Một số biện pháp nâng cao ý thức bảo vệ môi trường xanh sạch đẹp cho học sinh lớp 4

Điều này dẫn đến sự lệchlạc giữa nhận thức, thái độ và hành vi với những vấn đề xảy ra trong cuộc sống.Mặc dù ở một số môn học, các hoạt động ngoại khóa, giáo dục sống bảo vệ môi trường

1 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài

"Tổ quốc Việt Nam xanh ngát, có sạch đẹp mãi được không? Điều đó tùythuộc hành động của bạn Chỉ có bạn mà thôi" Đó là những ca từ trong bài hát

"Điều đó tùy thuộc hành động của bạn" của tác giả Kim Dung Đồng thời đâycũng là thông điệp gửi gắm đến tất cả mọi người hãy bảo vệ môi trường sốngcủa chúng ta Bởi môi trường có tầm quan trọng đặc biệt đối với đời sống conngười và sự phát triển kinh tế, văn hóa của đất nước, của nhân loại nhưng hiệnnay ở nước ta cùng với sự gia tăng dân số, quá trình công nghiệp hóa, hiện đạihóa, con người đã tác động đến môi trường tự nhiên dẫn đến suy giảm cácnguồn tài nguyên và phải đối mặt với những vấn đề ô nhiễm nghiêm trọng như ônhiễm không khí, ô nhiễm nước, tiếng ồn… làm ảnh hưởng xấu đến cuộc sống

và sức khỏe của con người, đặc biệt là trẻ em và người cao tuổi, đây là đối tượng

dễ bị tổn thương nhất do biến đổi khí hậu Ngoài ra, biến đổi khí hậu còn làmcho những loài động vật quí hiếm dần bị tuyệt chủng.Thiên tai, dịch bệnh xuấthiện ngày càng nhiều… một trong những giải pháp để ngăn ngừa các vấn đề vềmôi trường là làm thế nào để thay đổi nhận thức của cộng đồng, của mỗi người

về môi trường sống xung quanh Đó là câu hỏi lớn mà tất cả chúng ta trong đó

có những người thầy đang luôn trăn trở tìm câu trả lời Chính vì vậy công tácgiáo dục bảo vệ môi trường cho học sinh ở trường tiểu học hiện nay có ý nghĩahết sức đặc biệt và vô cùng quan trọng vì nó liên quan đến việc giáo dục nhậnthức cho các em từ tuổi mới chập chững cắp sách tới trường, ngay trong quátrình hình thành nhân cách, ươm mầm ước mơ của các em Giáo dục các em ởlứa tuổi học sinh tiểu học là cơ sở ban đầu là nền tảng cho việc đào tạo các emthành những công dân tốt cho quê hương đất nước Điều đó còn đặc biệt quantrọng hơn bởi không những tác động tới nhân cách và hành vi của các em,những người giữ vai trò quan trọng "nắm giữ tương lai của đất nước" mà còn cóảnh hưởng lớn và có sức lan tỏa tới cộng đồng, xã hội ở địa phương, góp phầnnâng cao ý thức tự giác và chủ động của con người vào phong trào bảo vệ môitrường

Để công tác giáo dục bảo vệ môi trường đạt hiệu quả và đảm bảo thựchiện tốt nội dung xây dựng "Trường học thân thiện - Học sinh tích cực" đangđược Bộ Giáo dục và Đào tạo phát động Bản thân tôi luôn đặt ra những câu hỏi:Làm thế nào để nâng cao chất lượng giáo dục môi trường ở bậc tiểu học? Làmthế nào để hình thành cho các em những hiểu biết về môi trường? đây cũng làvấn đề lớn đang được quan tâm hiện nay Với tình hình thực tế ở lớp đang giảngdạy, tôi nhận thấy mình phải có trách nhiệm trong việc hình thành, xây dựng chohọc sinh ý thức giữ gìn môi trường sống, ứng xử thân thiện với môi trường, giúpcác em hiểu được rằng bảo vệ môi trường chính là bảo vệ môi trường sống củachính mình và của cả cộng đồng

Xuất phát từ những lí do trên tôi đã chọn đề tài " Một số biện pháp nâng cao ý thức bảo vệ môi trường: Xanh - sạch - đẹp cho học sinh lớp 4 Trường Tiểu học Cẩm Châu"

1.3 Đối tượng nghiên cứu.

a Đối tượng nghiên cứu:

Biện pháp nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh lớp 4

b Khách thể nghiên cứu:

Học sinh lớp 4B - Trường Tiểu học Cẩm Châu

1.4 Phương pháp nghiên cứu.

* Nhóm phương pháp nghiên cứu lí thuyết: Các công văn hướng dẫn,thông tư, điều lệ trường Tiểu học, tập san giáo dục, nội dung tích hợp giáo dụcbảo vệ môi trường cho học sinh lớp 4

* Nhóm phương pháp thực hành: Thực nghiệm, quan sát, điều tra

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm

Ở tiểu học, học sinh đã biết rằng môi trường là tất cả những gì xungquanh chúng ta và rất thân thiện gần gũi với con người Môi trường có mối quan

hệ mật thiết tới cuộc sống của con người cũng như sự phát triển về kinh tế, vănhóa của nhân loại Bảo vệ môi trường là những hành động, những việc làm giữ

cho môi trường trong lành, Xanh - Sạch - Đẹp, ngăn ngừa và khắc phục hậu quả

mà con người hay thiên nhiên gây ra cho môi trường Việc bảo vệ môi trườngkhông phải là trách nhiệm của riêng ai mà là trách nhiệm của toàn xã hội, trong

đó có cả học sinh Tiểu học Vậy nên giáo dục bảo vệ môi trường cho học sinhtiểu học là quá trình vô cùng quan trọng Hoạt động này với mục đích nhằm pháttriển những kiến thức sơ giản về môi trường, là sự quan tâm đến vấn đề môitrường phù hợp với lứa tuổi Vì vậy, hiện nay việc giáo dục bảo vệ môi trườngcho các em ở lứa tuổi này là rất cần thiết và có ý nghĩa rất to lớn

Để đáp ứng sự nghiệp phát triển đất nước muốn làm được điều đó thì conngười cần phải khai thác nguồn tài nguyên thiên nhiên, tài nguyên môi trườngrất nhiều mà mỗi chúng ta đều thấy rất rõ một thực trạng đang diễn ra hiện nay

đó là môi trường và tài nguyên thiên nhiên ngày càng bị tàn phá và suy thoáinặng nề Bởi vậy muốn bảo vệ môi trường và phát triển môi trường ngày mộtbền vững thì mỗi chúng ta cần ý thức được giá trị của môi trường để cùng chungtay bảo vệ Hoạt động bảo vệ môi trường là chúng ta phải biết khai thác, sử dụnghợp lý và tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên và giữ cho môi trường trong lành sạchđẹp Đó cũng chính là vấn đề đang được đặt ra cho nền giáo dục, trong số đóphải kể đến cả học sinh tiểu học

Hơn lúc nào hết, trong cuộc sống đang phát triển như hiện nay thì chúng

ta không chỉ đào tạo những con người có tri thức có khoa học mà còn phải tạonên những con người phát triển toàn diện, có tình yêu thiên nhiên, sống thânthiện với môi trường và biết nhìn xa trông rộng Những phẩm chất ấy, con ngườiphải được hình thành từ lứa tuổi học sinh, đặc biệt là học sinh tiểu học lứa tuổihứa hẹn bao điều tốt đẹp trong tương lai

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

Học tập là một nhu cầu thường trực của con người trong mọi thời đại Họctập không chỉ dừng lại ở các tri thức khoa học thuần túy mà còn được hiểu làmọi tri thức về thế giới trong đó có cả các mối quan hệ, cách thức ứng xử vớimôi trường xung quanh Kĩ năng sống, cách thức ứng xử với môi trường xungquanh là một trong những vấn đề quan trọng đối với mỗi cá nhân trong quá trìnhtồn tại và phát triển Tuy nhiên trong xã hội phát triển như hiện nay thì ngườihọc đang chịu nhiều áp lực về học tập khiến cho người học không còn nhiều thời

gian cho các hoạt động ngoại khóa, hoạt động xã hội Điều này dẫn đến sự lệchlạc giữa nhận thức, thái độ và hành vi với những vấn đề xảy ra trong cuộc sống.

Mặc dù ở một số môn học, các hoạt động ngoại khóa, giáo dục sống bảo

vệ môi trường đã được đề cập đến Tuy nhiên, do nội dung, phương pháp cáchthức truyền tải chưa phù hợp với đặc điểm tâm sinh lí của đối tượng là học sinhtiểu học nên hiệu quả lồng ghép chưa cao, dẫn đến chất lượng giáo dục kĩ năngsống cho học sinh còn nhiều hạn chế

1 Khảo sát việc học của học sinh

Để tìm hiểu thực trạng về ý thức bảo vệ môi trường của học sinh để từ đó

có những biện pháp nhằm tăng cường giáo dục nội dung bảo vệ môi trường chocác em, tôi đã tiến hành khảo sát (Lần 1) ở lớp 4B - Trường Tiểu học Cẩm Châuvào đầu năm học Cụ thể:

Nội dung khảo sát: Khảo sát về thói quen, ý thức bảo vệ môi trường củahọc sinh

Mục đích khảo sát: Đánh giá thực trạng của lớp theo hai mục tiêu, 5 yêucầu và 5 nội dung của phong trào "Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tíchcực

Kết quả như sau:

Số học sinh tham gia khảo sát: 33 em

vệ môi trường

HS không nắmđược kiến thứcthái độ bảo vệmôi trương chưaphù hợp

SL TL SL TL SL TL

33 5 15 10 30 19 55Kết quả trên cho thấy học sinh có kiến thức trong việc bảo vệ môi trườngchưa đồng đều, còn nhiều hạn chế Chỉ có 15 % học sinh nắm vững kiến thức,

có thái độ hành vi, bảo vệ môi trường tốt Số học sinh có nhận xét đánh giá về

sự việc nhưng chưa có thái độ và cách ứng xử chuẩn mực là 30% Còn phần lớn(55%) các em thể hiện kĩ năng còn đại khái Các em còn chưa có thái độ, hành

vi bảo vệ môi trường (Khi thấy rác ở lớp học hay ở sân trường còn chưa tự giácnhặt bỏ vào đúng nơi qui định, vệ sinh cá nhân của nhiều em còn chưa sạch sẽ,

…) Chính vì vậy mà việc giáo dục nâng cao ý thức bảo vệ môi trường cho họcsinh là vấn đề cần quan tâm Muốn làm tốt việc này mỗi giáo viên cần phải làmgì? Đây cũng chính là câu hỏi cần phải tìm tòi nghiên cứu và tìm ra nguyên nhân

dẫn đến tình trạng học sinh hạn chế về ý thức bảo vệ môi trường, để từ đó tìm ra

biện pháp nâng cao ý thức bảo vệ môi trường "Xanh - Sạch - Đẹp".

2 Nguyên nhân

Qua thực tế giảng dạy, dự giờ đồng nghiệp và khảo sát học sinh bản thânnhận thấy ý thức bảo vệ môi trường của học sinh chưa tốt là do những nguyên nhân sau:

- Việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường qua việc tích hợp vào các mônhọc còn hạn chế

- Kiến thức thực tế về môi trường của học sinh còn hạn hẹp

- Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh qua các hoạt độngngoại khóa, hoạt động giáo dục vui chơi còn chưa sâu sát, chưa có hiệu quả cao

- Việc động viên, khuyến khích, khen thưởng khi học sinh làm được việctốt để bảo vệ môi trường của giáo viên chưa kịp thời

- Do tâm sinh lí lứa tuổi của học sinh dễ nhớ nhưng chóng quên nên việcthực hiện bảo vệ môi trường chưa được thường xuyên

- Nhận thức về bảo vệ môi trường của phụ huynh chưa cao nên cũng dẫnđến ý thức bảo vệ môi trường của học sinh còn hạn chế

- Giáo viên và phụ huynh chưa thật gần gũi, thân thiện với học sinh

Chính việc thiếu hụt nghiêm trọng các kĩ năng sống do sự hạn chế củagiáo dục gia đình, sự phức tạp của xã hội hiện đại là nguyên nhân trực tiếp khiếnhọc sinh gặp khó khăn trong xử lí với tình huống thực của cuộc sống

3 Những thuận lợi và khó khăn khi giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho học sinh

Từ những nguyên nhân trên thì trong quá trình giáo dục ý thức bảo vệ môitrường cho học sinh nhằm thực hiện phong trào "Xây dựng trường học thânthiện, học sinh tích cực", môi trường "Xanh - Sạch - Đẹp", bản thân đã gặpnhững thuận lợi và khó khăn sau:

a Thuận lợi

* Nhà trường: Ngay từ đầu năm học, Ban giám hiệu cùng chuyên môn

nhà trường đã xây dựng kế hoạch với những biện pháp cụ thể để giáo dục ý thứcbảo vệ môi trường cho học sinh một cách chung nhất cho tất cả các khối lớp,đây chính là định hướng giúp giáo viên thực hiện giảng dạy đúng theo mục tiêugiáo dục bảo vệ môi trường

Ngoài ra Ban giám hiệu nhà trường luôn chú trọng tới công tác xây dựngcảnh quan trường lớp, luôn quan tâm, hỗ trợ giáo viên trong công tác giảng dạycũng như giáo dục Hàng tháng thường phát động phong trào thi đua xây dựngmôi trường "Xanh - Sạch - Đẹp" ở các lớp

* Giáo viên: Đội ngũ giáo viên có tay nghề chuyên môn vững vàng, giàu

kinh nghiệm, nhiệt tình trong công tác, sáng tạo trong việc đổi mới phương phápdạy học Luôn đồng tình ủng hộ, cùng chung tay xây dựng cảnh quan môitrường lớp học "Xanh - Sạch - Đep"

* Học sinh: Phần đa học sinh đều là con em trong gia đình thuần nông

nên rất ngoan ngoãn, biết vâng lời, gần gũi với cô giáo Tích cực trong cácphong trào bảo vệ môi trường; Hưởng ứng và thực hiện tốt phong trào "Tếttrồng cây đời đời nhớ ơn Bác"

* Phụ huynh học sinh: Phụ huynh rất quan tâm, ủng hộ nhiệt tình, luôn

song hành cùng nhà trường giáo dục các em Sự quan tâm của phụ huynh họcsinh cũng góp phần nâng cao chất lượng giáo dục bảo vệ môi trường cho họcsinh

b Khó khăn

* Đối với giáo viên: Nhà trường là nơi giáo dục quan trọng nhất trong

việc hình thành và phát triển nhân cách cho các em, nhưng trong thực tế hiệnnay việc nhận thức, sự hiểu biết về tầm quan trọng, đối với giáo dục ý thức bảo

vệ môi trường ở một số giáo viên còn hạn chế, giáo viên chưa thực sự chú ý đếngiáo dục kĩ năng cho các em mà mới chỉ hoàn thành theo mục tiêu môn học,chưa nghiên cứu phương pháp dạy học nhằm mục đích giáo dục cao nhất, chưaxác định rõ được kĩ năng cần rèn qua từng bài học, chưa chú ý kiểm tra kĩ nănghành vi đạo đức đã học của học sinh Việc rèn kĩ năng cho học sinh chưa thườngxuyên liên tục nên các hành vi đạo đức chưa trở thành thói quen, các em nhanhquên hành vi đó và chưa có giá trị thực tế cao

* Đối với học sinh: Trong quá trình học tập, các em đã được giáo dục ý

thức bảo vệ môi trường thế nhưng trong cuộc sống hàng ngày vẫn còn nhiều em

do nhận thức về bảo vệ môi trường sống chưa cao nên các em còn có nhiều hành

vi, thói quen xấu ảnh hưởng đến môi trường, ý thức tham gia các hoạt động giữgìn môi trường ở gia đình cũng như ở trường còn hạn chế như: Chơi nhiều tròchơi mất vệ sinh, chưa có ý thức bỏ rác vào đúng nơi quy định, tham gia laođộng vệ sinh ở trường cũng như ở gia đình với thái độ thờ ơ, bắt buộc, chưa biếtgiữ gìn an toàn lao động

* Đối với phụ huynh học sinh: Do đăc điểm vùng miền, do điều kiện

kinh tế còn gặp nhiều khó khăn, bố mẹ phải đi làm ăn xa, ít có thời gian quantâm đến việc học tập của các em, nhất là sửa những hành vi thói quen chưađúng, chưa chuẩn Ngoài ra một số phụ huynh chưa nhận thức được tầm quantrọng của việc giáo dục ý thức bảo vệ môi trường cho các em, các bậc cha mẹluôn nóng vội trong việc giáo dục con nên chỉ chú trọng đến việc dạy kiến thức

về Toán và Tiếng Việt mà quên đi việc giáo dục kĩ năng sống cho các em

Xuất phát từ những khó khăn, nguyên nhân trên của giáo viên, học sinh vàphụ huynh học sinh, tôi đề xuất một số biện pháp nhằm giúp học sinh nâng cao ý

thức bảo vệ môi trường "Xanh - Sach - Đẹp" như sau:

2.3 Một số biện pháp nâng cao ý thức bảo vệ môi trường Sạch-Đẹp" cho học sinh

"Xanh-1 Xác định mức độ và môn học tích hợp nội dung giáo dục bảo vệ môi trường ở lớp 4

Để thực hiện được mục tiêu, nội dung giáo dục bảo vệ môi trường ởtrường Tiểu học hiện nay thì một trong những biện pháp giáo dục có hiệu quả đó

là tích hợp lồng ghép nội dung giáo dục bảo vệ môi trường qua các môn học Đểnội dung này đạt hiệu quả thì trong dạy học lồng ghép giáo viên cần xác định rõmức độ, phương thức và địa chỉ lồng ghép ở môn học nào

Căn cứ vào nội dung chương trình, nội dung sách giáo khoa và đặc thùdạy học ở lớp 4, việc tích hợp giáo dục bảo vệ môi trường có thể tích hợp ở các môn học: Tiếng Việt, Khoa học và Hoạt động giáo dục đạo đức

Nội dung giáo dục bảo vệ môi trường tích hợp vào các môn học ở lớp 4gồm có ba mức độ:

2 Giáo dục môi trường phải đi đôi với giáo dục giá trị sống, kĩ năng sống cho học sinh

Môi trường sống xung quanh chúng ta hiện nay ngày càng bị ô nhiễmnặng một phần lớn do nhận thức của con người Với nhận thức lệch lạc cùng vớilối sống vị kỉ, bất công với thiên nhiên nên con người đã có những hành vi gây

tổn hại cho môi trường Chính vì vậy giáo dục môi trường muốn hiệu quả vàngày càng có giá trị cao thì trước hết phải giáo dục cho các em những thói quen,những việc làm tốt trong cuộc sống như: Tác dụng của việc giữ gìn vệ sinhtrường lớp, ích lợi của một bầu không khí trong lành, giá trị của một môi trường

"Xanh, sạch, đẹp" Bên cạnh đó chúng ta phải giáo dục những kĩ năng sống liênquan đến bảo vệ môi trường để học sinh hiểu được sự cần thiết của những việclàm đó Cụ thể:

Cung cấp cho các em những kiến thức cần thiết về môi trường sống, vềviệc bảo vệ môi trường, những hoạt động tích cực với môi trường, các nguồnnhiên-vật liệu, những hiểu biết cơ bản về sự sống của các loài động vật, thựcvật…Trong quá trình này, giáo viên chú ý để học sinh đồng thời được rèn luyệncác kĩ năng nhận thức bằng cách đặt các câu hỏi mở, dẫn dắt gợi hướng cho các

em tư duy, tạo các tình huống nhận thức

Giới thiệu cho các em những hành vi đúng thể hiện cách sống thân thiệnvới môi trường để các em biết phải làm như thế nào, từ đó rèn cho các em thóiquen trong cuộc sống hàng ngày như giáo dục các em thói quen không vứt rác ralớp học hay ngoài sân trường hoặc không ném rác trên đường đi… ở bất cứ đâukhi thấy rác các em phải nhặt phải bỏ rác vào đúng nơi qui định Để làm đượcđiều này trước hết giáo viên cần rèn cho hoạc sinh thực hiện tốt những việc làmngay trên lớp học bằng cách: Tuyên truyền bằng các câu khẩu hiệu, đồng thờimỗi lớp cần có thùng rác đặt ở cuối lớp với dòng chữ "Cho tôi xin rác" Hàngngày giáo viên cần quan sát việc thực hiện của các em, thường xuyên nhắc nhởcác em thực hiện tốt các hành vi thân thiện với môi trường

Bên cạnh đó giáo viên cần tổ chức các buổi hoạt động ngoại khóa, hoạtđộng ngoài giờ lên lớp để các em được hợp tác hoạt động với nhiều đối tượngkhác nhau đồng thời tạo sức mạnh lôi cuốn mọi người cùng tham gia bảo vệ môitrường như ngày hội trồng cây, ngày chủ nhật xanh… Giáo dục các em về tìnhcảm, hành vi và ý thức bảo vệ môi trường là nền tảng của một tương lai tốt đẹpcho các em

Học sinh và giáo viên tham gia trồng cây đầu xuân

3 Xây dựng môi trường lớp học thân thiện "Xanh - Sạch - Đẹp"

Mục tiêu quan trọng nhất của việc xây dựng lớp học thân thiện "Xanh Sạch - Đẹp" là tạo nên một môi trường giáo dục an toàn, bình đẳng, tạo hứng thú cho học sinh trong học tập Trong môi trường lớp học thân thiện "Xanh - Sạch - Đẹp" các em sẽ phát huy được tính tích cực, chủ động tìm kiếm kiến

-thức khi nội dung học tập được trải nghiệm trong đời sống qua các hoạt động tậpthể, qua các trò chơi và các hoạt động ngoại khóa Đó chính là nhân tố rèn kĩnăng sống góp phần phát triển một cách toàn diện về nhân cách cho học sinhviệc bảo vệ môi trường

Để đạt được mục tiêu quan trọng này giáo viên cần thực hiện tốt việc xâydựng mối quan hệ giữa thầy và trò, mối quan hệ giữa học sinh với học sinh, mốiquan hệ giữa con người và thiên nhiên ngay trong lớp học bằng việc tạo ra mộtkhông gian lớp học, bởi nơi đây "Trường học thực sự trở thành ngôi nhà thứ haicủa các em, các thầy cô giáo là những người thân trong gia đình" cũng là mộtđiều kiện rất cần thiết để phát triển kĩ năng bảo vệ môi trường cho các em Đểtạo nên không gian lớp học đó thì ngay từ đầu năm học, giáo viên phải xây dựng

kế hoạch trang trí lớp học theo nội dung "Trường học thân thiện, học sinh tích

cực", lớp học "Xanh - Sạch - Đẹp" và tạo điều kiện để học sinh được cùng giáo

viên và các bạn trong lớp trang trí Qua đó các em sẽ được trao đổi với các bạn,được trải nghiệm và được thể hiện những điều đã được học vào cuộc sống Cụthể: Trong không gian lớp học, ngoài các góc học tập, giáo viên và học sinh cânxây dựng thêm góc thiên nhiên, có nhiều loại cây xanh gần gũi để các em có mộtkhông gian xanh, hàng ngày các em có thể tự chăm sóc cây (tưới nước, bắt sâu,…)

từ đó giúp các em thêm yêu lao động, tạo cho các em sự yêu thích thiên nhiên Đặcbiệt, giáo viên còn xây dựng một góc mở để các em được chơi, được trưng bày cácsản phẩm như: "Em với bảo vệ môi trường", " Việc làm của tôi và bạn"

Hình ảnh thân thiện với môi trường trong lớp học

(Do giáo viên và học sinh trang trí )

Một góc lớp học do giáo viên học sinh trang trí từ vật liệu phế thải

4 Giáo dục ý thức bảo vệ môi trường qua các trò chơi khởi động, trò chơi học tập

Trò chơi khởi động và trò chơi học tập là những trò chơi có nội dung gắnliền với hoạt động học tập của học sinh Trong các tiết học, việc tổ chức cho họcsinh chơi vào bất kì phần nào của bài học đều rất quan trọng Nó không chỉ làmthay đổi hình thức học tập, làm cho không khí học tập trong lớp học được thoảimái, dễ chịu mà còn làm cho quá trình học tập của học sinh trở thành một hìnhthức vui chơi hấp dẫn, qua đó các em được cũng cố, hệ thống hóa kiến thức vàquan trọng nhất là các em được phát triển kĩ năng giao tiếp, ý thức bảo vệ môitrường

Vì vậy giáo viên có thể lựa chọn bất kì hoạt động nào để tổ chức thành tròchơi bằng cách vận dụng các yêu cầu, các nhân tố cơ bản của trò chơi như: Tròchơi phải đơn giản, dễ thực hiện, thể hiện rõ mục đích học tập, không chỉ đơnthuần là trò chơi giải trí Ngoài các trò chơi đã có trong Tài liệu hướng dẫn học,giáo viên có thể bổ sung, thiết kế các trò chơi cho hợp lí với bài học, với trình độnhận thức của học sinh, đặc biệt là phát triển ý thức bảo vệ môi trường của họcsinh phù hợp với nội dung của từng bài học

Ví dụ: Để tạo cho các em mạnh dạn, tự lập và phát huy bản thân về ý

thức bảo vệ môi ở lớp học cũng như ở nhà, giáo viên có thể tổ chức cho học sinh

chơi trò chơi "Gia đình ngăn nắp".

*Đồ dùng: Các đồ trong không gian lớp học (Sách vở, lọ hoa…).

*Cách chơi: Chia làm 2 nhóm chơi và 1 Ban giám khảo

Nhiệm vụ của các nhóm: Sắp xếp lại các đồ dùng trong lớp học sao chogọn gàng, đẹp theo thời gian qui định (5phút)

Sau khi kết thúc trò chơi, Ban giám khảo sẽ đưa ra nhận xét và bình bầunhóm sắp xếp đồ dùng nhanh gọn gàng và đẹp nhất, sau đó Ban giám khảo cóthể phỏng vấn các bạn qua trò chơi về cách sắp xếp đồ dùng như thế nào để cholớp học đẹp, gọn gàng và quan trọng nhất là bạn cảm thấy thế nào khi môitrường lớp học sạch đẹp

Lúc đầu các em cảm thấy không tự tin nhưng khi được nhắc nhở nhữngđiều cần chú ý về những việc cần làm, cộng thêm một môi trường lớp học thânthiện các em đã thực hiện rất tốt, không còn những cái nhìn ái ngại, thay vào đó

là những cánh tay tự tin cùng những câu trả lời ngắn gọn, dễ hiểu khi được Bangiám khảo phỏng vấn Ví dụ như: "Mình tên là Quỳnh Nga, mình là trưởng ban

Sức khỏe - Vệ sinh, mình có nhiệm vụ nhắc nhở các bạn thực hiện tốt vệ sinh

thân thể, nhắc nhở các bạn quét dọc lớp học, sân trường sạch sẽ, chăm sóc vàbảo vệ cây xanh, qua trò chơi mình đã hiểu được nhiều điều bổ ích khi đượcsống trong một môi trường sạch sẽ, gọn gàng ngăn nắp, mình rất vui khi đượcđón tiếp các bạn đến thăm lớp mình"

Các kĩ năng được phát triển từ dễ đến khó Vì vậy sau những bài học tìmhiểu kiến thức về môi trường là những bài học về thái độ, ý thức bảo vệ môitrường.

Ví dụ: Tổ chức trò chơi "Hãy", "Đừng" khi dạy bài tập đọc "Bè xuôi sôngLa", Tiếng Việt 4-Tập 2B

*Mục đích: Giúp học sinh nắm vững được những việc nên làm, nhữngviệc không nên làm đối với môi trường

*Cách chơi:

Gồm 2 đội chơi: Đội A và Đội B

- Đội A đặt câu với động từ "Hãy" để nêu những việc cần làm đối với môitrường

- Đội B đặt câu với động từ "Đừng" để nêu những việc không nên làmđối với môi trường

*Thời gian chơi: 5 phút

Chẳng hạn: Đội A với động từ "Hãy"

- Hãy bảo vệ rừng

- Hãy bảo vệ, chăm sóc cây xanh

- Hãy giữ gìn vệ sinh lớp học xanh, sạch, đẹp

* Đội B với động từ "Đừng":

- Đừng vứt rác xuống sông, suối

- Đừng giết hại những loài vật quí hiếm

"Em tập làm hướng dẫn viên du lịch"

Với trò chơi này giáo viên sẽ tổ chức tại lớp vào các giờ như: Sinh hoạtcuối tuần; Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp

Chẳng hạn:

Học sinh sẽ đóng vai là một hướng dẫn viên du lịch đón khách đến thămlớp Các em sẽ giới thiệu với khách tham quan biết về trường của em về truyềnthống thi đua Dạy tốt, học tốt của thầy và trò nhà trường, giới thiệu về khônggian lớp học theo Mô hình trường học mới (VNEN), giới thiệu về những thôngtin cơ bản về nhà ở, khoảng cách từ nhà đến trường… của các bạn trong lớp qua

sơ đồ cộng đồng hoặc các em có thể giới thiệu về một cảnh đẹp của đất nước,danh lam thắng cảnh ở địa phương mà các em biết như: Biển Sầm Sơn, Di tíchlich sử Lam Kinh, Động Phong Nha,…

Sau khi giới thiệu về một cảnh đẹp hoặc danh lam thắng cảnh nào của đấtnước, bạn hướng dẫn viên du lịch sẽ phỏng vấn các bạn dưới lớp qua các câu hỏi

về môi trường

Ví dụ: - Bạn có suy nghĩ gì sau khi nghe tôi giới thiệu về cảnh đẹp này?

- Bạn cần làm gì để danh lam thắng cảnh đó ngày càng thêm đẹp và thuhút khách du lịch trong và ngoài nước? …

Qua những hội thi như vậy, lớp 4B đã có một đội ngũ hướng dẫn viên dulịch nhỏ tuổi sẵn sàng đón khách đến thăm lớp và các em cũng sẽ là những thànhviên cộng tác với giáo viên trong việc hướng dẫn các em học sinh khác nâng cao

ý thức bảo vệ môi trường

Ảnh học sinh tham gia trò chơi " Em tập làm hướng dẫn viên du lịch

Qua các hoạt động trò chơi, các em được vừa chơi vừa học Như vậy giờhọc diễn ra nhẹ nhàng mà các em lại tiếp thu được kiến thức cũng như thái độ,hành vi về bảo vệ môi trường một cách tự nhiên và dễ nhớ

5 Tổ chức tốt các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp