MỘT số BIỆN PHÁP góp PHẦN rèn LUYỆN TÌNH cảm, THÓI QUEN, HÀNH VI đạo đức CHO TRẺ 4 5 TUỔI đạt HIỆU QUẢ

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁPHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THẠCH THÀNH SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM “MỘT SỐ BIỆN PHÁP GÓP PHẦN RÈN LUYỆN TÌNH CẢM, THÓI QUEN, HÀNH VI ĐẠO ĐỨC CHO TRẺ 4- 5 TUỔI ĐẠ

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THẠCH THÀNH

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

“MỘT SỐ BIỆN PHÁP GÓP PHẦN RÈN LUYỆN TÌNH CẢM, THÓI QUEN, HÀNH VI ĐẠO ĐỨC CHO TRẺ 4- 5 TUỔI ĐẠT

HIỆU QUẢ”

Người thực hiện : Phan Thị Ni Na

Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị công tác: Trường mầm non Kim Tân

Sáng kiến thuộc lĩnh vực: Chuyên môn

2.3.3 Biện pháp 3: Rèn luyện tình cảm thói quen, hành vi đạo

đức cho trẻ thông qua các hoạt động học có chủ định.

9

2.3.4 Biện pháp 4: Tăng cường rèn luyện tình cảm thói quen

hành vi đạo đức cho trẻ ở mọi lúc mọi nơi.

1 Mở đầu:

1.1 Lý do chọn đề tài

Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân, cóvai trò to lớn trong việc đặt nền móng cho sự hình thành và phát triển nhân cáchcủa con người Vì thế chăm sóc giáo dục trẻ mầm non là đặc biệt quan trọng trong

chiến lược phát huy nhân tố con người của Đảng và Nhà nước, chiến lược này được

cụ thể hoá trong chương trình giáo dục Mầm non của nước ta hiện nay

Trẻ độ tuổi mầm non chiếm vị trí quan trọng trong việc lĩnh hội những kháiniệm, biểu tượng đạo đức sơ đẳng trong việc hình thành hành vi phù hợp với nhữngkhái niệm ấy Trong khi giao tiếp với những người xung quanh, trong quá trìnhgiáo dục và dạy học, dựa vào kinh nghiệm trực tiếp, trẻ biết được như thế nào làtốt, như thế nào là xấu, biết được sự đánh giá của người lớn đối với điều tốt và điềuxấu

Mặt khác lứa tuổi mầm non là giai đoạn đầu tiên của việc hình thành nhâncách, vốn kinh nghiệm xã hội của trẻ còn ít ỏi, tình cảm chi phối mạnh mẽ đến đờisống của trẻ, trẻ dễ xúc động trước con người và cảnh vật xung quanh Những ấntượng đầu tiên của thời thơ ấu thường để lại những dấu ấn trong suốt cả cuộc đờisau này Đây là thời điểm thuận lợi cho việc giáo dục hình thành rèn luyện tình cảmthói quen hành vi đạo đức cho trẻ Chính vì vậy cần phải tạo cho trẻ những biểutượng, khái niệm đạo đức, những dấu ấn ban đầu thật chính xác, phản ánh đượchành vi đạo đức của xã hội, đồng thời phải hình thành cho trẻ những thái độ thóiquen hành vi đạo đức, tình cảm đúng đắn đối với con người và thế giới xung quanh

Ngày nay giữa cuộc sống bộn bề lo toan ngày càng phức tạp, nhiều tệ nạn xãhội, và hành vi phạm pháp của những em nhỏ chưa đủ tuổi vị thành niên đã làmkhông ít người phải đau lòng, phải chăng đạo đức của các em chưa được quan tâmgiáo dục đúng mức và đúng cách? Theo tôi, tôi thiết nghĩ vấn đề này không phải làcủa mỗi cá nhân ai hay tập thể nào mà nó là vấn đề của toàn xã hội, xã hội cầnchung tay nhằm cung cấp cho trẻ vốn hiểu biết, mối quan hệ trong giao tiếp vớicộng đồng, đưa trẻ vào môi trường sống thật lành mạnh, trong sáng, giúp trẻ pháttriển toàn diện về nhân cách Việc hình thành những tình cảm thói quen hành vi đạođức của con người ngay từ ban đầu là một nền tảng để phát huy nguồn nhân lựcnhân tài của thế hệ trẻ cho đất nước Chính vì vậy đạo đức và việc giáo dục đạo đứcđối với quá trình hình thành và hoàn thiện nhân cách con người ngay từ lúc còn nhỏ

là một trong những việc làm vô cùng quan trọng và rất cần thiết Đặc biệt là trẻmầm non, vì giai đoạn lứa tuổi mầm non là giai đoạn đặt nền móng cho sự hìnhthành và phát triển nhân cách toàn diện của trẻ sau này Đối với trẻ mầm non, hàngngày dưới tác động của người lớn, rồi bằng những kinh nghiệm trực tiếp, trẻ đã cóthể hiểu và nắm bắt được những khái niệm, biểu tượng đạo đức sơ đẳng như thếnào là xấu, là tốt, ngoan, hư…,có những hành vi phù hợp với những khái niệm đó,dần dần trẻ biết đánh giá về những điều ấy chẳng hạn trong quá trình giao tiếp vớingười lớn, trẻ chứng kiến những hành vi, sự đánh giá của họ “tốt, nên, không nên,không được phép…, từ đó trẻ biết cái gì là tốt nên làm, điều gì không nên làm…”

Nhờ đó mà những biểu tượng, khái niệm đạo đức, hành vi đạo đức được hình thànhnhanh chóng ở trẻ và những ấn tượng đầu tiên đó thường để lại dấu ấn suốt đời,việc uốn nắn, sửa lại rất khó khăn Bởi vậy nếu ngay từ tuổi mầm non, chúng ta chútrọng giáo dục cho trẻ những khái niệm, biểu tượng hành vi đạo đức đúng đắn sẽđặt cơ sở nền tảng cho nhân cách mai sau của trẻ.

Tuy nhiên trong thực tế ở trường mầm non cho thấy trẻ những tình cảm thóiquen, hành vi đạo đức sơ đẳng ban đầu còn hạn chế như: Đến lớp cô nhắc thì trẻmới chào cô, tranh giành đồ chơi với bạn, phá hỏng đồ chơi, vứt rác bừa bãi, nói to,đùa nghịch, xô, đẩy bạn, ngắt lá, bẻ cành

Với ý nghĩa vô cùng quan trọng của đạo đức đối với sự phát triển nhân cáchtoàn diện của trẻ và từ nhận thức về tầm quan trọng trong việc giáo dục nhằm hìnhthành những tình cảm đạo đức cho trẻ thực tế như trên tôi mạnh dạn lựa chọn đề tài

nghiên cứu “Một số biện pháp góp phần rèn luyện tình cảm, thói quen và hành

vi đạo đức cho trẻ mẫu giáo 4- 5 tuổi” là đề tài sáng kiến kinh nghiệm cho bản

thân với mong muốn đưa ra được một số biện pháp phù hợp có tác dụng góp phầnnâng cao hiệu quả của việc rèn luyện tình cảm, thói quen, hành vi đạo đức cho trẻmẫu giáo 4-5 tuổi

1.2 Mục đích nghiên cứu:

Tìm ra một số biện pháp góp phần rèn luyện tình cảm thói quen và hành vi

đạo đức cho trẻ mẫu giáo 4- 5 tuổi

Nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc nuôi dưỡng giáo dục trẻ

Giúp trẻ có những hành vi văn minh và tình cảm đạo đức tốt

Nhằm giúp các bậc phụ huynh hiểu rõ và quan tâm sâu sắc hơn về việc giáodục đạo đức cho trẻ ngay từ lứa tuổi mầm non

Góp phần giúp giáo viên có những biện pháp phù hợp, sáng tạo để rèn luyệntình cảm, thói quen và hành vi đạo đức cho trẻ ở trường mầm non

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

Một số biện pháp góp phần rèn luyện tình cảm, thói quen và hành vi đạo đức

cho trẻ mẫu giáo 4- 5 tuổi

Trê mẫu giáo 4- 5 tuổi truờng mầm non Kim Tân

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp nghiên cứu các tài liệu liên quan đến đề tài

- Phương pháp nghiên cứu tâm sinh lí của trẻ 4- 5 tuổi và tình hình thực tếcủa lớp mình phụ trách

- Phương pháp sử dụng lời nói, giáo dục bằng tình cảm và khích lệ

Giáo dục đạo đức là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch nhằm trang

bị cho trẻ có những hiểu biết về những qui tắc, chuẩn mực đạo đức, rèn cho trẻ

những tình cảm và hành vi đạo đức phù hợp với yêu cầu xã hội mà trẻ đang sống.Như Bác Hồ đã dạy: “Dạy cũng như học phải biết coi trọng cả tài lẫn đức”, trong

đó người nhấn mạnh: “Đức là cái gốc rất quan trọng”, là nền tảng của nhân cáchcon người Vì thế việc giáo dục đạo đức cần phải bắt đầu ngay từ tuổi mầm non vàphải coi đây là vấn đề trung tâm A.X Macarenco – nhà giáo dục Xô Viết vĩ đại đãnói “Những gì không có được ở trẻ mầm non thì sau này khó có thể hình thành và

sự hình thành nhân cách ban đầu bị lệch lạc, giáo dục lại rất khó khăn”

Trong điều kiện kinh tế phát triển và đang trên con đường hội nhập, đất nướcchúng ta phải giao lưu với nhiều nền văn hoá khác nhau, điều đó đồng nghĩa vớiviệc chúng ta sẽ tiếp thu thêm nhiều nền văn hóa phổ biến, rộng rãi khác Nhưnglàm thế nào để cho thế hệ trẻ của chúng ta "Hoà nhập mà không hoà tan" trong mỗichúng ta vẫn giữ được những cái thuộc về "Văn hoá của dân tộc Việt Nam” Nhưvậy trong thời đại ngày nay việc giáo dục cho trẻ phát triển về trí tuệ thôi chưa đủ

mà còn phải giáo dục, rèn luyện cho trẻ những tình cảm, thói quen hành và hành viđạo đức ban đầu ngay từ lứa tuổi mầm non đó là nhiệm vụ cấp thiết trong các mụctiêu phát triển con người toàn diện hiện nay

Mặt khác trong mục tiêu giáo dục đào tạo ghi rõ phải hình thành và phát triển

cho trẻ hài hòa, cân đối, biết giàu lòng yêu thương biết quan tâm, nhường nhịn giúp

đỡ mọi người, thông minh, ham hiểu biết, thích khám phá và tìm tòi một số kỹnăng cơ bản như: Nhẹ nhàng, khéo léo, biết xin lỗi và nhận lỗi khi mình có lỗi

Bởi vậy, từ lâu việc hình thành tình cảm thói quen hành vi đạo đức ban đầucho trẻ đã cuốn hút sự quan tâm của các nhà giáo dục và các bậc phu huynh, nóchiếm một vị trí quan trọng trong đời sống sinh hoạt hàng ngày của trẻ và là nềnvăn hóa đặc biệt đối với trẻ

Chúng ta có thể thấy tác động to lớn của giáo dục trong quá trình hình thành

và phát triển nhân cách bằng những nhận định đề ra rất xúc tích “Con người muốntrở thành con người cần phải có giáo dục” Trên thực tế hiện nay, thì việc hìnhthành tình cảm thói quen hành vi đạo đức ban đầu cho trẻ thông qua các hoạt độngtrong ngày, qua các hoạt động học, hoạt động chơi, hoạt động góc và hoạt độngmọi lúc mọi nơi, qua các tác phẩm âm nhạc, văn học mới chỉ dừng lại ở việc giúptrẻ thuộc và hiểu nội dung bài hát, bài thơ, câu chuyện, chưa gợi lên tình cảm, xúccảm của trẻ Để làm tốt điều đó, đòi hỏi người giáo viên phải không ngừng học hỏi,rèn luyện tu dưỡng phẩm chất đạo đức, nâng cao trình độ chuyên môn, sự hiểu biết

về đặc điểm tâm sinh lý của trẻ một cách sâu sắc hơn Với tình hình thực tế của lớptôi phụ trách thì bản thân tôi cảm thấy phần lớn trẻ chỉ ngoan ngoãn, lễ phép nghelời cô giáo khi đến lớp còn khi về nhà thì không nghe lời, ông bà, cha mẹ, anhchị…

Từ những thực tế đó bản thân tôi đã trăn trở suy nghĩ cần phải làm gì để rènluyện tình cảm, thói quen và hành vi đạo đức cho trẻ để trẻ có được kỹ năng, nhậnthức tốt trong cuộc sống Hiểu cái đúng, cái sai, biết nghe lời không chỉ ở trường

mà cả ở gia đình và ngoài xã hội

2.2 Thực trạng của vấn đề nghiên cứu

Trong năm học 2018- 2019, khi áp dụng các biện pháp rèn luyện tình cảm,thói quen và hành vi đạo đức cho trẻ mẫu giáo 4- 5 tuổi, bản thân gặp những thuậnlợi và khó khăn sau:

2.2.1 Thuận lợi:

Là một giáo viên trẻ luôn mang trong mình lòng nhiệt huyết năng động, sángtạo, yêu nghề, mến trẻ làm việc với tinh thần trách nhiệm cao, luôn có tinh thần tựhọc hỏi nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ, luôn tự rèn luyện, tu dưỡng phẩmchất đạo đức cho bản thân nên luôn nhận được sự quan tâm tin tưởng của ban giámhiệu nhà trường và phụ huynh Năm học 2018- 2019 tôi được nhà trường phâncông phụ trách nhóm lớp 4- 5 tuổi Được nhà trường quan tâm tạo điều kiện, giúp

đỡ về chuyên môn, ưu tiên đầu tư cơ sở vật chất, mua sắm tương đối đầy đủ trangthiết bị, đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho việc học tập của trẻ Nhà trường luôn quantâm, tạo điều kiện cho giáo viên học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách

Hồ Chí Minh

Về nhà trường: Trường mầm non Kim Tân là một đơn vị có bề dày về thànhtích Ban giám hiệu nhà trường có trình độ chuyên môn cao, 100% đạt trên chuẩn,

có kinh nghiệm quản lý, làm việc có kế hoạch cụ thể khoa học, sáng tạo

Đội ngũ giáo viên trong trường có trình độ 100% đạt chuẩn, đa số là giáoviên trẻ năng động, nhiệt tình sáng tạo tâm huyết yêu nghề mến trẻ Môi trường làmviệc luôn dân chủ, kỷ cương, tình thương và trách nhiệm

Trẻ 4- 5 tuổi đã hoàn thiện về hệ thống phát âm và vốn từ phong phú nên khảnăng hiểu nghĩa của từ cao Khi cô giáo giải thích về các biểu tượng và hành vi đạođức trẻ đã phần nào nhận ra và bắt chước theo

Bên cạnh đó các bậc phụ huynh đã quan tâm hơn đến bậc học mần non nên

họ có ý thức cho con đi học đều, đúng độ tuổi, đưa đón đúng giờ quy định và phốikết hợp chặt chẽ với giáo viên, nhà trường để có biện pháp giáo dục trẻ tốt nhất

2.2.2 Khó khăn

Cơ sở vật chất của nhà trường đã đuợc đầu tư quan tâm tuy nhiên phòng họcđang còn thiếu, số trẻ trong đến lớp đông, đội ngũ giáo viên nhà truờng còn thiếunhiều dẫn đến tình trạng quá tải cũng ảnh huởng phần nào đến việc tổ chức cáchoạt động của giáo viên trong lớp

Bên cạnh đó địa bàn của thị trấn Kim Tân chúng tôi còn một số bố mẹ trẻ doquá bận với việc lo cơm áo, gạo tiền thời gian gần guic con còn ít do đó việc uốnnắn tình cảm, hành vi thái độ cho trẻ chưa được nhiều Một số gia đình bố mẹ đilàm ăn xa để con ở nhà với ông bà nên sự quan tâm trao đổi với giáo viên khôngđược sát sao Một số phụ huynh lại quá cưng chiều con cháu của mình nên việchình thành tình cảm thói quen hành vi đạo đức cho con em mình chưa được thựchiện đúng mức và đúng cách và phối kết hợp giữa giáo viên và phụ huynh cũng gặpnhiều khó khăn

Mặt khác trẻ ở độ tuổi này nhu cầu được độc lập trong các hoạt động, được

tự khẳng định mình phát triển rất mạnh, từ đó đã nảy sinh ra mâu thuẫn là nguyệnvọng của trẻ và khả năng của trẻ chưa cho phép Trẻ không thoả mãn dẫn đến biểu

hiện chống đối hoặc hành động ngược lại ý người lớn Những thói quen hành vi đó

do môi trường giáo dục ở gia đình không quan tâm chú trọng nên đến lớp cô rấtkhó khăn trong việc rèn luyện tình cảm, thói quen và hành vi đạo đức cho trẻ

Bên cạnh đó vẫn còn một số phụ huynh chưa nhận thức rõ, chưa quan tâmđến tầm quan trọng của việc giáo dục đạo đức hình thành thói quen hành vi vănminh cho con em mình nên chuyện trẻ ứng xử không phù hợp cũng chưa thực sựđược quan tâm

Cụ thể khi khảo sát thực tế trên 44 trẻ tại lớp tôi phụ trách vào tháng 9/2017tôi đã thu nhập được kết quả như sau:

2.2.3 Bảng khảo sát kết quả trẻ: (Thời điểm tháng 9/2017)

trẻ

Tỉ lệ (%)

Số trẻ

Tỉ lệ (%)

44

Trẻ ngoan ngoãn, lễ phép với mọi người, biết

nhường nhịn em nhỏ, đoàn kết với bạn bè

30 68,2% 14 31,8%

Trẻ có thói quen giữ gìn vệ sinh chung, thực

hiện đúng giờ nào việc ấy

32 72,7% 12 27,3%

Trẻ có hành vi văn minh trong giao tiếp, biết

lắng nghe và thể hiện tình cảm thái độ của

mình phù hợp với từng tình huống thực tế

hàng ngày

27 77.3% 17 38.6%

Trẻ biết phân biệt những hành vi tốt, hành vi

sấu biết yêu quê hương đất nước, yêu quý và

bỏ vệ môi trường

25 70,5% 19 56.8%

Từ kết quả trên cho thấy: Việc rèn luyện tình cảm, thói quen và hành

vi đạo đức cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi chưa cao Hiệu quả của việc giáo dục trong gia

đình và nhà truờng còn nhiều hạn chế Từ thực tế đó tôi luôn trăn trở và suy nghĩ và

đã đưa áp dụng một số biện pháp sau

2.3 Các biện pháp rèn luyện tình cảm, thói quen và hành vi đạo đức cho trẻ mẫu giáo 4- 5 tuổi.

2.3.1 Cô giáo là tấm guơng sáng cho trẻ học tập và noi theo.

Như chúng ta đã biết, trẻ lứa tuổi này trực quan hình tượng chiếm ưu thếhàng ngày trẻ đến trường mọi hoạt động của trẻ đều có hình bóng cô cùng sự dạybảo ân cần từ cô, 2/3 thời gian trẻ ở bên cô Có thể nói đối với trẻ mầm non nóichung và trẻ lớp 4- 5 tuổi tôi phụ trách nói riêng thì cô giáo được xem như mộtngười thầy, người mẹ, là người bạn gần gũi hàng ngày và được trẻ tin yêu hết mực.Chính vì vậy mà cô giáo cũng là đối tượng mà trẻ hay bắt chước nhiều nhất Trẻthường bắt chước cô từ lời nói, cử chỉ, dáng vẻ bên ngoài, thái độ, cách cư xử đốivới người xung quanh, nên để hình thành tình cảm đạo đức ban đầu cho trẻ thìtrước hết bản thân cô giáo phải luôn là tấm gương sáng cho trẻ noi theo về mọi mặt

Bởi hàng ngày thời gian của trẻ ở trường, ở bên cô là chủ yếu, trẻ luôn thích được

cô yêu thương, gần gũi Mọi hành vi của cô được trẻ để ý và thích bắt chước làmtheo Vì vậy tôi luôn luôn thể hiện chuẩn mực trong cách giao tiếp với người lớn vàmọi người xung quanh Với trẻ tôi giáo không được to tiếng quát tháo mà luônxưng hô dịu dàng bằng cô và cháu Ví dụ: Trong giờ đón- trả trẻ tôi luôn ân cần dịudàng thương yêu trẻ, khiêm tốn lịch sự trong giao tiếp với phụ huynh, khi nói vớitrẻ tôi phát âm chuẩn, rõ ràng song không khô khan, cứng nhắc Tôi nhận thấy tưduy của trẻ gắn với yếu tố tình cảm, hành động suy nghĩ theo hứng thú trẻ ghi nhớchủ yếu qua những gì ấn tượng mạnh: Một giọng nói hấp dẫn nhẹ nhàng, khi trẻ hỏitôi về một vấn đề gì tôi sẽ trả lời trẻ rõ ràng, đủ câu, không trả lời qua loa chiếu lệ

Có thể nói phẩm chất đạo đức của giáo viên là một điều kiện rất quan trọngtrong việc rèn luyện tình cảm, thói quen và hành vi đạo đức cho trẻ, chính vì vậyngười giáo viên mầm non muốn hoàn thành tốt nhiệm vụ cao cả của mình thì bảnthân phải thường xuyên trau dồi đạo đức và nâng cao trình độ tư tưởng lí luận vàtrình độ nghiệp vụ

Nhận thức rõ những điều trên bản thân tôi luôn tự rèn luyện tu dưỡng đạođức và nâng cao trình độ chuyên môn Để trình độ chuyên môn của mình đượcvững vàng hơn, tôi đang tham gia học lớp đại học ngoài ra tôi còn tự nâng cao trình

độ chuyên môn bằng nhiều hình thức như truy cập Itơnet để nghiên cứu kỹ các tàiliệu, chương trình có liên quan đến việc nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ mầmnon, đặc biệt tôi đi sau tìm tòi, nghiên cứu về đối tượng trẻ 4- 5 tuổi để xây dựng kếhoạch giáo dục cụ thể, lựa chọn nội dung phương pháp phù hợp và lồng ghép cábiện pháp rèn luyện tình cảm, thói quen và hành vi đạo đức cho trẻ sao cho phù hợpvới từng hoạt động Tham dự và ghi chép đầy đủ nội dung các buổi bồi dưỡngchuyên môn do các cấp tổ chức Thực hiện tốt sự chỉ đạo chuyên môn của nhàtrường Học hỏi kinh nghiệm và tiếp thu ý kiến đóng góp của chị em đồng nghiệp.Luôn luôn rèn luyện tu dưỡng đạo đức và học tập “Tư tưởng, đạo đức, phong cách

Hồ Chí Minh”,

Với những biện pháp tự rèn luyện đạo đức, học tập nâng cao chuyên mônnày đã giúp cho trình độ chuyên môn, nghiệp vụ của bản thân được nâng lên, và cóthêm rất nhiều kinh nghiệm về rèn luyện tình cảm, thói quen và hành vi đạo đứcnói chung và trẻ 4-5 tuổi nói riêng

2.3.2 Giáo dục trẻ những hành vi, thói quen đạo đức đúng đắn

* Hình thành những biểu tượng và khái niệm đạo đức đúng đắn cho trẻ.

Để hình thành cho trẻ những tình cảm, thói quen hành vi đạo đức trước hếtcôgiáo phải biết reo vào tâm hồn trẻ những biểu tượng và khái niệm đạo đức đúngđắn để giúp trẻ hiểu và phải nhận thức đúng hành vi đạo đức đó Qua đó trẻ hiểuthế nào là tốt, thế nào là xấu, thế nào là ngoan, là không ngoan, thế nào là lễ phép,thế nào là không lễ phép từ đó giúp trẻ nhận thức việc mình làm

Từ yêu cầu thiết thực trển trong qua trình hướng dẫn, rèn luyện cho trẻ khigiải thích cho trẻ biết nên hành động như thế nào tôi thường dẫn chứng cụ thể, rõràng và giải thích cho trẻ biết người bạn tốt phải là người biết nhường đồ chơi,

không tranh giành đồ chơi với bạn, biết chơi chung, biết quan tâm đến bạn khác từ

đó hình thành cho trẻ tình cảm yêu thương, quý mến bạn bè, biết nhận lỗi khi mìnhsai, không đổ thừa cho người khác Trẻ hiểu đuợc đạo đức như lòng tốt, sự khiêmtốn, dũng cảm, dám nhận trách nhiệm khi mình làm sai việc gì đó biết đối xử côngbằng không phân biệt

Ví dụ: Cô ơi con xin lỗi cô vì con đã làm hỏng hộp bút mầu của cô không

phải bạn Quỳnh Anh đâu ạ

Giáo viên cần giúp trẻ biết so sánh, đối chiếu với các hành động cụ thể trongcuộc sống hàng ngày của mình và của người khác Trẻ có đáo đức tốt sẽ là cơ sở đểphát triển các động cơ hành vi, thúc đẩy trẻ đi đến các hành động và thói quen đúngđắn

* Rèn luyện thói quen văn minh trong giao tiếp.

Để rèn luyện thói quen văn minh trong giao tiếp cho trẻ, hàng ngày tôi luôndạy trẻ biết kính trọng, chào hỏi, lễ phép khi gặp người lớn, biết cảm ơn khi đượcngười khác giúp đỡ, biết xin lỗi khi làm phiền người khác Chơi đoàn kết, nhườngnhịn, giúp đỡ bạn bè và các em nhỏ, biết chia sẻ tình cảm với mọi người xungquanh

Ví dụ: Khi cô phát bé ngoan cho trẻ trẻ biết nhận bằng hai tay và nói “con

cảm ơn cô”

Bên cạnh đó cần phải giáo dục trẻ có những hành vi văn hóa, vệ sinh như:giữ mặt mũi, chân tay sạch sẽ, ăn uống gọn gàng… Tôi còn chú trọng đến việc rèncho trẻ có thói quen văn minh khi ở nơi công cộng

Ví dụ: Tôi thường xuyên dạy cho trẻ thói quen vỏ rác vào đúng nơi quy

định, không vứt rác bừa bãi hay vẽ bẩn lên tường, không bẻ cành cây hoặc ngắt hoanơi công cộng

Việc giáo dục ý thức đạo đức là việc làm giúp trẻ hiểu tính đúng đắn của cácchuẩn mực hành vi đạo đức mà người lớn yêu cầu trẻ thực hiện Chính vì vậy, việchình thành những biểu tượng về các chuẩn mực hành vi đạo đức phải cụ thể để trẻ

dễ hiểu, dễ nhớ, dễ bắt chước, đồng thời cô giáo cần phải mở rộng, nâng dần yêucầu về chuẩn mực hành vi đạo đức trong quá trình rèn luyện thói quen đạo đức chotrẻ

* Rèn luyện thái độ, tình cảm đạo đức đúng đắn cho trẻ

Việc hình thành cho trẻ những thái độ tình cảm đạo đức có vị trí quan trọngđầu tiên đối với trẻ từ những năm đầu Tình cảm đạo đức có ý nghĩa quan trọngtrong mỗi con người, nó chi phối mạnh mẽ hành vi đạo đức Trong quá trình giaotiếp, cần giáo dục trẻ tình cảm quyến luyến và yêu mến người khác, dạy trẻ mongmuốn làm theo lời chỉ dẫn của người lớn, làm người lớn hài lòng, biết kìm hãmnhững hành động làm người lớn buồn phiềndắn

Đối với trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi cần rèn luyện cho trẻ những tình cảm đạođức như lòng nhân ái, bao dung, biết yêu mến, vâng lời người lớn, lòng tự trọng,dũng cảm tinh thần trách nhiệm với những người xung quanh và với công việc

Ví dụ 1: Trong lớp có bạn Vân Anh bị đau chân, khi trò chuyện tôi đã giáo

dục trẻ: Các con ơi! Hôm nay bạn Vân Anh lớp mình bị đau chân đấy, khi chơi hayhoạt động cũng bạn các con nhớ để ý đừng đụng vào chỗ đau của bạn nhé Có bạnnào hỏi thăm xem bạn Vân Anh vì sao bị đau? Và bạn có đỡ đau không chưa? Cáccon ạ khi thấy bạn bị ốm, đau chúng mình phải biết quan tâm, động viên bạn chobạn mau khỏi để cùng học tập và vui chơi với chúng mình nhé Như thế các conmới là những bé ngoan được cô giáo và mọi người yêu quý.

Ví dụ 2: Những hôm cô giáo Hương cùng nhóm bị mệt tôi thu hút trẻ lại với

mình và cùng trò chuyện hỏi thăm cô, gợi cho trẻ tự quan tâm chăm sóc cô,như lấynước mời cô, hỏi thăm cô những câu như: “Hôm nay cô giáo mệt à? Cô có cần conlàm gì giúp không?”

* Hình thành cho trẻ những thói quen và hành vi đạo đức

Đặc điểm của trẻ mầm non nói chung và trẻ mẫu giáo 4 – 5 tuổi nói riêng tưduy trực quan hình tượng chiếm ưu thế, trẻ bắt trước rất nhanh và thường bắt chước

cả những hành vi tốt lẫn hành vi xấu vì nhiều khi trẻ thực sự chưa kiểm tra đượchành động của mình, chưa nắm vững nội dung đạo đức của hành vi, từ đó có thểdẫn đến trẻ học cả những hành vi xấu Bởi vậy việc rèn luyện cho trẻ những kỹ xảo

và thói quen hành vi đạo đức đúng đắn là vô cùng quan trọng Do đó hàng ngày tôithường xuyên, liên tục giáo dục trẻ biết nghe lời, biết chào hỏi, cảm ơn, xin lỗi đểgiúp trẻ phát triển tính tự giác, khả năng tự ý thức làm mà không cần người lớnnhắc Cũng từ đó phát huy tình cảm thái độ tốt đối với bạn bè Biết quan tâm,nhường nhịn nhau khi chơi đồ chơi, biết chơi đoàn kết và biết giúp đỡ bạn khi bạngặn khó khăn trong khi học cũng như khi chơi và gói phần hình thành ở trẻ ý thứcgiữ gìn bảo vệ các đồ dùng đồ chơi xung quanh mình

Ví dụ: Giáo dục trẻ biết bảo vệ, lau chùi, sắp xếp gọn gàng và giữ gìn đồ

dùng đồ chơi, không quăng ném đồ chơi, biết cất đồ dùng, đồ chơi đúng nơi quyđịnh

Hình ảnh: Cô và trẻ đang lau dọn và sắp xếp đồ dùng