Qua các bài học, các em được nghe hát, nghe nhạc, được tập hát, đượcbiết một số kiến thức phổ thông về Âm nhạc...Tất cả những điều đó tạo nên mộttrình độ văn hoá âm nhạc tối thiểu để góp
Trang 11 PHẦN MỞ ĐẦU
1.1 Lí do chọn đề tại.
Như chúng ta đã biết Giáo dục Tiểu học là bậc học nền tảng, đặt cơ sở banđầu cho hệ thống giáo dục phổ thông Phát triển giáo dục nhằm nâng cao dân trí,đào tạo nhân lực, phát triển nhân tài Đào tạo những con người có kiến thức vănhoá, khoa học tự chủ, sáng tạo, yêu Chủ nghĩa xã hội, sống lành mạnh, phát triểngiáo dục là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy Công nghiệp hoá-Hiện đại hoá đất nước Mỗi môn học ở Tiểu học có vị trí và vai trò quan trọngtrong việc hình thành nhân cách học sinh
Âm nhạc là một nhu cầu trong đời sống tinh thần của con người nói chung
và trẻ em nói riêng, các em tham gia ca hát là được hoạt động để nhận thức thếgiới xung quanh và bản thân mình Những hình tượng âm thanh của bài hát, bảnnhạc tác động vào cảm xúc của các em, giúp cho việc phát triển trí tuệ, óc tưởngtượng và có tác dụng giáo dục tình cảm, đạo đức rất tốt
Qua các bài học, các em được nghe hát, nghe nhạc, được tập hát, đượcbiết một số kiến thức phổ thông về Âm nhạc Tất cả những điều đó tạo nên mộttrình độ văn hoá âm nhạc tối thiểu để góp phần cùng những môn học khác giáodục nhân cách làm cho các nội dung học tập ở trường phổ thông có tínhtoàn diện, làm thăng bằng, hài hoà các hoạt động học tập của trẻ
Có thể nói vấn đề giáo dục là đào tạo con người Việt Nam toàn diện, cóđạo đức, tri thức Nó là cả một quá trình từ thấp lên cao mà trong đó cấp Tiểuhọc là nền tảng Âm nhạc là một môn nghệ thuật góp phần và hình thành nênnhân cách học sinh, đặt một ít vốn cho giáo dục phổ thông và cho toàn bộ hệthống giáo dục Quốc dân
Môn Âm nhạc được phân ra rất nhiều phân môn như: Học hát, Tập đọcnhạc, Lý thuyết Âm nhạc, Âm nhạc thường thức …
Trong đó phân môn “Âm nhạc thường thức” (ở bậc tiểu học còn gọi là
môn “Kể chuyện Âm nhạc” là một môn đang dần dần được các nhà nghiên cứu
về giáo dục cũng như xã hội quan tâm tới nhiều hơn Tuy nhiên, vấn đề mấuchốt ở việc dạy và học môn học này như thế nào để có hiệu quả nhất Bởi lẽchưa chắc học sinh đã tiếp thu được hoặc không thể nhớ được các nhà nhạc sĩ vĩđại của Thế giới hay những nhạc sĩ nổi tiếng của Việt Nam Trong khi đó ở Tiểuhọc đã đưa phân môn Âm nhạc thường thức vào xen kẽ với các phân môn kháccủa môn Âm nhạc
Đó là điều mà bản thân tôi quan tâm đặc biệt tới môn này, mặc dù khókhăn nhưng tôi đã thấy được cái thuận lợi ở các em học sinh Tiểu học đó là: các
em rất thích nghe kể chuyện, chơi các trò chơi Qua đây tôi muốn đưa ra mộtsáng kiến cũng như kinh nghiệm nhỏ của bản thân đã dúc rút được qua nhiềunăm giảng dạy môn học này
Đó là lý do tôi chọn đề tài: Một số phương pháp dạy phân môn “Kể chuện Âm nhạc” để phát huy tính tích cực của học sinh Tiểu học ở trường Tiểu học Tân Thành 2 – Thường Xuân.
Trang 2tìm ra phương pháp tối ưu để áp dụng giảng dạy đạt hiệu quả tốt nhất.
- Góp phần thực hiện mục tiêu của ngành Giáo dục đặt ra cho mỗi ngànhhọc mỗi môn học
- Nghiên cứu cơ sở lí luận có liên quan đến đề tài
- Tìm hiểu thực trạng dạy Âm nhạc thường thức cho học sinh Tiểu học,Trường Tiểu học Tân Thành 2 huyện Thường Xuân
- Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng dạy Âm nhạcthường thức cho học sinh tiểu học, Trường Tiểu học Tân Thành 2 huyện ThườngXuân
1.3 Đối tượng nghiên cứu.
* Đối tượng nghiên cứu:
- Phân môn” Kể chuyện Âm nhạc” trong môn học Âm nhạc
- Học sinh trường Tiểu học Tân Thành 2 huyện Thường Xuân
* Phạm vi nghiên cứu:
- Giáo viên và Học sinh Trường Tiểu học Tân Thành 2 huyện Thường Xuân
1.4 Phương pháp nghiên cứu.
6 Phương pháp kiểm tra đánh giá
1.5 Những điểm mới của sáng kiến.
- Nhìn chung trong đề tài này về cơ bản vẫn sử dụng những phương phápdạy học phân môn Kể chuyện âm nhạc thường sử dụng như phương phát trìnhbày, phương pháp dùng lời, dựa trên những phương tiện, đồ dùng dạy học đểtruyền tải những kiến thức cần trong của bài hoạc Tuy nhiên vấn đề then chốttrong đề tài này là chúng ta sử dụng những phương pháp dạy học đó, những đồdùng dạy học đó như thế nào? Và sau khi truyền tải kết quả đạt được ra sao?
- Điểm mới ở trong đề tài nghiên cứu này là:
+ Về phía giáo viên: Phải chuẩn bị bài kĩ càng và công phu hơn so vớinhứng phương pháp dạy thông thường mà vẫn hay sử dụng, phài có định hướngtrước đối với từng đối tượng học sinh như một tiết dạy mẫu mới có thể phát huyđược thế mạnh và hiệu quả của phương pháp dạy học ày
+ Về phía học sinh: Bắt buộc các em sẽ phải tư duy nhiều hơn, nhưngngược lại các em sẽ được tự chủ, sáng tạo trong khi kể lại chuyện có đóng vai
Vì vậy sẽ được hoạt động nhiều hơn, sẽ được tham gia nhiều hơn và chắc chắngiờ học sẽ trở nên sôi nổi hơn, giờ học sẽ đem lại kết quả cao hơn
Trang 3Đặc biệt điểm mới nhất trong đề tài này là tôi mạnh dạn đưa vào phương
pháp “ Đóng vai có sáng tạo” cho học sinh thực hiện ở phần thực hành luyện
tập kể chuyện Trong phương pháp này thì bắt buộc các em phải tư duy và nghĩ
ra những lời thoại sao cho phù hợp với nội dung, bối cảnh câu chuyện (hoặcđoạn chuyên) cần đóng vai
Trang 4* Cơ sở lí luận.
- Âm nhạc là một môn học mang tính nghệ thuật cao, nó khác rất nhiều sovới môn học khác, tuy nó không đòi hỏi sự chính xác một cách tuyệt đối nhưnglại đòi hỏi người học phải có sự yêu thích, sự đam mê thậm chí là một chút gọi
là “năng khiếu”, điều này không phải học sinh nào cũng có được Học Âm nhạcmang đến cho học sinh những phút giây thư giãn, thoải mái, học mà chơi, chơi
mà học Thông qua những giai điệu, những câu hát, những lời ca, những cử chỉ,điệu bộ, Âm nhạc giúp các em nhận thức những hình tượng âm thanh, giai điệu,kích thích cảm xúc của các em, giúp các em cảm thụ những giai điệu qua từngbài hát, từng nét nhạc
- Để đạt được mục tiêu giáo dục, nhà trường Tiểu học đã duy trì đủ cácmôn học; môn Âm nhạc là một trong các môn học đó Đặc trưng của môn học lànhằm trang bị cho học sinh những kiến thức cơ bản, môn học Âm nhạc cònnhằm cung cấp trang bị cho các em một lượng kiến thức nhất định về Âm nhạc
Hỗ trợ các em ở các môn học khác giúp các em phát triển toàn diện, lâu dài vềđạo đức, trí tuệ, thể chất,và các kỹ năng cơ bản góp phần hình thành con ngườiViệt Nam
- Ngày nay nhu cầu giải trí ngày càng cao, do vậy việc đào tạo con ngườibiết nhận thức, cảm thụ cái đẹp ngày càng quan trọng Những năm qua giáo dục
Âm nhạc đã trở thành môn học độc lập, môn Âm nhạc có mục tiêu chương trìnhsách giáo khoa, sách hướng dẫn, thiết bị riêng cho dạy và học, giáo viên đượcđào tạo, kết quả học tập của học sinh được theo dõi và kiểm tra, đánh giá mộtcách nghiêm túc Đó cũng là một khía cạnh để tạo điều kiện cho học sinh học cóhiệu quả cao hơn các môn học khác
* Cơ sở thực tiển.
- Từ thực tế giảng dạy môn Âm nhạc ở trường Tiểu học Tân Thành 2 tôithấy: Các em rất yêu thích Âm nhạc, vì qua đó các em được tiếp xúc, làm quenvới một số tác phẩm Âm nhạc nổi tiếng của các nhạc sĩ ở trong nước Qua thực
tế công tác tôi nhận thấy, bên cạnh việc giảng dạy cho học sinh tiếp thu tốtnhững kiến thức cơ bản cũng như các em chỉ chú trọng vào các môn học nhưToán, Tiếng Việt điều đó dẫn đến các em tiếp thu bài kém Mặt khác nhậnthức của phụ huynh học sinh chưa coi trọng môn học, còn cho rằng đó là mônphụ, cho nên việc trang bị đồ dùng học tập còn lơ là, ít đầu tư Hơn nữa một sốgiáo viên chưa có phương pháp dạy thích hợp để giúp học sinh hăng say học tập,
Trang 5cơ sở vật chất của nhà trường còn thiếu, chưa có phòng học chức năng, là trường
có nhiều học sinh dân tộc, các em chưa thành thạo tiếng việt nhiều khi giáo viênnói học sinh chưa hiểu
2.2 Thực trạng
Cho đến nay các trường đã có giáo viên dạy Âm nhạc, phong trào học Âmnhạc ngày càng sôi nổi, hầu hết các em học sinh hào hứng học và môn học đãđược chú ý Vì môn học đã được phụ huynh và học sinh coi trọng hơn nhiều sovới những năm trước Tất cả mọi người đã hiểu được đây là một môn học nghệthuật, môn học có đóng góp rất lớn đến việc giáo dục trẻ, góp phần không nhỏvào việc hình thành nhân cách và phát triển toàn diện cho học sinh Vì vậykhông ít giáo viên, học sinh, các bậc phụ huynh đã coi trọng và đầu tư cho mônhọc Trong mỗi giờ học, học sinh có thể tự do suy nghĩ, tự nói lên những tìnhcảm của mình, dựa trên sự hướng dẫn của giáo viên bộ môn Qua đó các emthấy rằng Âm nhạc là môn học bổ ích, lý thú và tươi vui, có tính giáo dục đạođức, yêu quê hương đất nước qua lời ca tiếng hát, là môn học bổ trợ tích cực chocác môn học khác Vì thế các em đón nhận tiết học một cách nhiệt tình và hàohứng
Để giảng dạy môn Âm nhạc trong chương trình đào tạo được thành công,điều này phụ thuộc rất nhiều vào các yếu tố như: Tài liệu, phương tiện, đồ dùngtrực quan
* Thực trạng.
- Đối với giáo viên:
Đối với bản thân tôi, mặc dù đã giảng dạy môn Âm nhạc nhiều năm
nhưng vẫn gặp phải nhiều khó khăn khi tới phân môn “Kể chuyện Âm nhạc”.
Bởi vì các em chưa được trang bị một chút gì về lịch sử Âm nhạc nên rất khókhăn khi giảng cho các em những câu chuyện của các nhạc sĩ thế giới và ViệtNam, những câu chuyện về các làn điệu dân ca, hay những trò chơi dân gian
mà được ghép với các câu vè, câu ca dao, tục ngữ …
Từ những khó khăn nêu trên bản thân tôi đã nỗ lực tìm tòi học hỏi để tìm
ra những phương pháp hiểu quả nhất khi dạy phân môn này thông qua việc dự giờ- thăm lớp, qua trao đổi với các bạn đồng nghiệp tôi nhận thấy rằng đa số giáo viên dạy phân môn “kể chuyện” nói chung và phân môn “kể chuyện Âm nhạc” nói riêng còn có những tồn tại sau:
+ Chưa chuẩn bị các đồ dùng dạy học thường xuyên để minh hoạ cho câu chuyện thêm sinh động
+ Giáo viên chưa thường xuyên gọi các em học sinh hay rụt rè, ngại nói vàdiễn đạt kém lên kể chuyện
+ Chưa có tranh minh họa phóng to các bài kể chuyện hoặc giáo viên có sửdụng tranh thì cũng chỉ dùng tranh phô tô đen trắng ở trong sách giáo khoa cho nên không có tính khoa học và thẩm mỹ
- Đối với học sinh:
Trang 6+ Do nằn trên địa bàn miền núi nên hầu hết học sinh là con em dân tộcmiền núi nên vốn từ giao tiếp còn hạn chế, chưa mạnh dạn, chưa biết dùng lời lẽcủa mình thể hiện giọng của nhân vật trong mỗi câu chuyện chưa phù hợp, chưasáng tạo giọng kể.
- Giáo viên giảng dạy môn Âm nhạc đã tiến hành thiết kế, sưu tầm thêmnhiều đồ dùng dạy học để tiết học đạt hiệu quả cao Với những yêu cầu giáoviên, học sinh đã sưu tầm tranh, ảnh, nhạc cụ và các tư liệu cho bài học
- Nhưng vấn đề sử dụng đồ dùng môn học của trường còn nhiều khó khăn.Hầu hết các đồ dùng dạy học do Bộ cấp, đồ dùng chưa đầy đủ, giáo viên không
* Phương pháp và kết quả.
Thực hiên chương trình dạy Âm nhạc thường thức
- Kể chuyện Âm nhạc tưởng chừng như hết sức đơn giản, nhưng trong
thực tế, để truyền đạt một giờ kể chuyện âm nhạc có kết quả đòi hỏi giáo viênphải vận dụng rất nhiều phương pháp, kỹ năng giảng dạy Không những vậy màgiờ kể chuyện Âm nhạc còn đòi hỏi phải chuẩn bị thật chu đáo, đó là đọc, tìmhiểu thật kỹ nội dung chuyện kể để từ đó có thể đặt ra được những câu hỏi chocác em trả lời nhằm khai thác chủ đề của chuyện Kể chuyện không giống nhưđọc chuyện, chỉ cần đủ chữ và thêm một chút thể hiện nhấn nhá giọng là được
Kể chuyện âm nhạc ngoài việc nhớ và kể đúng nội dung của chuyện, còn đòi hỏiphải có một chất giọng truyền cảm, hấp dẫn và phải biết thêm thắt những từ ngữvào giọng kể cho câu chuyện thêm sinh động, thu hút và để học sinh dễ nhớ Đôikhi trong câu chuyện, để thêm sinh động, người kể còn phải hát thay các nhânvật trong chuyện
- Việc chuẩn bị những bức tranh theo nội dung của chuyện cho học sinhtìm hiểu sẽ giúp học sinh nhanh nhớ được cốt chuyện và tạo cho câu chuyệnthêm phong phú cũng như thu hút sự chú ý của các em hơn
- Sau khi giới thiệu khái quát về nội dung chuyện, giáo viên cho học sinhxem bức tranh và kể theo nội dung của chuyện Trong khi kể, giáo viên có thểđặt câu hỏi cho các em trả lời để cùng khai thác và khắc sâu nội dung Cần đặtcâu hỏi ngắn gọn và dễ trả lời
Trang 7Ví dụ: Trong câu chuyện: “Nghệ sĩ Cao Văn Lầu” (tiết 15), giáo viên có
thể đặt câu hỏi dạng như sau:
+ Nghệ sĩ Cao Văn Lầu sinh ngày, tháng, năm nào? Quê quán của nghệ sĩ ở đâu? + Cao Văn Lầu là học trò của nghệ sĩ nào?
+ Bài “Dạ cổ hoài lang” được ra đời trong hoàn cảnh nào?
- Khi học sinh đã nắm được nội dung của chuyện, giáo viên cho các emtập kể lại chuyện, có thể cho mỗi em kể lại một đoạn trên cơ sở quan sát tranh,càng nhiều em tham gia vào kể và nhắc lại các tình tiết của chuyện càng tốt Saukhi cho các em kể lại chuyện, giáo viên khái quát lại toàn bộ nội dung chuyện vàđặt câu hỏi cho các em trả lời xem chuyện muốn nói điều gì, qua chuyện các em
đã biết được điều gì hay đã học đuợc điều gì, từ đó giáo viên gợi ý các em liên
hệ với cuộc sống, học tập của bản thân và động viên các em cố gắng hơn nữa
- Trước khi kết thúc một câu chuyện Âm nhạc, giáo viên nên cho học sinhnghe lại tác phẩm trong chuyện hoặc một vài trích đoạn khác của tác giả đã nóitrong chuyện
+ Ở lớp 1 (tiết 16 ) “Câu chuyện Nai Ngọc” câu chuyện này không được
in trong cuốn “Tập bài hát” lớp 1 mà chỉ được in trong sách giáo viên Ngay đếnmột bức tranh vẽ ra để tưởng tượng cũng không có, đòi hỏi giáo viên phải tựsáng tạo và kể làm sao có sức lôi cuốn với các em nhớ nội dung câu chuyện đểcác em trả lời nội dung câu hỏi Thật khó khi hỏi các em ở lớp 1 về câu hỏi, nộidung của bài, các em lớp 1 chưa để tâm, lưu ý nếu như không có tranh ảnh khi
kể câu chuyện này
Ví dụ: “Tại sao các loài vật quên cả việc phá hoại nương rẫy, mùa màng”:
“ Tại sao đêm khuya rồi mà dân làng không muốn về ”… Câu trả lời rất đơngiản khi chúng ta nói ra làm sao để các em chú ý đến câu chuyện để trả lời: “ Vì
mê nghe tiếng hát tuyệt vời của em bé; “Vì tiếng hát của em bé Nai Ngọc hayquá ”; và giáo viên phải kết luận câu chuyện để học sinh luôn ghi nhớ và nói lạiđược nội dung đó: “ Tiếng hát tuyệt vời của cậu bé Nai Ngọc có sức mạnh giúpdân làng xua đuổi được muông thú phá hoại mùa màng nương rẫy Mọi ngườiđều yêu quý Nai Ngọc và tiếng hát của em”
+ Tương tự như lớp 1 ở lớp 2 và lớp 3 cũng có những câu chuyện về âmnhạc nhưng không được in vào sách “Tập bài hát” như vậy các em rất khó nắmnội dung
Các lớp 1,2,3,4,5 chỉ có một tiết kể chuyện trên một học kỳ, vì thế giáoviên rất dễ đầu tư cho những câu chuyện đó như: Vẽ thêm tranh ảnh, sáng tạotrò chơi, thu âm câu chuyện đã được phân vai từ trước…
Ví dụ: Như câu chuyện “ Du Bá Nha và Chung Tử Kỳ” ( truyện cổ Trung
Quốc ) (tiết 23) lớp 3, có thể cho một số em phân vai ra, một em làm người dẫntruyện, một em đóng vai Du Bá Nha , một em đóng vai Chung Tử Kỳ…Như vậytăng thêm phần thích thú của các em khi nghe câu chuyện về người yêu âm nhạccủa đất nước Trung Quốc của thời xưa như thế nào
Ở lớp 4, 5 thì những nội dung câu chuyện Âm nhạc đã có trong sách giáokhoa, vì thế giáo viên đỡ vất vả hơn khi kể chuyện Nhưng lại gặp phải một vấn
Trang 8đề khó khăn khác đó là các em đã lớn, câu chuyện đã có ở sách nên tính tò mòlắng nghe chuyện của các em không còn nữa Vì vậy giáo viên cũng rất cần tìmtòi, sáng tạo thêm cho những câu chuyện ở lớp 4, 5 trở nên sinh động hơn.
Ví dụ: Như câu chuyện “ Tiếng hát Đào Thị Huệ” (tiết 4) lớp 4: Câu
chuyện này đã có trong sách giáo khoa của học sinh nhưng nếu thêm các bứctranh minh họa về nội dung câu chuyện này chắc chắn câu chuyện sẽ trở nênsinh động hơn vì nó miêu tả về cảnh lầm than, cảnh tàn sát rất dã man của quânMinh đối với dân làng nơi cô Đào Thị Huệ sống và cảnh cô Đào Thị Huệ đãmượn tiếng hát của mình cảm hóa bọn giặc và giết bọn giặc như thế nào
Còn những câu chuyện lớp 5 cho các em hiểu biết thêm những nhạc sỹ,nghệ sỹ nổi tiếng của đất nước Việt Nam và thế giới Đó là những câu chuyệnrất hay và thú vị nếu giáo viên biết tìm hiểu và phân tích nó
- Những nguyên nhân:
Trong tình hình hiện nay đại đa số các bậc cha mẹ, cũng như học sinh chỉmuốn học giỏi các môn học quan trọng như Toán, Tiếng việt…Nhiều phụ huynhchưa quan tâm đến môn nghệ thuật Âm nhạc, do đó học sinh cũng không quantâm tới, về nhà không ôn bài, thậm chí ngồi trên lớp không chú ý nghe giảng,không chép bài vào vở…
Từ đó mỗi giáo viên dạy bộ môn Âm nhạc cần phải quan tâm tới việc dạylàm sao cho các em có hứng thú với môn học Đây là cơ hội để giáo viên bộmôn phải đầu tư và xây dựng kế hoạch cụ thể để giúp cho các em sau này lớnlên trở thành một con người hoàn thiện và hiểu biết
Khảo sát thực tế việc dạy Âm nhạc thường thức “Kể chuyện Âm nhạc”
còn gặp nhiều khó khăn, bởi việc kể chuyện Âm nhạc thường phải có tranh ảnhminh họa, những câu chuyện mang tính chất truyền thuyết vẫn chưa có hình ảnhminh họa…Vì vậy tôi cần tìm giải pháp để nâng cao chất lượng dạy môn Âm
nhạc thường thức “Kể chuyện Âm nhạc” ở bậc Tiểu học.
Vậy giáo viên phải là người yêu môn nghệ thuật, phải biết được tâm lýcủa các em, có nhiều sáng tạo cho môn học thêm phong phú và tạo cho các em
sự thích thú khi học Đặc biệt là các em rất thích các câu chuyện về Âm nhạc tácđộng đến lòai vật… Nhưng bên cạnh đó có một số em lười học và làm việcriêng trong giờ học, về nhà các em không nhìn lại câu chuyện mình đã học Vìvậy giáo viên phải sáng tạo thêm là vẽ những bức tranh tả về câu chuyện đã kể,
có thể dùng trò chơi cho câu chuyện thêm sinh động hơn Như vậy sẽ tạo giờhọc thêm phần sôi nổi và sáng tạo, giúp các em hứng thú hơn trong giờ học
2.3 Các giải pháp áp dụng để phân môn kể truyện Âm nhạc cuốn hút học sinh Tiểu học.
* Chuẩn bị đồ dùng dạy học cho tiết kể chuyện.
- Như chúng ta đã biết một yếu tố góp phần không nhỏ để cho một tiếthọc đem lại kết quả cao đó là đồ dùng dạu học Tranh ảnh là đồ dùng trực quan
có thể được sử dụng trong bất kì một môn học nào Đối với phân môn kể chuyện
âm nhạc giáo viên sử dụng tranh vẽ để minh hoạ cho nội dung truyện, làm cholời kể mẫu của mình sinh động và hấp dẫn hơn Vì vậy, giáo viên phải chuẩn bị
Trang 9đầy đủ tranh vẽ Vì tranh vẽ thể hiện nội dung, diễn biến câu chuyện Học sinhdựa vào tranh vừa là phương tiện trợ giúp trí nhớ một cách đắc lực, vừa là công
cụ làm cho việc thể hiện lại câu chuyện một cách sinh động và hấp dẫn Đa sốcác câu chuyện đều được kể theo tranh, mỗi bức tranh sẽ tương ứng với nộidung của một đoạn truyện, thường thì mỗi câu chuyện có từ 3 đến 4 đoạn nên có
từ 3 đến 4 bức tranh minh hoạ Nhưng cũng có những truyện có từ 5 đến 6 đoạnnên được minh hoạ bằng 5 đến 6 tranh
* Phương pháp trình bày tác phẩm
- Trong mỗi tiết dạy giáo viên phải giới thiệu bài hát, tìm hiểu tác giả và
sự ra đời của tác phẩm cần có tranh ảnh liên quan nhằm nâng cao sự hiểu biếtcủa các em về tác phẩm Tìm hiểu nội dung, phân câu, lấy hơi, xử lý những chỗkhó Giáo viên trình bày tác phẩm một cách truyền cảm, kết hợp với một vàiđộng tác phụ họa nhẹ nhàng, diễn xuất tùy theo tính chất của tác phẩm để giúphọc sinh tăng trí tưởng tượng, sáng tạo khi học phân môn Âm nhạc thường thức.Ngoài ra, giáo viên trình bày tác phẩm thông qua băng hình, đĩa nhạc
*Phương pháp dùng lời
Cho đến nay phương pháp thuyết trình giảng dạy vẫn được sử dụng rộngrãi trong dạy học, tuy nhiên đối với những môn học thường dùng lời khi dạynhững nội dung như giới thiệu tác phẩm, tác giả, kể chuyện Âm nhạc, giải thíchcách thể hiện bài tập đọc nhạc, đặt câu hỏi gợi mở hoặc củng cố bài học, ổn định
tổ chức lớp, động viên nhắc nhở, khích lệ hoặc đánh giá học sinh Khi dùng lờinói giáo viên phải diễn đạt ngắn gọn, mạch lạc, không thừa, không thiếu, từ ngữphải chính xác dễ hiểu có hình ảnh, có sức thuyết phục học sinh Không nên nóidài dòng, ít thông tin, lạm dụng thuật ngữ chuyên môn
Phương pháp dùng lời không tách biệt độc lập mà nên gắn kết với cácphương pháp sử dụng đồ dùng trực quan
* Phương pháp thực hành luyện tập
- Trong quá trình dạy phân môn “Kể chuyện Âm nhạc” không chỉ có
nghe câu chuyện mà quan trọng nhất là học sinh có nắm được nội dung bài họchay không Khi nghe một câu chuyện về danh nhân thế giới, hay một câu chuyện
về truyền thuyết Liệu các em có nắm được câu chuyện đó lâu không, các em cóthể kể lại được câu chuyện hay không Chính vì vậy phương pháp thực hànhluyện tập chiếm vị trí rất quan trọng Giáo viên cần có sự phối hợp giữa câuchuyện và tranh minh họa cũng như hình thức tổ chức thật nhuần nhuyễn, hàihòa, như vậy học sinh sẽ có hứng thú nhớ lâu hơn câu chuyện mà mình đã đượcnghe
Trong phần thực hành luyện tập chúng ta có thể sử dụng các phương pháp
cụ thể như sau:
- Phương pháp thực hiện đóng vai
+ Bất cứ bài học nào phù hợp với phương pháp đóng vai thì tổ chức chohọc sinh đóng vai Từ đó trở thành thói quen và các em sẽ quen dần cách đóngvai Tuy thời gian đầu sẽ khó khăn vì các em còn nhỏ sau dần các em sẽ quen và
sẽ trở thành nhu cầu học tập Tuy nhiên đối với phương pháp này chúng ta
Trang 10không thể sử dụng với học sinh lớp 1 và lớp 2 các em đang còn quá nhỏ, đangcòn phải uốn nắn cho các em từng lời nói, từng nét bút … Các em chưa có đủcâu từ để có thể thực hiện được những lời thoại của nhân vật trong truyện mà chỉ
có thể sử dụng đối với học sinh từ khối lớp 3 trở lên
+ Giáo viên không cung cấp trước lời nói của nhân vật, để các em tự tìm lấy.+ Giáo viên không bày sẵn các tình huống mà để các em dựa vào câuchuyện xử lý các tình huống đó
- Phương pháp kể có sáng tạo
+ Đây quả là một yêu cầu tương đối khó đối với học sinh ltiểu học, nhưnglàm được điều này thì câu chuyện kể không những trở nên sinh động hơn màcòn làm giàu thêm vốn từ cho học sinh Đặc biệt đối với những câu chuyện kể
có yêu cầu kể phân vai dựng lại câu chuyện thì điều này lại là yếu tố hết sứcquan trọng Để luyện được cho học sinh biết kể sáng tạo đòi hỏi giáo viên phải
có hệ thống câu hỏi gợi mở, dẫn dắt tỉ mỉ, đồng thời trong quá trình học sinh kểgiáo viên yêu cầu học sinh theo dõi bạn kể phải tìm ra được những chi tiết nàosáng tạo trong lời kể, trong điệu bộ, cử chỉ, của bạn
Ví dụ: Trong câu chuyện “Chàng Ooc Phê và cây Đàn Lia” (tiết 30) lớp 3.
- Sau khi tìm hiểu nội dung chuyện và đã nhớ được nội dung chuyện giáoviên có thể hướng dẫn học sinh ôn luyện để khắc sâu hơn nội dung chuyện bằngcách: Chọn một em có khả năng kể chuyện tốt để kể chuyện và một số em khácdóng vai cho các nhân vật trong truyện (số lượng tùy vào nội dung chuyện) Một
em kể chuyện (dẫn chuyện) còn các em khác mỗi em đảm nhận vào vai của mộtnhân vật, người dẫn chuyện kể thật châm để các vai diễn kịp thời hóa thân vàonhân vật để thể hiện bằng ánh mắt, cử chỉ và hành động của các nhân vật
- Cụ thể có thể chọn nội dung đoạn chuyện thứ 3 “ …trên đường đi xuốngđịa ngục để tìm cách cứu vợ sống lại phải qua một con sông, ở đó có lão lái đò
Ka Nông rất hung giữ, lão chỉ chở người đi chứ không chở người về, Ooc Phêliền năn nỉ mãi và đánh đàn cho lão nghe, cuối cùng lão cũng nhận chở chàng đi
và về…” Sau khi học sinh tìm hiểu và kể lại câu chuyện qua tứng bức tranh vàphần lớn các em đã nhớ được nội dung chuyện giáo viên mới gợi ý học sinhthực hiện phương pháp đóng vai có sáng tạo này cụ thể như sau
- Người dẫn chuyện: Kể chuyện thật chậm…
- Vai chàng Ooc Phê: hạ thấp người xuống: Thưa ông! Tôi xin ông hãy
chở tôi qua sông dể tôi đi xin cho vợ tôi được sống lại
- Vai lão lái đò: Xưa nay ta chỉ chở người đi chứ không chở người về
đâu
- Vai chàng Ooc Phê: Thực hiện động tác mô phỏng như đánh đàn Lia.
- Vai Lão lái đò: Chăm chú lắng nghe rồi gật đầu và nói: Được ta sẽ chở
ngươi cả khi đi và khi về
Do điều kiện về thời gian của tiết học không cho phép nên chỉ cần chọnmột nội dung đặc sắc nhất để hướng dẫn cho các em đóng vai
* Phương pháp kiểm tra đánh giá