Ở lứa tuổi này cơ thể của trẻ còn non nớt chưa chủ động và ý thức trong việc ăn uống, chưa có ý thức đầy đủ về dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm, nếu dinh dưỡng không đảm bảo yêu c
Trang 11 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài.
Có thể nói, hiện nay nhu cầu về dinh dưỡng và sức khoẻ trẻ em là vấn đề đang được toàn xã hội đặc biệt quan tâm Và chúng ta cũng đều thấy rõ tầm quan trọng trong việc ăn uống, nó là nhu cầu thiết yếu không thể thiếu được trong đời sống hàng ngày và ăn uống là yếu tố quan trọng quyết định sự phát triển, sự tồn tại trong tương lai sau này của đứa trẻ Vậy cần phải ăn uống như thế nào để đảm bảo dinh dưỡng cân đối hài hoà giữa chất và lượng Giúp trẻ phát triển toàn diện, giảm tỷ lệ trẻ suy dinh dưỡng Ngoài việc ăn uống đủ chất, đủ lượng cần phải chú ý đến vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm (VSATTP) Bởi việc đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm cũng là vấn đề được toàn xã hội hết sức quan tâm, nhất
là trong các trường Mầm non Vì trẻ nhỏ, cơ thể trẻ còn non yếu nếu để xẩy ra ngộ độc thức ăn, không những ảnh hưởng đến sức khoẻ mà còn ảnh hưởng đến tinh thần và trí tuệ sau này của trẻ Vì vậy, việc nâng cao chất lượng bữa ăn hàng ngày của trẻ luôn luôn được quan tâm và chú trọng trong các trường Mầm non Hiện nay trong các hoạt động thì giáo dục thể chất và dinh dưỡng cho trẻ cũng là nhiệm vụ hàng đầu, quan trọng nhất, vì sức khoẻ là vốn quý giá nhất và có
ý nghĩa sống còn với con người, đặc biệt đối với trẻ Mầm non Ở lứa tuổi này cơ thể của trẻ còn non nớt chưa chủ động và ý thức trong việc ăn uống, chưa có ý thức đầy đủ về dinh dưỡng và vệ sinh an toàn thực phẩm, nếu dinh dưỡng không đảm bảo yêu cầu giữa chất và lượng thì đứa trẻ phát triển rất dễ bị lệch lạc mất cân đối, do vậy trẻ chỉ có thể phát triển tốt nếu như được chúng ta quan tâm chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục một cách hợp lý, khoa học
Chính vì vậy, việc nuôi dưỡng và chăm sóc trẻ Mầm non đóng vai trò then chốt luôn đặt ra cho chúng ta là phải có đội ngũ làm công tác chăm sóc nuôi dưỡng và giáo dục, có đủ điều kiện về sức khỏe và kiến thức để thực hiện mục tiêu cơ bản và là lực lượng nòng cốt quyết định việc chăm sóc chất lượng bữa ăn cho trẻ trong trường Mầm non Cùng với nhiệm vụ phòng chống suy dinh dưỡng cho trẻ em, hiện nay là vấn đề cấp bách để nâng cao chất lượng làm sao trẻ ăn ngon, đủ lượng, đủ chất và hết suất Đây là mối quan tâm của toàn xã hội đối với các trường Mầm non
Thực tế cho thấy, tại các trường Mầm non trên địa bàn huyện Ngọc Lặc nói chung và trường Mầm non Thị trấn 2 nơi tôi đang công tác nói riêng, thì việc nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ rất được chú trọng Song hiện nay thực tế ở các địa phương còn tồn tại vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm, việc kiểm chứng, kiểm định các loại thực phẩm chưa được chặt chẽ Một số giáo viên còn chưa có kinh nghiệm cũng như kiến thức về dinh dưỡng và VSATTP cho trẻ Mặt khác trẻ ở độ tuổi này hoàn toàn còn phụ thuộc vào sự chăm sóc của người lớn Bên cạch đó nhiều bậc phụ huynh mải mê với việc phát triển kinh tế gia đình mà không có thời gian quan tâm chăm sóc bữa ăn cho con, việc quan niệm về dinh dưỡng và VSATTP cho trẻ rất đơn giản Mặt khác, trong xu thế nền kinh tế thị trường hiện nay của một số cá nhân chỉ chú trọng về số lượng, chưa chú trọng về chất lượng,
có nhiều loại thức ăn nhanh chế biến sẵn không đảm bảo dinh dưỡng và an toàn
vệ sinh thực phẩm cho trẻ lại rất được các bậc phụ huynh ưa chuộng mua về cho
Trang 2con ăn như: Xúc xích, Gà rán sẵn Họ cho con cái ăn uống không đúng giờ giấc, trẻ ăn vặt nhiều như bim bim, bánh kẹo…nên khi vào bữa ăn trẻ ăn ít, không có hứng thú với việc ăn, thậm chí là bỏ bữa dẫn đến khẩu phần, chất lượng bữa ăn đưa vào cơ thể trẻ rất ít Bên cạnh đó những bậc phụ huynh hiểu biết kiến thức về dinh dưỡng và VSATTP hạn chế, cứ nghĩ là trẻ ăn được càng nhiều thì càng tốt Từ những quan điểm lệch lạc đó mà ngày nay, tỉ lệ trẻ em suy dinh dưỡng và trẻ béo phì ngày càng tăng cao
Đây chính là điều mà bản thân tôi cần quan tâm, nghiên cứu tìm hiểu nhằm
nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ tại lớp tôi Vì vậy tôi chọn nghiên cứu“Một số biện pháp nâng cao chất lượng tổ chức bữa ăn cho trẻ 25 - 36 tháng A, tại trường Mầm non Thị trấn 2, Thị trấn Ngọc Lặc, Huyện Ngọc Lặc, Thanh Hóa”
1.2 Mục đích nghiên cứu.
Nắm vững yêu cầu, nội dung chăm sóc nuôi dưỡng, kiến thức về VSATTP trong việc nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ lứa tuổi 25 - 36 tháng A
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và tìm hiểu thực trạng chất lượng chăm sóc bữa ăn tại lớp nhà trẻ 25 - 36 tháng tuổi A tại trường Mầm non Thị Trấn 2, Thị Trấn Ngọc Lặc; Để bữa ăn hiệu quả, chất lượng được tăng lên tôi tìm ra một số biện pháp để tổ chức tốt bữa ăn cho trẻ
1.3 Đối tượng nghiên cứu.
“Một số biện pháp nâng cao chất lượng tổ chức bữa ăn cho trẻ 25 - 36 tháng A, tại trường Mầm non Thị trấn 2, Thị trấn Ngọc Lặc, Huyện Ngọc Lặc, Thanh Hóa” năm học 2018 - 2019.
1.4 Phương pháp nghiên cứu.
- Phương pháp nghiên cứu:
Nghiên cứu, sử dụng Internet để chủ động khai thác tài nguyên giáo dục dinh dưỡng phong phú, nghiên cứu các sản phẩm, thực phẩm liên quan để phục
vụ bữa ăn cho trẻ nhằm thu thập các cơ sở lý luận, phân tích tổng hợp tìm hiểu đặc điểm tâm sinh lý, sở thích, nhu cầu cần dinh dưỡng của trẻ để tăng cường chất lượng chăm sóc tổ chức bữa ăn cho trẻ
- Phương pháp điều tra thực tiễn và thu thập thông tin:
Điều tra, khảo sát tình hình thực tiễn ở trẻ, các yếu tố về chủ quan, khách quan tác động trên trẻ, những kết quả đạt được, những hạn chế, tồn tại và nguyên nhân, từ đó sẽ lựa chọn các biện pháp phù hợp nâng cao chất lượng tổ chức bữa
ăn cho trẻ
- Phân tích, thống kê, thực nghiệm và sử lý số liệu
Đánh giá kết quả, phân tích kết quả, sử lý số liệu phù hợp và so sách kết quả trước và sau khi áp dụng biện pháp
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm thực tiễn
Các biện pháp tích cực trong sáng kiến, phù hợp với nhận thức và tâm sinh
lý lứa tuổi 25 - 36 tháng A Sẽ được áp dụng vào thực tiễn hiệu quả
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Trang 32.1 Cở sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm.
Chúng ta biết rằng! Ngày nay, trong công cuộc xây dựng đất nước nói chung
và xây dựng chiến lược con người nói riêng Đảng và Nhà nước ta rất quan tâm đến sự nghiệp bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em Sự quan tâm đó đã từng bước được thể chế hoá bằng các văn bản pháp luật, các chỉ thị, các quy định và các quy ước rất cụ thể: Luật GD - 2005 của nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã khẳng định “Giáo dục mầm non (GDMN) có nhà trẻ và mẫu giáo là cấp học thuộc
hệ thống giáo dục quốc dân GDMN thực hiện việc nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục trẻ em từ 3 tháng tuổi đến 6 tuổi” [1]
Quyết định của Thủ tướng chính phủ về phê duyệt chiếc lược Quốc gia về dinh dưỡng đã nhấn mạnh “Đến năm 2020, bữa ăn của người dân được cải thiện về
số lượng, cân đối hơn về chất lượng, bảo đảm an toàn vệ sinh; Suy dinh dưỡng trẻ
em, đặc biệt thể thấp còi được giảm mạnh, góp phần nâng cao tầm vóc và thể lực của người Việt Nam, kiểm soát có hiệu quả tình trạng thừa cân, béo phì góp phần hạn chế các bệnh mãn tính không liên quan đến dinh dưỡng” [2]
Điều đó cho thấy, trẻ khỏe mạnh và thông minh là niềm hạnh phúc của gia đình là sự phồn vinh của đất nước Muốn trẻ khoẻ mạnh và thông minh thì vấn
đề dinh dưỡng phải hợp lý, chăm sóc nuôi dưỡng phải khoa học, đây là một việc làm không thể thiếu được và là trách nhiệm của mỗi gia đình, cộng đồng và toàn
xã hội Trẻ em được nuôi dưỡng chăm sóc tốt thì cơ thể mới khỏe mạnh và có sức đề kháng tốt, không mắc các bệnh, hoặc mắc bệnh thì nhẹ và điều trị chóng khỏi Ta có thể khẳng định thêm, một người được gọi là khỏe mạnh toàn diện thì phải khỏe cả về vật chất lẫn tinh thần Vật chất là gì? Là một cơ thể được ăn uống đầy đủ hợp vệ sinh có một cơ thể cường tráng nhanh nhẹn, còn khỏe về tinh thần là ăn, chơi, học hành, lao động, ngủ nghỉ và cống hiến sức lao động của mình cho xã hội ở mọi ngành nghề
Đặc biệt ở tuổi mầm non đó là tuổi ăn, tuổi lớn, cho nên chúng ta phải tạo
đà cho trẻ phát triển một cách tự nhiên theo khoa học và hợp lý Nếu trẻ được ăn uống đầy đủ chất hợp vệ sinh thì da dẻ hồng hào, thịt chắc nịch và cân nặng đảm bảo Ăn uống điều độ khoa học thì sự tiêu hóa thức ăn của trẻ là điều tốt nhất Bởi vì trẻ mầm non còn non yếu nên dễ mắc một số bệnh khi trẻ không được cung cấp chất dinh dưỡng đầy đủ như: Suy dinh dưỡng, còi xương, thiếu máu do thiếu sắt, tiêu chảy, khô mắt do thiếu vitamin A…
Trong thực tế tại nhóm 25 - 36 tháng A mà tôi phụ trách thì việc tổ chức chăm sóc bữa ăn cho trẻ, hoàn toàn phụ thuộc vào cô giáo, một số trẻ chưa biết nhiều loại thức ăn, một số thì lười ăn, chưa có nề nếp, thói quen trong khi ăn, có trẻ từ môi trường gia đình ăn uống theo kiểu tự do chưa đúng giờ, hay ăn những quà vặt do phụ huynh mua, một số món ăn trẻ này thích thì trẻ kia lại không thích, rồi có những hôm trẻ ăn hết xuất, có hôm lại không ăn hết xuất…Song song về đặc điểm tâm sinh lý thường gặp trong bữa ăn hàng ngày của trẻ thì giáo viên cũng là khâu then chốt để chất lượng bữa ăn của trẻ đạt yêu cầu Đấy chính
là một số giáo viên chưa có kinh nghiệm trong khâu tổ chức bữa ăn, chưa chịu khó, động viên, khuyến khích và kiên trì để chăm sóc trẻ ăn, chưa nắm được đặc điểm tâm sinh lý của trẻ, chưa có các biện pháp sáng tạo trong việc động viên,
Trang 4khuyến khích trẻ ăn ngon miệng, ăn hết xuất….Để nâng cao chất lượng bữa ăn hàng ngày của trẻ đảm bảo trẻ ăn hết xuất, cô giáo phải tìm hiểu nguyên nhân về
cá nhân từng trẻ? Biện pháp nào để kích thích trẻ ăn ngon miệng? Công tác tham mưu, tuyên truyền như thế nào? để trong bữa ăn của gia đình, nhà trường khi chế biến các món ăn sao cho màu sắc, mùi vị hấp dẫn, các món ăn phải bắt mắt lại ngon miệng thì sẽ lôi cuốn kích thích trẻ vào bữa ăn Mùi thơm hấp dẫn đặc trưng làm cho trẻ tiết dịch vị cao giúp trẻ thèm ăn, ăn ngon miệng thì sẽ dễ tiêu hóa hơn, trẻ ăn ngon, đúng giờ giấc, trẻ ăn hết suất Đặc biệt là vấn đề vệ sinh an toàn thực phẩm luôn được đăt lên hàng đầu và rất cấp thiết Nếu thực phẩm không an toàn thì dẫn đến ngộ độc thực phẩm liên quan đến tính mạng của con người…Đây chính là biện pháp cốt lõi mà bản thân đặt ra câu hỏi làm sao và làm như thế nào? để nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ Quan tâm để hình thành một thói quen ăn uống đẹp, không để những ảnh hưởng đến ham muốn xấu trong ăn uống, mà còn giúp trẻ hấp thụ dinh dưỡng tốt Chính vì điều này khi trẻ đến lớp, giáo viên, bản thân nhất thiết phải chú ý, bồi dưỡng, rèn luyện thói quen
ăn uống tốt cho trẻ từ nhỏ Đây là một biện pháp nhằm nâng cao chất lượng bữa
ăn và giúp đứa trẻ phát triển toàn diện hơn
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm.
Ngay từ đầu năm học, bản thân đã được Ban giám hiệu nhà trường phân công chủ nhiệm nhóm nhà trẻ lứa tuổi 25 - 36 tháng Trong quá trình thực hiện nhiệm vụ chăm sóc giáo dục tại nhóm lớp bản thân tôi đã gặp những thuận lợi và khó khăn sau:
2.2.1 Thuận lợi.
Trường Mầm non Thị trấn 2 thành lập năm 2014, tuy mới thành lập được gần 5 năm, song qua quá trình phấn đấu trường đã được công nhận trường Mầm non đạt chuẩn Quốc Gia mức độ 1 vào tháng 6/2018; Nhà trường luôn được các cấp, các ngành quan tâm tạo điều kiện thuận lợi đầu tư trang bị cơ sở vật chất, phòng học, các thiết bị phục vụ cho việc học tập tương đối đầy đủ đặc biệt cơ sơ vật chất phục vụ cho công tác bán trú
Ban giám hiệu nhà trường nhiệt tình, có kinh nghiệm và tinh thần trách nhiệm cao, thường xuyên chỉ đạo sát sao việc tổ chức chăm sóc nuôi dưỡng và thực hiện quy chế chuyên môn, thường xuyên quan tâm đến việc xây dựng khẩu phần ăn, thực đơn hàng ngày cho trẻ cũng như là nguồn thực phẩm đảm bảo VSATTP cho trẻ theo quy định
Tập thể giáo viên, nhân viên nhà trường đoàn kết nhất trí, yêu nghề mến trẻ Hàng năm bản thân được bồi dưỡng kiến thức về VSATTP do phòng giáo dục phối hợp với trung tâm Y tế dự phòng mở lớp Qua các buổi sinh hoạt chuyên môn nên bản thân tôi đã tích lũy được nhiều kinh nghiệm trong công tác chăm sóc, nuôi dưỡng
Bếp ăn được đầu tư trang bị đầy đủ cơ sở vật chất như bếp ga, tủ cơm ga…
và được xây dựng theo quy mô một chiều phù hợp chuẩn theo yêu cầu và đảm bảo các khâu về VSATTP
Đội ngũ cô nấu ăn khoẻ mạnh, có trình độ sơ cấp nấu ăn trở lên, có kinh nghiệm chế biến thực phẩm phù hợp với khẩu vị cho trẻ
Trang 5BGH nhà trường đã tạo điều kiện cho 100% CBGV, cô nấu ăn khám sức khỏe định kỳ và được tập huấn kiến thức về VSATTP do tỉnh tổ chức mở tại huyện hàng năm
100% trẻ được ăn bán trú tại trường
Nhà trường hợp đồng thực phẩm với các chủ hàng cung cấp thực phẩm đảm bảo chất lượng có uy tín Các chủ hàng đều có giấy phép kinh doanh, giấy chứng nhận sức khoẻ, có kiểm định chất lượng về VSATTP, có xuất xứ nguồn gốc rõ ràng theo quy định
Bản thân có trình độ ĐHSP mầm non, yêu nghề, mến trẻ, có kinh nghiệm chăm sóc nuôi dưỡng và giáo dục trẻ
Phần đông phụ huynh xung quanh khu vực Thị trấn, có điều kiện kinh tế, nên có phần lớn cũng đã có sự quan tâm đến trẻ về chất lượng bữa ăn
2.2.2 Khó khăn:
Cơ sở vật chất của nhà trường đã được đầu tư, song vẫn còn thiếu và cần
bổ sung trang thiết bị phục vụ công tác bán trú hàng năm
Trong thời điểm hiện nay do tình hình giáo viên dôi dư của bậc trung học
cơ sở nên trường vẫn còn 4 giáo viên của THCS đang công tác tại trường Do giáo viên Mầm non thiếu, theo phân bổ của huyện nhà trẻ chỉ có một giáo viên/lớp, nhà trường đã bố trí luân phiên 2 cô/lớp/25 trẻ, nên có phần nào ảnh hưởng đến chất lượng chăm sóc chất lượng bữa ăn cho trẻ
Là lứa tuổi nhà trẻ, tỷ lệ chuyên cần chưa cao do trẻ rất hay ốm, hay nghỉ chưa có ý thức kỹ luật và nề nếp trong các hoạt động
Một số trẻ do ảnh hưởng cách dạy dỗ từ gia đình cho rằng con còn bé chưa nhận thức được tính kỷ luật nên chăm sóc trẻ còn tự do, trong giờ ăn trẻ chưa
có nề nếp, còn có nhiều thói quen xấu như: Bốc thức ăn, gõ bát, tự ý cầm thìa muôi… hay còn ngậm cơm, kén chọn thức ăn…
Nhận thức của một số phụ huynh trong việc quan tâm đến chất lượng bữa
ăn và VSATTP còn chưa cao, chưa phối hợp tốt với giáo viên để chăm sóc bữa
ăn cho trẻ
Công tác tuyên truyền về kiến thức dinh dưỡng và VSATTP của một số phụ huynh còn đơn giản và hạn chế
Do ảnh hưởng của kinh tế thị trường các loại thực phẩm đủ điều kiện đảm bảo VSATTP và không đảm bảo yêu cầu về VSATTP hiện nay còn tràn lan khó
để phân biệt Bên cạnh đó việc kiểm nghiệm thực phẩm nhỏ lẻ ở các điạ phương quản lý chưa chặt chẽ Lượng thực phẩm mua về chế biến của một số bậc phụ huynh tại gia đình chưa thực sự quan tâm…
Đây là những hạn chế, khó khăn mà bản thân đã tìm hiểu trong quá trình tổ chức chăm sóc bữa ăn cho trẻ Sau đây là một số nội dung qua tìm hiểu kết quả thực trạng trước khi nghiên cứu cụ thể như sau:
2.2.3 Kết quả, thực trạng trước khi nghiên cứu “Một số biện pháp nâng cao chất lượng tổ chức bữa ăn cho trẻ 25 - 36 tháng A, tại trường Mầm non Thị trấn 2, Ngọc Lặc”.
Trang 6Kết quả cho thấy:
trẻ
Kết quả khảo sát Đạt Chưa đạt
Số trẻ Tỷ lệ
(%)
Số trẻ
Tỷ lệ (%) 1
1 Tình hình sức khỏe, cân nặng, chiềucao của trẻ 25 20 80 5 20 2
2
Nề nếp, thói quen, vệ sinh của trẻ
3
3 Chất lượng bữa ăn, trẻ ăn ngon miệng,thích nghi với nhiều loại thức ăn… 25 20 80 5 20
\
4 Số trẻ lười ăn và ăn không hết xuất 25 18 72 7 28 5
5
Những hành vi văn minh và thói quen
Từ kết quả khảo sát như trên tôi nhận thấy, tỉ lệ cháu đạt chưa cao, nguyên nhân do trẻ lứa tuổi này đang còn non nớt, đặc điểm tâm sinh lý chưa phát triển đồng đều, điều kiện quan tâm chăm sóc bữa ăn cho trẻ ở một số gia đình chưa chú trọng Tình hình về sức khỏe, về cân nặng và chiều cao của trẻ còn nhiều bất cập, số trẻ chưa đạt vẫn chiếm tỷ lệ cao Trẻ chưa có nề nếp, thói quen vệ sinh trước và sau khi ăn Chất lượng bữa ăn của trẻ mặc dù đã được quan tâm nhiều song số trẻ ăn không ngon miệng, chưa hết xuất và khả năng thích nghi với nhiều loại thức ăn khác nhau vẫn còn nhiều, điều đó cho thấy tỷ lệ trẻ lười ăn, biếng ăn còn khá cao Bên cạnh đó vẫn còn nhiều trẻ chưa có hành vi văn minh
và thói quen tốt trong khi ăn như biết mời chào, biết ăn gọn gàng sạch sẽ Chính vì vậy, để đảm bảo tốt chất lượng tổ chức bữa ăn hàng ngày cho trẻ, bản thân tôi là một giáo viên tôi luôn băn khoăn suy nghĩ tìm biện pháp làm thế nào? Điều kiện chăm sóc ra sao ? để trẻ có bữa ăn đảm bảo đầy đủ chất, ăn ngon miệng,
ăn hết xuất, trẻ có sức khỏe tốt, từ đó giúp trẻ phát một cách triển toàn diện
2.3 “Một số biện pháp nâng cao chất lượng tổ chức bữa ăn cho trẻ 25 - 36 tháng A, tại trường Mầm non Thị trấn 2, Thị trấn Ngọc Lặc, huyện Ngọc Lặc, Thanh Hóa”
2.3.1 Biện pháp 1: Luôn tự học tập, bồi dưỡng về kiến thức, kỹ năng thực hành về dinh dưỡng và tổ chức bữa ăn cho trẻ khoa học, hợp lý.
Có thể nói rằng, đây là một biện pháp vô cùng quan trọng và cần thiết nhằm
tổ chức tốt bữa ăn cho trẻ Bản thân tôi cũng chưa có nhiều kiến thức cũng như kinh nghiệm về dinh dưỡng cho trẻ nên tôi đã chủ động nghiên cứu các văn bản, chỉ thị nghị quyết của các cấp trên về VSATTP, dinh dưỡng, học hỏi thông qua các lớp tập huấn do phòng tổ chức, học hỏi kinh nghiệm ở bạn bè đồng nghiệp, các hội thi nấu ăn giỏi, nghiên cứu qua sách, báo, qua mạng, ti vi, qua các chương trình hướng dẫn, về kinh nghiệm chăm sóc, kiến thức dinh dưỡng về VSATTP Từ đó vận dụng vào tình hình thực tế của lớp để đưa ra những biện pháp tốt nhất, tham mưa với Ban giám hiệu, với nhà bếp chế biến được những
Trang 7món ăn phù hợp, hấp dẫn kích thích bữa ăn ngon miệng của trẻ và phải đảm bảo
đủ lượng, đủ chất dinh dưỡng trong bữa ăn của trẻ
Các văn bản, chỉ thị nghị quyết của các cấp về VSATTP, dinh dưỡng trẻ em qua việc tiếp thu các chuyên đề cho trẻ, cụ thể như:
Công văn số 9252/BGD&ĐT ngày 3/8/2008 về đảm bảo an toàn thực phẩm trong các cơ sở giáo dục;
Quyết định số 226/QĐ-TTg ngày 22/02/2012 của Thủ tướng chính phủ Quyết định phê duyệt chiến lược quốc gia về dinh dưỡng giai đoạn 2011- 2020
và tầm nhìn đến năm 2030;
Module Mầm non 6: Chăm sóc trẻ mầm non học viên củng cố được những kiến thức đã được đào tạo về chăm sóc trẻ em (dinh dưỡng, chăm sóc vệ sinh, sức khỏe, phòng tránh các tai nạn thường gặp) và giúp học viên thực hành tốt các công tác chăm sóc trẻ [3]
Bài giảng Giáo dục dinh dưỡng sức khỏe cung cấp cho người học những kiến
thức về: “Các bước xây dựng và triển khai nội dung giáo dục dinh dưỡng - sức khỏe, cách tổ chức các hoạt động giáo dục dinh dưỡng - sức khỏe cho trẻ mầm non, tổ chức các hoạt động giáo dục dinh dưỡng - sức khỏe cho trẻ mẫu giáo, tổ chức các hoạt động giáo dục dinh dưỡng - sức khỏe cho trẻ nhà trẻ” .
Sách “Chế biến món ăn cho trẻ nhỏ” của tác giả Ngô Thị Lợi - nhà xuất bản phụ nữ; Sách “Hướng dẫn nuôi dưỡng trẻ” của tác giả Nguyễn Thị Lâm, Lê Thị Hải - Nhà xuất bản Y học;
Bên cạnh việc tham khảo các văn bản chỉ thị, các loại sách báo…tôi còn tìm hiểu trên các phương tiện thông tin đại chúng, các trang mạng xã hội về các loại thực phẩm, dinh dưỡng và cách chăm sóc bữa ăn cho trẻ khoa học, hợp lý nhằm nâng cao chất lượng bữa ăn cho trẻ Chính vì vậy mà bản thân tôi cũng học hỏi và lĩnh hội được nhiều kiến thức bổ ích và thấy được vai trò, tầm quan trọng của dinh dưỡng, chất lượng dinh dưỡng và đặc biệt là sự quan tâm chăm sóc bữa ăn đối với sự phát triển cơ thể trẻ, mà trẻ lứa trẻ nhà trẻ 25 - 36 tháng cần phải chú trọng để tạo đà cho sự phát triển thể lực cho trẻ trong tương lai sau này của trẻ
2.3.2 Biện pháp 2: Rèn luyện và hình thành các kỹ năng, thói quen, nếp trong giờ ăn khoa học, hợp lý cho trẻ 25 - 36 tháng A, tại trường Mầm non Thị trấn
2.
Như chúng ta đã biết, những thói quen vệ sinh, hành vi văn minh trong giờ
ăn ở trẻ không phải tự nhiên mà có, lại càng khó hình thành được các kỹ năng ở lứa tuổi 25 - 36 tháng Chính vì vậy, vai trò của giáo viên trong giai đoạn này cần hết sức chú trọng và đặc biệt quan tâm Trước hết cần phải rèn và hình thành các
kỹ năng, thói quen trong giờ ăn cho trẻ một cách khoa học và hợp lý Đây cũng chính là biện pháp cần thiết đối với trẻ lứa tuổi này, để giúp cho trẻ sẽ dần dần hình thành phản xạ có điều kiện, hình thành các thói quen, tâm lý khi đến giờ ăn,
từ các khâu vệ sinh, vị trí ngồi, cho đến mời chào, nhận biết các món ăn, biết được mùi vị, mầu sắc trong các món ăn Cụ thể:
* Hình thành thói quen vệ sinh cá nhân trước khi ăn.
Trẻ ở giai đoạn này hay bắt chước những hành động, việc làm của người lớn, nên rất có lợi thế để hình thành các kỹ năng cho trẻ, cô giáo phải là người luôn luôn
Trang 8tạo cơ hội, gần gủi, kiên trì, chịu khó hướng dẫn, nhắc nhở và thực hành thường xuyên, để hình thành thói quen và phản xạ về thói quen vệ sinh tự nhiên Hướng tới cái sạch, đẹp, thẫm mỹ Tạo cho trẻ có thói quen vệ sinh trước khi ăn không chỉ đảm bảo vệ sinh thân thể cho trẻ mà còn phòng tránh được các dịch bệnh thường gặp
dễ xâm nhập vào cơ thể, đồng thời rèn cho trẻ ý thức tự giác, dần dần hướng tới tính
tự lập ở trẻ, biết tự rửa tay trước khi ăn và sau khi đi vệ sinh Đó là một thói quen không thể thiếu trong sinh hoạt ăn uống hàng ngày của trẻ
Ví dụ: Rèn tính đoàn kết, tính kỷ luật, trật tự, nề nếp như: Xếp hàng rửa
tay, không xô đẩy nhau, có kiên trì, nhường nhịn Bé nào đứng thì rửa trước theo một quy trình mà cô đã hướng dẫn
Ảnh: Trẻ rửa tay trước khi ăn
Trước bữa ăn, tôi đã cho trẻ ngừng mọi hoạt động vui chơi và hình thành chỗ ngồi cho trẻ ngay từ ngày đầu trẻ mới đến trường, tránh việc đùa nghịch, chạy nhảy ảnh hướng đến sự an toàn cho trẻ trong giờ ăn
Khi trẻ đã ổn định tôi cho từng bàn xếp hàng để đi vệ sinh Khác với các lớp mẫu giáo, trẻ nhà trẻ chưa thể tự rửa tay một mình được nên cần có sự hướng dẫn, giúp đỡ của giáo viên trong lớp Trẻ sẽ được cô giáo lau mặt mũi và rửa tay theo đúng quy trình rửa tay cho trẻ mà các cô đã được đào tạo Cô vừa lau vừa hướng dẫn, giải thích, động viên để dần hình thành các kỹ năng cho bé ngay từ tuổi nhà trẻ, Sau khi trẻ đi vệ sinh xong, tôi cho trẻ hình thành chỗ ngồi tập cho
bé nề nếp sau này
Trang 9Khi vệ sinh cho trẻ cũng phải quan tâm đến thời tiết nóng hay lạnh, để điều chỉnh kịp thời đảm bảo sức khỏe cho trẻ theo mùa Mùa hè thời tiết ấm áp, tôi dùng khăn mát và nước mát lau mặt, rửa tay cho trẻ Nhưng khi mùa đông đến, thời tiết lạnh giá, tôi chuẩn bị khăn ấm, nước ấm rửa cho trẻ
Tôi thấy rằng, vệ sinh sạch sẽ trước khi ăn sẽ giúp trẻ thấy thoải mái, phấn khởi, trẻ
tự tin hơn khi ăn cơm cùng các bạn
* Tạo không khí trước và trong bữa ăn vui vẻ, nhẹ nhàng giúp bé ăn ngon miệng.
Trong thực tế, trẻ nhà trẻ mới bắt đầu đến trường, đây là giai đoạn vô cùng khó khăn đối với trẻ khi bước vào môi trường học tập sinh hoạt xa bố mẹ, xa người thân, trẻ còn quấy khóc, bỏ ăn là điều dễ hiểu Chính vì vậy, nhiệm vụ của cô giáo là cần phải tạo cho trẻ cảm giác hứng thú, vui vẻ, ấm cúng trước khi
ăn là vô cùng cần thiết
Ví dụ: Trước giờ ăn tôi thường kể cho trẻ nghe những câu truyện vui, đọc thơ, hát có nội dung chủ đề, mang tính giáo dục cao về bữa ăn hoặc món ăn để kích thích hưng phấn thèm ăn ở trẻ như: Chuyện: ”Búp bê thèm ăn”; Bài hát
”Mời bạn ăn”; Bài thơ ”Giờ ăn” Giới thiệu món ăn tạo sự thật hấp dẫn và cảm giác thèm ăn cho trẻ
Hình ảnh: Cô trò chuyện với trẻ trước khi ăn
Để chất lượng bữa ăn hiệu quả, trẻ ăn ngon miệng, ăn hết xuất và hứng thú trong khi ăn, tạo không khí thoải mái, kích thích trẻ ăn ngon cần được chú trọng Chính vì vậy, trong bữa ăn tôi giới thiệu các món ăn và các chất dinh dưỡng trong các món ăn, được các cô chế biến công phu, kỹ lưỡng Đây chính
là tất cả tình cảm, tâm huyết mà các cô dành cho các con trong các món ăn này
Vì thế, các con phải ăn thật nhiều, ăn hết xuất, không kén chọn thức ăn mà phải
ăn hết thức ăn do các cô chế biến, trong lúc trẻ ăn tôi luôn dùng lời lẽ nhẹ nhàng động viên, khen ngợi, khích lệ trẻ hào hứng thi đua ăn
Trang 10Ví dụ: Trẻ không thích ăn thức ăn, chỉ thích ăn cơm không; Có trẻ thích ăn
rau mà không ăn cơm Rồi có trẻ chỉ thích ăn tôm rim, ngày hôm sau ăn thịt bò lại không thích
Trẻ em thường thích được khen và thích sự gần gũi của cô, đây chính là đặc điểm tâm lý của trẻ, nên tôi luôn dành và quan tâm đến trẻ Trẻ ở lứa tuối này thì việc trẻ tự xúc cơm ăn thì ít, đa số trẻ đều phụ thuộc vào sự chăm sóc của cô Tôi vừa cho trẻ ăn vừa dạy trẻ tự xúc Đây là nhiệm vụ thường xuyên đã giúp việc tổ chức bữa ăn có chất lượng ở lớp tôi đạt hiệu quả cao
Ngoài việc chú trọng chất lượng bữa ăn hàng ngày tôi luôn dạy trẻ các kỹ năng sống, trong đó kỹ năng trong ăn uống:
Ví dụ như: Trong bữa ăn tôi thường uốn nắn những hành vi văn minh trong
ăn uống, biết mời chào, không làm rơi vải cơm, xúc ăn gọn gàng, không nói chuyện trong khi ăn, không dùng tay để bốc thức ăn, không xúc cơm vào bát bạn, ăn xong phải biết lau tay, rửa tay
Còn đối với cô giáo, để đảm bảo an toàn trong bữa ăn và VSATTP là việc làm thường xuyên, giúp trẻ được học tập ở cô những hành vi tốt trong ăn uống, trước khi ăn tôi đã sử dụng khẩu trang, găng tay một lần, khăn ăn, giấy lau và đầu tóc, ăn mặc gọn gàng sạch sẽ kết hợp với việc giáo dục cho trẻ về công việc hàng ngày của cô để dần dần hình thành ở trẻ cảm nhận về hình ảnh của cô với cái đẹp, cái sạch, gọn gàng, ngăn nắp và những hành vi minh trong tâm hồn của trẻ trong giờ ăn
Mặt khác, trẻ lứa tuổi này còn quá nhỏ, hay bắt chước những hành động của người lớn, ý thức của trẻ trong bữa ăn còn theo tính tự do, trẻ hoạt động theo ý thích của mình mà không quan tâm đến ai
Ví dụ: Trẻ thường hay dùng thìa nghịch bạn, tự cầm bát đi lấy cơm, chanh
dành đồ của bạn, quấy khóc dẫn đến bị ho cho nên khi trẻ ăn rất dễ sảy ra tai nạn trong ăn uống như: Bị hóc, sặc thức ăn, ngẹn
Đây là vấn đề thực tế rất dễ sãy ra trong bữa ăn vì vậy tôi thường xuyên hết sức quan tâm bao quát nhắc nhỡ trẻ ăn Khi ăn không để trẻ cầm những vật dụng không cần thiết khi ăn, tránh tai nạn đáng tiếc xảy ra Đối với những trẻ hay quấy khóc tôi an ủi vỗ về trẻ, hay trẻ bị ho tôi cho trẻ ăn thìa nhỏ, ăn ít một
để trẻ không bị hóc, sặc thức ăn Những trẻ ăn chậm hơn các bạn tôi không thúc giục, để trẻ ăn từ từ nhai kỹ, và luôn khích lệ kịp thời để trẻ ăn kịp bạn khác
Có thể nói, việc rèn luyện và hình thành các kỹ năng, thói quen trong giờ
ăn là việc làm cần thiết mà tôi nhận thấy rằng trẻ ở lớp tôi sau một thời gian rất ngắn rèn luyện, hướng dẫn đã có 85% trẻ có kỹ rất tốt đây là con số đạt theo yêu cầu Còn 15% trẻ đạt ở mức độ khá và tôi đang dần dần chú trọng uốn nắn giúp cho trẻ, giúp cho phụ huynh yên tâm tin tưởng khi giao con cho cô giáo Thể hiện qua hình ảnh sau: