Vì vậy người giáo viên trực tiếp giảng dạy và chủ nhiệm lớp phải là:" Người mẹthứ hai" và học sinh đến trường là:" Ngôi nhà thứ hai" của trẻ [2] để các em có thểyên tâm và tin tưởng vào
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THẠCH THÀNH
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
XÂY DỰNG NỀ NẾP SINH HOẠT 15 PHÚT ĐẦU GIỜ CHO
Trang 31 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài.
Giáo dục đào tạo có vai trò đặc biệt quan trọng trong sự nghiệp đào tạo bồidưỡng và phát triển nguồn nhân lực cho đất nước Mỗi bậc học có một nhiệm vụkhác nhau trong quá trình hình thành và phát triển nhận thức của mỗi con người.trải qua các bậc học khác nhau con người càng hoàn thiện mình và luôn hướng tớiđến một con người toàn diện Chính vì vậy mà bậc học Tiểu học có vai trò rất quantrọng vì nó là bậc học nền tảng của hệ thống giáo dục quốc dân: ''Giáo dục Tiểu họcnhằm giúp học sinh hình thành những cơ sở ban đầu cho việc phát triển đúng đắn,lâu dài về đạo đức, trí tuệ, thẩm mỹ và các kĩ năng cơ bản để học sinh tiếp tục họclên bậc Trung học cơ sở ".[1]
Đặc biệt là lớp 1 là lớp có vai trò quan trọng trong hệ thống giáo dục phổ thông
nói chung và trong bậc Tiểu học nói riêng - lớp đầu tiên trong cuộc đời trẻ ở trường
phổ thông Việc một đứa trẻ đi học là bước ngoặt quan trọng để lại dấu ấn đậm nétcủa các em "Thực hiện bước chuyển từ chưa biết đọc, viết sang biết đọc viết."Mặt khác, đây là quá trình chuyển đổi hoạt động chủ đạo từ vui chơi ở mẫu giáosang học tập học sinh phải tham gia vào cuộc sống mới với môi trường mới, hoạtđộng mới, yêu cầu mới, quan hệ mới Hầu như các em hoạt động hoặc sinh hoạtcòn rất tự do và bột phát, chưa tuân thủ theo một quy định và nề nếp nào cả Thíchthì làm và không thích thì không tham gia Điều này sẽ gây rất nhiều khó khăn,trong đó có khó khăn về mặt tâm lý Những khó khăn này sẽ ảnh hưởng rất lớn đếnviệc tiếp cận tri thức cũng như tham gia các hoạt động của học sinh
Vì vậy người giáo viên trực tiếp giảng dạy và chủ nhiệm lớp phải là:" Người mẹthứ hai" và học sinh đến trường là:" Ngôi nhà thứ hai" của trẻ [2] để các em có thểyên tâm và tin tưởng vào môi trường mới tạo điều kiện cho các em nhanh chóngthích nghi hơn với một môi trường mới, môi trường của tri thức và nhân cách,phẩm chất của một con người toàn diện.Thật vậy dạy đã khó, dỗ lại càng khó hơn Chính vì vậy, mà giáo viên chủ nhiệm lớp có một vai trò và trách nhiệm rất lớn đốivới học sinh lớp 1, cũng là người chịu trách nhiệm thực hiện mọi quy định quản lýcủa Hiệu trưởng đối với các thành viên trong lớp Giáo viên chủ nhiệm là ngườivạch kế hoạch, lập kế hoạch và tổ chức, điều hành học sinh của lớp mình thực hiệncác chủ đề theo kế hoạch, đồng thời theo dõi, đánh giá học sinh qua từng công việcđược giao Giáo viên chủ nhiệm lớp phối hợp với các giáo viên bộ môn, phối hợpvới các tổ chức đoàn thể với hội cha mẹ học sinh để làm tốt công tác dạy học vàthực hiện mọi nội quy, nề nếp trong nhà trường
Nhưng trên thực tế hầu như chúng ta lên lớp học chủ yếu là dạy kiến thức còn việcxây dựng nề nếp và công tác chủ nhiệm thường bị xem nhẹ Thế nên trong sinhhoạt 15 phút đầu giờ hoặc sinh hoạt cuối tuần thường để học sinh tự sinh hoạt, hoặcgiao cho các bạn đội viên, giáo viên ít quan tâm và để ý đến nên hiệu quả và chấtlượng sinh hoạt kém chất lượng, học sinh thiếu tự tin trong giao tiếp, lo sợ khi phảiđến trường từ đó ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng giáo dục trong nhà trường
Trang 4Chính vì vậy là một giáo viên trực tiếp giảng dạy và chủ nhiệm lớp 1 tôi thấy tầmquan trọng của việc: Đổi mới nội dung sinh hoạt 15 phút đầu giờ cho học sinh lớp
1 là việc làm cần thiết để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh
Từ đó với kinh nghiệm làm công tác chủ nhiệm lớp 1 tôi đúc rút kinh nghiệm nhỏcủa bản thân và đã áp dụng vào thực tế ở lớp 1B Trường tiểu học thị trấn Kim Tân
có hiệu quả cao đó là: " Xây dựng nề nếp sinh hoạt 15 phút đầu giờ cho học sinh lớp 1".
1.2 Mục đích nghiên cứu.
Sinh hoạt 15 phút đầu giờ là một trong nội dung giáo dục toàn diện cho học sinh
là sự dẫn dắt vào hoạt động học tập, khắc sâu nội dung học tập của các môn học,giúp các em trang bị đầy đủ những kiến thức, kĩ năng cần thiết với học sinh tiểuhọc hình thành và phát triển nhân cách toàn diện
Thông qua sinh hoạt 15 phút đầu giờ bằng các nội dung phong phú, học sinh có
cơ hội thể hiện được điểm nổi trội hoặc hạn chế của học sinh hình thành và pháttriển năng lực của mỗi cá nhân và rèn luyện kĩ năng giao tiếp, rèn luyện sự tự tin.Thế nên giáo viên tổ chức các hình thức phong phú và đa dạng, hấp dẫn lôi cuốncác em Các em hứng thú học tập từ đó các em yêu trường yêu lớp hơn Chính vìvậy việc sinh hoạt 15 phút đầu giờ cho học sinh lớp 1 là việc làm rất cần thiết vàcoi nó là việc làm không thể thiếu được trong mỗi buổi học
Thế nên giáo viên phải thường xuyên quan tâm, giúp đỡ học sinh để các em tự tintrong học tập cũng như trong mọi hoạt động Để có được kết quả giáo dục nhưmong muốn đòi hỏi người giáo viên phải đầu tư thời gian, công sức và trí tuệ vớimột lương tâm nghề nghiệp đặt lên hàng đầu để yêu thương con trẻ Trong điềukiện xã hội hiện nay nhiều tác nhân ngoại cảnh có sức hấp dẫn và cám dỗ đối vớihọc sinh khiến các em thiếu sự tập trung và say mê chơi những trò chơi bạo lực,hơn nữa nhiều gia đình nuông chiều con cái tạo cho trẻ sự ỷ lại Đến trường cònnũng nịu chưa chịu hợp tác với các thầy cô Vì vậy tổ chức sinh hoạt 15 phút đầugiờ cho học sinh có ý nghĩa hết sức quan trọng trong việc rèn nề nếp và thói quensinh hoạt cũng như học tập và giao tiếp của học sinh đạt đến mục tiêu phát triểngiáo dục toàn diện ở học sinh
1.3 Đối tượng nghiên cứu.
Nội dung nghiên cứu sáng kiến kinh nghiệm chủ yếu tập trung vào các hoạt độngtrong buổi sinh hoạt 15 phút đầu giờ cho học sinh lớp 1B Trường tiểu học Thị TrấnKim Tân do tôi trực tiếp giảng dạy và chủ nhiệm
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp điều tra, khảo sát, thực nghiệm
- Phương pháp mô tả
- Phương pháp đối chiếu
- Phương pháp phân tích
- Phương pháp tổng hợp
Trang 52 NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lý luận
Trước hết, cần xác định rõ quyền hạn, nhiệm vụ và vai trò của giáo viên chủnhiệm lớp Trong Điều lệ trường Tiểu học có nhiều cấp học (Ban hành kèm thông
tư số 12/2011/TT-BGDĐT ngày 28/3/2011 của Bộ trưởng bộ Giáo dục và ĐàoTạo) trích: Về quyền hạn và nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm lớp như sau: Giáoviên chủ nhiệm lớp được dự các giờ học, hoạt động giáo dục khác của học sinh lớpmình Được dự các cuộc họp của Hội đồng khen thưởng và Hội đồng kỷ luật khigiải quyết những vấn đề có liên quan đến học sinh của lớp mình; Giáo viên chủnhiệm được dự các lớp bồi dưỡng, hội nghị chuyên đề về công tác chủ nhiệm; [3].Vậy giáo viên chủ nhiệm lớp có một vai trò vô cùng quan trọng trong việc giáo dụchọc sinh Ngoài việc quan tâm giúp đỡ học sinh lập kế hoạch cùng hoạt động Giáoviên chủ nhiệm cần thấy rõ vai trò của mình trong việc phối kết hợp với nhà trường
- gia đình- xã hội để giáo dục phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống cho học sinh,
để các em trở thành những người con ngoan, trò giỏi, có phẩm chất đạo đức trongsáng, có lối sống lành mạnh Các phẩm chất đạo đức, lối sống, tư tưởng chính trịcủa con người nói chung và học sinh nói riêng được hình thành và phát triển trongcác môi trường: Gia đình, nhà trường và xã hội Từ lúc con người cất tiếng khócchào đời thì gia đình đã thể hiện vai trò chủ đạo Đến tuổi học mầm non thì gia đình
và nhà trường đã quyết định quá trình hình thành nhân cách và phát triển nhân cáchtạo lập thói quen để các em dần dần thích nghi với môi trường mới khác hoàn toànvới gia đình Lớn hơn một chút, các em bước vào học phổ thông (bậc tiểu học) thìvai trò của nhà trường với quá trình phát triển của các em ngày càng lớn hơn, bêncạnh môi trường gia đình và xã hội Nhà trường, gia đình và xã hội có vai trò giáodục khác nhau đối với sự hình thành và phát triển phẩm chất đạo đức, lối sống và tưtưởng chính trị của học sinh Trong mối quan hệ đó thì nhà trường được xem làtrung tâm chủ động định hướng trong việc phối hợp với gia đình và xã hội Nhàtrường là môi trường giáo dục toàn diện nhất, là cơ quan nhà nước thực hiện chứcnăng giáo dục chuyên nghiệp nhất, nên nhà trường là nơi giáo dục có hiệu quả nhất,hội tụ 7 đầy đủ những yếu tố cần thiết để có thể huy động sức mạnh giáo dục từphía gia đình và xã hội Vai trò trung tâm của nhà trường trong việc phối kết hợp đểgiáo dục đạo đức của học sinh được thể hiện ở vai trò của thầy cô làm công tác chủnhiệm Vì vậy, trong lớp học, giáo viên chủ nhiệm phải là người có phẩm chất đạođức tốt, lối sống trong sáng, lành mạnh, tư tưởng chính trị vững vàng, là tấm gương
để học sinh noi theo Bởi vì các hành động, suy nghĩ và cư xử của giáo viên chủnhiệm sẽ ảnh hưởng rất nhiều đến học sinh Không chỉ là tấm gương sáng cho họcsinh mà người làm công tác chủ nhiệm phải biết cảm thông, chia sẻ và khoan dung
độ lượng với học sinh của mình Có như vậy, mối quan hệ giữa thầy và trò mới trởnên thân thiết, gần gũi, cảm thông, chia sẻ mọi công việc với nhau Giáo viên chủnhiệm phải đóng nhiều vai trò đối với học sinh, là người cha, người mẹ, người anh,người chị, người bạn đồng hành dìu dắt các em hành trình đi tới cuộc sống tươnglai, trên con đường khó khăn, nhọc nhằn là đầy chông gai ấy.Thầy cô chủ nhiệm
Trang 6phải tạo lập cho các em vững chãi, tự tin và bước đi bằng chính đôi chân của mình.
Để đạt được hiệu quả trong công tác chủ nhiệm việc rèn nề nếp để học sinh thựchiện là một vấn đề cần thiết và cấp bách trong nền giáo dục mới như hiện nay Thật
ra học sinh tiểu học dặc biệt là học sinh lớp 1 là lớp học đầu tiên của cấp tiểu học.Nhiều cái mới lạ đối với các em, những việc mà các em cũng chưa từng biết vàcũng chưa từng làm Đến với môi trường mới các thầy cô là người dạy, bảo, hướngđẫn để các em tiếp cận một cách nhanh nhất Thật vậy, việc rèn cho các em khôngnhững thông qua những buổi hoạt động ngoại khóa hoặc sinh hoạt sao nhi đồng màtrong các giờ học hoặc ngay từ đầu buổi học, sinh hoạt 15 phút đầu giờ, giáo viên
đã phải hướng dẫn các em về nề nếp sinh hoạt để các em có thói quen, tạo nề nếpsinh hoạt chung trong nhà trường, hướng tới nền giáo dục mới nền giáo dục hoànthiện
2.2 Thực trạng
Thuận lợi:
- Nhìn chung học sinh khi bước vào lớp 1 có 100% học sinh ra lớp đúng độ tuổi
- 100% các em đều được học qua lớp mẫu giáo, nên các em đều ngoan, có nề nếp,mạnh dạn và có ý thức học bài Biết vâng lời cha mẹ, thầy cô giáo, đoàn kết thươngyêu giúp đỡ lẫn nhau
- Các em được học cả ngày Nên giáo viên có nhiều thời gian gần gũi để rèn luyệncác em về nề nếp hơn
- Một số em ở lại ăn bán trú nên việc học tập và sinh hoạt hầu hết là ở trường từ đócũng tạo cho các em nhanh chóng hòa nhập với bạn bè và thầy cô
- Nhà trường đặc biệt quan tâm và tạo điều kiện tốt nhất về cơ sở vật chất và thiết
bị dạy học đầy đủ, tổ chức hoạt động ngoại khóa mang nhiều nội dung phong phú
và hấp dẫn cho các em
Khó khăn:
- Nhìn chung học sinh Trường tiểu học Thị Trấn Kim Tân có cả học sinh xã khácđến tuyển sinh như thôn 2, thôn 5, thôn 6 xã Thành Kim, Thành Hưng, Thành Tiến,Thành Thọ, Thạch Định Nên một phần nào đó chất lượng về học tập cũng nhưthể chất không đồng đều
- Một số học sinh có bố mẹ đi làm ăn xa nhà giao toàn bộ sự chăm sóc dạy đỗ concái cho ông bà ở nhà, nên tiếp cận về đổi mới giáo dục cũng phần nào đó khó khăn
- Bên cạnh đó một số em nhút nhát, tác phong chậm và tính tự chủ động tham giavào các hoạt động học tập chưa cao Có em tăng động và khuyết tật Nên rất khókhăn trong việc dạy học và tổ chức các hoạt động
- Hơn thế nữa khi bước vào lớp 1 tại nhà Trường tiểu học các em bắt đầu đãphải học tập và vui chơi có nề nếp và tuân thủ các quy định Việc học và chơi đượcquy định cụ thể bằng thời lượng 1 tiết học là 35 phút và thực hiện công việc theothời khóa biểu Vì vậy người giáo viên chủ nhiệm lớp 1 đóng vai trò đặc biệt quantrọng trong quá trình hình thành ý thức và nề nếp kỉ luật cho học sinh Không chỉđóng vai trò là người tổ chức điều khiển mà người giáo viên chủ nhiệm còn làngười cung cấp và truyền thụ những tri thức khoa học hoàn toàn mới lạ cho học
Trang 7sinh Vậy đối với các em việc thực hiện đạt được những yêu cầu nêu trên là mộtvấn đề khó và đòi hỏi cả quá trình lâu dài trong suốt một năm học.
Cụ thể như sau:
- Tổng số học sinh 27 em ; trong đó có 15 nam ; 12 nữ
- Dân tộc : Mường 5 em ; Kinh 22 em
- Con hộ nghèo, cận nghèo : 1 em
- Học sinh có bố hoặc mẹ đi làm ăn xa ở với ông bà, chú bác : 6 em
- Học sinh có hoàn cảnh đặc biệt: 1em
- Học sinh sức khỏe yếu : 3em
- Học sinh khuyết tật : 1 em
- Học sinh xã khác : 11 em
Qua khảo sát và tìm hiểu những đặc điểm chung của từng đối tượng học sinh vàkết hợp với kinh nghiệm nhiều năm làm công tác chủ nhiệm lớp 1 và cũng đã gặthái được nhiều những thành công Năm học 2018– 2019 này khi được nhà trườnggiao phụ trách và làm công tác chủ nhiệm lớp 1B Tôi đã tiến hành lập kế hoạch
xây dựng nề nếp lớp ngay từ đầu năm với mục tiêu " Xây dựng nề nếp sinh hoạt
15 phút đầu giờ cho học sinh lớp 1" Tôi mạnh dạn đưa ra một số giải pháp cụ thể
sau:
2.3 CÁC GIẢI PHÁP 2.3.1 Xây dựng kế hoạch sinh hoạt 15 phút đầu giờ hàng tuần cho học sinh.
Sau khi tìm hiểu từng đối tượng học sinh đặc điểm tình hình chung của lớp tôi lập
kế hoạch sinh hoạt trình lên Ban giám hiệu duyệt sau đó bám vào kế hoạch giáoviên thực hiện Tôi xây dựng kế hoạch thật cụ thể chi tiết đó là:
- Hoàn chỉnh hồ sơ
- Hình thành tổ chức lớp, cán sự lớp
- Tổ chức họp phụ huynh đầu năm, đưa phương hướng, kế hoạch giữa giáoviên và phụ huynh Giáo viên cùng phụ huynh luôn luôn theo dõi mọi thay đổi khácthường của các em để có thông tin hai chiều kịp thời
- Phân loại đối tượng học sinh để có kế hoạch giúp đỡ và kèm cặp
- Kiểm tra thường xuyên trong tất cả các giờ sinh hoạt
- Sau đó lên kế hoạc hoạt động cho từng tuần như sau:
Thứ Nội dung sinh hoạt Nề nếp cần xây dựng Người tổ
Ba Kiểm tra việc học bài và
chuẩn bị bài ở nhà của học
sinh
Sự nỗ lực, tinh thần trách nhiệmtrong học tập và rèn luyện
Nhóm bàn+ GVVN
Tư Hát, múa, xem phim tư
liệu trên máy chiếu
Đoàn kết, yêu thương và giúp đỡmọi người
ĐỘI TNTP + GVCNNăm Tổ chức trò chơi Sự tự tin, năng động và sáng tạo Đội TNTP
Trang 8+ GVCNSáu Đọc báo, hoặc kể chuyện Rèn luyện sự tập trung và chú ý
trong cao trong học tập
Lớp trưởng + Đội TNTP Vậy thông qua kế hoạch cụ thể này giáo viên thực hiện dễ dàng và đạt hiệu quảcao Từ đó học sinh cũng nắm được nội dung sinh hoạt của từng buổi và có thóiquen trong sinh hoạt Mặc dù mới vào lớp 1 nhưng qua một vài tuần đầu thực hiệnhọc sinh đã tạo được thói quen cứ vào sáng thứ hai là học sinh tự giác kiểm tra vệsinh cá nhân, kiểm tra đồng phục, kiểm tra đồ dùng của các bạn Vào buổi thứ batrống vào sinh hoạt 15 phút các em đã tự giác mở vở viết bài ở nhà để sẵn trên mặtbàn cho cô cùng các bạn kiểm tra và lần lượt từng bạn một lên đọc bài cũ cho đếnhết giờ sinh hoạt Cứ vào buổi sinh hoạt thứ tư, học sinh từng nhóm chọn bài hátmúa và các em múa theo hướng dẫn của cô có những em tự đạo diễn và đòi múatheo ý mình hoặc có buổi cô cho mở máy chiếu cho các em xem phim tư liệu Vàobuổi thứ năm giáo viên tổ chức trò chơi dân gian cho các em ngoài sân trường tạokhông gian rộng rãi thoáng đãng và gần gũi với môi trường với thiên nhiên hơn.Buổi thứ sáu cuối tuần học sinh được nghe kể chuyện hoặc học sinh có thể trao đổi
và kể chuyện mình đã biết cho các bạn cùng nghe đến sang học kì 2 khi học sinh đãbiết đọc thì lúc này giáo viên có thể tổ chức cho học sinh đọc truyện tranh để nhằmnâng cao khả năng đọc cho học sinh Có thể nói đối với học sinh lớp 1 thói quen vềthực hiện nề nếp là một trong những việc làm cần thiết và quan trọng nhằm nângcao ý thức tự phục vụ Nâng cao sự hợp tác với mọi người trong mọi hoạt động.Bên cnhj đó học sinh có ý thức tự học và rèn luyện giải quyết vấn đề Qua đó họcsinh tự tin hơn rất nhiều và luôn có ý thức trách nhiệm với mình và với mọi ngườixung quanh
2.3.2 Đổi mới nội dung sinh hoạt tạo hứng thú cho học sinh
* Kiểm tra vệ sinh lớp học, bàn ghế trong lớp
Khi giáo viên chủ nhiệm bước vào lớp điều đầu tiên phải quan sát xem lớp có sạch
sẽ không, bàn ghế có ngay ngắn không Nếu lớp học chưa đạt được yêu cầu nhưvậy giáo viên là người trực tiếp sắp xếp và sau đó hướng dẫn học sinh kê lại bànghế, dọn dẹp lớp học sạch sẽ trong thời gian sinh hoạt 15 phút Thực chất công việcnày là của học sinh nhưng đối với lớp 1 mới bước vào năm học thật sự là điều rấtkhó cho các em Nên giáo viên phải làm mẫu và hướng dẫn đần dần hình thành thóiquen cho các em và chỉ vài tuần các em đã tự làm được những việc trên
Qua việc làm này học sinh luôn có ý thức giữ gìn vệ sinh chung trước và trongbuổi học không được vứt rác bữa bãi ra lớp Ngoài ra nếu thấy những mẩu giấy vụncủa bạn nào không may làm rơi cũng tự giác nhặt bỏ vào thùng rác và luôn luôn có
ý thức bảo vệ môi trường
Bên cạnh việc giữ gìn vệ sinh chung việc sắp xếp bàn nghế ngay ngắn cũng là mộttrong việc rèn sự gọn gàng ngăn nắp, giáo dục tính khoa học óc thẩm mỹ cho các
em Thường tôi cho học sinh xếp bàn nghế theo đường chỉ thẳng của viên gạch hoatrong lớp theo hàng ngang và hàng dọc và chỉ một vài lần học sinh đã xếp thắng tắp
Trang 9mà không cần sự trợ giúp của cô Từ đó với thấy được sức mạnh trong sự giáo dục
nề nếp cho học sinh vô cùng quan trọng không có gì là không làm được khi biếtphát huy khả năng của học sinh
* Nề nếp kiểm tra vệ sinh cá nhân, tư trang của học sinh
Thực ra các em đang còn nhỏ nên việc giữ vệ sinh cá nhân cũng rất khó Nhưngmặc dù khó nhưng nếu rèn luyện cho học sinh thành thói quen nề nếp thì cho dùkhó mấy cũng làm được Vậy kiểm tra vệ sinh của từng cá nhân học sinh trong giờsinh hoạt 15 phút nhằm mục đích giúp học sinh đạt được mục tiêu về : "sức khỏehọc đường" Đó là giúp học sinh bảo đảm sức khỏe hạn chế những bệnh do vi rút
và vi khuẩn gây ra, hạn chế lây nhiễm giữa các học sinh với nhau đặc biệt đối vớinhững học sinh ở lại bán trú Ngoài ra giữ vệ sinh sạch sẽ còn nhằm mục đích nângcao chất lượng phong trào:" Giữ vở sạch viết chữ đẹp" Vì chỉ cần bàn tay học sinhcòn bẩn khi thực hiện tiết học tập viết thì vở hôm đó sẽ ra màu đất
Cụ thể giáo viên kết hợp với anh chị phụ trách đội kiểm tra tay, kiểm tra đầu tóccác em có gọn gàng sạch sẽ hay không, kiểm tra việc mặc đồng phục, đeo giầy dépđeo có đúng quy định hay không, (nếu buổi học có tiết học môn thể dục các emphải đeo giầy ba ta)
Ví dụ: Khi kiểm tra tay của các em xem có sạch sẽ hay không buổi đầu tôi phảihướng dẫn học sinh cách rửa tay sạch bằng xà phòng Khi học sinh biết cách rửatay học sinh có thói quen về nhà các em có thể tự rửa tay sạch trước khi đến lớphoặc trước khi vào học và luôn có ý thức giữ vệ sinh sạch sẽ Bằng lời nói kết hợpvới hiệu lệnh để học sinh thực hiện theo yêu cầu của cô Khi cô nói các con hãy xòehai bàn tay lên bàn cô sẽ kiểm tra và kết hợp với câu nói: " Tay đẹp, tay xinh, taytrắng tinh cô khen ngợi" Chỉ vài hôm như vậy các em quen và cứ đến đầu buổi học
là các bạn xòe tay và tự đọc câu nói mà cô đã hướng dẫn để kiểm tra lẫn nhau Côgiáo lúc này chỉ là người theo dõi và đánh giá mức độ thực hiện của học sinh.Những bạn nào làm tốt cô khen ngợi Những bạn thực hiện chưa tốt nhắc nhở đểthực hiện tốt hơn
Bên cạnh đó giáo viên nếu còn thấy đầu tóc em nào chưa gọn gàng giáo viên cóthể chải và buộc lại cho các em (nhất là đối với học sinh nữ) Qua đó hướng dẫncho các em tự chải đầu và buộc tóc gọn gàng Quần áo một số em buổi đầu cònchưa thưc hiện mặc đồng phục tôi gọi điện ngay cho phụ huynh đem quần áo xuốngphòng bán trú thay cho các em từ đó học sinh và phụ huynh đều nhớ để thực hiệnđúng theo quy định
Qua một vài tuần thực hiện 100% các em đã biết giữ gìn vệ sinh cá nhân khôngcòn tình trạng tay chân mặt mũi lem luốc trước khi đến lớp Thực hiện ăn mặc tưtrang sạch sẽ và đúng quy định từ ở nhà
Thông qua việc thực hiện trên học tạo cho học sinh thói quen tự phục vụ bản thân,biết bảo vệ và giữ gìn sức khỏe ở lớp cũng như ở nhà
* Kiểm tra đồ dùng học tập
Để phục vụ tiết học đạt hiệu quả tất cả học sinh phải có đầy đủ đồ dùng học tậpđặc biệt ở lớp 1 bảng con, phấn bộ đồ dùng học môn Toán và môn Tiếng Việt ngày
Trang 10nào cũng sử dụng khi ghép chữ phần học vần nếu không có chữ cài thì buổi học
đó của học sinh không đạt kết quả Thế nên học sinh luôn luôn phải đủ đồ dùng
ví dụ: Trong thời gian 15 phút sinh hoạt đầu giờ tất cả học sinh phải để đồ dùng lênbàn gồm: Bộ đồ dùng, bảng con, phấn viết, bút, vở, giấy màu, bút màu của từngem
* Kiểm tra việc học bài cũ và chuẩn bị bài của học sinh
Học sinh tiểu học nhất là học sinh lớp 1 việc học bài cũ ở nhà phải có sự dạy bảocủa người lớn Vì học sinh chưa có thói quen về học bài cũ hơn nữa cô có nhắc nhởtối về học sinh lại quên Nên để việc kiểm tra xem học sinh về nhà có học lại bàihay không, tôi thường nhắn tin nội dung học tập trong tuần cho phụ huynh nắm bắt
từ đó phụ huynh biết được nội dung chương trình để dạy bảo con học ở nhà Cónhư vậy việc học ở nhà của học sinh với thành thói quen Vì vậy nếu chúng takhông rèn cho học sinh các em một thói quen học bài học bài cũ thì khi lên các lớptrên các em sẽ lười học Sau quá trình kiểm tra bao giờ cô giáo cũng phải là ngườnhận xét đánh giá việc thực hiện của học sinh Những em đã đạt tốt theo yêu cầu cóthể cô sẽ dành phần thưởng bằng một bông hoa giấy Cô gọi tên đó là "bông hoatiêu biểu" Các em sẽ dán vào bảng thi đua của mình cuối tuần kiểm xem ai đượcnhiều hoa thì được cả lớp tuyên dương và khen ngợi
Ví dụ : Ở tiểu học thời gian một tiết học 35 phút chúng ta chỉ kiểm tra được 1-2
em Vì vậy, tôi nghĩ 15 phút mà giáo viên đi kiểm tra được hết cả lớp thì cũng mấtnhiều thời gian Nên chỉ một vài tuần đầu tôi kiểm tra sau đó hướng dẫn cho các tổtrưởng kiểm tra, cho đến hai bạn ngồi cùng bàn kiểm tra cho nhau Chỉ một vài lầnđầu các em còn lúng túng như: Em Ly, em Tuấn kiểm tra xem bạn về nhà có viếtbài không thì cứ giở vở đi rồi lại giở lại mà không biết trình bày với cô về kết quảkiểm tra của mình Thế nên toii phải hỏi lại bài học hôm qua và đối chiếu với bàiviết ở nhà của các em rồi cho học sinh đối chiếu Từ đó các em quen dần cách kiểmtra đến nay hầu như 15 phút đầu giờ các em đã thành thói quen Vào 15 phút các
em đã tự giác giở vở học ở nhà rất ngay ngắn để lên bàn cho cô cùng các bạn kiểmtra Thực chất việc kiểm tra việc học bài cũ và chuẩn bị bài của học sinh lớp 1 cũngchỉ đơn giản là đọc và viết, nhớ các chữ số và phép tính đơn giản trong chuẩn kiếnthức kĩ năng Nhưng nó vô cùng cần thiết ngoài việc nghi nhớ và còn tạo cho họcsinh có tư duy logic và có thói quen về tinh thần tự học, tự xắp xếp thời gian họctập, rèn luyện tính kiên trì và kỉ luật trong học tập tạo nề nếp tự học cho các emsau này
2.3.3 Lồng ghép các hoạt động của giáo viên chủ nhiệm với đội Thiếu niên Tiền Phong Hồ Chí Minh
* Tổ chức tập hát, múa
Múa, hát trong trường Tiểu học là hoạt động vô cùng hấp dẫn và không thể thiếuđược đối với các em Nếu như ở mầm non việc học múa, hát là tạo hứng khởi, thíchthú thì ở Tiểu học còn bồi đắp cho các em lòng yêu thích và sự khám phá âm nhạc,giáo dục về lòng yêu quê hương đất nước, con người qua các bài hát Tạo cho trẻ sự
Trang 11nhanh nhẹn, tự tin và hướng đến phát triển nhân cách của trẻ một cách toàn diện vàqua đó cũng phát hiện được những tài năng về âm nhạc
Ở lớp mầm non các em cũng đã biết được một số bài hát múa về tình cảm gia đình
về các con vật, cây cối Nhưng lên đến lớp 1 các em biết thêm một số bài hát thuộcchủ đề chủ điểm mà đội TNTP đề ra Chính vì vậy trong sinh hoạt 15 phút đầu giờgiáo viên chủ nhiệm kết hợp với các anh chị sao đỏ phụ trách lớp tập cho các emcác bài hát mới: Như bài: Ai yêu nhi đồng bằng Bác Hồ Chí Minh, Em là Búpmăng non, Sao vui của em,
Ví dụ: Tháng 9: Chủ điểm Em yêu trường lớp
Tập cho học sinh bài hát: Em yêu trường em
Học sinh phải đọc theo cô: Em yêu trường em(1 lần) sau đó học sinh tự đọc lại (3lần) đến khi học sinh thuộc câu một, giáo viên hướng dẫn tương tự đối với câu 2:
"Biết bao bạn thân" Cứ như thế cho đến hết bài hát Cuối cùng gọi học sinh đọcthuộc lòng
Để học sinh lớp 1 biết hát thuộc được bài hát giáo viên phải tập vài buổi học sinhvới thuộc được lời ca Khi học sinh đọc thuộc lời ca Giáo viên kết hợp với cô giáodạy Âm nhạc ghép nhạc cho học sinh hát đúng giai điệu của bài hát Khi học sinh
đã biết hát Chuyển sang hướng dẫn các em múa phụ họa
Khi học sinh đã làm quen thì trong các buổi sinh hoạt 15 phút có nội dung hát múa
là lớp phó quản ca có thể bắt nhịp cho các bạn hát múa một cách dễ dàng
Vậy việc hát, múa trong giờ sinh hoạt 15 phút đầu giờ tạo cho học sinh tinh thầnthoải mái, năng động nhanh nhẹn hơn và học sinh được hòa mình vào văn hóa âmnhạc
Thật vậy để có được một con người phát triển toàn diện không phải sinh ra đã có
mà phải giáo dục như Bác Hồ đã nói: " Hiền dữ phải đâu là tính sẵn, phần nhiều dogiáo dục mà nên" Đúng vậy học sinh thông qua những bài hát điệu nhạc giáo dụccho học sinh biết yêu thương, biết chia sẻ biết quý trọng mọi người và tình cảm củanhững bài hát tạo cho thế hệ con trẻ một niềm tin vào cuộc sống thêm yêu cuộcsống và nó là động lực cho lớp thế hệ thanh niên sau này
* Tổ chức trò chơi
Khi tổ chức cho học sinh chơi trò chơi trong thời gian sinh hoạt 15 phút đầu giờ nócũng có những hạn chế về mặt thời gian Vì thế giáo viên chủ nhiệm cần chọnnhững trò chơi đơn giản, nhẹ nhàng, mà vẫn tạo được không khí vui vẻ, có sức thuhút đối với học sinh
Ví dụ: Trò chơi " Gió thổi"
Cách chơi: Quản trò giao việc: Bạn hãy tưởng tượng mình là một cái cây Tất cảđứng giang tay ra để tạo thành hàng cây Gió thổi bên nào các bạn nghiêng về bên
đó
Cả lớp đứng nghiêm rồi dang tay sang hai bên
Quản trò: (Hô) Gió thổi, gió thổi
Cả lớp: Về đâu, về đâu
Quản trò: Bên trái, bên trái