Một số biện pháp giúp học sinh học tốt môn âm nhạc lớp 4 trường tiểu học điền thượng

Sang lớp 4, Âm nhạc được nâng cao hơn, ngoài việc học hát các em còn được tập đọc các bài tập đọc nhạc với các hình tiết tấu đơn giản như : Nốt trắng, nốt đen, móc đơn, được ghép lời ca

1 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài

Âm nhạc là một nhu cầu nhận thức hoạt động và giải trí của xã hội loại người Môn âm nhạc Tiểu học không nhằm mục đích đào tạo các em thành những ca sĩ, nghệ sĩ chuyên nghiệp, mà chủ yếu thông qua môn học nhằm tác động vào thế giới tinh thần của các em, giúp các em có sự phát triển hài hoà, toàn diện về nhân cách

Qua môn học này học sinh có thể thấy được môn âm nhạc là một liều thuốc tinh thần, tạo sự hưng phấn trong học tập và cảm nhận được phần nào sự hấp

dẫn của thế giới âm nhạc “Tiếng hát vẫn là hoa thơm, là không khí và là ánh sáng mặt trời của trái đất”

Môn âm nhạc ở trường Tiểu học sẽ cùng các môn học khác phát triễn năng lực tư duy, trí tuệ, tạo cho các em một trình độ văn hoá âm nhạc, góp phần đào tạo những người lao động phát triển toàn diện về Đức - Trí - Thể - Mỹ

Xuất phát từ mục tiêu giáo dục phổ thông nói chung và tầm quan trọng của môn học âm nhạc Tiểu học nói riêng

Đây là một trong những môn học không thể thiếu trong quá trình giáo dục toàn diện, cân bằng hài hòa cho học sinh

Giáo dục phổ thông nhằm giáo dục học sinh phát triển toàn diện, không những nâng cao hiểu biết về kiến thức văn hoá mà còn phát huy năng lực cảm thụ âm nhạc của các em dần dần được nâng lên là cơ sở để hình thành một trình

độ văn hóa âm nhạc nhất định theo mục tiêu của môn học

Âm nhạc là phương tiện hiệu quả nhất trong giáo dục thẩm mỹ.Trong nhà trường phổ thông, đặc biêt là ở bậc tiểu học, Âm nhạc tuy không đào tạo các em thành những ca sĩ, nhạc sĩ chuyên nghiệp nhưng thông qua môn học này đã hình thành cho các em những kiến thức ban đầu, đặc biệt là trang bị cho các em có một thế giới tinh thần thoải mái hơn, giúp các em phát triển hiền hoà, toàn diện hơn, từ đó giúp các em học tốt các môn học khác

Những tuần cuối của lớp 3, các em tiếp cận với các ký hiệu âm nhạc như khuông nhạc, khoá son, với 7 nốt nhạc cũng như các hình nốt cơ bản.Việc học

Âm nhạc ở lớp 3 chủ yếu là học các bài hát, kết hợp với các hoạt động phụ hoạ, thông qua học hát các em được rèn luyện về tai nghe, trí nhớ, phát triển nhạc cảm và làm quen với việc thể hiện chính xác cao độ, trường độ của âm thanh trên cơ sở giai điệu bài hát

Sang lớp 4, Âm nhạc được nâng cao hơn, ngoài việc học hát các em còn được tập đọc các bài tập đọc nhạc với các hình tiết tấu đơn giản như : Nốt trắng, nốt đen, móc đơn, được ghép lời ca theo nhạc và được làm các bài tập nhạc và

từ đó việc học âm nhạc lớp 4 của học sinh Tiểu học đã bắt đầu chuyển sang một giai đoạn mới Các em trực tiếp được tiếp xúc với các nốt nhạc trên khuông nhạc

có khoá son đó là một phân môn mới, phân môn Tập đọc nhạc Bên cạnh đó việc rèn luyện khả năng nghe âm nhạc chuẩn xác, phát triển tai nghe góp phần vào việc giáo dục văn hóa âm nhạc cho các em là điều rất cần thiết

Qua quá trình giảng dạy tôi nhận thấy học sinh chưa thật sự thể hiện tốt qua các tiết học bài hát mới và tiết học tập đọc nhạc tuy đã biết xác định tên nốt, hình nốt nhưng khi áp dụng đọc đúng cao độ, trường độ thì các em vẫn còn lúng túng, chưa quen khi vừa cần phải thể hiện đúng cao độ và trường độ của bài đọc nhạc

Việc đưa ra một phương pháp giảng dạy thích hợp cho bộ môn Âm nhạc ở Tiểu học đang còn rất nhiều vấn đề phải bàn, do trước đó không có giáo viên chuyên nhạc nên những giáo viên đứng lớp trực tiếp giảng dạy dẫn đến việc học sinh bị thiếu hụt kiến thức cơ bản trầm trọng Bên cạnh đó là sự thiếu hụt các phương tiện dạy học, đặc biệt là nhạc cụ, cùng với những phương pháp giảng dạy cũ kỹ, chủ yếu là dạy hát và dạy đọc nhạc theo phương pháp truyền miệng khô cứng Do đó kết quả đạt được là chưa cao, chưa gây hứng thú cho các em trong việc học tập và tiếp thu kiến thức của bộ môn

Từ tình hình thực tế đó cùng với sự quan tâm sâu sắc của các cấp lãnh đạo nhà trường và một quyết tâm lớn mà tôi đã nung đúc từ bao năm nay, tôi mạnh dạn đưa ra một vài phương pháp giảng dạy Âm nhạc cho học sinh lớp 4 nhằm góp một phần nhỏ bé cho nền giáo dục nước nhà mà đặc biệt là giáo dục thẩm

mỹ Đây là những kinh nghiệm mà tôi đã đúc kết được trong những năm giảng dạy tại trường Tiểu học Điền Thượng

- Xuất phát từ đặc trưng bộ môn thuộc phạm trù nghệ thuật đòi hỏi sự hứng thú cao

- Xuất phát từ yêu cầu của việc đổi mới phương pháp là phát huy tính tích cực chủ động sáng tạo của học sinh Có như vậy các em mới có điều kiện khắc phục khó khăn tiếp nhận kiến thức mới

- Xuất phát từ tâm lý lứa tuổi học sinh Tiểu học là lứa tuổi nhạy cảm hiếu động yêu thích ca hát Nếu giáo viên gây được hứng thú trong bài dạy sẽ tạo cho học sinh sự phấn chấn, hào hứng để tiếp thu bài học một cách có hiệu quả

- Từ thực tiễn giảng dạy cũng như thực tiễn của học sinh nông thôn ít có điều kiện để tiếp nhận tri thức về âm nhạc, nếu giáo viên tạo được hứng thú trong giảng dạy và học tập sẽ giúp cho học sinh say mê học tập

- Từ những lý do nói trên, bản thân tôi là một giáo viên trực tiếp giảng dạy môn

âm nhạc, tôi nhận thấy việc gây hứng thú cho học sinh để học tốt môn âm nhạc

là một trong những giải pháp hết sức quan trọng trong việc nâng cao chất lượng trong việc dạy và học Đây là những kinh nghiệm mà tôi đã đúc kết được trong những năm giảng dạy tại trường Tiểu học Điền Thượng Và đó là lý do tôi chọn

đề tài: “Một số biện pháp giúp học sinh học tốt môn âm nhạc lớp 4 Trường Tiểu học Điền Thượng”.

1.2 Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu thực trạng dạy môn âm nhạc lớp 4 ở Trường Tiểu học Điền Thượng – Huyện Bá Thước – Tỉnh Thanh Hóa và đưa ra một số biện pháp giúp học sinh lớp 4 học tốt môn âm nhạc

1.3Đối tượng nghiên cứu

- Học sinh khối lớp 4trường Tiểu học Điền Thượng, huyện Bá Thước, tỉnh Thanh Hóa

1.4 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp quan sát thực tế

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu, sách giáo khoa, giáo trình có liên quan đến dạy môn Âm nhạc lớp 4

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm.

Môn âm nhạc có thể nói là một môn học không thể thiếu trong chương trình học ở bậc Tiểu học, bậc trung học cũng như âm nhạc không thể thiếu trong cuộc sống Nhưng để học môn âm nhạc một cách có hiệu quả nhất đòi hỏi phải có năng khiếu và nếu như không có năng khiếu thì đòi hỏi người truyền thụ kiến thức âm nhạc phải có một trình độ nhất định và một phương pháp tốt nhất mới

có thể giúp các em học sinh nắm được kiến thức âm nhạc vững chắc và một sự đam mê đối với môn học

Âm nhạc ở bậc Tiểu học được xem là tiền đề giúp các em tiến tới một kiến thức sâu hơn khi lên cấp 2 và giúp các em có một tinh thần thoải mái, sảng khoái

mà không bị căng thẳng

Do trước đây trường chưa có giáo viên chuyên nhạc nên kiến thức âm nhạc của các em còn nhiều hạn chế là điều tất nhiên Từ đó việc truyền thụ kiến thức mới cho các em cũng gặp không ít khó khăn vì đa số trước đây các em học âm nhạc theo kiểu máy móc, truyền miệng mà không hề có một kiến thức căn bản nào

Bên cạnh đó, hai năm đầu tôi còn phải tạo cho các em một cảm giác thoải mái khi học vì các em thấy âm nhạc rất xa lạ với đời sống điều này cũng rất dễ hiểu vì do điều kiện kinh tế của xã còn nhiều khó khăn nên các em ít được tiếp xúc với các phương tiện thông tin đại chúng và nhất là hạn chế trong việc tiếp xúc âm nhạc nên dẫn đến sự mới mẻ khi các em làm quen với những bài hát

mà các em chưa từng nghe qua và sự khô khan của những bài tập đọc nhạc vì các em chưa được làm quen và nắm bắt kĩ những ký hiệu ghi nhạc mà đơn giản

là cao độ và trường độ của nốt nhạc

2.2 Thực trạng của vẫn đề

Trong chương trình học môn âm nhạc lớp 4 có một số bài hát tương đối khó

và một phân môn vô cùng mới đối với các em nếu như giáo viên vẫn lập lại cách giảng dạy thầy đóng vai trò quan trọng và quyết định trong mọi hoạt động của học sinh

Việc thay đổi cách giảng dạy một bài hát mới cũng như giúp các em học tốt phân môn đọc nhạc là vấn đề cần giải quyết kịp thời nhằm giúp các em học tiếp thu một cách nhanh chóng những bài hát mới, khó và biết đọc nhạc những bài đơn giản tạo cho các em có một kiến thức âm nhạc vững chắc khi lên cấp 2 Trên cở sở thực tiễn giáo dục ở Trường Tiểu học Điền Thượng- Huyện Bá Thước- Tỉnh Thanh hóa tôi đưa ra một số biện pháp nhằm giúp học sinh yêu thích và học tốt môm âm nhạc lớp 4 Trên cơ sở nghiên cứu giáo trình, tài liệu giảng dạy và việc đúc kết kinh nghiêm qua thực tế giảng dạy Do khuôn khổ và

yêu cầu của đề tài ghi lại kinh nghiệm trong công tác giảng dạy, tôi tập trung

nghiên cứu việc tìm ra “ Một số biện pháp giúp học sinh học tốt môn âm nhạc lớp 4 Trường Tiểu học Điền Thượng – Huyện Bá Thước – Tỉnh Thanh Hóa.”

2.2.1 Thực trạng.

Xuất phát từ thực trạng giảng dạy Âm nhạc cho học sinh lứa tuổi Tiểu học

ở nước ta Vấn đề học và kết quả học tập của các em là hết sức quan trọng, điều

đó không chỉ phụ thuộc vào chương trình giảng dạy phù hợp mang tính vừa sức, xoay vòng mà còn phụ thuộc vào phương pháp truyền thụ của người thầy Hơn nữa còn phụ thuộc vào ý thức học tập của các em cùng với sự quan tâm chăm sóc, tạo điều kiện của gia đình và toàn thể xã hội

2.3 Các giải pháp đã sử dụng

2.3.1 Biện pháp 1: Sự sáng tạo trong vận dụng kiến thức.

Trong việc học môn âm nhạc tuy nó không đòi hỏi sự chính xác một cách tuyệt đối như những con số nhưng lại đòi hỏi người học phải có sự yêu thích, sự đam mê thậm chí là một chút cái gọi là “năng khiếu”, điều này không phải học sinh nào cũng có được Học Âm nhạc mang đến cho học sinh những phút giây thư giãn, thoải mái, học mà chơi, chơi mà học Thông qua những câu hát, những lời ca, những cử chỉ, những điệu bộ, Âm nhạc giúp các em nhận thức những hình tượng âm thanh, giai điệu, kích thích cảm xúc của các em, giúp các em cảm thụ những giai điệu qua từng bài hát, từng câu nhạc

Vậy làm thế nào để các em hát đúng giai điệu, đúng tính chất các bài hát, đọc đúng độ cao, trường độ, tiết tấu của các nốt nhạc trong một bài tập đọc nhạc? Trước tiên phải xác định đúng tầm cữ giọng phù hợp lứa tuổi của các em, giúp các em hiểu và phân biệt được những âm thanh cao, thấp, dài, ngắn với lực

độ khác nhau, tốc độ thể hiện khác nhau để phát triển năng lực nghe nhạc và cảm thụ Âm nhạc Ngoài việc xác định tầm cữ giọng phù hợp cho học sinh, để các em có hứng thú trong học tập, người giáo viên cần tạo cho các em có một tâm thế thoải mái, một hứng thú khi học âm nhạc Để làm được việc đó, một trong nhiều yếu tố quan trọng là người giáo viên phải truyền tải chính xác giai điệu các bài hát, bài tập đọc nhạc Phải giúp các em hiểu được ý nghĩa lời ca, cảm nhận được những tình cảm tươi vui, nhí nhảnh hay trầm lắng, nhẹ nhàng trong giai điệu từng bài hát, từng bài tập đọc nhạc

Là một giáo viên chuyên nhạc tôi đã nỗ lực giảng dạy hết khả năng của mình và mong muốn các em học sinh có được một khiến thức âm nhạc căn bản,

từ đó giúp các em tự tin hơn trong giờ học hát kể cả những học sinh ít có năng khiếu môn học này

Dựa vào cơ sở lý luận trên cùng với thời gian giảng dạy tại trường Tiểu

học tôi đã tìm hiểu khả năng học tập bộ môn Âm nhạc của học sinh 2 lớp 4A1

và lớp 4A2 Bằng việc quan sát thực tế các giờ học tôi nhận thấy việc tiếp thu các kiến thức Âm nhạc và sự yêu thích học tập bộ môn chỉ rơi vào một số em gọi là có năng khiếu Còn lại các em khác chỉ học theo bản năng phải học nên ít

có sự sáng tạo trong vận dụng kiến thức

2.3.2 Biện pháp 2: Điều tra khảo sát động cơ học tập môn âm nhạc của học sinh:

Trên cơ sở đặt câu hỏi qua phiếu điều tra trắc nghiệm: Em có thích học bộ môn Âm nhạc không? Vì sao thích? Vì sao không? Kết qua thu được như sau:

1 Do môn Âm nhạc hấp dẫn,dễ học, thoải mái 10/35 HS = 28,5% 8/32 HS = 25 %

2 Do môn Âm nhạc khó nhớ,hay quên 3/35 HS = 8,5% 2/32 HS = 6,2%

3 Do giáo viên truyền đạt hay, dễ hiểu 22/35 HS = 63% 22/32 HS = 68,8%

Kiểm tra chất lượng đầu năm qua việc trình bày một bài hát hoặc đọc một bài tập đọc nhạc mà các em đã học ở trong chương trình lớp 4

Kết quả:

LỚP SỐ HS HOÀN THÀNH TỐT (A + )

HOÀN THÀNH (A)

CHƯA HOÀN THÀNH (B)

Như vậy qua kiểm tra chất lượng cho thấy các em rất thích học bộ môn,

nhưng để học tốt thì số lượng còn rất khiêm tốn Thực tế khi nghe các em thực hiện bài hát hay đọc một bài tập đọc nhạc, bên cạnh những em có phong cách trình bày tự nhiên và khá thoải mái hoặc đọc chuẩn xác cao độ, trường độ các nốt nhạc trong bài tập đọc nhạc, vẫn còn một số em chưa thực sự mạnh dạn, tự tin, chỉ hát với tính chất thuộc lòng gần đúng giai điệu Việc thể hiện tính chất của bài hát là rất hạn chế Phần đọc nhạc thì chỉ đúng tên nốt mà không đúng trường độ, ngắt, nghỉ tuỳ tiện không đúng tiết tấu của bài nhạc Vì thế muốn cho các em học tốt môn âm nhạc lớp 4 mà đặc biệt là phần học hát và phần tập đọc nhạc thì đòi hỏi giáo viên phải áp dụng những phương pháp mà mình đã áp dụng

đã mang lại hiệu quả cao cho các em

2.3.3 Biện pháp 3: Phương pháp thực hiện sáng kiến:

Trong chương trình âm nhạc lớp 4 ngay vào đầu năm học đã có một bài hát tương đối khó như bài Em yêu hoà bình, Trên ngựa ta phi nhanh, Bàn tay mẹ

Mà để có một tiết học Âm nhạc hiệu quả, gây hứng thú cho học sinh trước tiên người giáo viên phải xây dựng nề nếp học tập ngay từ bài học đầu tiên Cụ thể

như xác định thái độ, ý thức học tập đối với môn Âm nhạc Ở lớp dưới, các em

đã được làm quen với các kỹ năng ca hát, đó là các kỹ thuật cơ bản như tư thế ngồi hát, Sang lớp 4, các kỹ thuật đó được duy trì và nâng cao hơn một bước đó

là các em làm quen với cách đọc nhạc và cách thể hiện một bài hát có sắc thái, tình cảm Vì vậy, giáo viên phải nắm vững các phương pháp và các bước trong

giảng dạy để truyền thụ lại cho các em các kiến thức của bài học cũng như phát triển các kỹ năng đã có của các em một cách tốt nhất

2.3.4 Biện pháp 4: Xây dựng phương pháp dạy hát.

+ Phương pháp dạy tập hát bài mới.

Việc đầu tiên khi hướng dẫn học sinh học một giờ Âm nhạc nói chung và tập hát bài mới nói riêng là giúp các em thực hiện qua bước luyện thanh và tư thế đứng luyện thanh là phải đứng nghiêm nhưng thả lỏng 2 tay và điều quan trọng là lấy hơi bằng bụng Do cao độ, trường độ của các câu hát thường xuyên thay đổi tác động rất lớn đến thanh quản của các em, để bảo vệ giọng và giúp cho giọng của các em phát triển bình thường giáo viên phải hướng dẫn các em qua bước khởi động, đây là giai đoạn chuẩn bị còn gọi là luyện thanh Tuy nhiên chỉ cần hướng dẫn các em thực hiện bài tập thay đổi cao độ, tiết tấu đơn giản, dễ thực hiện

Ví dụ  Cách 1:

 Cách 2:

* Tư thế đứng luyện thanh:

Có rất nhiều phương pháp để hướng dẫn học sinh tập một bài hát Nhưng Ở đây tôi chỉ đưa ra phương pháp mà theo tôi là giúp học sinh dễ tiếp thu bài học nhất, đó là phương pháp kết hợp giữa nghe giai điệu tập hát và hướng dẫn sửa lỗi thông qua truyền miệng từng câu Ngoài ra tôi còn giúp các em phát triển khả năng cảm thụ âm nhạc thông qua bài hát

Để làm được điều này, sau khi đã giúp các em qua bước luyện thanh khởi động giọng, người giáo viên phải giới thiệu và dẫn dắt bài hát một cách sinh động, gây sự chú ý, tò mò cho học sinh, ngoài những từ ngữ dùng để mô tả những hình ảnh sinh động trong bài hát, giáo viên phải cho các em nghe giai điệu bài hát, việc cho các em nghe bài hát mẫu thường thì có rất nhiều cách như thông qua băng, đĩa nhạc Nhưng riêng tôi thì tôi chỉ sử dụng cách hát mẫu do chính mình hát Sở dĩ tôi thực hiện cách này là giúp cho học sinh sự thích thú đối với bài hát và giúp các em sau tiết học hát có thể thực hiện lại những động tác mà giáo viên đã làm mẫu Làm như vậy, các em sẽ cảm nhận được giai điệu, tính chất của bài Hơn nữa, việc giáo viên làm mẫu trực tiếp còn gây được sự hứng thú chú ý hơn cho các em Các em còn nhỏ, khả năng nhận thức chủ yếu theo bản năng và cảm tính Do đó, cho các em nghe hát mẫu và đọc lời ca của bài hát là việc làm không thể thiếu được, ở phần này giáo viên phải giải nghĩa và luyện đọc những từ khó sẽ giúp các em hiểu được ý nghĩa của lời ca Ngoài ra giáo viên cần nhắc nhở học sinh những chỗ luyến trong bài hát để học sinh không bỡ ngỡ khi hát cả câu hát Việc đọc lời ca theo tiết tấu sẽ giúp các em phần nào cảm nhận được tính chất nhịp điệu của bài, người giáo viên chỉ cần hướng dẫn rõ thêm một chút là các em có thể hình dung được những chỗ ngân hay nghỉ sau mỗi câu của bài hát vì ở việc làm này các em đã được đọc từng câu theo ý nghĩa câu hát

Ví dụ: Trong bài “ Em yêu hoà bình” (Nhạc và lời: Nguyễn Đức Toàn).

Khi hướng dẫn đọc lời ca, phải giúp các em thể hiện được tiết tấu lặng đen, lặng đơn, nốt móc đơn có chấm dôi, móc kép trong bài bằng cách đọc, gõ nhạc cụ gõ hay vỗ tay theo tiết tấu như sau:

Đọc 2 Em yêu hoà bình, yêu đất nước Việt Nam, yêu từng gốc đa bờ

4

Gõ: x x x x x x x x x x x x x x

Đọc 2 tre đường làng

4

Gõ: x x x

Để các em đọc chính xác tiết tấu và ngắt cuối câu, giáo viên chỉ bảng phụ

và đọc mẫu hướng dẫn các em đọc theo mẫu

Điều cần thiết hơn hết khi tập hát đó là sự đồng điều hoà giọng của các em

và đặc biệt là việc hát rõ lời giáo viên luôn phải đặt ra kế hoạch hướng dẫn các

em thực hiện tốt

Chúng ta biết rằng, tầm cữ giọng của các em ở Tiẻu học còn thấp hơn so với tầm cữ giọng của học sinh cấp 2, vì vậy việc xác định tầm cữ giọng hát chung của cả lớp sao cho phù hợp với đối với một bài hát là vấn đề vô cùng quan trọng điều đó giúp các em dễ dàng điều khiển giọng hát của mình đúng cao độ của bài mà không quá cao hoặc quá thấp khiến các em khó khăn trong việc điều chỉnh giọng hát cho thật chính xác

Để các em cảm nhận giai điệu của từng câu hát, không nhất thiết giáo viên lúc nào cũng phải hát mẫu, việc hát mẫu tốt nhất là chỉ dùng để trình bày toàn bài hát vào đầu tiết học giúp các em cảm nhận giai điệu, tiết tấu của bài hoặc dùng để sửa lỗi từng câu hát cho các em, việc dùng tiếng đàn (Piano) để đàn lên giai điệu của câu hát đó và các em nghe cảm nhận giai điệu sau đó tự hát lời ca theo giai điệu đó là tốt nhất chứ không phải nhất thiết giáo viên phải hát mẫu

Tôi đã áp dụng phương pháp này và thấy được sự thích thú của các

em khi các em tập trung nghe giai điệu để lập lại sao cho đúng giai điệu câu nhạc Điều này không quá dễ mà cũng không khó cho tất cả các em nếu như các em tập trung vào bài học

Việc các em thực hiện tự vỡ bài sẽ giúp cho tai nghe của mình phát triển nhanh hơn Hơn nữa sự cảm nhận giai điệu và thể hiện giai điệu đó thành câu hát của chính các em sẽ dễ dàng chuẩn xác hơn Sau mỗi câu hoặc mỗi đoạn, giáo viên nên đàn lại, hát mẫu lại cho các em nghe và kiểm tra một vài học sinh để nắm bắt sự tiếp thu bài hát của các em đến mức độ nào và không thể thiếu phần sửa sai ngay lập tức cho học sinh Việc sửa sai kịp thời sẽ giúp các em có được sự chính xác và làm quen với câu hát đúng Nếu giáo viên không sửa kịp thời mà để khi hoàn thành bài hát mới sửa sẽ gây cho các em rất nhiều khó khăn, vì các em nhỏ rất dễ khắc sâu bài học và sẽ làm cho giáo viên khó khăn trong việc sửa sai, tiếp theo đó là giáo viên sẽ tập hát kết nối theo lối móc xích sẽ giúp các em mau nhớ lời

ca và hát chuẩn xác giai điệu hơn Việc củng cố luyện tập từng đoạn của bài hát ngoài việc giúp các em cảm nhận giai điệu và lời ca nó còn giúp cho các em tự tin hát đúng cao độ, câu hát không rời rạc, không ê a, phát

âm nhả tiếng rõ lời Khi đã hoàn thành xong phần hát lời ca và đúng giai điệu của bài hát để giúp cho việc luyện tập củng cố, khắc sâu bài học hơn giáo viên phải giúp các em vừa hát ,vừa gõ đệm thanh phách để tạo sự sinh động của bài hát và giúp các em giữ được nhịp độ của bài mà không bị cuốn nhanh hay chậm lại Thông thường, có 3 cách gõ đệm để luyện tập củng cố bài hát đó là: Hát gõ đệm theo nhịp, hát gõ đệm theo phách và gõ đệm theo tiết tấu lời ca Tuy nhiên tuỳ theo từng bài hát cụ thể mà vận dụng cho phù hợp

Việc vận dụng từng cách gõ đệm cho phù hơp với bài hát mà tôi muốn nói đến ở đây là: Tuỳ theo bài hát, nếu bài hát có tiết tấu dễ thì giáo viên cho học sinh gõ đệm theo phách, nếu bài hát bình thường thì cho học sinh

gõ đệm theo nhịp và nếu bài hát tương đối khó thì giáo viên nên cho học sinh gõ đệm theo tiết tấu lời ca.Và để phát huy hơn tích tích cực của học

sinh giáo viên có thể cho học sinh tự gõ đệm theo một trong 3 cách đó trước khi giáo viên hướng dẫn học sinh gõ đệm

Ví dụ:

Cách 1: Gõ đệm theo phách

2 Trên đường gập ghềnh, ngựa phi nhanh nhanh nhanh nhanh

4

Gõ: x x x x x x x x

Cách 2: Gõ đệm theo nhịp

2 Trên đường gập ghềnh, ngựa phi nhanh nhanh nhanh nhanh

4

Gõ: x x x x

Cách 3: Gõ đệm theo tiết tấu lời ca.

2 Trên đường gập ghềnh, ngựa phi nhanh nhanh nhanh nhanh

4

Gõ: x x x x x x x x x x

Để khích lệ các em trong học tập và tạo điều kiện cho các em chứng minh khả năng cảm nhận của mình, sau khi nắm được cơ bản giai điệu của bài hát giáo viên sẽ tiến hành cho học sinh hát lại cả bài dưới sự bắt nhịp của giáo viên, giáo viên đếm phách cho các em vào

Ví dụ: Bài hát ở nhịp 2 và không có nhịp lấy đà thì giáo viên sẽ đếm:1,2

4

Bài hát ở nhịp 2 nhưng có nhịp lấy đà giáo viên sẽ đếm: 2,1

4

Bài hát ở nhịp 3 hay 4 thì giáo viên có cách đếm khác đúng

4 4

với từng bài Nhưng thông thường những bài hát ở lớp 4 kể cả những bài Tập đọc nhạc đa số viết ở nhịp 2

4

Sau đó giáo viên phải tổ chức cho các em thể hiện theo các hình thức đơn

ca, song ca hoặc tốp ca ở giai đoạn này việc động viên, khuyến khích các

em là hết sức quan trọng cho dù các em có thể chưa thực hiện được bài hát một cách chính xác và tốt nhất giáo viên vẫn phải có lời khen ngợi các em bằng một đơn giản như: “Em hát tương đối đúng nhưng nếu em cố gắng hơn một chút thì sẽ hay hơn rất nhiều”

*Một số hình thức thể hiện bài hát:

2.3.5 Biện pháp 5: Phương pháp luyện tập, củng cố bài học trước.

Trong chương trình học hát ở Tiểu học, việc dạy một bài hát từ đầu đến khi hoàn chỉnh phải thông qua 2 tiết học Thậm chí có bài đến 3 tiết học Trong đó, tiết đầu dạy lời ca mới, tiết 2 củng cố; sửa chữa cao độ lời ca của tiết trước; dạy tiếp lời ca còn lại (nếu có lời 2) và luyện tập củng cố cách

gõ đệm theo tiết tấu; theo phách; theo nhịp (tuỳ theo từng bài) và tập vận động, động tác phụ hoạ theo lời ca, tập trình bày bài hát Sau tiết thứ hai, bài hát đó thỉnh thoảng được ôn tập lại lần thứ 3 kết hợp với nội dung khác chẳng hạn như: Tập đọc nhạc hay ôn tập đọc nhạc hay nghe nhạc…

Ở tiết thứ 2, việc chỉnh sửa cao độ, tiết tấu của từng câu hát phải được giáo viên hướng dẫn các em thực hiện đúng nguyên tắc cơ bản.Vì sau tiết 1 các em được học tiết 2 tiếp theo là sau khoảng thời gian 1 tuần nên việc nhớ lại hoàn toàn giai điệu của bài hát không phải học sinh nào cũng làm được Lúc này người giáo viên phải bắt giọng cho các em thông qua nhạc cụ mà mình sử dụng thường xuyên Có thể giáo viên hát mẫu lại hoặc không hát lại tuỳ theo khả năng của từng lớp, giáo viên dạo nhạc và đếm