Vì vậy, việc giáo dục kỹ năng sống cho thế hệ trẻ là rất cần thiết, giúp các em rèn luyện hành vi có trách nhiệm đối với bản thân, gia đình, cộng đồng và Tổ quốc; giúp các em có khả năng
Trang 11 MỞ ĐẦU
1.1 Lí do chọn đề tài
Giáo dục thế hệ trẻ không chỉ chú trọng “ dạy chữ” mà còn phải quan tâm đúng mức đến nhiệm vụ “dạy người” Con người không chỉ có tri thức mà còn phải biết sống đúng, sống đẹp, sống có ích Đó chính là nhiệm vụ giáo dục kỹ năng sống cho học sinh mà nhà trường, gia đình và xã hội phải chung tay gánh vác
Bởi vì, nếu không có kỹ năng sống, các em sẽ không thể thực hiện tốt trách nhiệm đối với bản thân, gia đình, cộng đồng và đất nước Lứa tuổi các em
là lứa tuổi đang hình thành những giá trị nhân cách, giàu ước mơ, ham hiểu biết, thích tìm tòi, khảm phá song còn thiếu hiểu biết sâu sắc về xã hội, còn thiếu kinh nghiệm sống, dễ bị lôi kéo, kích động Đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập quốc tế và cơ chế thị trường hiện nay, thế hệ trẻ thường xuyên chịu tác động đan xen của những yếu tố tích cực và tiêu cực Nếu không được giáo dục kỹ năng sống, nếu thiếu kỹ năng sống, các em dễ bị lôi kéo vào các hành vi xấu Một trong những nguyên nhân dẫn đến các hiện tượng tiêu cực của một bộ phận học sinh phổ thông trong thời gian qua như: nghiện hút, bạo lực học đường, đua xe máy, ăn chơi sa đoạ, bị lôi kéo vào các tệ nạn xã hội và đi theo con đường lầm lỗi, chính là do các em thiếu những kỹ năng sống cần thiết như: kỹ năng xác định giá trị, kỹ năng từ chối, kỹ năng kiên định, kỹ năng giải quyết mâu thuẫn,
kỹ năng thương lượng, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng bày tỏ thái độ, kỹ năng tư duy phê phán, kỹ năng tìm kiếm sự hỗ trợ, Vì vậy, việc giáo dục kỹ năng sống cho thế hệ trẻ là rất cần thiết, giúp các em rèn luyện hành vi có trách nhiệm đối với bản thân, gia đình, cộng đồng và Tổ quốc; giúp các em có khả năng ứng phó tích cực trước các tình huống của cuộc sống, xây dựng mối quan hệ tốt đẹp với gia đình, bạn bè và mọi người, sống tích cực, chủ động, an toàn, hài hoà và lành mạnh
Giáo dục kỹ năng sống cho học sinh tiểu học nền móng, là nhịp cầu để các
em ngày càng trưởng thành và hoàn thiện sau này Đối với học sinh lớp 3 việc bồi dưỡng cho các em cách nói năng lễ phép, giúp các em biết cách giao tiếp, ứng xử với thầy cô, bạn bè trong lớp, trong trường và mọi người xung quanh Từ
đó các em có nề nếp thói quen tốt, tạo điều kiện cho các em học tốt và trưởng thành hơn Đó là một công việc cũng thật khó đối với giáo viên lớp 3 và càng đặc biệt khó khăn với đối tượng học sinh vùng nông thôn mới sáp nhập vào ven của thành phố Với vốn Tiếng việt còn ít ỏi, khả năng giao tiếp hạn chế nên để giúp các em hiểu được nội dung kiến thức cần trang bị đã khó thì việc giúp các
Trang 2em rèn luyện kỹ năng sống qua các bài học, các chuẩn mực, hành vi đạo đức lại càng khó hơn Tuy nhiên để đạt được mục tiêu giáo dục thì nhất thiết phải tiến hành giáo dục kỹ năng sống cho các em
Việc giáo dục kỹ năng sống trong môn Đạo đức nhằm: Bước đầu trang bị cho học sinh những kỹ năng cần thiết, phù hợp với lứa tuổi tiểu học, giúp các em biết sống và ứng xử phù hợp trong các mối quan hệ với những người thân trong gia đình, với thầy cô giáo, bạn bè và những người xung quanh, với cộng đồng, quê hương, đất nước và với môi trường tự nhiên; giúp các em bước đầu biết sống tích cực, chủ động, có mục đích, có kế hoạch, tự trọng, tự tin, có kỷ luật, biết hợp tác, giản dị, tiết kiệm, gọn gàng, ngăn nắp, vệ sinh, để trở thành con ngoan trong gia đình, học sinh tích cực của nhà trường và công dân tốt của xã hội
Xuất phát từ những lý do trên tôi chọn đề tài “Một số biện pháp rèn luyện
kỹ năng sống cho học sinh lớp 3 qua môn Đạo đức”.
1.2 Mục đích nghiên cứu.
Mục đích nghiên cứu đề tài này là nhằm nắm bắt thực trạng kỹ năng sống của học sinh, nguyên nhân kỹ năng sống của học sinh còn yếu kém Đồng thời tìm ra được những biện pháp để giáo dục kỹ năng sống hiệu quả qua môn đạo đức nói riêng và giáo dục phẩm chất cho học sinh nói chung
1.3 Đối tượng nghiên cứu.
- Học sinh lớp 3C Trường Tiểu học Quảng Hưng, Thành phố Thanh Hóa, Tỉnh Thanh Hóa
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
+ Phương pháp khảo sát điều tra
+ Phương pháp thống kê
+ Phương pháp quan sát
+ Phương pháp đánh giá, phân tích
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
2.1 Cơ sở lí luận của Sáng kiến kinh nghiệm:
"Học để biết, học để làm việc, học để làm người, học để sống chung" là một quá trình biến đổi, tiến hóa và hiện đại hóa một quan niệm căn bản về giáo dục ở nước ta Trong suốt tiến trình đó, lịch sử đã chỉ ra rằng kiến thức, kỹ năng
và tính chuyên nghiệp ngày càng quan trọng nhưng vấn đề cốt lõi, tinh hoa của
giáo dục nước ta vẫn là dạy người, học làm người.
Bác Hồ nói “ Có tài mà không có đức là vô dụng
Có đức mà không có tài làm việc gì cũng khó”
Quả đúng như lời dạy của Bác Hồ Một con người không có đức dù tài cán đến đâu cũng không thể làm nổi việc gì có ích cho dân, cho nước Xuất phát từ thực tiễn xã hội hiện nay, tác động của ngoại cảnh có ảnh hưởng lớn đến tư
Trang 3tưởng đạo đức của học sinh ngay từ khi bước vào trường học Đối với học sinh lớp khi cắp sách tới trường, tất cả mọi hoạt động, các mối quan hệ với các em vẫn còn mới mẻ Do vậy việc hình thành cho các em những chuẩn mực hành vi
là rất quan trọng Chuẩn mực đạo đức xã hội bao gồm những hành vi thói quen đạo đức, mối quan hệ giữa con người với con người trong xã hội Gần gũi với các em nhất là mối quan hệ gia đình, nhà trường, cộng đồng và môi trường tự nhiên
Ở trường tiểu học, học sinh lớp 3 vẫn còn rất trong sáng ngây thơ, nhanh nhớ và dễ quên, chưa có khả năng nhận biết phân tích, chưa hiểu sâu, hiểu rõ mọi tình huống vấn đề Nếu nhà trường và gia đình không sát sao, chăm sóc uốn nắn tốt thì sẽ như cây dại, cây thiếu ánh sáng sẽ phát triển còi cọc và cong vẹo và
có thể bị sâu mọt
Xuất phát từ mục tiêu môn học Dạy học đạo đức là dạy học sinh những hành vi ứng xử phù hợp với các chuẩn mực đạo đức xã hội và quyền trẻ em trong các tình huống đơn giản cụ thể của cuộc sống hàng ngày Nội dung của môn học đạo đức kết hợp giữa giáo dục quyền với giáo dục trách nhiệm bổn phận của học sinh Hơn nữa môn đạo đức không chỉ giáo dục bổn phận, trách nhiệm của học sinh đối với gia đình, nhà trường, xã hội và môi trường tự nhiên, mà còn giáo dục trách nhiệm của các em đối với chính bản thân mình
Bản thân nội dung môn Đạo đức đã chứa đựng nhiều nội dung liên quan đến
kỹ năng sống như: kỹ năng giao tiếp, ứng xử ( với ông bà, cha mẹ, anh chị em, bạn bè, thầy cô giáo và mọi người xung quanh); kỹ năng bày tỏ ý kiến của bản thân, kỹ năng ra quyết định và giải quyết các vấn đề phù hợp với lứa tuổi (trong các tình huống đạo đức ở gia đình, nhà trường và xã hội); kỹ năng giữ gìn vệ sinh cá nhân; kỹ năng tự phục vụ và tự quản lí thời gian; kỹ năng thu thập và xử
lí thông tin về các vấn đề trong thực tiễn đời sống ở nhà trường, ở cộng đồng có liên quan đến chuẩn mực hành vi đạo đức
Thực tế cho thấy, có khoảng cách giữa nhận thức và hành vi của con người,
có nhận thức đúng chưa chắc đã có hành vi đúng Ví dụ: Nhiều người biết hút thuốc lá là có hại cho sức khoẻ, có thể dẫn đến ung thư vòm họng, ung thư phổi, nhưng họ vẫn hút thuốc; có những người là luật sư, công an, thẩm phán, có hiểu biết rất rõ về pháp luật nhưng vẫn vi phạm pháp luật Đó chính là
vì họ thiếu kỹ năng sống
Kỹ năng sống có thể nói chính là những nhịp cầu giúp con người biết biến kiến thức thành thái độ, hành vi và thói quen tích cực, lành mạnh Người có kỹ năng sống phù hợp sẽ luôn vững vàng trước những khó khăn thử thách; biết ứng
xử, giải quyết vấn đề một cách tích cực và phù hợp; họ thường thành công hơn trong cuộc sống, luôn yêu đời và làm chủ cuộc sống của chính mình Ngược lại,
Trang 4người thiếu kỹ năng sống thường vấp váp, dễ bị thất bại trong cuộc sống Ví dụ: Người không có kỹ năng ra quyết định sẽ dễ mắc sai lầm hoặc chậm trễ trong việc đưa ra quyết định và phải trả giá cho quyết định sai lầm của mình; người không có kỹ năng ứng phó với căng thẳng sẽ hay bị căng thẳng hơn những người khác và thường có cách ứng phó tiêu cực khi bị căng thẳng, làm ảnh hưởng không tốt đến sức khoẻ, học tập, công việc, của bản thân Hoặc người không có
kỹ năng giao tiếp sẽ khó khăn hơn trong việc xây dựng các mối quan hệ tốt đẹp với mọi người xung quanh, sẽ khó khăn hơn trong hợp tác cùng làm việc, giải quyết những nhiệm vụ chung
Chính vì vậy rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh được xác định là một
trong những nội dung cơ bản của phong trào thi đua “ Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” trong các trường phổ thông Giáo dục kỹ năng
sống là yêu cầu cấp thiết đối với thế hệ trẻ và là xu thế chung của nhiều nước trên thế giới
2.2 Thực trạng kỹ năng sống của học sinh
* Thực trạng chung:
+Trường Tiểu học Quảng Hưng là một đơn vị nằm ở vùng nông thôn Quảng Xương mới sáp nhập về thành phố vài năm gần đây Với sự phát triển của ngành công nghiệp tỉnh Thanh Hoá đã thu hút một bộ phận đông đảo cư dân ở nhiều địa phương khác, nhưng phần lớn cũng là cư dân ở các địa phương nông thôn và miền núi ở các huyện về Do đó, môi trường sinh sống của các em phần nào vẫn đậm chất vùng quê và kỹ năng sống vẫn còn nhiều hạn chế
+ Nhà trường cũng đã quan tâm và tổ chức cho các em hoạt động, rèn luyện Tuy nhiên, phần lớn quỹ thời gian chủ yếu các em vẫn phải chú trọng và dành thời gian chủ yếu cho học tập kiến thức Do đó, kỹ năng sống của các em phần lớn vẫn còn yếu và thiếu
* Thực trạng lớp 3C
Năm học 2018- 2019 lớp 3C do tôi chủ nhiệm khi điều tra về đặc điểm tình hình như sau:
- Tổng số học sinh: 36 ( Nam: 14, Nữ : 22; Dân tộc thiểu số: 01 ( Dân tộc Thái chuyển từ Quan Sơn về)
- Con gia đình cán bộ: 0 - Con gia đình nông nghiệp: 22
- Con gia đình buôn bán, thủ công: 0 - Con gia đình công nhân: 14
- Con gia đình mồ côi cha mẹ: 2 - Con gia đình hộ nghèo, có hoàn cảnh
khó khăn: 6 Sau khi điều tra tôi tiến hành khảo sát, phân tích các nhóm đối tượng như sau:
Trang 5Bảng A: Kết quả khảo sát đầu năm
Biết nói năng lễ
phép
Bạo dạn trong giao tiếp nhưng nói trống không
Ngại giao tiếp, trầm lặng, nhút nhát
Số lượng Tỉ lệ % Số lượng Tỉ lệ % Số lượng Tỉ lệ %
Qua khảo sát Bảng A tôi quan sát và nhận xét như sau:
- Nhóm 1: Số lượng HS biết nói năng lễ phép chiếm số lượng và tỉ lệ thấp Mặc
dù các em nói năng lễ phép nhưng mọi kỹ năng khác vẫn còn nghèo nàn
- Nhóm 2: Số lượng HS bạo dạn trong giao tiếp là một ưu điểm tốt Song các em còn nói trống không, chưa lễ phép và phần lớn các kỹ năng khác chưa có Biểu hiện:
+ Chưa biết cách ứng xử đúng mực với cô giáo và các bạn
+ Bạo dạn, nghịch ngợm, la hét rất to khi chơi tự do với các bạn nhưng khi hoạt động học tập hoặc hoạt động tập tập thể lại lì lợm và nói nhỏ, lí nhí
+ Nói trống không với bạn bè, thầy cô, chưa biết nói lời thưa gửi lễ phép
+ Chưa có kỹ năng giải quyết mâu thuẫn với bạn, dễ khóc lóc, tức giận và đổ tội lẫn nhau vì những lí do rất nhỏ
+ Chưa biết tôn trọng tài sản, đồ dùng của bạn, của cô, lấy đồ của bạn, của cô một cách tự tiện v.v
- Nhóm 3: Số lượng HS ngại giao tiếp, trầm lặng và nhút nhát chiếm phần lớn
Kỹ năng sống về mọi mặt điều yếu kém Biểu hiện cụ thể:
+ Tính trầm lặng, ngại nói, ngại giao tiếp ít tham gia hoạt động của lớp, của trường
+ Trong giờ học không dám lên bảng, không dám giơ tay phát biểu xây dựng bài Các em không thể hiện được khả năng hay mong muốn của bản thân v.v
Qua khảo sát, điều tra, quan sát và đánh giá về kỹ năng sống của HS lớp 3C vẫn còn yếu Tôn nhận thấy do xuất phát từ những nguyên nhân sau:
+ Thứ nhất: Do thực trạng chung mà tôi đã nêu ở trên
+ Thứ 2: Do bản thân các em ít được va chạm với môi trường xung quanh, chủ yếu là ở nhà và tới trường kinh nghiệm sống các em còn nghèo nàn
+ Thứ 3: 100% các bậc phụ huynh là công nhân, nông dân và đi làm ăn xa gửi con cho ông bà Do bận làm ăn, quá ít thời gian dành cho con , không quan tâm đúng mức tới việc học của con và đặc biệt chưa nhận thức rõ, chưa chú trọng rèn cho các con những kỹ năng cần thiết trong cuộc sống và còn có tư tưởng phó mặc cho cô giáo và nhà trường
Từ thực trạng trên, tôi nhận thức được tầm quan trọng và sự cần thiết rèn
kỹ năng sống cho các em Sau nhiều boăn khoăn, suy nghĩ, tìm tòi tôi đã đúc kết được một số kinh nghiệm rèn kỹ năng sống cho học sinh lớp 3 và các biện pháp
đó được áp dụng cụ thể ở lớp 3C tôi chủ nhiệm như sau:
Trang 62.3 Các biện pháp rèn kỹ năng sống cho học sinh lớp 3C ở Trường tiểu học Quảng Hưng qua môn Đạo đức.
2.3.1 Giáo viên là tấm gương sáng cho học sinh noi theo
Đối với học sinh lớp 3, các em vẫn coi giáo viên như là một khuôn mẫu Lời nói của cô giáo (thầy giáo) là mệnh lệnh không thể thay đổi Vì vậy người giáo viên cần phải luôn luôn gương mẫu từ cử chỉ, lời nói, việc làm, cách ăn mặc, đi đứng cho học sinh noi theo Quan trọng vầ quyết định nữa đó là cái “tâm sáng” của người giáo viên mà không có, sách vở nào thay thế được Cô không những như người mẹ thứ hai mà còn phải như người chị, người bạn của các em Thường xuyên quan tâm, chăm sóc, giúp đỡ, bao dung, gần gũi, ân cần với các em giải quyết những thắc mắc của các em, uốn nắn từng lời ăn , tiếng nói cho các em, nhắc các em mọi lúc mọi nơi bất cứ lúc nào giáo viên bắt gặp cử chỉ chưa chín chắn của các em, đồng thời động viên khen ngợi và có cả khen thưởng nhỏ, nhân điển hình tốt trước lớp
Từ nhận thức đó bản thân tôi cũng đã phải tự rèn luyện và đặc biệt chú trọng gương mẫu trong từng hành vi, cử chỉ, lời nói, việc làm hàng ngày để thể hiện rõ vai trò thực tế của việc nói đi đôi với làm trong dạy hoc đạo đức, thể hiện
rõ việc giáo dục kỹ năng trong cuộc sống phù hợp với bài học và chủ đề của các bài học đạo đức
Ví dụ: Bài “Giữ lời hứa” để giáo dục kỹ năng tự tin, thương lượng, đảm
nhận trách nhiệm , tôi đã giữ lời hứa và thực hiện đúng những điều đã hứa với các em trong các trường hợp cụ thể Trong năm học tôi đề ra những phần thưởng nhỏ cho một vài cá nhân học sinh ở các tổ có tiến bộ về học tập, rèn luyện phẩm chất, làm được việc tốt ở hàng tuần, hàng tháng do các em tự bình xét Phần thưởng là những cuốn vở, tập giấy kiểm tra, cái bút, bìa kê, bìa bọc bóng tuỳ vào nhu cầu cần thiết của các em Tôi đã giữ lời hứa với các em và tặng thưởng cho các em, các em rất phấn khởi và vui vẻ, tích cực phấn đấu và nhắc nhở nhau cùng tiến bộ
Bài: “ Tiết kiệm và giữ gìn nguồn nước” để giáo dục kỹ năng cho các em Ở trường tôi hướng dẫn học sinh khi uống nước cần lấy lượng nước vừa uống, không làm đổ nước ra ngoài, giữ gìn cốc và bình đựng nước sạch sẽ và vệ sinh Rửa tay sau khi ăn hay đi vệ sinh cần tắt vòi nước, không để nước chảy lênh láng
Điều đó bản thân tôi phải là người tiên phong thực hiện tốt để học sinh làm theo Bài: “ Chia sẻ vui buồn cùng bạn” để rèn các kỹ năng sống biết cảm thông , chia sẻ khi bạn vui buồn Tôi luôn nắm bắt tâm tư, tình cảm của học sinh để chia
sẻ buồn vui từ những biểu hiện nhỏ trên lớp, quan tâm đến đời sống của các em ở nhà Bản chất của các em học sinh nhỏ sống rất tình cảm, dễ thuyết phục và dễ
Trang 7lan toả sự bắt chước Như khi thấy các em buồn khóc, gia đình các em có người
ốm đau, hoạn nạn giáo viên ân cần hỏi han lí do, động viên an ủi các em Chia sẻ mọi niềm vui với các em khi có thể, để các em cảm nhận được tình cả ấm áp cô trò, bạn bè trong lớp học
+ Ví dụ: Khi các em bị ốm, gia đình xin phép nghỉ học Nếu nghỉ đến ngày
thứ 2 tôi chủ động gọi điện và hỏi thăm tình hình, động viên các em Khi các em
đi học trở lại, tôi chủ động hỏi tình hình sức khoẻ các em bằng những câu hỏi tình cảm như: “ Con bị bệnh gì vậy”? “ Con đã khỏi ốm hay đau hẳn chưa?”, “ Con cố gắng ăn uống nhiều cho nhanh khoẻ nhé!”
Các em có bố mẹ đi làm ăn xa, bố mẹ mất sớm, bố hay say rượu đánh đập
mẹ con , những HS này rất hay khóc và nhút nhát tôi dành sự quan tâm đặc biệt hơn kể cả về vật chất lẫn tinh thần
Hầu hết các giờ ra chơi, những phút giải lao tôi đều ở bên các em, gần gũi trò chuyện tâm sự với các em, tháo gỡ giứp những khó khăn trong học tập và cuộc sống của các em
Tôi cảm nhận được các em rất cảm động , ngày càng gần gũi, thân thiết hơn
và cởi mở hơn với thầy cô giáo và bạn bè Biết quan tâm hơn đến các bạn trong lớp, biết chia sẻ với bạn những niềm vui, nổi buồn của các em
Hình ảnh giáo viên và học sinh lớp 3C trong giờ ra chơi
2.3.2 Nghiên cứu kỹ năng sống cần giáo dục qua từng bài đạo đức
- Giáo viên nghiên cứu chương trình môn học, mục tiêu cần đạt qua từng bài, xác định kỹ năng sống cần rèn cho học sinh ở mỗi bài học Xác định rõ được kỹ năng sống cần giáo dục ở từng bài học cũng là một nội dung quan trọng
Từ đó tôi xác định được biện pháp cụ thể để rèn kỹ năng sống cho học sinh phù hợp với đặc điểm của lớp, chú trọng rèn những kỹ năng mà học sinh còn yếu
Bài 1: “ Kính yêu Bác
Hồ”
- Rèn kỹ năng nhận thức, kỹ năng thực hành, thực hiện tốt 5 điều Bác Hồ dạy vào thực tế cuộc sống hàng ngày cũng như trong hoc tập như: biết giúp đỡ bạn bè, người thân khi gặp khó khăn hoạn nạn, tiết kiệm quà sáng, sách vở để giúp đỡ các bạn
có hoàn cảnh khó khăn, bệnh tật, những người tàn tật; tổ chức đi thăm các gia đình liệt sĩ, thật thà và khiêm tốn trong học tập; biết chống lại những biểu hiện tiêu cực trong học tập; biết tự vươn lên trước mọi hoàn cảnh để học thật tốt; giữ gìn vệ sinh cá nhân, trường lớp sạch sẽ; v v
Bài 2: “ Giữ lời hứa” - Rèn kỹ năng tự tin mình có khả năng thực hiện lời
Trang 8hứa với bạn bè và với mọi người trong cuộc sống
- Kĩ năng thương lượng với người khác để thực hiện được lời hứa của mình
- Kĩ năng đảm nhận trách nhiệm về việc làm chủ của mình, khi thất hứa biết xin lỗi và khắc phục hậu quả
do việc thất hứa của mình gây ra
Bài 3: “Tự làm lấy
việc của mình”
- Rèn kỹ năng tư duy phê phán: (biết phê phán đánh giá những thái độ, việc làm thể hiện sự ỷ lại, không chịu tự làm lấy việc của mình.)
- Kỹ năng ra quyết định phù hợp trong các tình huống thể hiện ý thức tự làm lấy việc của mình trong học tập, lao động, sinh hoạt ở trường, ở nhà
- Kỹ năng lập kế hoạch tự làm lấy công việc của bản thân
Bài 4: “Quan tâm
chăm sóc ông bà,
cha mẹ, anh chị em”
- Rèn kỹ năng lắng nghe ý kiến của ngưới thân
-Kỹ năng thể hiện sự cảm thông trước suy nghĩ, cảm xúc của ngưới thân
- Kỹ năng đảm nhận trách nhiệm chăm sóc ngưới thân trong những việc vừa sức
Bài 5: “Chia sẻ vui
buồn cùng bạn
- Rèn kỹ năng lắng nghe ý kiến của bạn
- Kỹ năng thể hiện sự cảm thông, chia sẻ khi bạn vui, buồn
Bài 6: “Tích cực
tham gia việc lớp,
việc trường”:
- Rèn kỹ nănglắng nghe tích cực ý kiến của lớp và tập thể
- Kỹ năng trình bày suy nghĩ, ý tưởng của mình về các việc trong lớp
- Kỹ năng tự trọng và đảm nhận trách nhiệm khi nhận việc của lớp giao
Bài 7: “Quan tâm,
giúp đỡ hàng xóm
láng giềng”:
- Rèn kỹ năng lắng nghe tích cực ý kiến của hàng xóm, thể hiện sự cảm thông với hàng xóm
- Kỹ năng đảm nhận trách nhiệm quan tâm, giúp đỡ hàng xóm trong những việc vừa sức
Bài 8: “Biết ơn
thương binh liệt sĩ”
- Rèn kỹ năng trình bày suy nghĩ, thể hiện cảm xúc về những người đã hy sinh xương máu vì Tổ quốc
- Kỹ năng xác định giá trị về những người đã quên mình vì Tổ quốc
Bài 9: “ Đoàn kết - Rèn kỹ năng trình bày suy nghĩ về thiếu nhi
quốc tế
Trang 9với thiếu nhi quốc
tế”:
- Kỹ năng ứng xử khi gặp thiếu nhi quốc tế Kỹ năng bình luận các vấn đề liên quan đến quyền trẻ em
Bài 10 : “Tôn trọng
khách nước ngoài”
Rèn kỹ năng thể hiện sự tự tin, tự trọng khi tiếp xúc với khách nước ngoài
Bài 11: “Tôn trọng
đám tang”:
- Rèn kỹ năng thể hiện sự cảm thông trước sự đau buồn của người khác
- Kỹ năng ứng xử phù hợp khi gặp đám tang
Bài 12: “ Tôn trọng thư
từ tài sản của người
khác”
- Rèn kĩ năng tự trọng
- Kỹ năng làm chủ bản thân, kiên định , ra quyết định
Bài 13: “Tiết kiệm và
bảo vệ nguồn nước”
- Rèn kỹ năng lắng nghe tích cực ý kiến các bạn
- Kỹ năng trình bày các ý tưởng tiết kiệm và bảo vệ nguồn nước ở nhà và ở trường
- Kỹ năng tìm kiếm và xử lí thông tin: liên quan đến tiết kiệm và bảo vệ nguồn nước ở nhà và ở trướng
Kỹ năng bình luận, xác định và lựa chọn các giải pháp tốt nhất để tiết kiệm, bảo vệ nguồn nước ở nhà
và ở trường
- Kĩ năng đảm nhận trách nhiệm: tiết kiệm và bảo
vệ nguồn nước ở nhà và ở trường
Bài 14: “Chăm sóc
cây trồng vật nuôi”
- Rèn kỹ năng lắng nghe tích cực ý kiến các bạn
- Kỹ năng trình bày các ý tưởng chăm sóc cây trồng, vật nuôi ở nhà và ở trường
- Kỹ năng thu thập và xử kí thông tin liên quan đến chăm sóc cây trồng, vật nuôi ở nhà và ở trường
- Kỹ năng ra quyết định lựa chọn các giải pháp tốt nhất để chăm sóc cây trồng, vật nuôi ở nhà và ở trường
- Kĩ năng đảm nhận trách nhiệm chăm sóc cây trồng, vật nuôi ở nhà và ở trường
Trên đây là các nội dung và địa chỉ giáo dục kỹ năng sống cụ thể ở từng bài học Đạo đức Tuy nhiên việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh có thể thực hiện trong bất cứ giờ học nào, giáo viên cần nghiên cứu kỹ hơn ở từng bài học để lồng ghép cho phù hợp
2.3.3 Thông qua các giờ học đạo đức trên lớp cung cấp kiến thức và rèn luyện hành vi đạo đức, kỹ năng sống cho các em.
Trang 10Từ khi địa phương được chính phủ quan tâm đầu tư một số chương trình để xoá đói giảm nghèo, đời sống nhân dân dần dần được cải thiện Cùng với sự tăng trưởng của nền kinh tế thì lối sống kinh tế thị trường cũng bắt đầu thâm nhập vào địa phương Nền kinh tế rất phát triển kéo theo nhiều biến đổi trong xã hội Tệ nạn xã hội ngày càng gia tăng Nên việc giáo dục đạo đức cho học sinh là vô cùng quan trọng Chính vì thế môn học đạo đức cung cấp cho các em những hiểu biết ban đầu về các kỹ năng giao tiếp, ứng xử lễ phép trong cuộc sống hàng ngày,
đó là những kỹ năng sống cần thiết cho mỗi con ngưòi, góp phần phát triển hoàn thiện nhân cách mai sau
- Tôi đã nghiên cứu mục tiêu cần đạt của giờ học, chú trọng cung cấp kỹ năng phù hợp với từng nội dung bài dạy
- Nhận thức của các em nhỏ còn thiên về cảm tính, cụ thể và trực tiếp Nên tôi đã lựa chọn các phương pháp dạy thích hợp với từng bài dạy gây hứng thú học tập cho học sinh như không dập khuôn máy móc, không áp đặt tình huống, sáng tạo theo từng tiết dạy Qua từng bài tập, trò chơi, kể chuyện theo tranh, quan sát tranh và trả lời câu hỏi, đánh giá và tự đánh giá hành vi của bản thân và những người xung quanh, các bài tập tô màu, đóng vai theo tranh, theo tình huống v.v Tôi cho học sinh tự khám phá và chiếm lĩnh kiến thức mới, kỹ năng mới giáo viên kết luận hành vi đạo đức đúng
- Tôi hướng dẫn các em thực hiện hành vi qua các trò chơi, sắm vai, đố vui, nêu ý kiến của mình để củng cố ghi nhớ hành vi đã học Tôi luôn khuyến khích những em tính cách nhút nhát tham gia vào trò chơi
- Bên cạnh đó tôi luôn tạo không khí lớp học thoải mái, nhẹ nhàng, sôi nổi,
để học sinh học tập học sinh được hoà mình vào tập thể lớp và phấn khởi với những lời động viên, khen ngợi của giáo viên, các em được phát biểu dân chủ, không gò ép
Ví dụ: Khi học bài 7 “ Quan tâm giúp đõ làng xóm, láng giềng”.
Hoạt động 3: Giáo viên tổ chức cho học sinh xử ly tình huống va đóng vai
Mục tiêu:
Học sinh có kĩ năng ra quyết định và ứng xử đúng đối với làng xóm láng giềng trong một số tình huống phổ biến
Cách tiến hành:
Bước 1: - Giáo viên chia HS thành các nhóm, mỗi nhóm từ 4-6 em, phát phiếu giao việc cho các nhóm và yêu cầu mỗi nhóm thảo luận, xử ly một tình huống rồi đóng vai
Tình huống 1: Bác Hai ở cạnh nhà em bị cảm Bác nhờ em đi gọi hộ con gái bác đang làm ngoài đồng