Chỉ đạo tổ chức các hoạt động giáo ducjngoaif giờ lên lớp của trường tiểu học ngọc trạo, bỉm sơn, thanh hóa

Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm lớp rèn kĩ năng sống cho học sinh lồng ghép tích hợp trong các môn học, hoạt động giáo dục trong giờ học chính khóa.. Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm lớp r

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

PHÒNG GD& ĐT BỈM SƠN

- -SÁNG KIÊN KINH NGHIỆM

CHỈ ĐẠO RÈN KỸ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TRƯỜNG TIỂU HỌC NGỌC TRẠO – BỈM SƠN THÔNG QUA CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP

Họ và tên : Võ Đào Hoa

I Lí do chọn đề tài 1

II Mục đích nghiên cứu 2 III Đối tượng nghiên cứu 2

IV Phương pháp nghiên cứu 2

I Cơ sở lí luận 2

II Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 3 III Các giải pháp, biện pháp chỉ đạo nhằm nâng cao hiệu quả công

tác giáo dục kĩ năng sống cho học sinh

5

1 Quán triệt nhận thức cho đội ngũ CB, G V - C N V trong nhà

trường về tầm quan trọng của công tác giáo dục kĩ năng sống cho

học sinh

5

2 Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm rèn kĩ năng sống cho học sinh

trong các buổi sinh hoạt 15 phút đầu giờ học 7

3 Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm lớp rèn kĩ năng sống thông qua

tiết chào cờ đầu tuần và tiết sinh hoạt tập thể cuối tuần

9

4 Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm lớp rèn kĩ năng sống cho học sinh

lồng ghép tích hợp trong các môn học, hoạt động giáo dục trong giờ

học chính khóa

11

5 Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm lớp rèn kĩ năng sống cho học sinh

Thông qua việc cùng tham gia vào các hoạt động ngoài giờ lên lớp

CHỈ ĐẠO RÈN KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH

TRƯỜNG TIỂU HỌC NGỌC TRẠO– BỈM SƠN

THÔNG QUA CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP

A PHẦN MỞ ĐẦU

I Lí do chọn đề tài

Để nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho thế hệ trẻ, đáp ứng nguồnnhân lực cho sự nghiệp công nghiệp hóa- hiện đại hóa Đất nước, đáp ứng yêucầu hội nhập quốc tế, giáo dục nước ta đã và đang được đổi mới mạnh mẽ theo 4trụ cột của giáo dục thế kỷ XXI, mà thực chất là cách tiếp cận kỹ năng sống, đó

là: Học để biết, Học để làm, Học để tự khẳng định mình và Học để cùng

chung sống Đó chính là những kỹ năng sống cần thiết của mỗi cá nhân trong

giai đoạn hiện nay

Kỹ năng sống là nhịp cầu giúp con người biến kiến thức thành thái độ, hành

vi và thói quen tích cực, lành mạnh Người có kỹ năng sống phù hợp sẽ luônvững vàng trước những khó khăn, thử thách; biết ứng xử, giải quyết vấn đề mộtcách tích cực và phù hợp

Rèn kĩ năng sống cho học sinh tiểu học hiện đang là một vấn đề hết sức cấpthiết, nó góp phần quan trọng và ảnh hưởng tới quá trình hình thành và pháttriển nhân cách, giúp các em tự tin, tự lập, chủ động, biết cách xử lí tình huốngtrong cuộc sống và quan trọng hơn là khơi gợi được cho các em khả năng tư duysáng tạo, biết phát huy thế mạnh để vươn tới những thành công trong đường đời,sống có trách nhiệm đối với bản thân, gia đình, cộng đồng và Tổ quốc

Vì vậy, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã đưa nội dung giáo dục kỹ năng sốnglồng ghép tích hợp vào các môn học và các hoạt động ngoài giờ lên lớp ở bậctiểu học Đây là một chủ trương cần thiết và đúng đắn Giáo dục kĩ năng sốngđược xem là nội dung quan trọng và thiết thực trong chiến lược giáo dục toàndiện của Bộ Giáo dục và Đào tạo.Tuy nhiên, để giáo dục kỹ năng sống cho họcsinh đạt hiệu quả đòi hỏi nhiều phương pháp đa dạng chứ không chỉ đơn thuần

từ các bài giảng

Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh tiểu học qua học tập- sinh hoạt ở nhàtrường đang được quan tâm Trong đó có thể thấy rõ, giáo viên chủ nhiệm lớpcùng công tác chủ nhiệm lớp có ảnh hưởng, vai trò quan trọng trong việc nângcao hiệu quả giáo dục kĩ năng sống cho học sinh tiểu học

Nhằm thực hiện giáo dục kĩ năng sống một cách toàn diện, liên tục, thiết

thực và có hiệu quả , tôi đã đi sâu nghiên cứu tập trung vào vấn đề “Chỉ đạo rèn

kĩ năng sống cho học sinh trường Tiểu học Ngọc Trạo- Bỉm Sơn thông qua công tác chủ nhiệm lớp”

II Mục đích nghiên cứu

Đánh giá thực trạng việc Giáo dục kĩ năng sống cho học sinh của đội ngũgiáo viên trong nhà trường thời gian qua và đề xuất các giải pháp nâng cao chấtlượng Giáo dục kĩ năng sống cho đội ngũ giáo viên của trường tiểu học NgọcTrạo, thị xã Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hóa trong thời gian tới

III Đối tượng nghiên cứu:

Sáng kiến nghiên cứu, đánh giá việc Giáo dục, rèn kĩ năng sống cho họcsinh của đội ngũ giáo viên trường Tiểu học Ngọc Trạo, thị xã Bỉm Sơn, TỉnhThanh Hóa.

IV Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết;

- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin;

- Phương pháp thống kê, xử lý số liệu

- Phương pháp phân tích, so sánh, tổng hợp, …

B NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

I CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

1 Kỹ năng sống là những kỹ năng tâm lý- xã hội cơ bản giúp cho cá nhântồn tại, thích ứng và vững vàng trước cuộc sống… Kỹ năng sống đơn giản là tất

cả điều cần thiết chúng ta phải biết để có được khả năng thích ứng với nhữngthay đổi diễn ra hằng ngày trong cuộc sống Kỹ năng sống có thể hình thành tựnhiên, học được từ những trải nghiệm của cuộc sống và do giáo dục mà có.Không phải đợi đến lúc được học kỹ năng sống một con người mới có những kỹnăng sống đầu tiên Chính cuộc đời, những trải nghiệm, va vấp, thành công vàthất bại giúp con người có được bài học quý giá về kỹ năng sống Tuy nhiên,nếu được dạy dỗ từ sớm, con người sẽ rút ngắn thời gian học hỏi qua trảinghiệm, sẽ thành công hơn Kỹ năng sống cần cho con người suốt cả cuộc đời

và luôn luôn được bổ sung để phù hợp với sự thay đổi của cuộc sống biến động

Như vậy, giáo dục kĩ năng sống là trang bị cho học sinh những kiến thức,

kỹ năng về cuộc sống để các em có thể thích ứng với cuộc sống, để có thể tựmình xử lý mọi tình huống trong thực tế một cách tốt nhất Rèn luyện kỹ năngsống cho học sinh là nhằm giúp các em rèn luyện kỹ năng ứng xử phù hợp, thânthiện trong mọi tình huống; thói quen và kỹ năng làm việc theo nhóm, kỹ nănghoạt động xã hội; Giáo dục cho học sinh thói quen rèn luyện sức khỏe, ý thức tựbảo vệ bản thân, phòng ngừa tai nạn giao thông, đuối nước và các tệ nạn xã hội

2 Giáo viên chủ nhiệm là người thay thế Hiệu trưởng quản lý toàn diện tậpthể học sinh một lớp học Giáo viên chủ nhiệm là cầu nối giữa Ban giám hiệu,giữa các tổ chức trong trường, giữa các giáo viên bộ môn với tập thể học sinhlớp chủ nhiệm Nói một cách khác, giáo viên chủ nhiệm là người đại diện haiphía, một mặt đại diện cho các lực lượng giáo dục của nhà trường, mặt khác đạidiện cho tập thể học sinh Với tư cách đại diện cho tập thể các nhà sư phạm, giáoviên chủ nhiệm có trách nhiệm truyền đạt tới học sinh của lớp chủ nhiệm tất cảyêu cầu, kế hoạch giáo dục của nhà trường tới tập thể và từng học sinh của lớpchủ nhiệm không phải bằng mệnh lệnh mà bằng sự thuyết phục, cảm hóa, bằng

sự gương mẫu của người giáo viên chủ nhiệm, để mục tiêu giáo dục được họcsinh chấp nhận một cách tự giác, tự nguyện Với kinh nghiệm sư phạm và uy tíncủa mình, giáo viên chủ nhiệm có khả năng biến những chủ trương, kế hoạchđào tạo của nhà trường thành chương trình hành động của tập thể lớp và của mỗihọc sinh Mặt khác, giáo viên chủ nhiệm lớp là người tập hợp ý kiến, nguyệnvọng của từng học sinh của lớp phản ánh với hiệu trưởng, với các tổ chức trongnhà trường và với các giáo viên bộ môn Giáo viên chủ nhiệm với tư cách là đạidiện cho lớp còn có trách nhiệm bảo vệ, bênh vực quyền lợi mọi mặt học sinhcủa lớp Giáo viên chủ nhiệm là cố vấn tổ chức hoạt động tự quản của tập thểhọc sinh Chức năng cố vấn có ý nghĩa giáo dục quan trọng nhất đối với giáoviên chủ nhiệm vì chức năng cố vấn về bản chất là sự điều chỉnh, vai trò địnhhướng, điều khiển quá trình tự giáo dục của từng học sinh và tập thể học sinh,phát huy vai trò chủ thể tích cực của học sinh trong giáo dục.

Công tác chủ nhiệm là hoạt động không đơn giản, trong đó đòi hỏi ngườigiáo viên chủ nhiệm vừa là người mẹ vừa là người bạn lớn của trẻ Thành côngcủa giáo viên là làm cho học sinh tôn trọng, kính yêu Có như vậy, mới xâydựng được một tập thể gắn bó, đoàn kết, tạo được môi trường học sinh tích cực

và thân thiện

Như vậy, rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh tiểu học có thể được thựchiện thường xuyên, liên tục, đạt hiệu quả cao hơn nhờ vai trò của giáo viên chủnhiệm lớp và thông qua công tác chủ nhiệm lớp

II THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ TRƯỚC KHI ÁP DỤNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

1 Thực trạng chung:

Nhiều ý kiến cho rằng, nội dung chương trình giáo dục của chúng ta hiệnnay nặng về dạy kiến thức, ít quan tâm đến việc giáo dục kĩ năng sống cho họcsinh dẫn đến có một bộ phận học sinh thiếu hụt hiểu biết về môi trường xung

quanh, ứng xử cần thiết trong cuộc sống Tình trạng học sinh xuống cấp về đạo đức lối sống, đánh nhau, vô lễ với thầy cô giáo, bỏ học, không hứng thú học tập

xuất hiện ngày một nhiều Tính nhân văn ngày càng mờ nhạt thể hiện ở hành viứng xử chưa đẹp giữa các em và với thầy cô, cha mẹ, cộng đồng Khiếm khuyếtnhân cách thể hiện ở việc các em sống thiếu trách nhiệm với bản thân Theo cácchuyên gia giáo dục, nguyên nhân sâu xa là do các em thiếu kỹ năng sống Vìvậy, làm thế nào để triển khai giáo dục kĩ năng sống một cách hiệu quả, thu hútđược học sinh đang là trăn trở của các thầy cô giáo, các nhà trường hiện nay

- Trường nhiều năm liên tục đạt trường tiên tiến và tiên tiến xuất sắc, đượctặng Bằng khen của Thủ tướng chính phủ, Bộ Giáo dục- Đào tạo, UBND Tỉnh,

- Hội phụ huynh học sinh nhà trường hoạt động tích cực, có hiệu quả trongviệc phối hợp giáo dục học sinh và xây dựng khuôn viên trường học

- Đội ngũ CB - GV- CNV trẻ, ổn định, có phẩm chất đạo đức tốt, có trình độ,năng lực chuyên môn, có tinh thần trách nhiệm cao trong công tác

a Học sinh: Tổng số lớp: 23; Tổng số học sinh: 856 em.

Số liệu theo từng khối lớp:

- Nhân viên hành chính: 2 (Thư viện : 1; Kế toán: 1 )

- Giáo viên trực tiếp đứng lớp: 29, trong đó:

+ Giáo viên văn hoá: 23

+ Giáo viên đặc thù: 6 ( Nhạc: 2, Thể dục: 1; Ngoại ngữ: 2, Mỹ thuật: 1)

* Về trình độ Đào tạo: Trên chuẩn: 100%, trong đó:

- ĐHSP : 28 đ/c đạt tỉ lệ 84,8%

- CĐSP : 5 đ/c đạt tỉ lệ 15,2%.

* Về trình độ tay nghề:

- Giáo viên giỏi tỉnh : 5/29 đ/c đạt tỉ lệ 17,2 %

- Giáo viên giỏi cấp thị : 16/29 đ/c đạt tỉ lệ 55,2 %

- Giáo viên giỏi cấp trường: 28/29 đ/c đạt tỉ lệ 96,5%

c Cơ sở vật chất:

Nhà trường có khuôn viên rộng, có đủ 1 phòng học/lớp, các phòng họcchức năng hoạt động tương đối có hiệu quả Các phòng có đủ bàn ghế; các điềukiện ánh sáng, quạt mát đảm bảo Sách giáo khoa, tài liệu tham khảo và thiết bịdạy học có đầy đủ cho hoạt động dạy- học Diện tích sân chơi, bãi tập đảm bảo

Khuôn viên có nhiều cây xanh bóng mát Khu vệ sinh đảm bảo yêu cầu

Nhằm thực hiện giáo dục kĩ năng sống một cách toàn diện, liên tục, thiếtthực và có hiệu quả, trên cơ sở nắm chắc thực trạng trường, lớp, giáo viên, họcsinh, những thuận lợi, khó khăn của nhà trường; từ kết quả các hội thảo ở cơ sở

và kinh nghiệm quản lí, chỉ đạo cũng như quá trình trải nghiệm thực tế, tôi đã đi

sâu nghiên cứu tập trung vào vấn đề “Chỉ đạo rèn kĩ năng sống cho học sinh

trường Tiểu học Ngọc Trạo- Bỉm Sơn thông qua công tác chủ nhiệm lớp”

III CÁC GIẢI PHÁP VÀ BIỆN PHÁP CHỈ ĐẠO TỔ CHỨC THỰC HIỆN RÈN KĨ NĂNG SỐNG CHO HỌC SINH TRƯỜNG TIỂU HỌC NGỌC TRẠO THÔNG QUA CÔNG TÁC CHỦ NHIỆM LỚP.

1 Quán triệt nhận thức cho đội ngũ CB, G V - C N V trong nhà trường về tầm quan trọng của việc rèn kĩ năng sống cho học sinh.

- Thực hiện chỉ đạo của ngành, nhà trường đã tổ chức cho 100% các đồngchí trong Ban giám hiệu và giáo viên tham gia tập huấn chuyên đề Giáo dục kĩnăng sống do Sở GD- ĐT Thanh Hóa và Phòng GD- ĐT Thị xã Bỉm Sơn tổchức

- Thực hiện chỉ đạo của Phòng GD- ĐT Bỉm Sơn, trong tháng 8/2018,Ban giám hiệu nhà trường đã triển khai đến toàn bộ cán bộ- giáo viên nhàtrường các chỉ thị, văn bản hướng dẫn chỉ đạo thực hiện chương trình, nhiệm vụnăm học 2018- 2019 Tổ chức cho giáo viên trao đổi, thảo luận, nắm vững vàyêu cầu thực hiện nghiêm túc Nhà trường đã tổ chức cho giáo viên toàn trườngxây dựng kế hoạch bài dạy, dạy 5 giờ minh họa các môn và phân môn trongchương trình tiểu học có lồng ghép giáo dục kĩ năng sống Qua việc dự giờ thămlớp, chúng tôi đã tổ chức cho giáo viên trao đổi, thảo luận, rút kinh nghiệm.Việc làm trên đã giúp cho giúp cho cán bộ- giáo viên trong trường nắm vữngđược tầm quan trọng, mục tiêu, yêu cầu, các phương pháp, hình thức dạy giáo

dục kĩ năng sống chủ động, có hiệu quả

- Nâng cao nhận thức cho cán bộ, giáo viên, học sinh về tầm quan trọng của

kĩ năng sống- Vai trò của giáo viên chủ nhiệm lớp trong quá trình giáo dục kĩnăng sống cho học sinh nhà trường Với học sinh tiểu học, thầy cô giáo là người

mẹ hiền thứ hai của các em, các em luôn luôn nghe lời dạy bảo và làm theonhững gì thầy cô dạy Thầy cô giáo phải là tấm gương sáng về đạo đức, nhất làtấm gương về cách ứng xử văn hóa, chuẩn mực trong lời nói và việc làm Giáodục kĩ năng sống cho học sinh sẽ thành công hơn khi chính thầy cô là một tấm

gương: "Nhân cách của người thầy là sức mạnh có ảnh hưởng to lớn đối với học

sinh, sức mạnh đó không thể thay thế bằng bất kỳ cuốn sách giáo khoa nào, bất

kỳ câu chuyện châm ngôn đạo đức, bất kỳ một hệ thống khen thưởng hay trách phạt nào khác"- Usinxki.

- Căn cứ vào tình hình cụ thể của nhà trường, Ban giám hiệu đã tiến hành

phân công chuyên môn, giao công tác chủ nhiệm lớp cho 23 đồng chí giáo viênđảm bảo phù hợp với trình độ, năng lực chuyên môn, sở trường của mỗi giáoviên- Tổ chức 2 chuyên đề riêng cho giáo viên chủ nhiệm lớp

- Tiếp tục tuyên truyền, quán triệt tinh thần các văn bản chỉ đạo của cấptrên: Bộ GD&ĐT, UBND tỉnh Thanh Hoá, Sở GD&ĐT Thanh Hoá, Phòng GD-

ĐT Bỉm Sơn về việc giáo dục kĩ năng sống cho giáo viên, học sinh, phụ huynhhọc sinh, nhân dân trên địa bàn và Đảng uỷ, UBND, các tổ chức đoàn thểphường Ngọc Trạo, nắm và hiểu rõ các chủ trương, nghị quyết của Quốc hội,Chính phủ và Bộ GD - ĐT qua hệ thống truyền thanh, các cuộc họp giao ban củachính quyền và đoàn thể phường Ngọc Trạo, qua các cuộc họp phụ huynh họcsinh Từ đó mọi người trong cộng đồng hưởng ứng, đồng tình, ủng hộ, phụhuynh quan tâm mua sắm đủ SGK và dụng cụ học tập cho học sinh, hỗ trợ nhàtrường xây dựng hoàn chỉnh khuôn viên, quan tâm giáo dục học sinh

- Nhà trường đã tiết kiệm ngân sách, đầu tư mua băng hình, tài liệu bồidưỡng giáo viên và các tài liệu tham khảo: Tập san giáo dục tiểu học, Toán tuổithơ, Văn tuổi trẻ, tài liệu Giáo dục kĩ năng sống,…phục vụ cho việc giáo dục kĩnăng sống Tổ chức cho giáo viên mượn, nghiên cứu, trao đổi, tập huấn trong tổchuyên môn và trong quá trình dạy học

2 Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm rèn kĩ năng sống cho học sinh trong các buổi sinh hoạt 15 phút đầu giờ học.

Đối với bậc tiểu học, sinh hoạt 15 phút đầu giờ học được dành cho giáoviên chủ nhiệm và công tác chủ nhiệm lớp Nếu tận dụng có hiệu quả khoảngthời gian này, giáo viên chủ nhiệm sẽ xây dựng, duy trì được nhiều nề nếp tốtcho học sinh, giúp cho học sinh củng cố kiến thức, rèn được nhiều kĩ năng cầnthiết cho các em Tuy không trực tiếp nhưng 15 phút sinh hoạt đầu giờ còn gópphần củng cố kiến thức đã học, đồng thời mở rộng thêm tri thức bên ngoài xãhội mà bài học trên lớp chưa có điều kiện mở rộng Thực hiện tốt thời gian này

là giáo viên chủ nhiệm lớp đã xây dựng được một lớp học có nề nếp, có thóiquen học tập tốt, phát huy được tính chủ động, tích cực học tập của học sinh,góp phần vào việc đổi mới phương pháp dạy học hiện nay nhằm nâng cao chất

lượng học tập của học sinh, vì người ta thường nói: “ Nề nếp là mẹ đẻ của chất

lượng”

Nhà trường quan tâm chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm khi lập kế hoạch chủnhiệm lớp phải chú ý một số điểm như: tìm hiểu kĩ từng đối tượng về trình độ,sức khỏe, học lực, mối quan hệ trong gia đình Nội dung kế hoạch phải phù hợpvới lứa tuổi, sát thực với chủ đề năm học, chủ điểm của tháng, tình hình lớp Rútkinh nghiệm sau mỗi tháng, mỗi học kì cũng rất cần thiết với giáo viên chủnhiệm để điều chỉnh hoặc bổ sung các biện pháp cho phù hợp.

Chúng tôi đã chỉ đạo giáo viên cần tập trung rèn luyện cho các em 2 nhóm

kỹ năng sống sau đây trong các buổi sinh hoạt 15 phút đầu giờ học:

Nhóm kỹ năng giao tiếp- hòa nhập cuộc sống:

- Các em biết giới thiệu về bản thân, về gia đình, về trường, lớp học và bạn

bè, thầy cô giáo

- Biết chào hỏi lễ phép trong nhà trường, ở nhà và ở nơi công cộng

- Biết nói lời cảm ơn, xin lỗi

- Biết phân biệt hành vi đúng sai, phòng tránh tai nạn

Nhóm kỹ năng trong học tập, lao động- vui chơi giải trí:

- Các kỹ năng nghe, đọc, nói, viết, kỹ năng quan sát, kỹ năng đưa ra ý kiếnchia sẻ trong nhóm bạn

- Kỹ năng giữ gìn vệ sinh cá nhân, vệ sinh chung

- Kỹ năng kiểm soát tình cảm- kỹ năng kìm chế thói hư tật xấu sở thích cánhân có hại cho bản thân và người khác

- Kỹ năng hoạt động nhóm trong học tập vui chơi và lao động

Trong sinh hoạt 15 phút đầu giờ hằng ngày, giáo viên chủ nhiệm chú ý

nâng dần kĩ năng giao tiếp - tự nhận thức cho các em như biết sử dụng đúng các

quy tắc: chào hỏi, xin phép, cảm ơn, xin lỗi, yêu cầu… Biết cảm thông chia sẻbuồn vui với mọi người

Giáo viên chủ nhiệm cũng tập dần cho các em kĩ năng đặt mục tiêu từ

những việc nhỏ như thói quen dậy sớm tập thể dục, đi học đúng giờ, phụ giúpcha mẹ việc nhà, giữ lời hứa với mọi người…

Trong thực tế các kĩ năng sống không hoàn toàn tách rời nhau mà có liênquan chặt chẽ với nhau Bản chất của kĩ năng sống là khả năng làm chủ bản thâncủa mỗi người, khả năng ứng xử phù hợp với người khác và với xã hội, khảnăng ứng phó tích cực trước các tình huống của cuộc sống

Một số ví dụ minh họa:

a Rèn kĩ năng tự nhận thức:

- Kĩ năng tự nhận thức là khả năng của con người hiểu về chính bản thânmình như: biết nhìn nhận đánh giá đúng về tiềm năng, thói quen, sở thích, điểmmạnh, điểm yếu,…của bản thân; luôn quan tâm và luôn ý thức được mình đanglàm gì Mỗi cá nhân cần nhận biết và hiểu rõ về bản thân mình, mặt mạnh, mặtyếu để tự đánh giá về mình Giúp học sinh giao tiếp, ứng xử phù hợp và hiệuquả; ngoài ra có hiểu đúng về mình mới có những quyết định, lựa chọn đúng đắnphù hợp với khả năng của bản thân, với điều kiện thực tế

- Cách thực hiện: Giáo viên cho học sinh trả lời những câu hỏi sau:

+ Môn học mà em thích nhất ?

+ Nêu 1 năng khiếu sở trường của em?

+ Những điểm em thấy tự hào, hài lòng về mình?

+ Những điểm em thấy mình còn hạn chế, cần phải cố gắng hơn?

+ Điều quan trọng nhất mà em mong ước sẽ đạt được trong cuộc đời?

b Rèn kĩ năng giao tiếp:

- Kĩ năng giao tiếp là khả năng có thể bày tỏ ý kiến theo hình thức nói,viết hoặc sử dụng ngôn ngữ một cách phù hợp với hoàn cảnh Đồng thời biếtlắng nghe, tôn trọng ý kiến người khác ngay cả khi bất đồng quan điểm

Kĩ năng này giúp con người biết đánh giá tình huống giao tiếp và điều chỉnhcách giao tiếp một cách phù hợp, hiệu quả, cởi mở, bày tỏ suy nghĩ cảm xúcnhưng không làm hại hay gây tổn thương cho người khác Giúp chúng ta có mốiquan hệ với người khác

- Cách thực hiện:

Giáo viên tổ chức cho HS chơi trò “truyền thông tin” Giáo viên chia lớp

ra các nhóm theo tổ, xếp hàng dọc, tổ trưởng làm nhóm trưởng, Giáo viên ghithông tin vào những mảnh giấy nhỏ Gọi nhóm trưởng lên đọc thông tin củanhóm do giáo viên ghi, sau đó truyền nhỏ thông tin vào tai bạn, cứ như thế chođến người cuối cùng Người cuối cùng nhắc lại thông tin đã nhận được Giáoviên kiểm tra sự chính xác mà các nhóm đã truyền cho nhau, nhận xét, bìnhluận, công bố kết quả, có thưởng cho nhóm có độ chính xác cao nhất và nhanhnhất Qua đó, tìm hiểu ý nghĩa của kĩ năng giao tiếp trong đời sống của conngười và làm thế nào để giao tiếp có hiệu quả Giáo viên, học sinh có thể đưa ramột tình huống cụ thể, yêu cầu các nhóm phân công đóng vai, có thể lấy ngaynhững tình huống cụ thể trong lớp Trên cơ sở những tình huống đó, giáo viênphân tích cho học sinh hiểu được tầm quan trọng của kĩ năng giao tiếp: Người

có kĩ năng giao tiếp tốt biết dung hòa đối với mong đợi của người khác, có cáchứng xử phù hợp khi cùng làm việc, học tập, cùng ở với người khác trong mộtmôi trường tập thể

c Kĩ năng đảm nhận trách nhiệm:

- Kĩ năng đảm nhận trách nhiệm là khả năng của con người thể hiện sự tựtin, chủ động và ý thức cùng chia sẻ công việc với các thành viên khác trongnhóm

- Cách thực hiện: Giáo viên chủ nhiệm quan tâm đến việc đổi mới tổ chứclớp Lớp trưởng, lớp phó, tổ trưởng, tổ phó cần thay đổi theo từng tháng để từnghọc sinh biết được các công việc của người lãnh đạo, các khó khăn gặp phải và

xử lý ra sao… Đồng thời biết thông cảm với công việc của người chỉ huy Qua

đó rèn cho các em những kĩ năng chỉ huy - lãnh đạo cần thiết.

Trên đây là một số ví dụ về rèn kĩ năng sống quen thuộc cho học sinh, tùytheo đặc điểm từng lớp, từng lứa tuổi và từng đối tượng mà giáo viên có thể vậndụng các loại kĩ năng sống để giáo dục học sinh Nhà trường chúng tôi đã quantâm chỉ đạo để giáo viên chủ nhiệm chủ động, sáng tạo đảm bảo 15 phút sinh

hoạt thực sự nhẹ nhàng, sinh động, tự nhiên, đa dạng và tránh áp lực về tinh thầncho các em

Trong 15 phút sinh hoạt đầu giờ, chúng tôi đã chỉ đạo giáo viên chủnhiệm lồng ghép triển khai các nội dung: Học tập nội quy trường lớp; Hướngdẫn các em học tập và làm theo 5 điều Bác Hồ dạy; Đọc và làm theo báo Đội;Xây dựng nề nếp ra vào lớp; Kiểm tra việc chuẩn bị bài, sách vở, đồ dùng họctập; Giáo dục an toàn giao thông, vệ sinh cá nhân, trường lớp; Cách phòng tránhtai nạn khi ở trường, ở nhà; Kể các câu chuyện về gương người tốt, việc tốt,gương vượt khó, hiếu học, hiếu thảo,…Qua đó, nhà trường và giáo viên chủnhiệm lớp đã giáo dục các em ý thức tôn trọng và ứng xử tốt với mọi người, tíchcực tham gia vào các công việc chung, ý thức xây dựng môi trường sống thânthiện, ý thức chấp hành tốt quy định pháp luật và các chuẩn mực đạo đức Tìnhcảm yêu thương, gắn bó chia sẻ với bạn bè, tập thể cũng từ đó được hình thành.Mối quan hệ thầy- trò, trò- trò ngày càng thân thiện, sâu sắc hơn

3 Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm lớp rèn kĩ năng sống thông qua tiết chào cờ đầu tuần và tiết sinh hoạt tập thể cuối tuần.

a Chỉ đạo giáo viên chủ nhiệm lớp rèn kĩ năng sống thông qua tiết chào

cờ đầu tuần.

Trong chương trình giáo dục bậc tiểu học, nếu nội dung các tiết học trênlớp trang bị kiến thức tự nhiên, xã hội cho học sinh thì tiết chào cờ đầu tuầnnhằm sơ kết các hoạt động của nhà trường, liên đội trong tuần vừa qua, giúp các

em nắm được tình hình trường lớp, các thông tin thời sự địa phương…đề ra kếhoạch thực hiện trong thời gian sắp tới Vì thế, tiết chào cờ đầu tuần có vị tríquan trọng Đặc thù của tiết chào cờ đầu tuần là tập trung ngoài trời, số lượnghọc sinh đông Do vậy, nhà trường chúng tôi rất quan tâm để nâng cao hiệu quảtiết chào cờ đầu tuần Theo đó, mục tiêu tiết chào cờ không chỉ là đánh giá xếploại nền nếp, học tập, các hoạt động giáo dục trong tuần qua của giáo viên trực,triển khai kế hoạch tuần tới của Ban giám hiệu mà còn tập trung lồng ghép các hoạtđộng rèn luyện các kỹ năng sống cho học sinh

Nhà trường chỉ đạo tiết chào cờ đầu tuần gồm có các bước:

+ Giáo viên trực hoặc lớp trưởng lớp trực ban đánh giá, xếp loại nền nếp,học tập, các hoạt động giáo dục của toàn trường trong tuần qua

+ Đại diện Ban giám hiệu nhà trường triển khai kế hoạch tuần tới

+ Sinh hoạt tập thể toàn trường

Nhà trường giao cho các lớp luân phiên nhau thể hiện nghi thức Đội, hátQuốc ca, Đội ca, Đánh trống chào cờ (đối với khối 4, 5) trong các tiết chào cờ,đồng thời giao cho các lớp luân phiên nhau chuẩn bị nội dung sinh hoạt tập thể toàntrường theo chủ đề cho trước

Một số ví dụ minh họa:

- Yêu cầu lớp trực ban chuẩn bị và biểu diễn trước toàn trường 3 tiết mục ( hát, múa, đọc thơ) có chủ đề về thầy cô giáo ( Nhân dịp thi đua chào mừngngày Nhà giáo Việt Nam 20/11)