Và hiện nay vănhóa nhà trường đã được các nhà nghiên cứu giáo dục coi là một yếu tố cơ bảncủa cơ chế phát triển đối với từng nhà trường cũng như của toàn hệ thống cáctrường học nói chung
Trang 12.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 5
2.3.5 Tập trung Bồi dưỡng chuyên đề, kỹ năng sư phạm, khả năng vận
dụng chuyên đề “nói chuẩn, viết chuẩn tiếng phổ thông” cho đội ngũ
giáo viên
12
2.3.7 Xây dựng môi trường lành mạnh, thân thiện, an toàn đối với trẻ 132.3.8 Tạo được niềm tin và các mối quan hệ chặt chẽ với Cha mẹ phụ
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo
Trang 21 Mở đầu
1.1 Lý do chọn đề tài.
Trong bối cảnh hội nhập và toàn cầu hóa hiện nay, văn hóa được xem lànguồn sức mạnh nội tại vô cùng quan trọng, quyết định sự phát triển bền vữngcủa mỗi Quốc gia và hẹp hơn là mỗi tổ chức Nhà trường với vai trò và sứ mệnhđặc biệt của mình vừa là nơi truyền thụ, bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống,vừa là nơi sản sinh, nuôi dưỡng các giá trị văn hóa, góp phần vào tiến trình pháttriển văn hóa nói chung Chính vì vậy, vấn đề xây dựng văn hóa nhà trường vàvai trò của người lãnh đạo trong quản lý văn hóa nhà trường cần được đặc biệtquan tâm
Văn hoá nhà trường không phải là một khái niệm mới của ngành Giáo dục
và Đào tạo Trong quá trình phát triển, văn hoá nhà trường biểu hiện ngay trongmọi phương diện quản lý và trong các hoạt động dạy học cũng như trong mọihành vi ứng xử Những năm gần đây, khái niệm văn hóa nhà trường đã được đềcập ngày một nhiều trong các diễn đàn cũng như các hội thảo về giáo dục Cácnhà khoa học đã chỉ ra rằng văn hóa nhà trường ảnh hưởng rất lớn đến hình ảnh,đến chất lượng giáo dục và hiệu quả hoạt động của nhà trường Và hiện nay vănhóa nhà trường đã được các nhà nghiên cứu giáo dục coi là một yếu tố cơ bảncủa cơ chế phát triển đối với từng nhà trường cũng như của toàn hệ thống cáctrường học nói chung, nó làm nền tảng và định hướng cho sự phát triển và tiến
bộ các nhà trường, và là một động lực quan trọng để thực hiện việc đổi mớiquản lý giáo dục trong từng nhà trường
Bên cạnh đó, xây dựng văn hoá nhà trường sẽ góp phần tích cực trong việc
thực hiện cuộc vận động “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”.
Đối với giáo viên, xây dựng văn hoá nhà trường tạo ra một không khí thoải máicho họ trình bày ý tưởng, chia sẻ kiến thức và hình thành kỹ năng mới Xâydựng văn hoá nhà trường sẽ tạo ra một hình ảnh thân thiện của giáo viên trướctrẻ, tạo ra một bầu không khí cởi mở, tin cậy, tôn trọng lẫn nhau, tạo động lực đểgiáo viên quan tâm cải tiến nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ Đối vớihọc sinh, các nhà nghiên cứu cho rằng: Nhà trường văn hoá sẽ tạo ra được môitrường sinh hoạt, học tập, vui chơi có lợi nhất cho trẻ em Đồng thời tạo ra môitrường thân thiện, tích cực, năng động cho trẻ sinh hoạt, vui chơi, học tập.Khuyến khích trẻ học tập và tìm hiểu, tích cực tham gia các chương trình vớicộng đồng, liên tục trải nghiệm và tích cực, chủ động tương tác với giáo viên.Văn hóa nhà trường chấp nhận tất cả sự khác nhau của học sinh, trẻ được thừanhận, được tôn trọng và thấy mình tự tin, thân thiện giữa các bạn và cô giáo Đối với cán bộ quản lý nhà trường , xây dựng văn hóa nhà trường giúp cácnhà trường tạo ra các dấu ấn riêng, để hình ảnh nhà trường này không lẫn lộnhình ảnh nhà trường kia tạo ra một sự cạnh tranh lành mạnh Đây là một xu
hướng mới.“Văn hoá nhà trường” khác với “cơ quan đơn vị văn hoá” chỗ nào?
Xây dựng văn hoá nhà trường trên tiêu chí nào, giá trị nào là cốt lõi? Làm thếnào để xây dựng văn hoá nhà trường mang tính bền vững?
Trang 3Thực tế hiện nay cho thấy văn hóa nhà trường đang bị ảnh hưởng rất lớnbởi mặt trái của nền kinh tế thị trường Bên cạnh đó một số bộ phận cán bộ giáoviên, nhân viên chưa hiểu sâu sắc về văn hóa nhà trường và giá trị cốt lõi củamột nhà trường
Đứng trước thực tế đó, bản thân là một cán bộ quản lí, người đứng đầu đơn
vị tôi luôn trăn trở để tìm ra những biện pháp có hiệu quả giúp nhà trường ngàycàng phát triển bền vững, là địa chỉ tin cậy cho cha mẹ học sinh và trẻ Vì vậy
tôi đã chọn đề tài “Một số giải pháp chỉ đạo việc xây dựng và phát triển văn hóa nhà trường ở trường Mầm non Quảng Thành, thành phố Thanh Hóa” để
làm đề tài nghiên cứu của mình
1.2 Mục đích nghiên cứu.
Tìm ra những biện pháp hữu hiệu nhằm nuôi dưỡng bầu không khí dânchủ, cởi mở, hợp tác, chia sẻ, tin cậy và tôn trọng lẫn nhau trong tập thể nhàtrường Giúp cho mỗi cán bộ, giáo viên, nhân viên nhận thức rõ giá trị cốt lõicủa nhà trường, công việc mình phải làm, hiểu rõ trách nhiệm, luôn có ý thứcchia sẻ trách nhiệm, tích cực tham gia vào các hoạt động, coi trọng con người,không ngừng sáng tạo và đổi mới trong các hoạt động quản lý, chăm sóc và nuôidưỡng trẻ
1.3 Đối tượng nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu: Cán bộ, giáo viên, nhân viên trường mầm nonQuảng Thành trong công tác xây dựng và phát triển văn hóa nhà trường ởtrường Mầm non Quảng Thành, thành phố Thanh Hóa
1.4 Phương pháp nghiên cứu.
1.4.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận
- Đọc và nghiên cứu tài liệu liên quan đến văn hóa nhà trường, giáo dục mầm non; các văn bản, kế hoạch chỉ đạo của Đảng, Nhà nước và của ngành;
- Phân tích và tổng hợp nguồn tài liệu đã thu thập được như: quản lý văn hóa nhà trường; các hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ ở trường mầm non…
1.4.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp đàm thoại, trò chuyện với cán bộ giáo viên, nhân viên, phụhuynh và trẻ;
- Phương pháp phân tích, tổng hợp: vận dụng các văn bản, các tài liệuchuyên đề vào thực tế;
- Phương pháp quan sát, điều tra: phỏng vấn cán bộ, giáo viên, nhân viên
và phụ huynh;
- Phương pháp thống kê, tổng hợp: khảo sát phiếu điều tra trắc nghiệm chocán bộ, giáo viên, nhân viên để tổng hợp
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm.
Như chúng ta đã biết giáo dục là nền tảng của sự phát triển khoa học côngnghệ, phát triển nguồn nhân lực, đáp ứng nhu cầu của xã hội hiện đại và đóng
Trang 4vai trò chủ yếu trong việc nâng cao ý thức dân tộc, tinh thần trách nhiệm, nângcao năng lực của thế hệ hôm nay và mai sau
Trong một tổ chức nói chung cũng như một nhà trường nói riêng, văn hóaluôn tồn tại trong mọi hoạt động tổ chức đó Vấn đề là con người có ý thức được
sự tồn tại của nó để quản lý và sử dụng sức mạnh của nó hay không Bản thânvăn hóa rất đa dạng và phức tạp Do đó, khi có những tiếp cận nghiên cứu khácnhau sẽ dẫn đến có nhiều quan niệm về văn hóa, nhưng tựu chung lại, các nhànghiên cứu đều có một nghĩa chung căn bản: Văn hóa là sự giáo hóa, vun trồngnhân cách con người, làm cho con người và cuộc sống con người trở nên tốt đẹphơn Với cách tiếp cận cơ bản như vậy, tôi xin được đưa ra cách nhìn, quan điểm
về văn hóa nhà trường như sau: Văn hóa nhà trường là một tập hợp các giá trị,niềm tin, hiểu biết, chuẩn mực cơ bản được các thành viên trong nhà trườngcùng chia sẻ và tạo nên bản sắc của nhà trường đó Căn cứ theo hình thức biểuhiện thì văn hóa nhà trường gồm phần nổi có thể nhìn thấy như: không gian cảnhquan nhà trường, lôgô, khẩu hiệu, hành vi giao tiếp và phần chìm không quansát được như: niềm tin, cảm xúc, thái độ
Về góc độ tổ chức, văn hóa nhà trường được coi như một mẫu thức cơbản, tạo ra một môi trường quản lý ổn định, giúp cho Nhà trường thích nghi vớimôi trường bên ngoài, tạo ra sự hoà hợp môi trường bên trong Một tổ chức cónền văn hóa mạnh sẽ hội tụ được cái tốt, cái đẹp cho xã hội Văn hóa nhà trường
sẽ giúp cho Nhà trường thực sự trở thành một trung tâm văn hóa giáo dục, là nơihội tụ sức mạnh của trí tuệ và lòng nhân ái trong xã hội, góp phần quan trọng tạonên sản phẩm giáo dục toàn diện
Đối với đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường, văn hóa nhàtrường thúc đẩy sự sáng tạo cá nhân, tạo nên tình thương yêu chân thành giữacác thành viên và đảm bảo cho sự hợp tác vì mục tiêu chung Giáo viên là ngườitrực tiếp tham gia hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ Và hơn ai hết, chính nhâncách của giáo viên sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới nhân cách trẻ Vì vậy, chúng ta rấtcần những cô giáo ngoài kiến thức chuyên môn, phải hiểu biết rộng về cuộcsống, có kiến thức sâu sắc về văn hóa xã hội
Đối với học sinh, văn hóa tạo nên giá trị đạo đức và có vai trò điều chỉnhhành vi Khi được giáo dục trong một môi trường văn hóa và thấm nhuần hệ giátrị văn hóa, không những hình thành được những hành vi chuẩn mực cho họcsinh mà quan trọng hơn là ẩn chứa trong tiềm thức của học sinh có niềm tin sâusắc vào những điều tốt đẹp, từ đó, khao khát cuộc sống hướng thiện và sống có
lý tưởng Đồng thời, văn hóa nhà trường còn giúp học sinh có khả năng thíchnghi với xã hội Một con người có văn hóa thì trong con người đó luôn hội tụ
Trang 5đầy đủ những giá trị đạo đức căn bản, đó là đức tính khiêm tốn, lễ độ, thươngyêu con người, sống có trách nhiệm với bản thân và xã hội
Trong mỗi nhà trường, văn hóa tồn tại một cách tự nhiên, khách quan Dovậy, nhà trường nào cũng có văn hóa của riêng mình, chỉ có điều bản chất củathứ văn hóa đó là gì? các giá trị của nó ra sao? Văn hóa đó được hình thành tựphát hay là kết quả của cả một quá trình xây dựng có chủ đích rõ ràng của quản
lý nhà trường cũng như sự thống nhất của tập thể sư phạm? Còn nữa, nhà trường
đó có ý thức rõ những điểm mạnh để phát huy và điểm chưa mạnh để khắc phụchay không?
Đặc biệt đối với học sinh mầm non, cách dạy trẻ tiếp cận và thấm nhuần
tư tưởng về văn hoá phải bắt đầu từ đâu? Hình thành như thế nào để trẻ cảmnhận và hiểu được? Từ đó bước đầu trẻ có những biểu hiện tích cực trong hànhđộng, lời nói, việc làm của trẻ
Vì vậy, phát triển văn hóa nhà trường không phải chuyện ngày một ngàyhai mà cần có những kế hoạch lâu dài và bước đi phù hợp với thực tiễn
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
2.2.1 Thuận lợi:
Trường Mầm non Quảng Thành là một trường nằm ở phía Đông Namthành phố Nhà trường luôn nhận được sự quan tâm chỉ đạo chuyên môn củaPhòng giáo dục Đồng thời được sự quan tâm giúp đỡ của các cấp chính quyền,nhân dân địa phương, đặc biệt là Ban đại diện cha mẹ học sinh đến nay nhàtrường đã có đủ phòng cho trẻ học tập và hoạt động, mua sắm được tương đốiđầy đủ các trang thiết bị tối thiểu phục vụ cho công tác dạy và học như bàn ghế,biểu bảng, ti vi, đồ dùng đồ chơi, theo hướng chuẩn Quốc gia Các cháu đếntrường được học theo chương trình giáo dục Mầm non đúng độ tuổi ở tất cả cácnhóm lớp Ban giám hiệu năng động, sáng tạo, không ngừng đổi mới các hoạtđộng chăm sóc, giáo dục trẻ
Nhà trường có đội ngũ cán bộ giáo viên trẻ, khoẻ, nhiệt tình, năng động,sáng tạo, có trình độ từ chuẩn và trên chuẩn trở lên, yêu nghề, mến trẻ, có tinhthần học hỏi, chịu khó kiên trì trong công tác, tích cực học tập và nâng cao trình
độ chuyên môn nghiệp vụ và năng lực sư phạm cho bản thân Luôn phát huy cao
độ tính đoàn kết, tương trợ lẫn nhau trong tập thể Được nhân dân và phụ huynhtin yêu Bên cạnh đó nhà trường luôn phối hợp tốt với công đoàn để chăm lo,quan tâm đời sống vật chất, tinh thần cho cán bộ, giáo viên, nhân viên trong nhàtrường
Đa số cán bộ, giáo viên, nhân viên là người địa phương nên hiểu biết rất rõphong tục, tập quán, truyền thống, văn hóa địa phương thuận lợi trong quá trìnhxây dựng và phát triển văn hóa nhà trường cũng như quá trình làm công táctham mưu, tuyên truyền tới các bậc phụ huynh học sinh
2.2.2 Khó khăn:
Trang 6Trường Mầm non Quảng Thành gồm có 3 điểm trường, 1 khu chính và 2khu lẻ do vậy rất khó khăn trong công tác quản lý cũng như xây dựng văn hoánhà trường một cách đồng bộ hóa.
Nhận thức của cán bộ, giáo viên, nhân viên về việc xây dựng và phát triểnvăn hóa nhà trường không đồng đều
Một số giáo viên còn nói tiếng địa phương, vì vậy ảnh hưởng đến việc dạytrẻ phát triển ngôn ngữ chuẩn tiếng phổ thông
Nhận thức của trẻ không đồng đều, ý thức tổ chức kỷ luật chưa tốt, chưatích cực hoạt động Nhiều trẻ đến lớp còn nhút nhát, chưa mạnh dạn, tự tin, kỹnăng giao tiếp còn hạn chế
Một số phụ huynh còn chưa thông cảm, hiểu và ủng hộ cho nghề giáo viênmầm non
Một số giáo viên còn lúng túng, mất tự tin khi giao tiếp với phụ huynh
2.2.3.Kết quả thực trạng:
Trong quá trình quản lý nhà trường, tôi đưa ra một số bài thi trắc nghiệmcho giáo viên, nhân viên về những hiểu biết của mình đối với một số nội dungliên quan đến việc xây dựng và phát triển văn hóa nhà trường và có kết quả nhưsau:
NỘI DUNG KHẢO SÁT
KẾT QUẢ KHẢO SÁT Số
GV KS
Viết chuẩn, nói chuẩn tiếng phổ
Từ kết quả thực trạng trên tôi đã suy nghĩ và đưa ra một số các giải pháp
2.3 Các giải pháp sử dụng trong quá trình nghiên cứu.
Sau một thời gian thực hiện đề tài, tôi đã sử dụng một số giải pháp, nộidung cụ thể như sau:
2.3.1 Xác định rõ vai trò lãnh đạo của Hiệu trưởng và công tác quản lý nhà trường của Ban giám hiệu trong việc xây dựng và phát triển văn hoá nhà trường:
Vai trò lãnh đạo của Hiệu trưởng:
Văn hóa nhà trường nhằm giúp Hiệu trưởng định hình thành công các giá trị vănhóa cốt lõi, từ đó phát huy tiềm năng nguồn lực, xây dựng trường học thân thiện, họcsinh tích cực
Trang 7Trước hết, hiệu trưởng luôn phải là người lãnh đạo gương mẫu, luôn làtấm gương mẫu mực cho giáo viên, nhân viên và học sinh noi theo Hiệu trưởnghình thành văn hoá nhà trường thông qua rất nhiều các hoạt động tương tác hàngngày với cán bộ, giáo viên, nhân viên, phụ huynh, học sinh và cộng đồng Hiệutrưởng luôn phải chú ý đến nhu cầu của giáo viên và nhu cầu của phụ huynh họcsinh xem họ có những nguyện vọng, mong muốn gì trong thực tế Và cách phảnứng, ứng xử đối với các biến động xảy ra trong nhà trường cũng rất quan trọng.Điều này yêu cầu sự bình tĩnh, tự tin, quyết đoán, thông minh, có kinh nghiệm
và khả năng phản xạ của Hiệu trưởng trong mọi tình huống
Hiệu trưởng luôn phải tạo phong cách lãnh đạo dân chủ, tăng cường đối
thoại, “luôn luôn lắng nghe, luôn luôn thấu hiểu” nguyện vọng, tâm tư của mỗi
giáo viên, nhân viên trong đơn vị Gương mẫu, đi đầu mọi việc, dám nghĩ dámlàm, dám chịu trách nhiệm và cùng tham gia các hoạt động, các phong tràochung trong nhà trường Hiệu trưởng xác lập cơ chế đánh giá, thi đua khenthưởng đúng người, đúng việc Sau mỗi đợt phát động phong trào thi đua cónhận xét, đánh giá, động viên, khen thưởng kịp thời để phát huy tinh thần thiđua, khả năng sáng tạo trong mỗi cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường cũngnhư các đoàn thể, tập thể các nhóm lớp
Bản thân tôi luôn tăng cường dự giờ, thăm lớp, trao đổi chuyên môn vớigiáo viên về cách chăm sóc và giáo dục trẻ Tăng cường kiểm tra các hoạt độngmột ngày của các nhóm lớp, đặc biệt là công tác trao đổi, tuyên truyền với phụhuynh trong giờ đón và trả trẻ để trao đổi, góp ý với giáo viên thực hiện hiệuquả hơn trong công tác tuyên truyền, vận động, trao đổi phụ huynh mọi lúc mọinơi, để giáo viên thiết lập được uy tín và vị thế trong lòng phụ huynh, học sinh
Hiệu trưởng là người luôn giữ vai trò dẫn dắt (bằng các định hướng, chiến lược, mục tiêu), thể hiện được uy tín của mình trước tập thể để cho mọi
người thấy, hiểu và cảm nhận được Hiệu trưởng luôn thể hiện chuẩn mực cương
vị của một người đứng đầu đơn vị, đầy nhiệt tâm, luôn trách nhiệm và có lòngbao dung, yêu thương, độ lượng với mọi người Hơn nữa, Hiệu trưởng luôn cầnphải tự tin, tăng cường đối thoại để biết lắng nghe, chia sẻ cùng mọi người, đểkịp thời nắm bắt được những thay đổi, biến cố xảy ra trong nhà trường ở bất kỳtình huống nào
Khả năng biết lắng nghe của Hiệu trưởng có ảnh hưởng tới việc nuôidưỡng bầu không khí tâm lý cởi mở, tin cậy, tôn trọng lẫn nhau trong nhàtrường Hiểu được vấn đề này, bản thân tôi luôn chú trọng đến việc xây dựngbầu không khí dân chủ để mọi người luôn đoàn kết, hợp tác, chia sẻ, hỗ trợ lẫnnhau Bởi khi bản thân mỗi cá nhân trong đơn vị được tôn trọng, được coi trọng
và có cơ hội thể hiện thì họ sẽ phát triển được khả năng của mình
Ngay từ đầu năm học, tôi đã nghiên cứu, căn cứ vào năng lực thực tế củatừng người để phân công nhiệm vụ cụ thể cho mỗi cán bộ, giáo viên, nhân viên,sắp xếp hợp lý và giáo viên trên nhóm lớp, các bộ phận có thể hỗ trợ lẫn nhau(người già và trẻ, người có chuyên môn vững kèm người có chuyên môn cònnon, người có con nhỏ sẽ đứng lớp cùng với thanh niên hoặc con đã lớn…)
Trang 8Bản thân là một Hiệu trưởng trẻ tôi luôn mong muốn ngoài tinh thần xâydựng và phát triển văn hóa nhà trường, mỗi cán bộ, giáo viên, nhân viên thấy rõtrách nhiệm của mỗi cá nhân của mình trong đó Để có một tập thể tốt thì mỗi cánhân trước tiên phải là người gương mẫu, luôn có ý thức tự vươn lên.
Vai trò quản lý nhà trường của Ban giám hiệu:
Ban giám hiệu phải là những người cán bộ quản lý gương mẫu: Gương
mẫu về tác phong làm việc; gương mẫu về tinh thần học tập, phát huy trí tuệ, thếmạnh của mình; gương mẫu về khả năng giao tiếp mọi lúc mọi nơi; gương mẫuthực hiện, đi đầu trong các phong trào; gương mẫu trong cách ăn mặc…để từ đógiáo viên, nhân viên trong nhà trường phải tự nhìn nhận bản thân và “chỉnhhuấn” lại mình, tạo nên nền tảng, phát huy cái “hồn” văn hoá mới trong nhàtrường
Bên cạnh đó cần phải minh bạch trong quản lý: Nghị định
16/2015/NĐ-CP ngày 14 tháng 02 năm 2015 quy định cơ chế tự chủ trong đơn vị sự nghiệpcông lập Cùng với nghị định này, quyền hạn của Hiệu trưởng được tăng lênnhưng đồng thời đòi hỏi Hiệu trưởng phải minh bạch trong quản lý bao gồmminh bạch về tài chính, minh bạch về thi đua khen thưởng, minh bạch về quychế chi tiêu nội bộ, minh bạch về mục tiêu chiến lược, quy hoạch cán bộ Trong quản lý tài chính phải luôn tạo cho cán bộ tin tưởng bằng sự khách quan,công khai, minh bạch, có sự giám sát của ban thanh tra nhân dân
Trong quản lý nhân sự phải luôn công tâm, khách quan, phân công côngviệc cụ thể, đúng người đúng việc, đúng năng lực; cổ vũ, động viên họ nỗ lựchoàn thành công việc và công nhận sự thành công của mỗi cán bộ giáo viên,nhân viên một cách công khai, kịp thời Minh bạch trong quản lý tạo ra một tậpthể tích cực, làm mỗi cán bộ, giáo viên, nhân viên đều biết rõ công việc mìnhphải làm, hiểu rõ trách nhiệm, luôn có ý thức chia sẻ trách nhiệm, tích cực thamgia vào việc ra quyết định dạy và học
Ban giám hiệu kịp thời giải quyết những mẫu thuẫn nội bộ (nếu có):Giảiquyết mẫu thuẫn nội bộ phải dựa trên pháp chế, tránh đổ lỗi và buộc tội lẫnnhau Nếu có vấn đề bất thường xảy ra hay mâu thuẫn nội bộ, Hiệu trưởng phốihợp với ban thanh tra nhân dân giải quyết vụ việc ngay khi mới phát sinh, tránh
để lâu sinh ra tiêu cực mới Giải quyết mẫu thuẫn kịp thời đồng nghĩa với mộttập thể đoàn kết Và tập thể giáo viên, nhân viên có niềm tin vào Ban giám hiệunhà trường
Tăng cường công tác kiểm tra, đánh giá: “Kiểm tra là một trong bốn chứcnăng quản lý Kiểm tra là chức năng thứ tư nhưng lại có vai trò khởi đầu, địnhhướng cho quá trình quản lý; là cơ sở huy động tối đa các nguồn lực; là căn cứcho việc kiểm tra đánh giá quá trình thực hiện các mục tiêu Như vậy, không cókiểm tra thì không có quản lý” Hoạt động xây dựng văn hoá nhà trường gồmnhiều nội dung, gồm nhiều mặt, nhiều tiêu chí, nhiều giá trị đan xen nhau Hìnhthành được giá trị văn hoá đó là một quá trình lâu dài và phát triển liên tục Hiệutrưởng có trách nhiệm kiểm tra toàn bộ công việc, hoạt động, mối quan hệ, kếtquả của toàn bộ quá trình đó Khi kiểm tra, Hiệu trưởng (hoặc có nội dung phối
Trang 9hợp với Ban giám hiệu) để kiểm tra các vấn đề hay một số vấn đề theo các nộidung sau: Kiểm tra việc thực hiện kế hoạch; kiểm tra việc thực hiện các hoạtđộng chăm sóc, giáo dục; kiểm tra giáo viên; kiểm tra bộ phận; kiểm tra chuyênđề….bằng các hình thức kiểm tra đột xuất hoặc định kỳ.
Vì vậy, vai trò của Ban giám hiệu, đặc biệt là năng lực lãnh đạo, tínhquyết đoán, làm việc khoa học gắn liền với thực tế rất quan trọng trong quá trìnhxây dựng các giá trị văn hoá tại trường học nói chung và Mầm non QuảngThành của chúng tôi nói riêng Vì vậy tôi đã dần hình thành được các giá trị vănhoá trong mỗi cách nghĩ, cách làm, trong từng công việc, nhiệm vụ của mỗi cán
bộ, giáo viên, nhân viên trong nhà trường
Không chỉ vậy, ban giám hiệu phải có niềm tin vào đồng nghiệp, thựchiện chia sẻ quyền lãnh đạo, phát huy tính tự chủ của giáo viên, tính chủ động,tích cực, sáng tạo của trẻ trong mọi hoạt động Thông qua các buổi sinh hoạt hộiđồng, chuyên môn nhà trường đặt ra tính cấp thiết của việc xây dựng văn hoánhà trường Thông qua nội dung cụ thể chi tiết cho giáo viên để các giáo viêntriển khai tới từng phụ huynh học sinh thông qua các buổi họp Chỉ đạo các giáoviên lắng nghe phản hồi của phụ huynh học sinh tổng hợp những ý kiến chungnhất để xây dựng kế hoạch thực hiện sau đó thông báo lại cho ban đại diện cáclớp để tạo được sự đồng thuận cao nhất Công khai kịp thời các kế hoạch thựchiện nhiệm vụ giáo dục của nhà trường theo từng giai đoạn để tất cả tập thể sưphạm trong nhà trường đều được tham gia, góp ý kiến cho nhà trường
2.3.2 Xác định giá trị cốt lõi và duy trì giá trị cốt lõi của trường Mầm non Quảng Thành:
Văn hóa nhà trường liên quan đến toàn bộ đời sống vật chất tinh thần củamột nhà trường, nó biểu hiện trước hết là tầm nhìn, sứ mệnh, triết lý, mục tiêu,các giá trị, phong cách lãnh đạo, quản lý…bầu không khí tâm lý Thể hiện thành
hệ thống các chuẩn mực, các giá trị, niềm tin, quy tắc, ứng xử…được xem là tốtđẹp và được mọi người trong nhà trường chấp nhận
Chính vì vậy tôi đã xác định giá trị cốt lõi của trường Mầm non Quảng Thành, là: Sống yêu thương: Biết yêu quý bản thân, biết quan tâm, tôn trọng,
chia sẻ giúp đỡ, thân thiện với mọi người và thân thiện với thiên nhiên, chămsóc, giáo dục trẻ bằng tình thương yêu, sự công bằng, tôn trọng và trách nhiệmcủa giáo viên mầm non Đề cao và phát huy đạo đức nhà giáo, tuân thủ những
quy chuẩn nghề nghiệp giáo viên mầm non Lắng nghe và thấu hiểu: Biết lắng nghe để thấu hiểu và được thấu hiểu Tự tin, sáng tạo: Tích cực và năng động,
cảm thấy thoải mái, vui vẻ, dễ dàng bộc lộ cảm xúc, ý nghĩ Luôn đổi mới vàvận dụng các phương pháp giáo dục hiện đại; thái độ đúng mực và đáp ứngnguyện vọng chính đáng của cha mẹ phụ huynh học sinh
Đồng thời tôi luôn xác định sứ mệnh của nhà trường, đó là: Mang đến cho
trẻ một môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, tận tâm; tràn đầy tình yêuthương; mỗi trẻ đều được chăm sóc chu đáo, được tôn trọng, được vui vẻ thểhiện bản thân Phát triển theo phương châm “Trẻ là trung tâm trong quá trìnhchăm sóc và giáo dục” Sứ mệnh của trường Mầm non Quảng Thành là cung cấp
Trang 10một chương trình chăm sóc - giáo dục tâm huyết được xây dựng trên nền tảngvăn hóa dân tộc nhằm đào tạo nên một thế hệ trẻ thể lực khỏe mạnh, trí tuệthông minh, nhân cách hoàn thiện Tạo dựng một đội ngũ giáo viên đạo đức,nhân ái, giỏi chuyên môn, là người giữ trọng trách hướng dẫn, khuyến khích,thúc đẩy khả năng khám phá của trẻ, giúp trẻ hình thành tính cách tự lập, có bảnlĩnh, suy nghĩ độc lập và biết cách ứng xử trong xã hội Xây dựng mối liên kếttoàn diện và vững chắc giữa Nhà trường, trẻ và Phụ huynh.
Bên cạnh đó, cần phải xác định được tầm nhìn của nhà trường Và tầm
nhìn của trường Mầm non Quảng Thành chúng tôi là: Trường Mầm non Quảng
Thành quyết tâm vươn tới mục tiêu: Trường học công lập đạt được những yêucầu tốt nhất trong chăm sóc nuôi dưỡng và giáo dục trẻ, giúp trẻ phát triển hoànthiện về thể chất, tinh thần cũng như những kỹ năng sống của trẻ ngay từ nhỏ.Giáo dục mầm non bằng chất lượng, tâm huyết và tình yêu thương trẻ
Hiệu trưởng cùng tập thể nhà trường, giáo viên hiện thực hóa các giá trị
đã xác định nói trên trong giao tiếp, ứng xử hàng ngày, trong quá trình xây dựngmục tiêu giáo dục, kế hoạch năm học, quá trình đánh giá kết quả chăm sóc giáodục trẻ
2.3.3 Xây dựng kế hoạch môi trường văn hóa trong nhà trường:
Xây dựng môi trường văn hóa trong nhà trường là xây dựng các giá trịvăn hóa đạo đức, cốt lõi làm chuẩn mực để cho cán bộ giáo viên, nhân viên(CBGV, NV) lấy đó làm mục tiêu để phấn đấu và đạt được, nội dung cụ thể:
Tăng cường các hoạt động văn hóa: Nhà trường phối kết hợp với công
đoàn tăng cường các hoạt động văn hóa, văn nghệ bằng nhiều nội dung, hìnhthức phù hợp với tình hình chính trị, văn hóa, xã hội như giao lưu văn nghệ cácngày lễ của phường, phố, các cơ quan đơn vị trường học
Xây dựng và triển khai bộ quy tắc văn hóa ứng xử trong nhà trường: Xây
dựng quy tắc văn hóa ứng xử trong trường học là chuẩn mực, giá trị và hành viứng xử văn hóa thông qua các hoạt động giao tiếp, sinh hoạt, làm việc, học tập.Thông qua việc thực hiện bộ Quy tắc văn hóa ứng xử của nhà trường nhằm điềuchỉnh cách thức ứng xử của CBGV, NV trong nhà trường theo thuần phong mỹtục; tạo môi trường thân thiện, gần gũi đối với trẻ Có nếp sống cởi mở, vănminh, trách nhiệm, trung thực, dân chủ trong nhà trường, trong giao tiếp với cácbậc phụ huynh, đồng nghiệp, khách
Xây dựng khẩu hiệu tuyên truyền trong nhà trường: Khẩu hiệu thông điệp
chính của nhà trường là: “Lắng nghe để hiểu, nhìn lại để thương; Mỗi ngày đến trường là một ngày vui; Cô mẫu mực, trò chăm ngoan…” Trong các lớp cũng
có khẩu riêng của từng lớp phù hợp với các chủ đề, các góc chơi
Là Hiệu trưởng của nhà trường tôi phải có vai trò quan trọng trong việchình thành các chuẩn mực, các giá trị cốt lõi, niềm tin cho CBGV, NV Thựchiện cuộc vận động “Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh”;
Trang 11“Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực” và luôn mong muốn mỗigiáo viên trong trường là một tấm gương tự học và sáng tạo, văn minh, lịch sự.
2.3.4.Xác định rõ vai trò, trách nhiệm của mỗi giáo viên, nhân viên trong việc xây dựng và phát triển VHNT.
Việc phát triển nhà trường sẽ có ý nghĩa khi bắt đầu bằng sự thay đổi vănhoá và thay đổi văn hoá bắt đầu từ đội ngũ giáo viên với người đứng đầu làngười lãnh đạo
Ứng xử giữa giáo viên và trẻ: Đây là vấn đề hiện nay cả xã hội đang rất
quan tâm Thực tế trên hệ thống truyền thông đã có không ít những hành vi lệchchuẩn của giáo viên đối với trẻ Vì vậy, nếu không xây dựng tiêu chí văn hoátrong mối quan hệ này sẽ dẫn tới sự áp đặt, gò bó cho trẻ trong quá trình giáodục, không phát huy được sự phát triển tự nhiên của trẻ Vì vậy, tôi đã xây dựngnên các tiêu chí sau:
Tôn trọng trẻ: “văn hoá cởi mở”, “văn hoá tôn trọng” nghĩa là ở đó không
tồn tại bởi bất cứ một mệnh lệnh, yêu cầu hay lời nói thô bạo nào của giáo viênđối với trẻ Giáo viên cần dành thời gian để nghe và để hiểu học sinh của mìnhhơn Tôn trọng ý kiến của trẻ, luôn biết lắng nghe những điều trẻ nói
Xúc cảm của trẻ với môi trường sẽ tạo ra một nét văn hoá nhà trường Các
nhà tâm lí học xã hội cho rằng: Trạng thái cảm xúc chung, bề ngoài của nhómthường được tập trung và lan toả mạnh nhất từ người có quyền lực nhiều nhấttrong nhóm Đối với trẻ, đó là người giáo viên Vì thế, để tạo được một khôngkhí xúc cảm tích cực, có thể tạo lập bầu không khí tâm lí tích cực trong trườnghọc có khả năng tăng cường khả năng ghi nhớ của trẻ Đặc biệt với trẻ mầm non,
độ tuổi này trẻ đang nặng về cảm xúc Nhiều khi trẻ không nói ra nhưng điều trẻnghĩ mà trẻ thường bộc lộ thông qua thái độ, xúc cảm, hành động Vì vậy đòihỏi cô giáo mầm non phải luôn có những quan sát, theo dõi chặt chẽ những biểuhiện trong cảm xúc của trẻ, cô luôn biết chia sẻ và xử lý tình huống hợp lý, trẻ sẽcảm nhận được sự tôn trọng của cô với trẻ, khiến trẻ dễ bộc lộ cách nghĩ, cáchcảm của mình
Chấp nhận các nhu cầu và hoàn cảnh khác nhau của trẻ Có nghĩa việc
dạy xuất phát từ nhu cầu người học và vì người học Người dạy, dạy cái mà họcsinh cần chứ không phải dạy cái mà người dạy có Việc dạy và việc học không
hề chịu một sức ép nào về chương trình hay thi đua Tất cả học sinh đều có cơhội khám phá, học tập, hoạt động và thể hiện các tiềm năng bản thân ở mức caonhất, phát triển một cách tự nhiên và hồn nhiên, đạt được mục tiêu chung củachương trình và kết quả mong đợi cho mỗi cá nhân học sinh, không phụ thuộcvào xuất phát điểm của từng học sinh như thế nào
Khuyến khích tính tư duy, sáng tạo, chủ động, tích cực của trẻ Luôn lấy
trẻ làm trung tâm Cô là người gợi mở và định hướng, tạo cơ hội để trẻ được nóilên những suy nghĩ của mình Tạo tình huống để phát huy tính chủ động của họcsinh Như chúng ta đã biết, từ xưa tới nay, trong hệ thống quan hệ nhà trường thìquan hệ thầy- trò là mối quan hệ đặc biệt Mối quan hệ này có ảnh hưởng rất lớn
đến việc hình thành văn hoá nhà trường theo hướng cởi mở “Văn hoá cởi mở”,
Trang 12phải tạo ra được một bầu không khí ấm áp, tin cậy, trong đó mọi người cảmnhận điều tốt đẹp về nhau Nhất là với đặc thù của ngành học mầm non, cô giáocàng gần gũi, thân thiện với trẻ thì càng tạo được nhiều cơ hội cho trẻ bộc lộnhững ý kiến, những điều trẻ muốn làm, những điều trẻ nghĩ.
Bên cạnh đó đối với trẻ: Lễ phép: Biết cư xử phù hợp với mọi người, kính trọng người lớn, biết ơn cha mẹ, thầy cô Tự tin: Tích cực và năng động, cảm
thấy thoải mái, vui vẻ, dễ dàng bộc lộ cảm xúc, ý nghĩ, thích đến trường lớp
Hợp tác: Thực hiện theo các quy định chung của thầy cô, bạn bè, trường lớp và
nơi công cộng Biết chia sẻ suy nghĩ của bản thân và lắng nghe ý kiến người
khác Trung thực: Thống nhất thái độ, lời nói và hành động Tự lập: Tự phục vụ
nhu cầu vệ sinh, ăn uống, chăm sóc bản thân, tham gia vào các sinh hoạt tập thể,biết giúp đỡ người khác
2.3.5 Tập trung Bồi dưỡng chuyên đề, kỹ năng sư phạm, khả năng vận dụng chuyên đề “nói chuẩn viết chuẩn tiếng phổ thông” cho đội ngũ giáo viên.
Thực hiện theo NQ Đại hội đại biểu Đảng bộ thành phố Thanh Hóa lầnthứ XX, nhà trường phối kết hợp với các trường học triển khai chuyên đề “Viếtchuẩn, nói chuẩn tiếng phổ thông”, đây là một trong những chuyên đề rất cầnthiết để cho toàn thể CBGV, NV trong nhà trường nắm được các loại lỗi về từ
và phát âm của tiếng địa phương đang bị lệch chuẩn, tiến tới xây dựng môitrường ngôn ngữ chuẩn mực, thân thiện và thanh lịch trong nhà trường
Thông qua chuyên đề, tôi đã giao cho các tổ khi sinh hoạt chuyên mônlồng ghép việc thực hiện chuyên đề của giáo viên như: Cho giáo viên đọc mẫucác bài thơ, câu chuyện có trong chủ đề tuần tới, phát biểu ý kiến, đề xuất, đưa
ra các tình huống sư phạm để giáo viên suy nghĩ, trả lời
Từ đó, mỗi CBGV, NV trong nhà trường tự ý thức được mình đang mắcnhững lỗi gì cần phải sửa đổi sao cho phù hợp với ngôn ngữ sư phạm Quá trìnhthực hiện tuy gặp rất nhiều khó khăn nhưng bản thân mỗi giáo viên nhận thấy rấtquan trọng và vô cùng cần thiết
Nói chuẩn giúp giáo viên tự tin khi giao tiếp và ứng xử hơn, chỉnh đượcgiọng điệu sao cho phù hợp với hoàn cảnh giao tiếp giúp người nghe thật thoảimái và gần gũi
"HN triển khai chuyên đề nói chuẩn viết chuẩn tiếng phổ thông cho cán bộ giáo
viên nhân viên"