Trong nhà trường mọi hoạt động dạy học, giáo dục, sinh hoạt được thực hiện thông qua giao tiếp… Kĩ năng giao tiếp không phải tự có từ bẩm sinh, di truyền mà được hình thành, phát triển t
Trang 1A MỞ ĐẦU
1 LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Giáo dục Tiểu học là bậc học nền tảng tạo cơ sở ban đầu cho quá trình học tập của học sinh Bên cạnh việc trang bị cho học sinh vốn kiến thức kĩ năng cơ bản trong học tập, lao động cần phải chú ý đến việc giáo dục kĩ năng phục vụ cuộc sống cho học sinh biến tri thức thành hành động, thái độ thành hành vi, kĩ năng để sống an toàn, khỏe mạnh và không ngừng tiến bộ
Để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện thế hệ trẻ, đáp ứng nguồn nhân lực phục vụ sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước, đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế và nhu cầu phát triển của người học, giáo dục phổ thông đã và đang được đổi mới mạnh mẽ theo bốn trụ cột của giáo dục thế kỉ XXI : “Học để biết, học để làm, học để tự khẳng định mình và học để cùng chung sống, mà thực chất là một cách tiếp cận kĩ năng sống” [1]
Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh là nhiệm vụ đáp ứng mục tiêu giáo dục, đào tạo “con người mới” với đầy đủ các mặt “đức, trí, thể, mĩ” để học sinh được phát triển toàn diện đáp ứng những yêu cầu mới của xã hội Trong kĩ năng sống, kĩ năng giao tiếp có vị trí quan trọng đối với cuộc sống thực tiễn, hoạt động lao động của con người Trong nhà trường mọi hoạt động dạy học, giáo dục, sinh hoạt được thực hiện thông qua giao tiếp… Kĩ năng giao tiếp không phải tự có từ bẩm sinh, di truyền mà được hình thành, phát triển trong quá trình sống, qua hoạt động, trải nghiệm, học tập, rèn luyện Như vậy, nâng cao chất lượng giáo dục là một biện pháp thiết thực để giáo dục phát triển kĩ năng giao tiếp cho học sinh
Giáo dục kĩ năng giao tiếp cho học sinh giúp các em thích ứng được với môi trường xã hội, tự giải quyết được một số vấn đề thiết thực trong cuộc sống như vấn đề sức khoẻ, môi trường, tệ nạn xã hội, để học sinh có thể tự tin, chủ động không bị quá phụ thuộc vào người lớn mà vẫn có thể tự bảo vệ mình, tự đem lại lợi ích chính đáng, điều kiện thuận lợi cho bản thân rèn luyện, học tập phấn đấu vươn lên
Nhờ có “Kĩ năng giao tiếp” mà học sinh có mối quan hệ tích cực với bạn
bè, với thầy cô, truyền đạt thu nhận thông tin, tình cảm với những người trong gia đình và những người xung quanh Đối với học sinh lớp 1 kĩ năng giao tiếp của các em còn rất hạn chế : gặp thầy, cô chưa biết chào, nhút nhát, tự ti trước đám đông, chưa có kĩ năng hợp tác với bạn, chưa biết trình bày ý kiến của bản thân… Kết quả giáo dục kĩ năng giao tiếp cho học sinh lớp 1 gặp nhiều khó
Trang 2khăn nhất định Vậy, làm thế nào để nâng cao hiệu quả giáo dục kĩ năng giao tiếp cho học sinh ? Biện pháp nào giúp học sinh vận dụng được những kĩ năng giao tiếp vào trong cuộc sống hằng ngày ? đó là vấn đề bức thiết khiến mọi giáo viên luôn trăn trở Nhận thức được tầm quan trọng và sự cần thiết của việc giáo dục kĩ năng giao tiếp cho học sinh trong quá trình dạy học, tôi đã lựa chọn nghiên cứu đề tài : Một số biện pháp tích hợp giáo dục “Kĩ năng giao tiếp” cho học sinh lớp 1B Trường Tiểu học Vĩnh Ninh qua môn Đạo đức
2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
- Nâng cao hiệu quả giáo dục, kĩ năng giao tiếp cho học sinh lớp 1B trường Tiểu học Vĩnh Ninh, huyện Vĩnh Lộc
3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
- Nội dung, phương pháp Giáo dục kĩ năng giao tiếp cho học sinh lớp 1
- Dạy học môn Đạo đức lớp 1
- Kĩ năng giao tiếp của học sinh lớp 1B trường Tiểu học Vĩnh Ninh
4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Trong quá trình thực hiện đề tài, tôi đã sử dụng một số phương pháp nghiên cứu khoa học chủ yếu sau:
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết : phục vụ cho việc nghiên cứu và trình bày cơ sở lý luận của đề tài
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin : được sử dụng
để tìm hiểu thực trạng việc triển khai tích hợp giáo dục kĩ năng giao tiếp cho học sinh trong quá trình dạy học môn Đạo đức lớp 1
- Phương pháp quan sát : Quan sát hoạt động học tập của học sinh; quan sát hoạt động vui chơi; quan sát hoạt động giao tiếp của học sinh với mọi người
- Phương pháp thực nghiệm sư phạm : Sử dụng để thử nghiệm, đánh giá hiệu quả các biện pháp đề xuất
- Phương pháp thống kê, xử lí số liệu : Để so sánh đối chứng kiểm nghiệm kết quả trước và sau khi thực hiện đề tài
Trang 3B NỘI DUNG
I CƠ SỞ LÝ LUẬN
1 Khái niệm về kĩ năng giao tiếp
“Kĩ năng giao tiếp là khả năng có thể bày tỏ ý kiến của bản thân theo hình thức nói, viết hoặc sử dụng ngôn ngữ cơ thể một cách phù hợp với hoàn cảnh và văn hoá đồng thời biết lắng nghe tôn trọng ý kiến người khác ngay cả khi bất đồng quan điểm Bày tỏ ý kiến bao gồm cả bày tỏ về suy nghĩ, ý tưởng, nhu cầu, mong muốn và cảm xúc, đồng thời nhờ sự giúp đỡ và tư vấn khi cần thiết” [1]
Kĩ năng giao tiếp giúp con người biết đánh giá tình huống giao tiếp và điều chỉnh cách giao tiếp một cách phù hợp; hiệu quả; cởi mở bày tỏ suy nghĩ cảm xúc nhưng không làm hại hay gây tổn thương cho người khác Kĩ năng này giúp chúng ta có mối quan hệ tích cực với người khác, bao gồm biết giữ mối quan hệ tích cực với các thành viên trong gia đình, đồng thời biết cách xây dựng mối quan hệ với bạn bè mới và đây là yếu tố rất quan trọng đối với niềm vui cuộc sống [1]
“Kĩ năng giao tiếp là yếu tố cần thiết cho nhiều kĩ năng khác như bày tỏ
sự cảm thông, thương lượng, hợp tác, tìm kiếm sự giúp đỡ, giải quyết mâu thuẫn, kiểm soát cảm xúc” [1]
Kĩ năng giao tiếp của học sinh tiểu học bao gồm kĩ năng lắng nghe, kĩ năng chào hỏi, nói lời cảm ơn, xin lỗi, nói lời yêu cầu đề nghị, kĩ năng xử lý tình huống, bày tỏ sự cảm thông và chia sẻ, bày tỏ ý kiến, tiếp khách đến nhà, ứng xử khi đến nhà người khác, khi gọi và nhận điện thoại vv [1] Học sinh tiểu học có thể thực hiện kĩ năng giao tiếp trong nhà trường, ở gia đình và ngoài xã hội để thực hiện các mục đích học tập, vui chơi, rèn luyện và phát triển nhân cách
Vậy giáo dục kĩ năng giao tiếp đối với học sinh lớp 1 : Là quá trình tổ chức các hoạt động giáo dục nhằm giúp học sinh hình thành và rèn luyện các thao tác, hành động để trao đổi, tiếp nhận, xử lý thông tin bằng ngôn ngữ và phi ngôn ngữ trong các mối quan hệ của học sinh ở gia đình, nhà trường, xã hội
2 Đặc điểm tâm sinh lí học sinh lớp 1
Lứa tuổi học sinh lớp 1 là lứa tuổi hồn nhiên, trong sáng, thích tìm tòi, khám phá cái mới, hay bắt chước, đặc biệt là bắt chước những người mà em yêu quý, thần tượng như các thầy cô giáo, anh chị phụ trách Nhận thức của các em còn thiên về cảm tính, trực tiếp và cụ thể Việc hình thành các kĩ năng, hành vi
và thói quen tích cực cho các em ở lứa tuổi này rất dễ dàng, thuận lợi Tuy nhiên, ở lứa tuổi này, các em còn thiếu kinh nghiệm sống nên rất dễ bị tổn
Trang 4thương, bị tai nạn thương tích, bị lôi kéo vào các hành vi có hại cho sự phát triển thể chất và tinh thần của các em Vì vậy, việc giáo dục kĩ năng sống cho các em nói chung và kĩ năng giao tiếp nói riêng là rất cần thiết [2]
3 Quan điểm tích hợp trong dạy học
Tích hợp là một trong những quan điểm phát triển chương trình giáo dục phổ thông của một số nước trên thế giới Ở Việt Nam, một trong những điểm đổi mới căn bản của chương trình giáo dục Tiểu học hiện nay so với trước đây là đề cao quan điểm tích hợp Dạy học theo quan điểm tích hợp là một giải pháp để tăng cường ứng dụng những điều học được vào cuộc sống, thực hiện chương trình phát triển năng lực người học [3]
Việc dạy học kĩ năng giao tiếp ở bậc Tiểu học không có chương trình cũng như sách giáo khoa riêng Vì vậy việc tích hợp giáo dục kĩ năng giao tiếp vào các môn học và các hoạt động giáo dục cho học sinh lớp 1 là đòi hỏi tất yếu đối với giáo viên
4 Nội dung chương trình môn Đạo đức lớp 1
Chương trình môn Đạo đức lớp 1 bao gồm 14 chuẩn mực hành vi đạo đức
và pháp luật cơ bản, phù hợp với lứa tuổi học sinh trong các mối quan hệ của các em với bản thân, với người khác, với công việc, với cộng đồng, đất nước, nhân loại và với môi trường tự nhiên [4]
5 Một số phương pháp giáo dục kĩ năng sống trong dạy học Đạo đức
“Đạo đức ở trường Tiểu học là môn học có tiềm năng to lớn trong việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh Khả năng giáo dục Kĩ năng sống của môn Đạo đức không những thể hiện ở nội dung môn học mà còn được thể hiện ở phương pháp dạy học Quá trình dạy học tiết Đạo đức là quá trình tổ chức cho học sinh thực hiện các hoạt động học tập phong phú, đa dạng như : kể chuyện theo tranh; quan sát tranh ảnh, băng hình, tiểu phẩm; phân tích xử lí tình huống; chơi trò chơi, đóng tiểu phẩm, múa hát, đọc thơ, vẽ tranh, tô màu tranh… Thông qua các hoạt động đó, sự tương tác giữa giáo viên - học sinh, giữa học sinh - học sinh được tăng cường; học sinh có thể tự phát hiện và chiếm lĩnh tri thức mới, từ
đó kĩ năng giao tiếp của học sinh cũng được giáo dục, phát triển” Các phương pháp và kĩ thuật dạy học môn Đạo đức rất đa dạng như : Học theo nhóm, theo
dự án, giải quyết vấn đề, đóng vai, trò chơi, động não, hỏi chuyên gia… Chính thông qua việc sử dụng các phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực đó, học sinh
đã được tạo cơ hội để thực hành, trải nghiệm nhiều kĩ năng sống cần thiết phù
Trang 5II THỰC TRẠNG GIÁO DỤC KĨ NĂNG GIAO TIẾP CHO HỌC SINH LỚP 1 TRƯỜNG TIỂU HỌC VĨNH NINH
1 Đặc điểm tình hình
- Về nhà trường : Ban giám hiệu luôn quan tâm chỉ đạo nâng cao chất
lượng dạy học, nhà trường đã ưu tiên cho lớp 1 về cơ sở vật chất tương đối đầy
đủ, phòng học rộng rãi, đảm bảo tiêu chuẩn cho học sinh Tuy nhiên các trang thiết bị phục vụ các hoạt động giảng dạy, giáo dục kĩ năng sống còn hạn chế Tài liệu giáo dục kĩ năng sống trong các môn học mới chỉ là định hướng nên việc lựa chọn nội dung, phương pháp và kĩ thuật dạy học đối với giáo viên còn gặp nhiều khó khăn
- Về giáo viên :
Đội ngũ giáo viên nhiệt tình giảng dạy, 100% giáo viên đạt chuẩn về trình độ đào tạo Trong đó có 95% đào tạo trên chuẩn Các giáo viên đã được tiếp thu chuyên đề giáo dục kĩ năng sống cho học sinh tiểu học Bên cạnh đó giáo viên còn gặp nhiều khó khăn trong việc tổ chức các hoạt động giáo dục kĩ năng giao tiếp cho học sinh
Việc tích hợp, áp dụng các phương pháp giáo dục kĩ năng giao tiếp cho học sinh thông qua các môn học cũng như các hoạt động ngoài giờ lên lớp hiệu quả chưa cao
Giáo viên chưa có nhiều sáng kiến kinh nghiệm về lĩnh vực giáo dục kĩ năng giao tiếp cho học sinh
- Về học sinh :
Năm học 2016 – 2017, tôi được phân công phụ trách lớp 1B gồm 31 học sinh, đa số là con em gia đình nông nghiệp; một số cha mẹ học sinh đi làm ăn xa nhà nên việc giáo dục, hướng dẫn học sinh học tập, rèn luyện đều trông chờ nhà trường Học sinh thực hiện đảm bảo nền nếp học tập
- Gia đình học sinh
Phụ huynh học sinh chỉ quan tâm khuyến khích các con tìm hiểu kiến thức Toán, Tiếng Việt mà quên hướng cho con em mình làm tốt hoạt động đoàn thể, hoạt động xã hội và cách ứng xử trong gia đình cũng như cách giao tiếp với mọi người, cách chia sẻ, lắng nghe ý kiến của người khác
2 Kết quả thực trạng
Để nắm bắt được thực trạng kĩ năng giao tiếp của học sinh, tôi đã tiến hành tìm hiểu qua việc quan sát học sinh ngay trong các giờ học, giờ chơi, cách
Trang 6ứng xử với bạn bè, thầy cô và mọi người xung quanh của 31 học sinh lớp 1B Kết quả thu được như sau :
Thời điểm thực hiện : Tuần thứ 4 của năm học (Ngày 16/9/2016)
* Bảng 1 : Tổng hợp kết quả khảo sát Kĩ năng giao tiếp của học sinh lớp1B
STT
Các biểu hiện của kĩ
năng giao tiếp
Mức độ đạt được Tốt Đạt yêu cầu Chưa đạt yêu
cầu
1 Bày tỏ ý kiến của bản thân 6 19,4 15 48,4 10 32,2
2 Lắng nghe, tôn trọng ý kiến
của người khác
5 Nói lời cảm ơn, xin lỗi 7 22,6 16 51,6 8 25,8
7 Thân thiện, gần gũi, lễ phép 5 16,1 16 51,7 10 32,2
8 Nói mạch lạc, rõ ràng 7 22,6 12 38,7 12 38,7
Qua thống kê đã cho thấy tỉ lệ học sinh có các biểu hiện của kĩ năng giao tiếp ở mức độ tốt đạt tỉ lệ thấp Trong khi đó số học sinh có kĩ năng giao tiếp chưa đạt yêu cầu còn chiếm tỉ lệ cao Cụ thể :
Chưa biết bày tỏ ý kiến của mình như em : Châu; Dũng; Thủy
Chưa biết lắng nghe ý kiến của người khác như : Đạt; Phong
Thiếu tự tin trong giao tiếp như các em : Châu; Hiếu; Oanh
Chưa biết nói lời cảm ơn, xin lỗi như : Hùng; Đạt; Phong; Ngọc; Dũng Chưa có sự hợp tác với bạn trong học tập như các em : Đạt; Phong; Ngọc; Chưa biết chào hỏi khi gặp người trên như : Thái, Dũng, Phong, Châu Chưa thân thiện với bạn, chưa lễ phép với thầy cô: Thắng, Vũ, Hùng Nói năng chưa rõ ràng, mạch lạc như em : Châu, Thủy, Hiếu, Thu
3 Hạn chế, nguyên nhân của hạn chế
* Hạn chế :
+ Về giáo viên : Qua dự giờ, dạy học môn Đạo đức, trao đổi chuyên môn với đồng nghiệp tôi nhận thấy : Trong dạy học giáo viên chỉ chú trọng về dạy kiến thức, chú trọng đến việc rèn cho học sinh đọc tốt, viết đẹp, làm tính tốt,
mà ít quan tâm đến việc giáo dục kĩ năng giao tiếp cho học sinh dẫn đến một số học sinh thiếu hiểu biết về môi trường xung quanh và cách ứng xử cần thiết trong cuộc sống…
Trang 7+ Về học sinh : Các em chưa mạnh dạn, thiếu tự tin trong giao tiếp; chưa biết thể hiện sự chia sẻ, cảm thông và quan tâm gần gũi với mọi người, chưa có
sự hợp tác với bạn trong học tập, chưa có kĩ năng thích ứng; chưa có kĩ năng giải quyết vấn đề, chưa biết lắng nghe, tôn trọng ý kiến của người khác Tình trạng học sinh xưng hô với bạn bè chưa phù hợp, gặp người lớn chưa biết chào hỏi lễ phép khá phổ biến trong học sinh hiện nay Ngoài ra khi được hỏi các em trả lời lúng túng, nói chưa đủ câu, thiếu tự tin trong giao tiếp, kĩ năng hợp tác, kĩ năng nói lời yêu cầu đề nghị của các em trong môi trường nhóm, lớp còn hạn chế
* Nguyên nhân của hạn chế :
Giáo viên chưa nhận thức đúng về vị trí, vai trò của giáo dục kĩ năng sống, đặc biệt là kĩ năng giao tiếp trong quá trình dạy học; chưa quan tâm đúng mức đến việc giáo dục kĩ năng giao tiếp trong dạy học; chưa tạo điều kiện cho học sinh được bày tỏ ý kiến trước tập thể
Việc đổi mới PPDH, kĩ thuật dạy học chưa mang lại hiệu quả thiết thực
mà mới dừng lại ở hình thức, việc kiểm tra đánh giá kết quả thực hiện chưa thường xuyên kịp thời
Thói quen xưng hô, ứng xử từ trong gia đình của một số học sinh chưa chuẩn mực, chưa được quan tâm uốn nắn đúng mức, kịp thời
Học sinh ở nông thôn nên ít được tham gia các hoạt động xã hội, bởi vậy
kĩ năng sống của các em còn nhiều hạn chế
Công tác phối hợp giữa giáo viên chủ nhiệm và phụ huynh học sinh trong việc giáo dục kĩ năng giao tiếp cho học sinh cha thực sự hiệu quả
Xuất phát từ những nguyên nhân và hạn chế như trên bản thân đã mạnh dạn đề xuất một số biện pháp nhằm giáo dục, phát triển kĩ năng giao tiếp cho học sinh
III MỘT SỐ BIỆN PHÁP TÍCH HỢP GIÁO DỤC KĨ NĂNG GIAO TIẾP CHO HỌC SINH LỚP 1B TRONG DẠY HỌC MÔN ĐẠO ĐỨC
1 Giáo viên phải nhận thức sâu sắc tầm quan trọng của giáo dục “Kĩ năng giao tiếp” đối với học sinh lớp 1
Giáo dục kĩ năng giao tiếp cho học sinh lớp 1 là rất cần thiết bởi học sinh vừa chuyển hoạt động chủ đạo là vui chơi ở bậc Mầm non sang hoạt động chủ đạo là học tập Các mối quan hệ cũng như các hoạt động ở nhà trường với các
em đều mới mẻ Vì vậy kỹ năng giao tiếp của các em gặp những khó khăn nhất định cần có sự quan tâm của thầy cô giúp các em tự tin trong học tập, biết cách
Trang 8giải quyết những tình huống trong cuộc sống hàng ngày, giúp các em nói được những điều muốn nói, làm những việc nên làm, đồng thời biết lắng nghe và thấu hiểu người khác, giúp các em tự tin, mạnh dạn hơn trong cuộc sống
Giáo dục “Kĩ năng giao tiếp” cho học sinh lớp 1 thực sự có hiệu quả khi bản thân giáo viên phải nhận thức đúng vị trí, vai trò, tầm quan trọng của Kĩ năng giao tiếp trong học tập, trong cuộc sống của học sinh
2 Giáo viên chủ động, sáng tạo tích hợp dạy học Đạo đức nhằm giáo dục phát triển “Kĩ năng giao tiếp” cho học sinh
Trong việc thực hiện giáo dục, phát triển kĩ năng giao tiếp cho học sinh lớp 1, cần coi trọng đổi mới thiết kế và tổ chức hoạt động dạy học Thiết kế và
tổ chức bài học có tích hợp nội dung giáo dục kĩ năng giao tiếp phải đảm bảo được mục tiêu của bài học và mục tiêu giáo dục kĩ năng giao tiếp
2.1 Thiết kế bài học Đạo đức tích hợp nội dung giáo dục kĩ năng giao tiếp theo quy trình:
Bước 1 : Xác định mục tiêu bài học và mục tiêu giáo dục kĩ năng giao tiếp cho học sinh, đặc điểm trình độ giao tiếp hiện tại của học sinh
Bước 2 : Xác định nội dung kiến thức cơ bản của bài học và nội dung kĩ năng giao tiếp cần tích hợp như : Chào hỏi, nói lời yêu cầu, đề nghị, nói lời cảm
ơn, xin lỗi, nói lời từ chối, kĩ năng chia sẻ, kĩ năng thuyết trình, kĩ năng lắng nghe, kĩ năng trả lời câu hỏi vv…
Bước 3 : Lựa chọn phương pháp và hình thức dạy học như đóng vai, tổ chức trò chơi, dạy học bằng tình huống, nêu vấn đề, làm việc nhóm…
Bước 4 : Thiết kế các hoạt động dạy học nhằm tăng cường hoạt động giao tiếp, tự nhận thức, xử lý tính huống, giải quyết vấn đề vv
Bước 5 : Thiết kế câu hỏi để kiểm tra, đánh giá kết quả bài học có tích hợp nội dung giáo dục kĩ năng giao tiếp cho học sinh
2.2 Tổ chức các hoạt động dạy học tích hợp nội dung giáo dục kĩ năng giao tiếp theo trình tự hợp lý
Bước 1 : Giới thiệu mục tiêu, nội dung bài học và mục tiêu, nội dung giáo dục kĩ năng giao tiếp cho học sinh
Bước 2 : Tổ chức các hoạt động cá nhân, hoạt động nhóm, hoạt động toàn lớp có tác dụng định hướng mục tiêu bài học và mục tiêu giáo dục kĩ năng giao tiếp cho học sinh Trong mỗi hoạt động giáo viên luôn điều khiển quá trình hoạt động nhằm phát triển kĩ năng giao tiếp cho học sinh thông qua sử dụng phương
Trang 9pháp, biện pháp kỹ thuật dạy học, giúp học sinh có cơ hội trải nghiệm kĩ năng hành vi của mình trước nhóm, tập thể lớp
Bước 3 : Củng cố nội dung tri thức kĩ năng đã hình thành cho học sinh thông qua luyện tập, thực hành kĩ năng Trong phần thực hành (ở tiết hai) giáo viên sẽ có điều kiện thuận lợi nhất để tăng cường rèn luyện kĩ năng giao tiếp cho học sinh
Bước 4 : Đánh giá, nhận xét giờ học cần lồng ghép với việc nhận xét về kĩ năng giao tiếp của học sinh đã đạt được, những ưu điểm và hạn chế nhằm khuyến khích học sinh tích cực tham gia các hoạt động học tập
Vận dụng bài học vào hoạt động ở nhà
Ví dụ : Bài 1 : EM LÀ HỌC SINH LỚP 1 (Tiết 1)
* GDKNS được giáo dục trong bài :
- Kĩ năng tự giới thiệu về bản thân
- Kĩ năng thể hiện sự tự tin trước đông người
- Kĩ năng lắng nghe tích cực.
- Kĩ năng trình bày suy nghĩ / ý tưởng về ngày đầu tiên đi học, về trường, lớp, thầy giáo / cô giáo, bạn bè,…
* Các phương pháp, kĩ thuật dạy học được sử dụng :
- Phương pháp : Thảo luận nhóm; trò chơi
- Kĩ thuật : Động não; trình bày 1 phút
Các hoạt động dạy học như sau:
Hoạt động 1 : Trò chơi “NÉM BÓNG”
Mục tiêu : Học sinh thể hiện sự tự tin trước đông người; có kĩ năng tự giới thiệu tên mình với người khác, nhớ tên, sở thích của một số bạn trong nhóm; biết trẻ em có quyền có họ có tên; giáo dục và rèn kĩ năng lắng nghe tích cực.
1.1 Giáo viên hướng dẫn cách chơi (Mỗi nhóm 6 em)
1.2 Học sinh thực hiện trò chơi (Ảnh minh họa – Ảnh 1)
+ Mỗi nhóm đứng thành vòng tròn, một em cầm quả bóng tung cho một bạn Bạn nhận được bóng giới thiệu tên và sở thích của mình với các bạn Sau
đó lại tung cho bạn khác Bạn được nhận bóng lại giới thiệu về mình Trò chơi kết thúc khi bạn cuối cùng được giới thiệu
1.3 Đàm thoại sau khi thực hiện trò chơi (Kĩ thuật trình bày 1 phút)
? Qua trò chơi, em biết được điều gì ?
- Biết tên, sở thích của các bạn trong nhóm, trong lớp, …
? Em hãy kể tên và sở thích của một vài bạn trong nhóm ? - Học sinh kể
Trang 10? Em thấy sở thích của các bạn có giống nhau không ? - Không giống nhau
? Sở thích của em có giống các bạn không ?
1.4 Giáo viên kết luận – Nhận xét trò chơi
Trò chơi giúp em được giới thiệu tên, sở thích của mình với các bạn và biết được tên, sở thích của bạn.
Khi giới thiệu em cần nói to, rõ ràng, mắt nhìn vào người đó
Khi bạn giới thiệu, em cần nhìn vào bạn và chăm chú lắng nghe.
Hoạt động 2 : Kể về ngày đầu tiên đi học
Mục tiêu : Giáo dục kĩ năng trình bày suy nghĩ, cảm xúc về ngày đầu tiên
đi học Phát triển kĩ năng giao tiếp
2.1 Chia nhóm giao nhiệm vụ cho các nhóm : Hãy kể về ngày đầu tiên đi học của mình theo gợi ý :
+ Em đã chuẩn bị những gì cho ngày đầu tiên đi học ?
+ Bố, mẹ và những người trong gia đình đã chuẩn bị cho ngày đầu tiên đi học của em như thế nào ?
+ Ai đưa em đến trường trong ngày đầu tiên ?
+ Em có vui khi là học sinh lớp 1 không ? Vì sao ?
+ Em có thích trường mới, lớp mới của em không ?
+ Em cần phải làm gì khi là học sinh lớp 1 ?
2.2 Học sinh kể trong nhóm
2.3 Học sinh kể trước lớp
Học sinh lên kể về ngày đầu tiên đi học của mình trước lớp (Ảnh minh họa - Ảnh 2)
2.4 Giáo viên nhận xét
2.5 Kết luận:
Ngày đầu tiên đi học thật là vui
Mọi người trong gia đình đều quan tâm, chuẩn bị cho ngày đầu tiên đi học của em
Em rất vui và tự hào vì mình là học sinh lớp 1
Em và các bạn sẽ cố gắng học thật giỏi, thật ngoan.