3.1 Giáo viên cần nắm rõ thông tư 30 để việc thực hiện đạt hiệu quả cao 53.5 Phối hợp với cha mẹ học sinh trong việc thực hiện thông tư 30 16 4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với
Trang 1
1 Mở đầu:
I MỞ ĐẦU:
1 Lí do chọn đề tài:
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
PHÒNG GD&ĐT THÀNH PHỐ THANH HÓA
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT VÀI KINH NGHIỆM TRONG VIỆC THỰC HIỆN ĐÁNH
GIÁ HỌC SINH THEO THÔNG TƯ 30 CỦA BỘ
GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
Người thực hiện: Nguyễn Hồng Nga Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường TH Điện Biên 1, TP Thanh Hóa SKKN thuộc lĩnh vực: Công tác chủ nhiệm
THANH HÓA NĂM 2016
Trang 23.1 Giáo viên cần nắm rõ thông tư 30 để việc thực hiện đạt hiệu quả cao 5
3.5 Phối hợp với cha mẹ học sinh trong việc thực hiện thông tư 30 16
4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục,
với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường
chủ nghĩa và hội nhập quốc tế: “Đổi mới căn bản hình thức và phương pháp thi,
Trang 3trong quá trình học với đánh giá cuối kì, cuối năm học; đánh giá của người dạy với tự đánh giá của người học; đánh giá của nhà trường với đánh giá của gia đình
và xã hội”, ngày 28/8/2014 Bộ trưởng Bộ Giáo dục và đào tạo đã ban hành Thông
tư số 30/2014/TT-BGD&ĐT ban hành Quy định đánh giá học sinh Tiểu học
Thông tư 30/2014/TT-BGD&ĐT đi vào thực hiện, bắt buộc có sự thay đổi mạnh
mẽ tư duy trong cán bộ quản lí, giáo viên về quan điểm và cách đánh giá học sinhTiểu học; khẳng định đánh giá là một khâu quan trọng trong đổi mới toàn diện vàcăn bản của giáo dục Tiểu học Ở thông tư 30, ta thấy hoạt động đánh giá là mộtchuỗi liên kết các hoạt động, gồm có: quan sát, theo dõi, phỏng vấn, trao đổi, kiểmtra, nhận xét, tư vấn hướng dẫn, trợ giúp, động viện, khích lệ Theo đó hoạt độngđánh giá học sinh rất tỉ mỉ, rất cụ thể, chứ không đơn thuần là kiểm tra cho điểmnhư thông tư 32/2009/TT-BGD&ĐT; bỏ cho điểm ở đánh giá thường xuyên, giảmđiểm số ở kiểm tra (cho điểm) định kì và loại bỏ quan niệm đánh giá chung chung.Thay đổi quan điểm đánh giá thường bằng điểm số ít nhận xét, đến dùng ít điểm sốtăng cường nhận xét cụ thể để học sinh được đánh giá toàn diện hơn, cụ thể: họcsinh được đánh giá quá trình học tập theo chuẩn kiến thức kỹ năng và đánh giá sựhình thành, phát triển phẩm chất, năng lực của học sinh Ngoài việc chỉ đánh giácho điểm ở định kỳ vào cuối học kỳ 1 và cuối năm học đối với các môn: Toán,Tiếng Việt, Khoa học, Lịch sử, Địa lý, Ngoại ngữ, Tin học; điểm rõ ràng hơn trướcđây là học sinh được đánh giá thường xuyên bằng nhận xét Thông tư với nhiềuthay đổi, nhưng thay đổi gây dư luận trái chiều nhất với học sinh, phụ huynh, cộngđồng là thay đổi không còn dùng điểm số trong các lần kiểm tra thường xuyên,giảm điểm số trong đánh giá định kì; đối với giáo viên là việc đánh giá thườngxuyên bằng nhận xét Mục tiêu của thông tư 30 là vì sự tiến bộ của học sinh, vì sựphát triển toàn diện của các em - thế hệ tương lai của đất nước Muốn đạt mục tiêu
đó thì cần có sự thay đổi và đây là một trong những nội dung thể hiện “Đổi mới cănbản, toàn diện giáo dục” mà NQ 29-NQ/TW đã đưa ra Công tác đánh giá thườngxuyên đã có chuyển biến khá tốt; đã thay đổi và giảm việc phàn nàn về nhận xét
Trang 4đánh giá học sinh Sau thời gian thực hiện thông tư 30 tôi mạnh dạn đưa ra Một vài
kinh nghiệm trong việc thực hiện đánh giá học sinh Tiểu học theo thông tư 30 của Bộ Giáo dục và Đào tạo xin chia sẻ cùng tất cả các thầy cô.
2 Mục đích nghiên cứu:
Để đánh giá học sinh Tiểu học một cách chính xác nhất người giáo viên cầnnắm rõ về thông tư 30 Theo văn bản này, thay vì dùng điểm số, giáo viên sẽ nhậnxét định tính (định lượng) về kết quả học tập, rèn luyện, sự hình thành và phát triểnmột số năng lực, phẩm chất của học sinh Tiểu học Lâu nay, có nhiều ý kiến tráichiều xung quanh việc chấm điểm học tập, rèn luyện với học sinh Tiểu học Theoquan điểm của một số người, đã học là phải kiểm tra, chấm điểm, Chấm điểm vừagiúp cho học sinh thấy được mình còn thua bạn ở chỗ nào, bố mẹ biết con học nonphần nào Một số khác cho rằng việc chấm điểm làm cho căn bệnh thành tích nặng
nề hơn trong một số nhà trường
Không dùng điểm số để đánh giá nữa Vậy muốn biết hôm nay đến trườngcon học thế nào phụ huynh sẽ dựa vào đâu để biết được? Muốn vậy mỗi người giáoviên cần hiểu cặn kẽ thông tư 30 và thực hiện một cách thật nghiêm túc Mỗi giáoviên cần điều chỉnh, đổi mới phương pháp, hình thức dạy học; kịp thời phát hiệnnhững cố gắng, tiến bộ của học sinh dù là nhỏ nhất để động viên, khích lệ học sinh.Với những khó khăn học sinh chưa tự vượt qua giáo viên hướng dẫn, giúp đỡ các
em Chắc chắn mỗi buổi tan trường học sinh và phụ huynh sẽ bớt đi căng thẳng, lolắng Thay vì hỏi con được mấy điểm phụ huynh sẽ quan tâm đến việc: Hôm naytới trường con được cô giáo nhận xét thế nào? Để mỗi ngày đến trường của trẻ thực
sự là một ngày vui thì những lời nhận xét của giáo viên có tác dụng rất lớn
3 Đối tượng nghiên cứu:
- Các hình thức đánh giá của thông tư 30.
- Học sinh lớp 2.
4 Phương pháp nghiên cứu:
Trong quá trình viết sáng kiến kinh nghiệm tôi đã sử dụng phương pháp:
Trang 5- Phương pháp quan sát.
- Phương pháp tổng hợp.
- Phương pháp thống kê.
II NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm:
Việc đánh giá thường xuyên bằng nhận xét, không chấm điểm là xuất phát từyêu cầu thực tiễn Trước khi thông tư 30 được triển khai điểm số tạo áp lực cho các
em học sinh, chưa khuyến khích được sự tự tin trong học tập Một số học sinh họcchỉ vì điểm số mà chưa ý thức được việc học là để phát triển năng lực, phẩm chấtcủa bản thân
Trang 6Hiện nay ở một số nước phát triển trên thế giới không dùng điểm số để đánhgiá học sinh, thay vào đó học sinh sẽ nhận được từ các thầy cô phản hồi về sảnphẩm học tập, biện pháp giúp các em vượt qua khó khăn.
Mục đích của thông tư 30 là vì sự tiến bộ của học sinh, coi trọng đánh giángay trong quá trình học tập của học sinh chứ không phải thông qua thi cử Qua đógiáo viên biết được học sinh đạt kết quả bằng cách nào, vận dụng kết quả đó ra sao
và đưa ra định hướng giúp học sinh hoàn thành tốt nội dung học tập
2 Thực trạng khi đón nhận thông tư 30:
- Đối với dư luận của xã hội: Thông tư 30 chính thức được thực hiện từ
ngày 15 tháng 10 năm 2014 Trước khi thông tư 30 chính thức có hiệu lực đã cónhững ý kiến trái chiều trong dư luận Rất nhiều người đồng tình ủng hộ nhưngcũng không ít người lo lắng vì đánh giá sẽ thiếu chính xác, không công bằng, …
- Đối với giáo viên: Trước những đổi mới của thông tư một bộ phận giáo
viên cảm thấy áp lực Giáo viên cảm thấy lo lắng vì sợ vất vả và phải tiếp cận vớicái mới Khi thông tư 30 chính thức có hiệu lực tâm lí của nhiều giáo viên khi đónnhận không được tốt vì ngại thay đổi
- Đối với phụ huynh: Lo lắng vì học không có điểm số sẽ không phản ánh
chính xác, khách quan kết quả học tập của các con Hơn thế nữa phụ huynh còn lolắng giáo viên sẽ không công bằng trong quá trình nhận xét, đánh giá học sinh Lâunay việc đánh giá học sinh là công việc của giáo viên nhưng theo thông tư 30 phụhuynh sẽ cùng với giáo viên tham gia vào quá trình đánh giá học sinh Phụ huynhcảm thấy ngại và nhiều người chưa hiểu lắm về sự thay đổi này
- Đối với học sinh: Chưa quen với cách đánh giá mới; các em thích có điểm
số để có thể về khoe với bố mẹ sau mỗi buổi tan trường
- Đối với nhà trường: Nhà trường đã cử những cán bộ cốt cán đi tiếp thu
việc triển khai thông tư 30 từ cấp trên Sau khi tiếp thu về Ban giám hiệu nhàtrường đã tổ chức chuyên đề về cách đánh giá học sinh Tiểu học theo thông tư 30.Các cán bộ giáo viên đi tiếp thu về thông tư đã triển khai việc thực hiện thông tư
Trang 7qua buổi tổ chức chuyên đề này Qua buổi tổ chức chuyên đề ,các cán bộ giáo viên
đã đưa ra những thắc mắc của bản thân và đã được cán bộ quản lí của nhà trườngnhiệt tình giải đáp Đồng thời các tổ chuyên môn đã đưa ra thảo luận về những lờinhận xét ghi trong vở ghi của học sinh, ghi trong Sổ theo dõi để tìm ra những lờinhận xét phù hợp nhất
3 Các biện pháp để người giáo viên thực hiện tốt thông tư 30.
3.1 Biện pháp 1: Giáo viên cần nắm rõ thông tư 30 để việc thực hiện đạt hiệu quả cao.
Thứ nhất: Nắm thông tư 30 để thực hiện tốt việc đánh giá học sinh.
Giáo viên tiểu học là những người trực tiếp vận dụng thông tư 30 vào việcđánh giá học sinh tiểu học nên hơn ai hết mỗi người giáo viên cần nắm rõ thông tư
30 để vận dụng vào công việc đánh giá học sinh tiểu học một cách chính xác, đúngvới tinh thần, mục tiêu của thông tư Cách đánh giá học sinh theo thông tư 30 cónhiều điểm khác biệt so với cách đánh giá học sinh tiểu học trước đây, chính vì vậymỗi người giáo viên cần hiểu và nắm vững thông tư để thực hiện đánh giá học sinhmột cách hiệu quả nhất
Thông tư 30 quy định rõ việc đánh giá học sinh từ đó làm cơ sở để xét khenthưởng ở cuối mỗi học kỳ và xét lên lớp cho học sinh
* Về đánh giá học sinh:
Việc đánh giá học sinh theo thông tư 30 được chia thành: Đánh giá thườngxuyên và đánh giá định kì
- Về đánh giá thường xuyên:
+ Tham gia đánh giá thường xuyên gồm: giáo viên, học sinh (tự đánh giá vànhận xét, góp ý bạn qua hoạt động của nhóm, lớp); khuyến khích sự tham gia đánhgiá của cha mẹ học sinh
Trong thực tế giảng dạy ở lớp mình tôi nhận thấy việc học sinh được thamgia vào quá trình đánh giá cùng với giáo viên sẽ giúp cho các em cảm thấy mạnh
Trang 8dạn, tự tin hơn Để đánh giá được bạn chính xác học sinh cần nắm vững kiến thứcmôn học Từ đó sẽ tạo động lực giúp các em vươn lên chiếm lĩnh tri thức.
+ Giáo viên đưa ra nhận xét bằng lời nói trực tiếp với học sinh hoặc viếtnhận xét vào phiếu, vở của học sinh về những kết quả đã làm được hoặc chưa làmđược Để đưa ra được những lời nhận xét chính xác với từng học sinh giáo viên cầnquan tâm tiến độ hoàn thành từng nhiệm vụ của học sinh; áp dụng biện pháp cụ thể
để kịp thời giúp đỡ học sinh vượt qua khó khăn Hàng tháng, giáo viên ghi nhận xétvào sổ theo dõi chất lượng giáo dục về mức độ hoàn thành nội dung học tập từngmôn học, hoạt động giáo dục khác; dự kiến và áp dụng biện pháp cụ thể, riêng biệtgiúp đỡ kịp thời đối với những học sinh chưa hoàn thành nội dung học tập mônhọc Đặc biệt khi nhận xét, giáo viên cần đặc biệt quan tâm động viên, khích lệ,biểu dương, khen ngợi kịp thời đối với từng thành tích, tiến bộ giúp học sinh tự tinvươn lên
+ Theo thông tư 30 học sinh tham gia nhận xét, góp ý bạn, nhóm bạn ngaytrong quá trình thực hiện các nhiệm vụ học tập môn học, hoạt động giáo dục; thảoluận, hướng dẫn, giúp đỡ bạn hoàn thành nhiệm vụ
+ Cha mẹ học sinh được khuyến khích phối hợp với giáo viên và nhà trườngđộng viên, giúp đỡ học sinh học tập, rèn luyện; được giáo viên hướng dẫn cáchthức quan sát, động viên các hoạt động của học sinh hoặc cùng học sinh tham giacác hoạt động
- Đánh giá định kì: Mỗi năm học học sinh có hai bài kiểm tra định kì Bàikiểm tra định kì được giáo viên sửa lỗi, nhận xét những ưu điểm và góp ý nhữnghạn chế, cho điểm theo thang điểm 10 (mười), không cho điểm 0 (không) và điểmthập phân
* Về việc khen thưởng:
Nội dung và số lượng học sinh được khen thưởng, tuyên dương do hiệutrưởng quyết định
Trang 9Theo thông tư 30 việc xét khen thưởng học sinh cũng có nhiều điểm mới.Trước kia việc khen thưởng chủ yếu dựa vào điểm kiểm tra định kỳ cuối mỗi học
kỳ của các môn học Tuy nhiên, theo thông tư 30, việc khen thưởng hoàn toàn linhhoạt dựa thành tích nổi bật hay sự tiến bộ vượt bậcvề một trong ba nội dung đánhgiá trở lên, đạt thành tích nổi bật trong các phong trào thi đua hoặc thành tích độtxuất khác
Danh sách học sinh được đề nghị khen thưởng do giáo viên chủ nhiệmhướng dẫn học sinh bình bầu lựa chọn và có thêm sự tham khảo từ ý kiến cha mẹhọc sinh
* Về việc xét lên lớp:
Việc xét lên lớp cũng có điểm khác biệt so với những thông tư trước Học sinh được xác nhận hoàn thành chương trình lớp học khi: Đánh giá thường xuyên đối với tất cả các môn học, hoạt động giáo dục đạt Hoàn thành; đánh giá định kì cuối năm học các môn học theo quy định: đạt điểm 5 (năm) trở lên; mức độ hình thành và phát triển năng lực: Đạt; mức độ hình thành và phát triển phẩm chất: Đạt.
Thứ hai: Nắm thông tư để tuyên truyền, giải thích cho phụ huynh và học sinh
tạo nên sự đồng thuận.
Giáo viên tiểu học chính là những người trực tiếp tuyên truyền, giải thích chophụ huynh, học sinh hiểu về thông tư 30 Ngay từ cuộc họp phụ huynh đầu năm tôi
đã tuyên truyền đến phụ huynh về thông tư 30, cụ thể là về cách đánh giá, về khenthưởng, … Phụ huynh nào có thắc mắc tôi sẽ giải đáp luôn Trên thực tế có nhữngphụ huynh trong cuộc học ngại nêu ý kiến nên thông qua các buổi gặp trao đổi tìnhhình học tập của học sinh tôi sẽ giúp phụ huynh hiểu rõ hơn về thông tư 30
Sự thực nếu bản thân người giáo viên hiểu rõ về thông tư 30 gặp trường hợpphụ huynh, học sinh hoặc đồng nghiệp có vướng mắc trong quá trình thực hiện cóthể tự tin giải đáp thắc mắc
Giáo viên cũng cần giúp phụ huynh thấy được vai trò của mình trong việcđánh giá con em mình, đó là trao đổi, cung cấp cho học sinh những thông tin cần
Trang 10thiết để giáo viên có thêm căn cứ đánh giá học sinh Để thông tư 30 có được thànhcông thì cha mẹ học sinh cũng đóng góp một phần quan trọng Từ việc hiểu vềthông tư các bậc cha mẹ học sinh sẽ tham gia đánh giá quá trình và kết quả học tập,rèn luyện, quá trình hình thành và phát triển năng lực, phẩm chất của con em mìnhmột cách chính xác; tích cực hợp tác với nhà trường trong các hoạt động giáo dụchọc sinh.
Không chỉ giáo viên nhận xét mỗi học sinh còn tham gia vào quá trình nhậnxét (nhận xét lẫn nhau) Ban đầu, khi tiếp cận với thông tư 30, đa số học sinh cảmthấy bỡ ngỡ Chính vì thế tôi gần gũi, giúp các em làm quen dần Tôi giúp các emhiểu ngoài thầy cô ra các em cũng tham gia vào quá trình đánh giá bạn Từ đó bảnthân các em nhận ra rằng bản thân mình phải tự nhận xét, rút kinh nghiệm; tự học,
tự điều chỉnh cách học, giao tiếp Khi một học sinh trong lớp đứng lên đọc bài, tôiyêu cầu cả lớp lắng nghe và đưa ra nhận xét của mình về bạn Nếu đưa ra nhận xétđúng, tôi đề nghị cả lớp tuyên dương, nếu như nhận xét chưa đúng tôi yêu cầu họcsinh đó cần chú ý hơn
3.2 Biện pháp 2: Thực hiện tốt việc đánh giá thường xuyên theo thông tư 30.
Thông tư 30/2014/TT-BGD&ĐT quy định đánh giá học sinh Tiểu học là mộtkhâu quan trọng của quá trình giáo dục Theo đó, hoạt động đánh giá là một chuỗicác hoạt động quan sát, theo dõi, trao đổi, phỏng vấn, kiểm tra, nhận xét, tư vấnhướng dẫn, động viên … Nghĩa là, hoạt động đánh giá rất cụ thể, tỉ mỉ, chứ khôngchỉ là hoạt động kiểm tra cho điểm như trước đây Việc đánh giá luôn mang tinhthần động viên, khuyến khích học sinh, không so ssnh học sinh và điểm đặc biệt làphải đưa ra được biện pháp hỗ trợ cho học sinh khi các em chưa hoàn thành nộidung giáo dục Đánh giá quá trình học tập theo chuẩn kiến thức kỹ năng và đánhgiá sự hình thành phát triển phẩm chất, năng lực của học sinh Việc đánh giá vềnăng lực và phẩm chất được tiến hành trong từng tiết học và trong các hoạt độnggiáo dục khác ở nhà trường cũng như ở nhà … Theo đó, học sinh ngoài việc đượcđánh giá định kỳ vào cuối học kỳ 1 và cuối năm học với các môn Toán, Tiếng Việt,
Trang 11Ngoại ngữ còn được đánh giá thường xuyên bằng nhận xét Đánh giá thường xuyênbằng nhận xét là một khâu quan trọng để thực hiện tốt thông tư 30.
Điều 6 trong thông tư 30 nêu rõ:
+ Đánh giá thường xuyên là đánh giá trong quá trình học tập, rèn luyện củahọc sinh, được thực hiện theo tiến trình nội dung của các môn học và các hoạt độnggiáo dục khác, trong đó bao gồm cả quán trình vận dụng kiến thức kĩ năng ở nhàtrường, gia đình, cộng đồng
+ Trong đánh giá thường xuyên, giáo viên ghi những nhận xét đáng chú ýnhất vào sổ theo dõi chất lượng giáo dục, những kết quả học sinh đã đạt được hoặcchưa đạt được; biện pháp cụ thể giúp học sinh vượt qua khó khăn để hoàn thànhnhiệm vụ; các biểu hiện cụ thể về sự hình thành và phát triển năng lực, phẩm chấtcủa học sinh, những điều cần đặc biệt lưu ý để giúp cho quá trình theo dõi, giáo dụcđối với cá nhân, nhóm học sinh trong học tập, rèn luyện
Việc đánh giá thường xuyên một cách chính xác sẽ tạo động cơ học tập chohọc sinh, sẽ là căn cứ sau này xét khen thưởng cho các em Để giải tỏa nỗi lo lắngcủa cha mẹ học sinh khi đánh giá thường xuyên các môn học không sử dụng điểm
số, giáo viên phải thuyết phục cho phụ huynh an tâm Đối với học sinh Tiểu học,giáo dục tình thương (giáo dục bằng lời) là rất quan trọng có tính bền vững, nhữnglời nhận xét chân tình của thầy cô sẽ là dấu ấn theo các em suốt cả cuộc đời
Trong mỗi giờ lên lớp, giáo viên thường xuyên đưa ra những lời nhận xét đốivới học sinh Thực tế nếu những lời nhận xét bằng lời thì đi kèm theo nó là ánhmắt, cử chỉ và điệu bộ sẽ làm tăng thêm sự gần gũi, thân thiện và phấn khích tronghọc sinh nhiều hơn Nếu như kèm với lời động viên là một cái xoa đầu nhẹ nhàng
từ cô giáo đối với học sinh thì lời động viên đó có tác động lớn hơn nhiều, học sinh
sẽ nhận thấy gần gũi, thân thiện, thấy cô giáo thật sự yêu thương mình và sẽ cóđộng cơ học tập rõ ràng hơn Vì thế kèm với lời nhận xét tôi kết hợp cả những cửchỉ thật thân thiện với học sinh giúp các em mạnh dạn, từ tin hơn, tạo động cơ họctập cho học sinh