dung giáo dục kĩ năngsống và nội dung của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp Biện pháp nàykhông chỉ có ý nghĩa với việc thực hiện tốt các nội dung giáo dục kĩ năng sống
mà còn có tác dụng trong việc tạo sức hấp dẫn cho học sinh trong các hoạt độnggiáo dục ngoài giờ lên lớp
Trang 11Nội dung khái quát của biện pháp là luôn làm mới các hình thức thực hiệntừng chủ đề của hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp; đa dạng hóa các loại hìnhhoạt động, các hình thức tổ chức hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp để thu húthọc sinh tích cực tham gia hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp Sự mới lạ baogiờ cũng có sức hấp dẫn đối với học sinh tiểu học, khiến các em say mê khámphá, nếu các hoạt động nội dung đơn điệu, hình thức không phong phú học sinh
- Đội trật tự: Các em được học tham gia tập huấn và thực hiện hành viứng xử văn hóa, chấp hành an toàn giao thông, không làm ùn tắc cổng trường
Trường tiểu học Đông Thịnh
- Đội cờ đỏ: Chấm điểm thi đua về các nề nếp trong nhà trường: đi họcđúng giờ, vệ sinh, tập thể dục, tác phong , ăn mặc, cách ứng xử hàng ngày, thamgia phong trào thi đua… và hàng tuần cử thành viên đánh giá nề nếp dưới cờ đềnghị nhà trường trao cờ thi đua
Đội cờ đỏ trường tiểu học Đông Nam
Trang 12- Chương trình phát thanh măng non: Sáng thứ tư hàng tuần các em đượcphát thanh trên hệ thống phát thanh của nhà trường một số nội dung theo chủ đề,theo tiến trình hoạt động của trường hoặc những nội dung truyên truyền giáo dụckhác đã được chuẩn bị trước.
Buổi phát thanh măng non của trường tiểu học Đông Quang
4 Biện pháp 4 Chỉ đạo giáo dục kĩ năng sống cho học sinh Tiểu học thông qua công tác chủ nhiệm lớp.
Mỗi thầy giáo, cô giáo muốn hoàn thành nhiệm vụ của người giáo viên chủnhiệm trước hết phải có tình yêu thương con người, có sự độ lượng, bao dung,đồng thời phải hiểu về tâm lý lứa tuổi, phải có cái nhìn tinh tế Cùng đó, giáoviên chủ nhiệm cần am hiểu và biết cách tổ chức giáo dục kĩ năng sống cho họcsinh Đối với học sinh có những biểu hiện lệch lạc về nhân cách giáo viên chủnhiệm chính là người cùng với gia đình có những biện pháp “kéo” em về với
“cái thiện” Thầy, cô giáo chủ nhiệm là cầu nối quan trọng để kết nối giữa nhàtrường, gia đình và xã hội
Hiện nay giáo viên chủ nhiệm không chỉ làm công tác chuyên môn mà cònphải có tình cảm để giải quyết những tình huống phát sinh của học sinh tronglớp và ngoài lớp học ( ngoài giờ lên lớp) Vì thế ngoài việc phải đảm bảo nộidung lên lớp vừa tạo sự hấp dẫn, sáng tạo, mới mẻ, gây hứng thú học tập chohọc sinh Và điều không thể thiếu là người giáo viên chủ nhiệm phải có tâmhuyết với nghề và tình yêu thương đối với học sinh
Vậy để giáo dục kĩ năng sống cho học sinh Tiểu học thông qua công tácchủ nhiệm lớp thì mỗi người giáo viên chủ nhiệm cần tăng cường giáo dục kĩnăng sống cho học sinh thông qua các hình thức dạy học của mình, qua các giờsinh hoạt và trong các hoạt động ngoài giờ lên lớp để giáo dục đạo đức và nhâncách cho học sinh; xây dựng hành vi giao tiếp giữa “Thầy với thầy, trò với trò,thầy với trò” rèn luyện kĩ năng ứng xử văn hoá, lên án mọi hành vi bạo lực họcđường và xã hội Vì vậy để giáo dục kĩ năng sống cho học sinh học sinh trước
hết “Mỗi thầy cô giáo là một tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo” mà ngành
Giáo dục đã phát động