SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓAPHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGA SƠN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ BIỆN PHÁP LÀM TỐT CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC NGA TIẾN Người thực hiện: Hoàn
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGA SƠN
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP LÀM TỐT CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP
Ở TRƯỜNG TIỂU HỌC NGA TIẾN
Người thực hiện: Hoàng Ngọc Cảnh Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Nga Tiến SKKN thuộc lĩnh vực: Chủ nhiệm lớp
THANH HÓA NĂM 2018
Trang 31 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài
Như chỳng ta đó biết, “Giỏo dục tiểu học nhằm giỳp học sinh hỡnh thànhnhững cơ sở ban đầu cho sự phỏt triển đỳng đắn và lõu dài về đạo đức, trớ tuệ,thể chất, thẩm mỹ và cỏc kỹ năng cơ bản để học sinh tiếp tục học trung học cơsở” (Theo Điều 27 - Luật Giỏo dục -2005).Vỡ thế, bờn cạnh việc cung cấp nhữngkiến thức nền tảng khoa học của cỏc mụn học, cỏc trường Tiểu học phải đặc biệtchỳ trọng đến việc giỏo dục bồi dưỡng cho trẻ em những phẩm chất đạo đức,những nột tớnh cỏch, những hành vi và thúi quen cần thiết để gúp phần hỡnhthành và phỏt triển toàn diện nhõn cỏch cho trẻ Để thực hiện cỏc nhiệm vụ đúkhụng ai khỏc là những người thầy, người cụ - những người “lỏi đũ” cần mẫnkhụng quản khú khăn, mệt mỏi trờn “con thuyền tri thức”
Như vậy, người giỏo viờn Tiểu học là một người thầy tổng thể, khụng chỉ
“dạy chữ” mà cũn “dạy người”, khụng những là người dẫn dắt đưa cỏc em vào thếgiới tri thức, khoa học, văn hoỏ, nghệ thuật mà cũn cú nhiệm vụ xõy dựng tập thể,
tổ chức cỏc hoạt động khỏc của học sinh để giỳp cỏc em mở rộng tri thức, rốnluyện kĩ năng, giỏo dục ý thức và ứng xử, thoả món nhu cầu và hứng thỳ, phỏttriển năng lực Đặc biệt, giỏo viờn chủ nhiệm lớp là linh hồn của lớp, là người tổchức, cổ vũ tư tưởng cho học sinh Giỏo viờn chủ nhiệm cũng là người phối hợpvới cỏc tổ chức, đoàn thể trong trường trong đú quan hệ nhiều là tổng phụ trỏchđội, hội cha mẹ học sinh, để làm tốt cụng tỏc dạy- học-giỏo dục học sinh trong lớpphụ trỏch Người giỏo viờn chủ nhiệm lớp hầu như chịu trỏch nhiệm hoàn toàn vềlớp mỡnh phụ trỏch, là người chịu trỏch nhiệm về cụng tỏc giỏo dục trẻ em trướcnhà trường, gia đỡnh và xó hội (Tham khảo tài liệu Module TH 34-Cụng tỏc chủnhiệm lớp ở trường Tiểu học)
Với lứa tuổi học sinh ở bậc Tiểu học là lứa tuổi ngõy thơ, trong trắng Trẻ
dễ dàng tiếp thu cỏi hay, cỏi đẹp nhưng cũng dễ bị lụi kộo vào những việc làmkhụng đỳng Những điều răn dạy ban đầu đến với trẻ bao giờ cũng in dấu ấn sõuđậm nhất Trong tõm trớ trẻ nếu khụng cú giỏo dục sớm, trẻ cũng tiếp thu một cỏi
gỡ đú ngoài dự kiến của chỳng ta Những cỏi đú nếu là điều sai trỏi, việc giỏodục lại khú khăn gấp bội Kinh nghiệm của ụng cha xưa đó đỳc kết:" Bộ khụngvin, cả góy cành!"
Là một giỏo viờn trực tiếp giỏo dục cỏc em ở bậc Tiểu học, trước hết phảixỏc định được vai trũ của mỡnh Bờn cạnh việc giỏo dục đạo đức và truyền thụkiến thức cho học sinh, giỏo viờn chủ nhiệm lớp cũn phải quản lý việc học tập
và rốn luyện của học sinh
Trong thực tế cũng có giáo viên đến trờng chỉ quan tâm nhiều đến việc dạy,cha quan tâm đến việc hình thành nề nếp và tìm hiểu tình cảm cuộc sống của cácem…Do đú, chất lượng giỏo dục chưa đồng đều, vẫn cũn nhiều học sinh chưangoan Để có một lớp học sinh ngoan, chịu khó học tập, đội ngũ tự quản tốt, biếtvâng lời thầy cô, biết yêu quý bạn bè, biết giúp đỡ bạn khi gặp khó khăn, biết giữgìn của công, biết giao tiếp, ứng xử văn minh, lịch sự…thỡ người thầy, người cụcần phải làm gỡ cho cú hiệu quả?
Trang 4Vậy phải làm thế nào để làm tốt công tác chủ nhiệm lớp? Đó là một câu hỏikhó không phải ai cũng tìm được câu trả lời Từ những vấn đề trăn trở nêu trên,
bản thân đã nghiên cứu, tìm tòi và rút ra ” Một số biện pháp làm tốt công tác
chủ nhiệm lớp ở trường Tiểu học Nga Tiến ”.
1.2 Mục đích nghiên cứu:
- Nghiên cứu lý luận và thực trạng của công tác chủ nhiệm lớp, lựa chọnnhững giải pháp thích hợp để nâng cao chất lượng, hiệu quả của công tác chủnhiệm lớp góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh
1.3 Đối tượng nghiên cứu
- Nghiªn cøu mọi hoạt động liên quan đến công tác chủ nhiệm lớp
- Nghiên cứu tâm lí đối tượng học sinh Tiểu học để tìm ra biện pháp tốtnhất giáo dục học sinh trong công tác chủ nhiệm lớp
- Tập thể học sinh lớp 5A trường Tiểu học Nga Tiến
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp quan sát: Quan sát các hoạt động, biểu hiện tâm lí của họcsinh lớp 5
- Phương pháp điều tra, thu thập thông tin: Điều tra, thu thập các thông tincủa từng phụ huynh, học sinh trong lớp
- Phương pháp trao đổi: Dùng để trao đổi các đồng nghiệp có kinhnghiệm; trao đổi với học sinh; trao đổi với phụ huynh…
- Phương pháp trải nghiệm: Thông qua thực tế tình hình trên lớp để tìm racái tốt để phát huy, cái hạn chế để khắc phục
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
a Đặc điểm tâm lý và nhận thức của học sinh lớp 5
Giáo dục đạo đức, hình thành nhân cách, phát triển tư duy và nhận thứccủa học sinh là mục tiêu và là nhiệm vụ hàng đầu của nhà trường phổ thông.Giai đoạn học sinh ở bậc Tiểu học với học sinh là hết sức quan trọng Đâychính là giai đoạn nền móng của quá trình phát triển năng lực tư duy và đặc biệt
là quá trình phát triển nhân cách của học sinh sau này Nội dung và tính chấthoạt động cũng như mối quan hệ giao tiếp, quan hệ xã hội của học sinh Tiểu học
đã có những thay đổi cơ bản Học tập trở thành hoạt động chủ đạo Nhưng tưduy của các em vẫn còn mang tính trực quan, cụ thể Các em rất ham hiểu biết,thích bắt chước, hiếu động, chưa biết tập trung lâu sự chú ý vào một cái gì đó
Do đó, các em dễ nhớ nhưng cũng mau quên (Tham khảo tài liệu Tâm lí lứatuổi và tâm lí học sư phạm)
Học sinh Tiểu học còn rất non nớt, các em sống trong những gia đình cóhoàn cảnh khác nhau, nếp sống khác nhau nên nhận thức và nếp sống cũng khácnhau Đặc biệt là khi các em học ngày hai buổi thì phần lớn thời gian trongngày các em được sống và giao tiếp với thầy cô chủ nhiệm, với bạn bè Do đó,vai trò của giáo viên chủ nhiệm đối với sự hình thành nhân cách của các em ở
Trang 5b Vai trò và nhiệm vụ của công tác chủ nhiệm
Như chúng ta đã biết, Bộ giáo dục đã ban hành một số Quyết định, Thông
tư quy định đối với Công tác chủ nhiệm lớp như Quyết định số BGDĐT về Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học, Thông tư số 43/2012/TT-BGDĐT ngày 26 tháng 11 năm 2012 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo vềBan hành điều lệ thi giáo viên chủ nhiệm lớp giỏi giáo dục phổ thông và giáodục thường xuyên Điều đó chứng tỏ rằng công tác chủ nhiệm lớp có vai trò rấtquan trọng trong nhà trường nhất là trường Tiểu học
14/2007/QĐ-Công tác chủ nhiệm lớp là một nội dung về chuyên môn nghiệp vụ của giáoviên tiểu học Công tác chủ nhiệm quyết định chất lượng dạy và học của giáo viên
và học sinh Làm tốt công tác chủ nhiệm tức là người giáo viên đã hoàn thành tốtviệc giảng dạy các bộ môn và tổ chức giáo dục, rèn luyện đạo đức cho học sinh.Đặc biệt trong nhà trường tiểu học, vai trò của người giáo viên chủ nhiệm hết sứcquan trọng Giáo viên chủ nhiệm thay mặt nhà trường quản lý điều hành lớp, trựctiếp giáo dục tư tưởng đạo đức, hình thành nhân cách cho học sinh; là cầu nốigiữa ba môi trường giáo dục gia đình, nhà trường và xã hội nhằm thực hiện mụctiêu giáo dục toàn diện học sinh một lớp học.(Tham khảo tài liệu Module TH 34-Công tác chủ nhiệm lớp ở trường Tiểu học)
2.2 Thực trạng trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm:
a Đặc điểm tình hình trường Tiểu học Nga Tiến
Trường Tiểu học Nga Tiến là trường thuộc xã bãi ngang của huyện NgaSơn nên kinh tế rất khó khăn Song được sự quan tâm của các cấp ,các banngành đoàn thể nhất là UBND xã Nga Tiến và sự đồng thuận của hội cha mẹhọc sinh cùng với sự cố gắng , nỗ lực của cán bộ giáo viên và các em học sinhtrong nhà trường nên trường Tiểu học Nga Tiến đã đạt trường chuẩn quốc giamức độ 2 Là một trường có bề dày thành tích trong công tác giáo dục, trườngđược tặng giấy khen, bằng khen của các cấp Dưới sự lãnh chỉ đạo sát sao, tậntình của Ban giám hiệu nhà trường, thành tích dạy và học của giáo viên và họcsinh không ngừng nâng cao trong các năm học Chất lượng giáo dục của cáchoạt động phong trào khác cũng không kém Nhà trương luôn được phụ huynhhọc sinh tin yêu, tín nhiệm
b Thực trạng công tác chủ nhiệm lớp ở trường Tiểu học Nga Tiến.
* Về phía giáo viên:
-Đội ngũ giáo viên trường Tiểu học Nga Tiến đều đạt chuẩn và trênchuẩn Phần lớn giáo viên đều có tâm huyết với nghề, năng động, sáng tạo nhiệttình trong công tác giảng dạy cũng như giáo dục học sinh Nhà trường luôn đặtmục tiêu giáo dục đạo đức, nhân cách cho học sinh lên hàng đầu “ Tiên học lễ -Hậu học văn” Chính vì vậy, làm tốt công tác chủ nhiệm lớp luôn được phần lớncác giáo viên trong trường chú trọng
Song không phải giáo viên chủ nhiệm nào cũng nhận ra được điều đó.Vẫn còn có một số giáo viên chưa coi công tác chủ nhiệm là việc làm quan trọngđối với bậc học này
Trang 6- Một số giáo viên chủ nhiệm lớp vẫn còn nặng về “dạy chữ” hơn “dạyngười” Trong quá trình giảng dạy, giáo viên chỉ tập trung động viên các em họctập tốt mà quên đi việc động viên khuyến khích các em có tinh thần giúp đỡtương trợ bạn trong học tập, vui chơi cũng như trong sinh hoạt khác
- Một số giáo viên chủ nhiệm chưa thật sự sát sao với hoạt động của lớp.Giáo viên chưa nắm vững tâm lý học sinh, thường có thiện cảm với học sinhhoàn thành tốt và nặng nề ngôn ngữ với những học sinh chưa hoàn thành; chưagần gũi, tìm hiểu tâm tư nguyện vọng và hoàn cảnh của các em, chưa biết lắngnghe các em làm cho học sinh cảm thấy sợ sệt tự ti, mặc cảm, các em chưa dámthổ lộ, tâm tình với giáo viên
- Mặt khác, giáo viên chưa phát huy tốt tính tích cực của học sinh Chưatìm hiểu và khám phá được điểm mạnh và điểm yếu , điểm còn hạn chế của từnghọc sinh Đặc biệt là chưa tìm được giải pháp để phát huy hết khả năng sáng tạo
và phát triển tư duy cho trẻ, chưa tìm được giải pháp khắc phục những nhượcđiểm về ý thức và nhận thức của trẻ
- Một số giáo viên chủ nhiệm chưa biết phối hợp với giáo viên bộ môn,với các tổ chức khác trong nhà trường, phụ huynh học sinh để giáo dục các em
Có thể coi đây là một số nguyên nhân dẫn đến việc giảng dạy và giáo dụchọc sinh chưa đạt hiệu quả cao
* Đối với học sinh
- Năm học 2017 – 2018 tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp 5A.Lớp có 32 em Trong đó có 12 em nam và 20 em nữ.Lớp có tới 10 em thuộcdiện hộ nghèo và cận nghèo
- Khả năng giao tiếp giữa học sinh với giáo viên, giữa học sinh với họcsinh còn nhiều hạn chế, chỉ có một số học sinh hoàn thành tốt là mạnh dạn thamgia còn học sinh nhút nhát thì thu mình ngại tham gia
- Học sinh chưa mạnh dạn tự tin trong việc phân tích, xử lý tình huống…
do khả năng đánh giá hành vi của bản thân và xung quanh còn thiên về cảm tính
Chất lượng môn học và hoạt động giáo dục; năng lực và phẩm chất củalớp vào đầu năm như sau:
Trang 72.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
Giáo viên chủ nhiệm chịu trách nhiệm chính về việc giáo dục toàn diện mộtlớp học Muốn quản lí, giáo dục toàn diện một lớp học người giáo viên chủnhiệm phải làm tốt tất cả những công việc để phối hợp tổ chức tốt việc khai tháctiềm năng trong và ngoài nhà trường nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục toàndiện học sinh một lớp học Mỗi giáo viên có những biện pháp cụ thể riêng,những cách làm riêng để giáo dục học sinh Để làm tốt công tác chủ nhiệm lớpcủa mình, tôi đã tiến hành một số biện pháp sau:
- Tìm hiểu, phân loại học sinh của lớp
- Xây dựng kế hoạch chủ nhiệm:
- Xây dựng nề nếp lớp học:
- Xây dựng mối quan hệ thầy- trò và bạn bè trong lớp
-Xây dựng lớp học thân thiện, sạch sẽ; bồn hoa xanh, đẹp
- Thực hiện tốt mối quan hệ giữa giáo viên và phụ huynh
- Kết hợp chặt chẽ với giáo viên bộ môn, tổng phụ trách đội để xây dựnglớp thành một lớp tập thể tốt
- Tổ chức đánh giá kết quả, thi đua, khen thưởng
*Giải pháp 1: Tìm hiểu, phân loại học sinh của lớp.
Đối tượng của công tác giáo dục là con người Mỗi con người lại là mộtthế giới tâm hồn phong phú, đa dạng Dù rằng có những quy luật chung, nhưngmỗi lứa tuổi, mỗi cá nhân lại mang đặc điểm riêng Chỉ có hiểu biết tường tậntừng học sinh, giáo viên mới có thể điều khiển tối ưu quá trình giáo dục trongnhững tình huống sư phạm cụ thể Từ đó, giáo viên mới lựa chọn và vận dụngphương pháp, hình thức giáo dục cho phù hợp với mỗi đối tượng học sinh.Chính vì thế, ngay từ đầu năm học khi nhận lớp tôi phải tìm hiểu và nắm vữnghọc sinh lớp mình phụ trách như:
a Tìm hiểu hoàn cảnh gia đình của học sinh :
-Việc tìm hiểu gia đình học sinh đóng vai trò quan trọng trong việc phốihợp giáo dục học sinh Giáo viên chủ nhiệm cần phải tìm hiểu, nghiên cứu đặcđiểm gia đình và phải coi là một nhiệm vụ để phục vụ cho công tác giáo dục Từ
đó, tìm ra các biện pháp khai thác, phối hợp với gia đình thực hiện mục tiêu giáodục toàn diện
Ngay từ đầu năm học, khi mới nhận lớp, trong buổi họp phụ huynh đầunăm học, tôi đã phát cho mỗi phụ huynh một phiếu điều tra về đặc điểm của bố
mẹ (tuổi, nghề nghiệp, trình độ văn hóa, chuyên môn, ), địa chỉ liên hệ, lí lịchcủa học sinh, tình trạng sức khỏe của học sinh, khả năng nhận thức- năng khiếucủa từng em, Mặt khác tôi còn tim hiểu các em thông qua các kênh:
-Giáo viên chủ nhiệm lớp dưới
-Các học sinh trong lớp
-Xóm trưởng, bí thư các xóm trong xã
Ngoài ra, tôi còn trực tiếp đến gia đình học sinh để tìm hiểu về nếp sốnggia đình, sự quan tâm của bố mẹ đối với vấn đề giáo dục con cái để từ đó tìm ranguyên nhân và hiện tượng tâm lí của học sinh
Trang 8Phiếu điều tra dành cho cha mẹ học sinh
1.Họ và tên học sinh: Ngày sinh: Giới tính:
- Tình trạng sức khỏe của học sinh: Chiều cao: Cân nặng:
- Khả năng nhận thức:
- Năng khiếu của học sinh.: Sở thích.:
2 Họ tên cha; Tuổi.:
- Nghề nghiệp: Nơi công tác:
-Trình độ văn hóa: Trình độ chuyên môn:
3 Họ tên mẹ: Tuổi:
- Nghề nghiệp; Nơi công tác.:
-Trình độ văn hóa: Trình độ chuyên môn:
4 Địa chỉ liên lạc với phụ huynh
- Số điện thoại
-
Qua phiếu điều tra, trao đổi trực tiếp với phụ huynh,qua các thông tin thu thập được, tôi đã nắm được hoàn cảnh gia đình của từng học sinh Tôi đã phân loại đối tượng học sinh và đưa vào sổ kế hoạch công tác chủ nhiệm, cụ thể: - Học sinh gặp hoàn cảnh khó khăn (em Hòa, em Đạt, em Kiều,em Thêm, )
- Học sinh chưa ngoan (em Hòa, em Quỳnh , )
- Học sinh có sức khỏe yếu ( em Sen, em Minh,…) - Học tiếp thu chậm (em Hòa, em Phong, em Vũ, )
-Học sinh nhút nhát ngại giao tiếp (em vân,em Hưng,em Huyền )
Qua đó, tôi đề ra các biện pháp giáo dục đối với nhóm đối tượng học sinh,
cá thể học sinh, đồng thời tôi tiếp thu ý kiến phụ huynh, cùng tìm hiểu tâm huyết, thái độ của phụ huynh, tạo ra sự đồng thuận thống nhất hành động trong
sự phối hợp giữa nhà trường và gia đình
- Đối với những học sinh có hoàn cảnh gia đình khó khăn :Tôi thường xuyên động viên giúp đỡ cả về vật chất lẫn tinh thần Để vừa giúp đỡ học sinh khắc phục được khó khăn lại vừa giáo dục được lòng nhân ái cho học sinh và tranh thủ được sự hỗ trợ của nhà trường của hội phụ huynh học sinh Tôi kêu gọi học sinh cả lớp có tinh thần đoàn kết giúp bạn vượt khó Đề bạt với chi hội phụ huynh lớp, nhà trường tạo điều kiện giúp đỡ những em đó
- Đối với học sinh chưa ngoan : Dùng phương pháp tác động tình cảm, nghiêm khắc đối với học sinh nhưng không cứng nhắc Tôi gần gũi chuyện trò cùng em và thường xuyên nhắc nhở động viên, khen - chê kịp thời Giao cho
em đó một chức vụ trong lớp nhằm gắn với các em trách nhiệm để từng bước điều chỉnh mình
- Đối với những học sinh có sức khỏe yếu: Tôi luôn dành tình cảm ưu ái hơn Động viên các em chú ý giữ gìn sức khỏe, sắp xếp chỗ ngồi phù hợp Thường xuyên gặp gỡ phụ huynh để kết hợp theo dõi diễn biến về sức khoẻ và học tập của các em
Trang 9- Đối với học sinh tiếp thu chậm: Tôi tìm hiểu nguyên nhân vì sao em đótiếp thu chậm những môn nào Tôi dành thời gian luyện đọc, luyện viết, làmtoán thêm cho em, ra bài tập phù hợp với mức độ tiếp thu của các em Tổ chứccho học sinh học theo nhóm để học sinh hoàn thành tốt giúp đỡ học sinh chưahoàn thành tiến bộ Gặp gỡ phụ huynh học sinh trao đổi về tình hình học tập,cũng như sự tiến bộ của con em để phụ huynh giúp đỡ thêm việc học ở nhà chocác em Chú ý tránh thái độ miệt thị, phân biệt đối xử làm cho các em nhụt chí,xấu hổ trước bạn bè
-Đối với học sinh nhút nhát ngại giao tiếp tôi tim hiểu nguyên nhân, hoàncảnh gia đình và có biện pháp khắc phục, phân công một số em quan tâm độngviên chơi cùng chuyện trò để em mạnh dạn hòa đồng bên cạnh đó tôi thường gọi
em lên bảng và trả lời câu hỏi mỗi lần em làm bài hoặc trả lời tôi thường khen
em trước lớp để em tự tin và mạnh dạn hơn
Những việc làm rất đỗi bình thường đó đã giúp các em trong lớp có sựtiến bộ về cả học tập lẫn rèn luyện đạo đức, nhân cách
b Tìm hiểu và nắm được đặc điểm tâm lí, tính cách của từng học sinh:
Ngay ở bậc tiểu học, mỗi lứa tuổi ứng với mỗi lớp (năm học), từ lớp 1 đếnlớp 5 đã có sự khác nhau đáng kể về mặt tâm lí Mặt khác mỗi trẻ em trong cùngmột lứa tuổi cũng có những nét tính cách khác nhau Do vậy, người giáo viênnói chung, giáo viên chủ nhiệm nói riêng, trong công tác giáo dục cần chú ý đếnđặc điểm lứa tuổi và cá nhân học sinh để lựa chọn phương pháp, hình thức giáodục phù hợp với từng đối tượng học sinh Ngoài ra tìm hiểu trình độ nhận thức,năng lực học tập và các năng lực khác, mối quan hệ với tập thể, với những ngườixung quanh,…để tìm cách giúp các em
Chẳng hạn: Mới ngày đầu nhận lớp, tôi thấy có em Xuân Hòa luôn gây gổđánh nhau với bạn, lời nói với người lớn chưa lễ phép, trong lớp chưa tập trungnghe giảng, chuyên làm việc riêng, thích thì học, không thích thì thôi, Qua tìmhiêu thực tế, tôi biết em là một học sinh có hoàn cảnh đặc biệt: Bố mẹ li hôn, emsống cùng với bố và mẹ kế, nhưng gia đình mới của em cũng không mấy hòathuận, bố mẹ lục đục hay cãi nhau, … Điều này cũng ảnh hưởng không ít đếntâm - sinh lí của em Trước học sinh như vậy, tôi luôn gần gũi hỏi han, độngviên em, nhẹ nhàng chỉ cho em thấy những việc nào làm đúng, việc nào chưađúng để em sửa chữa Mặt khác, tôi giao cho em theo dõi các bạn trong lớp xem
có những bạn nào chưa ngoan và báo cáo thầy vào cuối buổi học Để làm tốtnhiệm vụ này, em phải gương mẫu Từ đó em dần dần thay đổi về hành vi, nhậnthức, học tập tiến bộ và đặc biệt là em đã biết thân thiện với bạn bè
Tâm lí của trẻ em là rất thích được khen nên dù học sinh có tiến bộ chỉmột chút thôi tôi cũng tuyên dương, động viên để các em cố gắng hơn nữa.Chẳng hạn, lớp tôi có em Tuân nhà ở xa luôn đi học muộn Thầy giáo nhắc nhởnhiều lần mà chưa tiến bộ Đột nhiên có hôm em đi học đúng giờ, vậy là tôikhen em trước lớp Được Thầy giáo khen, các bạn khích lệ, từ hôm đó, số buổi
đi học muộn của em giảm hẳn và dần dần em đã có thói quen đi học đúng giờ.Hay như em Thêm, em Hòa, em Đạt, em Kiều… khả năng nhận thức chậm nên
Trang 10các em đọc còn yếu, viết và làm tính chậm Tôi thường xuyên gọi các em đọcbài, lên bảng Khi các em có tiến bộ hơn, tôi gần gũi động viên, khen các em có
cố gắng Được cô quan tâm, các em đã có tiến bộ hơn nhiều
Biết các em thích làm người lớn, tôi hướng dẫn các em tự thực hiện tiếtsinh hoạt cuối tuần Dưới sự điều hành của lớp trưởng, các em được thoải máitrình bày những suy nghĩ, những thắc mắc của mình, đến những phút cuối thì tôi
là người giải đáp những thắc mắc đó Chính vì thế, nhận thức của các em đượcnâng lên và kĩ năng giao tiếp của các em cũng dần được hoàn thiện
Bạn lớp trưởng đang điều khiển lớp sinh hoạt
*Giải pháp 2: Xây dựng kế hoạch chủ nhiệm:
Xây dựng kế hoạch chủ nhiệm việc làm rất quan trọng đối với mỗi giáoviên chủ nhiệm Đó chính là mục tiêu giáo dục toàn diện mà sau mỗi năm họcmỗi lớp phải thực hiện được Sau khi tìm hiểu những đặc điểm của tập thể họcsinh, tôi có cơ sở để thiết kế kế hoạch tổ chức hoạt động giáo dục của lớp trongmột năm học
Kế hoạch chủ nhiệm chung của một năm học được Ban giám hiệu nhàtrường duyệt Hàng tháng tôi lại lên kế hoạch theo chủ điểm, phù hợp với nhiệm
vụ trong tháng của nhà trường, của Đội, đề xuất các giải pháp phù hợp với đặcđiểm của học sinh trong lớp Cuối mỗi tháng, tôi tổng kết các mặt đã làm được
và chưa làm được để lên kế hoạch cho tháng sau Từ đó đề ra các biện pháp giáodục thích hợp
Ví dụ, tháng 9 là khai giảng mở đầu năm học mới cần giáo dục cho họcsinh thái độ, nề nếp Căn cứ vào mục tiêu giáo dục, căn cứ vào đặc điểm của họcsinh, tôi đặt ra chủ đề: Em yêu trường em Tôi tìm các biện pháp, hình thức hoạtđộng, tạo cơ hội cho các em được giao lưu, làm quen với thầy, với bạn vớikhông gian sinh hoạt của trường như tổ chức trò chơi: Vòng tròn giới thiệu, haythăm quan phòng truyền thống của nhà trường trong giờ học ngoại khóa để các
Trang 11em được khám phá, được thể hiện mình, Qua hoạt động học sinh bộc lộ sự cởi
mở, vui vẻ, hồn nhiên
Hay trong tháng 10 có chủ đề: “ Kính yêu Bác Hồ, bà, mẹ và cô giáo”.Tôi kết hợp với giáo viên dạy nhạc tổ chức cho các em thi trong lớp (trong tiếtngoài giờ lên lớp) theo 2 phần:
+ Phần 1: Nghe nhạc đoán tên bài hát về Bác Hồ, thầy cô, bà và mẹ.+ Phần 2: Thi hát, đọc thơ (theo chủ đề)
Qua đó, giáo dục học sinh truyền thống kính yêu Bác Hồ, bà, mẹ và cô;rèn luyện cho học sinh kĩ năng hợp tác, tự tin, trình bày thơ, hát, trả lời câu hỏitrước đám đông
Nhờ có kế hoạch cụ thể, sát với tình hình, đặc điểm của lớp nên trong cácphong trào tập thể do Đội phát động, lớp tôi chủ nhiệm thường đạt các giải caonhư giải Nhất thi văn nghệ, giải Nhì thi kể chuyện về Bác Hồ trong dịp kỉ niệmngày 20/11
*Giải pháp 3: Xây dựng nề nếp lớp học:
Xây dựng nề nếp lớp học là một trong những nhiệm vụ trọng yếu hàng đầucủa người giáo viên tiểu học Thực tế, nếu học sinh không có nề nếp thì việcgiáo dục và dạy học sẽ không đạt hiệu quả cao
a Thành lập ban cán sự lớp- đội ngũ tự quản:
Ngay từ đầu năm, sau khi được BGH nhà trường phân công chủ nhiệmlớp 5A, tôi bắt tay vào việc ổn định tổ chức lớp Tôi thành lập ban cán sự lớp-đội ngũ tự quản và phân công nhiệm vụ của hội động tự quản Tôi chọn những
em cởi mở, biết nhường nhịn, biết lắng nghe, biết quan tâm giúp đỡ bạn bè, biếtthuyết phục bạn bè,…làm đội ngũ tự quản như em Mai, em Hằng, em Quốc, emVân, Sau đó tiến hành phát động thi đua giữa các tổ Lớp tôi chia làm 3 tổ.Nhiệm vụ của lớp trưởng, tổ trưởng được tôi phân công rất cụ thể:
- Em lớp trưởng: quán xuyến chung cả lớp, thay mặt giáo viên kiểm tra,đôn đốc việc thực hiện những qui định của lớp, của trường; kiểm tra đồng phục,việc xếp hàng ra vào lớp, xếp hàng khi thể dục, sinh hoạt tập thể, theo dõi thiđua giữa các tổ, báo cáo với giáo viên chủ nhiệm về tình hình hàng ngày củalớp
- Em lớp phó học tập : Kiểm tra việc làm bài và học bài ở nhà của các bạn
và giúp đỡ các bạn khi các bạn chưa hiểu bài…
- Lớp phó phụ trách văn nghệ: thường xuyên giữ nề nếp hát đầu giờ, giờ rachơi vào, sinh hoạt văn nghệ cuối tuần, trong các đợt thi đua do trường tổ chức
- Lớp phó phụ trách lao động: thường xuyên quán xuyến cả lớp khi làm vệsinh “1 phút sạch trường”, khi lớp lao động
-Tổ trưởng: Điều hành công việc chung, theo dõi, đôn đốc các hoạt độnghàng ngày của tổ về việc thực hiện nền nếp, nội quy, học tập, chăm sóc bồn hoa
do tổ mình phụ trách
-Tổ phó: Cùng với tổ trưởng điều hành công việc chung nhưng thực hiệnphụ trách việc thực hiện nền nếp học tập và vệ sinh là chính