Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động âm nhạc cho trẻ 3 – 4 tuổi thông qua vận động theo nhạc trường mầm non thịnh lộc

Đặc biệt năm học: 2017 – 2018 chuyên đề “Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” do sở giáo dục, phònggiáo dục tổ chức cuộc thi là chuyên đề vô cùng thiết thực đối với các tr

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

PHÒNG GD&ĐT HẬU LỘC

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

TÊN ĐỀ TÀI MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG ÂM NHẠC CHO TRẺ 3- 4 TUỔI THÔNG QUA VẬN ĐỘNG THEO NHẠC, TRƯỜNG MẦM NON THỊNH LỘC

Người thực hiện: Trần Thị Bảy Chức vụ: Giáo viên

Đơn vị công tác: Trường Mầm Non Thịnh Lộc SKKN thuộc lĩnh vực: Chuyên môn

THANH HÓA, THÁNG 5 NĂM 2018

MỤC LỤC

Trang

1 MỞ ĐẦU

1.1.Lý do chọn đề tài……… 1

1.2.Mục đích nghiên cứu……… 2

1.3.Đối tượng nghiên cứu……… .2

1.4 Phương pháp nghiên cứu……… 2

2.NỘI DUNG ……… 2

2.1.Cơ sở lý luận……… 2

2.2.Thực trạng……… 3

2.3.Các biện pháp thực hiện….……… 5

2.4.Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm……… 15

3 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ……… 16

3.1.Kết luận……… 16

3.2.Kiến nghị……… 17

TÀI LIỆU THAM KHẢO

PHỤ LỤC

1 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài

Giáo dục mầm non là cấp học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân,đặt nền móng cho sự phát triển về thể chất, nhận thức, tình cảm xã hội và thẩm

mỹ cho trẻ Những kỹ năng mà trẻ được tiếp thu qua chương trình chăm sóc giáodục mầm non sẽ là nền tảng cho việc học tập và thành công sau này của trẻ Trong chương trình giáo dục mầm non, giáo dục âm nhạc là một hoạt độngnghệ thuật hết sức gần gũi với trẻ, là hoạt động được thực hiện ở mọi lúc, mọinơi mà trẻ không nhàm chán, là nguồn hứng thú mạnh mẽ để trẻ cảm thụ nghệthuật và nó còn là phương tiện thiết thực cho các hoạt động giáo dục khác Cóthể nói âm nhạc là một bộ phận không thể tách rời với công tác chăm sóc, giáo

dục trẻ

Mục đích của giáo dục âm nhạc là giáo dục tình cảm đạo đức, thẩm mỹcho trẻ Giáo dục âm nhạc hình thành cho trẻ lòng yêu thiên nhiên, tổ quốc, tìnhyêu thương con người Không chỉ vậy, giáo dục âm nhạc còn là phương tiệnnâng cao khả năng trí tuệ, phát triển thể chất, giúp trẻ phát triển trí tưởng tượng,củng cố kiến thức cho trẻ qua học tập, vui chơi, hình thành và phát triển ở trẻnhững thói quen tốt trong sinh hoạt tập thể như: Tính tổ chức kỷ luật, tự chủ,mạnh dạn trước mọi người Quá trình trẻ tiếp xúc và hoạt động âm nhạc như họchát, nghe hát, vận động theo nhạc, chơi trò chơi âm nhạc…sẽ hình thành ở trẻnhững yếu tố của một nhân cách phát triển toàn diện, hài hòa Chính vì vậy, giáodục âm nhạc cho trẻ mầm non là một nhiệm vụ vô cùng quan trọng

Đối với trẻ Mẫu giáo, do đặc điểm hồn nhiên, ham hoạt động nên mốiquan hệ giữa âm nhạc và vận động được hình thành dễ dàng Các bài hát, bảnnhạc tạo cho trẻ những cảm xúc mạnh, trẻ vận động phù hợp với đặc tính của âmnhạc Ở đây âm nhạc giữ vai trò chủ đạo còn vận động là công cụ thể hiện hìnhtượng âm nhạc Vận động theo nhạc là hoạt động phối hợp giữa âm nhạc và cáchình thức nhảy múa hoặc sử dụng đồ chơi âm, gõ đệm theo nhạc Hoạt động nàygiúp trẻ phát triển về cảm giác nhịp điệu, sự khéo léo, phản ứng nhanh và đúngvới tính chất âm nhạc Vận động theo nhạc giúp trẻ phát triển cảm giác, nhịpđiệu, sự khéo léo, khả năng phản ứng nhanh và đúng các ấn tượng nghe đượctrong âm nhạc Ngoài ra còn làm thoả mãn nhu cầu tình cảm của trẻ, trẻ đượcbộc lộ cảm xúc, giao tiếp với bạn bè Các hoạt động phong trào phát huy đượchết khả năng cảm thụ âm nhạc của trẻ Đặc biệt năm học: 2017 – 2018 chuyên

đề “Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” do sở giáo dục, phònggiáo dục tổ chức cuộc thi là chuyên đề vô cùng thiết thực đối với các trườngmầm non và giáo dục âm nhạc là một trong những hoạt động tập trung sâu vàochuyên đề của hội thi

Đối với trẻ 3-4 tuổi, đây là giai đoạn chuyển từ nhà trẻ lên mẫu giáo Vềngôn ngữ trẻ đã nói được liên tục hơn Những biểu hiện về thái độ cũng rõ rệthơn như ngạc nhiên, thích thú, chăm chú…được bộc lộ rõ trong vận động như:Giậm chân, vỗ tay, vẫy tay…theo âm nhạc Ở trẻ xuất hiện sự hứng thú với âmnhạc, đôi khi trẻ hứng thú với một dạng âm nhạc hoặc với một tác phẩm âmnhạc nào đó Tuy nhiên cảm xúc và hứng thú âm nhạc chưa ổn định, nhanhchóng xuất hiện và cũng nhanh quên Trẻ có thể tự hát, hoặc có sự hỗ trợ chút ít

của người lớn để hát những bài hát ngắn, đơn giản hoặc có thể làm quen với một

số nhạc cụ, tập sử dụng gõ đệm theo nhịp bài hát…Từ những vận động nhẹnhàng giáo dục âm nhạc đã đem lại cho trẻ những ấn tượng, những khái niệm

âm nhạc đầu tiên, dần hình thành trong tâm hồn trẻ, tạo điều kiện phát triển thịhiếu âm nhạc Đây là bước khởi đầu giúp trẻ biết lựa chọn, đánh giá tác phẩm

âm nhạc và biết cách biểu diễn ở mức độ đơn giản

Trong thực tế, trẻ mẫu giáo rất thích được vận động theo nhạc nhưngnhững kỹ năng vận động của trẻ còn rất đơn điệu, chưa mang tính chất nghệthuật do nhiều giáo viên chưa chú ý hình thành kỹ năng vận động theo nhạc chotrẻ, chưa vận dụng lý thuyết vào thực tiễn, chưa có biện pháp thiết thực trongquá trình dạy trẻ, dẫn tới kết quả chưa đạt được so với yêu cầu Do vậy, việc ápdụng biện pháp tiên tiến để dạy trẻ mẫu giáo vận động theo nhạc là rất cần thiết,cần được chú trọng Nhận thức được tầm quan trọng của việc dạy trẻ vận độngtheo nhạc và với mong muốn nâng cao kỹ năng vận động theo nhạc cho trẻ Từ

những lý do đó tôi đã mạnh dạn đi sâu nghiên cứu đề tài “Một số biện pháp

nâng cao chất lượng hoạt động âm nhạc cho trẻ 3-4 tuổi thông qua vận động theo nhạc ở trường mầm non Thịnh Lộc” làm đề tài viết sáng kiến kinh

nghiệm năm học 2017-2018

1.2 Mục đích nghiên cứu:

Đề ra một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động âm nhạc cho trẻ

3-4 tuổi thông qua vận động theo nhạc ở trường mầm non Thịnh Lộc

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

Trẻ 3-4 tuổi trường mầm non Thịnh Lộc, Hậu Lộc, Thanh Hóa

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp nghiên cứu lý luận gồm: Tài liệu, văn bản, Chỉ thị

- Phương pháp khảo sát

- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Điều tra, trực quan, đàm thoại, thuthập và xử lý thông tin

- Nhóm phương pháp quan sát, so sánh, tổng hợp

- Nhóm phương pháp thực hành, trải nghiệm

- Phương pháp thống kê toán học

2 NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lí luận:

Âm nhạc là loại hình nghệ thuật xuất hiện rất sớm trong lịch sử xã hội loàingười và là nhu cầu không thể thiếu trong đời sống, đặc biệt là đối với trẻ thơ

Ở trường Mầm non, đặc biệt đối với lứa tuổi Mẫu giáo, âm nhạc là mộttrong những loại hình nghệ thuật phát triển năng lực, cảm xúc, tưởng tượng,sáng tạo, sự tập trung chú ý, khả năng diễn tả những hứng thú của trẻ Khác vớiloại hình nghệ thuật khác như hội họa, văn học, điện ảnh… âm nhạc không hoàntoàn xác định rõ những hình ảnh cụ thể Âm nhạc bằng những ngôn ngữ riêng làgiai điệu, âm sắc, trường độ, hoà âm, tiết tấu…cùng với thời gian đã thu hút, hấpdẫn, làm thoả mãn nhu cầu tình cảm của trẻ Âm nhạc là phương tiện giúp trẻnhận thức thế giới xung quanh, giúp trẻ phát triển ngôn ngữ, quan hệ trong giaotiếp, trau dồi tình cảm Đối với trẻ, âm nhạc là thế giới kỳ diệu, đầy cảm xúc

Trẻ mầm non dễ xúc cảm, vốn ngây thơ trong sáng, nên tiếp xúc với âmnhạc là một điều không thể thiếu.Thế giới âm thanh muôn mầu không ngừngchuyển động tạo điều kiện cho trẻ phát triển các chức năng tâm lý, năng lực hoạtđộng và sự hiểu biết của trẻ Nhà chỉ huy nhạc nổi tiếng Lô- Tô- Kôpxki đã nói

“ khi nghe nhạc cả người lớn và trẻ em đều muốn cử động theo nhịp, tiết tấu.Tay họ đung đưa, chân gõ nhịp, đầu lắc lư theo nhạc” Nhiều khi các em nhỏvừa nghe nhạc, vừa ngẫu hứng điệu múa có tiết tấu độc đáo của mình Giữa âmnhạc và vận động có mối liên hệ trực tiếp, xuất phát từ cơ sở sinh lý, đó là cơquan thính giác, cơ quan cảm giác về chuyển động và thăng bằng Nhà tâm lýhọc B.N Chep-lô-va cho rằng: “Việc tri giác âm nhạc xảy ra cùng lúc hoàn toàntrực tiếp với phản ứng vận động âm nhạc theo diễn biến thời gian”

Hiện nay chương trình giáo dục mầm non nói chung và hoạt động âmnhạc nói riêng là nhu cầu cuộc sống, là món ăn tinh thần không thể thiếu đượcđối với đời sống con người Âm nhạc là ngôn ngữ chung của nhân loại Nếucuộc sống mà thiếu âm nhạc thì chẳng khác gì thiếu ánh sáng mặt trời Đặc biệtđối với trẻ mầm non thì những nốt nhạc trầm bổng, những giai điệu mượt mà vuitươi, trong trẻo của các tác phẩm âm nhạc như là dòng sữa ngọt ngào nuôidưỡng cho tâm hồn trẻ thơ, qua đó giúp trẻ phát triển toàn diện nhân cách Lời

ca của âm nhạc giàu tính biểu hiện và chất trữ tình Nội dung lời ca phong phútrong các bài hát giúp trẻ phát hiện vẻ đẹp trong thiên nhiên, sự ngộ nghĩnh đángyêu của các con vật quen thuộc Âm nhạc cũng giúp trẻ cảm nhận về tình cảmgia đình, bạn bè tình yêu quê hương đất nước Từ đó gợi mở cho trẻ về cách ứng

xử hay nói cách khác là giáo dục trẻ đạo đức làm người Để minh chứng chođiều này Đại văn hào M Go-rơ-ki nhận xét “Âm nhạc tác động một cách kỳdiệu đến tận đáy lòng Nó khám phá cái phẩm chất cao quý nhất ở con người”.Mỗi bài hát, bản nhạc gợi bao điều mới lạ, dẫn dắt tư duy tới sự tưởng tượng và

sự rung cảm phong phú, âm nhạc đã làm giàu tâm hồn và trí tuệ của con ngườithông qua các âm thanh đặc trưng, nghĩa là những âm thanh đã được tổ chứcmột cách chặt chẽ, tạo thành hệ thống có logic bằng Cao độ (là sự trầm bổng,cao, thấp), Trường độ (là sự ngân nga, nhanh chậm), Cường độ (là sự nhấn nhá,mạnh, nhẹ) và bằng Màu sắc để hình thành một giai điệu tinh tế, làm rung cảmngười thưởng thức

Vận động theo nhạc nhằm giáo dục nhịp điệu cho trẻ thông qua vận độngcủa cơ thể, phù hợp với tình năng động của trẻ Ở thể loại hoạt động này, cầnchú ý một số đặc điểm dẫn tới sự khác biệt về phương pháp đối với từng độ tuổi.Hoạt động vận động theo nhạc ở lứa tuổi mầm non có thể chia làm hai nhómtrên cơ sở tri giác âm nhạc và tái tạo các phương tiện truyền cảm trong động tác

- Nhóm thứ nhất: Là những động tác đơn giản biểu hiện cảm xúc theo tính chất,nhịp điệu âm nhạc như: vỗ tay, gõ đệm, nhún nhảy…

- Nhóm thứ hai: Hướng vào những kỹ năng chuyển động trong quá trình vậnđộng theo nhạc

Với hoạt động này, đối với trẻ 3 – 4 tuổi trẻ biết làm các động tác phốihợp đơn giản, đông tác đối xứng, thực hiện các bước chuyển động phù hợp vớitính chất êm dịu hay mạnh mẽ của âm nhạc, với tốc độ vừa phải, tự mình bátđầu, kết thúc các bước chuyển động, Nắm được các bước nhảy: Nhày thẳng,

nhảy hai chân chuyển đổi nhau và nhảy một chân( tay có cầm đạo cụ âm nhạcnhư cờ, hoa, bóng )

2.2 Thực trạng:

* Thuận lợi.

- Năm học 2017 – 2018, tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp 3 – 4 tuổiC2, với tổng số 26 trẻ

- Bản thân tôi được Ban giám hiệu bồi dưỡng về phương pháp tổ chức hoạt động

âm nhạc cho trẻ, luôn quan tâm, giúp đỡ nhiệt tình trong chuyên môn cũng nhưnghiên cứu đề tài

- Nhà trường có một đội ngũ giáo viên trẻ khỏe nhiệt tình trong công việc, yêunghề, mến trẻ Trường có khuôn viên sạch đẹp thoáng mát để trẻ vui chơi

- Với yêu cầu sử dụng công nghệ thông tin đổi mới hình thức phương pháp dạyhọc, tôi đã chủ động những trò chơi mới lạ, cách làm một số đồ chơi từ nguyênvật liệu mở để kích thích trẻ hứng thú tham gia các vận động trong âm nhạc, cậpnhật kịp thời những đổi mới trong việc tổ chức hoạt động âm nhạc cho trẻ để ápdụng cho lớp mình Không dừng lại ở đó mà tôi luôn xác định cho mình cầnphải tự học hỏi, tự bồi dưỡng bởi lẽ học không bao giờ là thừa ngoài ra tôi luôntìm tòi sách báo, các phương tiện thông tin như đài, loa, tivi, Internet nhằm lĩnhhội kiến thức cho mình để nâng cao chất lượng chăm sóc, giáo dục trẻ

* Khó khăn

- Chưa gây được hứng thú với trẻ đến các tác phẩm âm nhạc

- Đồ dùng trực quan còn ít chưa đa dạng phong phú

- Nhà trường vẫn chưa có giáo viên chuyên trách dạy riêng về hoạt động âmnhạc, năng khiếu và kỹ năng ca hát của giáo viên còn hạn chế không đồng đều,tình trạng dạy trẻ hát chênh nhạc, sai nhạc vẫn còn Khi hát trẻ còn chưa biếtcách lấy hơi, tạo âm, nhả chữ Ở hoạt động nghe hát trẻ còn hạn chế trong việcphân biệt tính thể loại, cảm nhận sắc thái thể hiện trong âm nhạc, trẻ chỉ biếtlắng nghe chứ chưa thể hiện được cảm xúc, tình cảm, thái độ khi nghe Bên cạnh

đó trẻ vẫn còn thiếu sự tự tin, mạnh dạn khi tham gia sinh hoạt văn nghệ giữađám đông

- Giáo viên chưa chú trọng đến rèn kỹ năng vận động cho trẻ, còn gò ép trẻ vậnđộng theo ý mình

- Giáo viên chưa thực sự đầu tư về nghệ thuật, kỹ năng đánh đàn cho trẻ hát

- Các tác phẩm giới thiệu đến trẻ còn nghèo nàn, đơn điệu và phụ thuộc vàochương trình chung Giáo viên chưa chịu khó sưu tầm các bài hát hay, có tiết tấuhấp dẫn phù hợp với lứa tuổi trẻ ở bên ngoài đưa vào dạy trẻ

- Phần lớn các cháu chưa học qua độ tuổi nhà trẻ nên các cháu rất quấy khóc,chưa vào nề nếp

- Đa số trẻ chưa tích cực tham gia vào hoạt động ca hát, đặc biệt là vận độngđúng theo bài hát

- Trẻ hát đúng giai điệu nhưng cảm nhận nhịp điệu chưa cao, chưa giữ nhịp bàihát

- Khi hát và vận động vỗ nhịp, phách… chưa hòa quyện vận động của mình vàovới vận động tập thể

- Một số phụ huynh chưa hiểu hết ý nghĩa quan trọng của hoạt động âm nhạc đốivới trẻ nên chưa nhiệt tình hỗ trợ nguyên vật liệu sẵn có ở địa phương để cô vàtrẻ cùng làm dụng cụ âm nhạc bổ sung cho góc chơi và hoạt động học âm nhạc.

* Kết quả khảo sát thực trạng:

Để có được các biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc thôngqua vận động theo nhạc phù hợp, hiệu quả, tôi tiến hành khảo sát, đánh giá thựctrạng của trẻ 3-4 tuổi, kết quả như sau:

Bảng 1 Kết quả khảo sát thực trạng:

- Do trẻ thiếu hụt kiến thức âm nhạc từ gia đình

- Do trẻ hiếu động chưa vào nề nếp nên còn nhút nhát không dám thể hiệnbài tập

- Trẻ chưa được thường xuyên thực hiện ôn luyện vận động theo nhạc.+ Về phía cô:

- Hình thức tổ chức chưa linh hoạt, chưa kích thích hứng thú cho trẻ khitham gia vào hoạt động

- Đồ dùng trực quan, dụng cụ học tập còn ít, chưa đẹp chưa hấp dẫn

- Chưa làm tốt công tác phối kết hợp với phụ huynh

Từ những nguyên nhân trên, tôi đã trăn trở tìm ra một số giải pháp và biệnpháp để áp dụng vào việc nâng cao chất lượng hoạt động âm nhạc cho trẻ nhưsau:

2.3 Các biện pháp thực hiện:

Biện pháp 1: Chú ý rèn luyện nề nếp, thói quen cho trẻ.

Do đặc điểm của lứa tuổi nên khi tổ chức các hoạt động trẻ hay tranh

nhau, lộn xộn, gây mất tật tự, ồn ào Đúng như Bác đã nói: “Hiền dữ đâu phải

là tính sẵn, phần nhiều do giáo dục mà nên” Vì thế tôi phải nghiên cứu, xây

dựng chương trình, kế hoạch riêng cho lớp của mình để giúp trẻ đi vào nề nếpthực hiện được hết các yêu cầu các hoạt động ở lớp Trước hết là phân nhóm đốitượng sắp xếp chỗ ngồi cho trẻ một cách hợp lý

Ví dụ: khi vào hoạt động chung tôi sắp xếp cho trẻ không có năng khiếungồi cạnh trẻ có năng khiếu, trẻ rụt rè ngồi cạnh trẻ hiếu động, trẻ cá biệt ngồicạnh cô giáo để tiện cho việc điều hành trẻ được tốt hơn Cô động viên khích lệ

sự tiến bộ đối với trẻ hiếu động khi thấy trẻ ngoan hơn Đặc biệt tôi thườngxuyên uốn nắn và tập cho trẻ cách đi đứng, xưng hô, cách trả lời cô khi cầnthiết…

Bằng các hình thức trên tôi đã dần dần ổn định đưa trẻ vào nề nếp thóiquen trong mọi hoạt động, ở mọi lúc, mọi nơi Khuyến khích trẻ nhút nhátthường xuyên lên cùng hoạt động tập thể, dần dần cho trẻ thực hiện theo cá nhân

để trẻ có được tính tự tin, mạnh dạn khi đứng trước tập thể Cô cho trẻ được hoạtđộng nhiều với các đồ dùng dụng cụ học tập như là: xắc xô, trống cơm, pháchtre…để trẻ hoạt động được thành thạo hơn Không ngừng bồi dưỡng thêm cáchoạt động vận động âm nhạc cũng như các hoạt động học khác cho trẻ yếu vàocác thời điểm thích hợp trong ngày

Biện pháp2: Sưu tầm và làm đồ dùng, đồ chơi, trang trí lớp theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm.

Đối với trẻ mầm non, đồ dùng đồ chơi là thứ không thể thiếu trong cuộcsống của trẻ Thông qua đồ dùng đồ chơi trẻ có thể tìm tòi, khám phá, trẻ đượcthao tác với các đồ vật…qua đó giúp trẻ phát triển một cách toàn diện Khi trẻđược tìm hiểu, khám phá các đồ dùng đồ chơi giúp trẻ hiểu biết về tên gọi, đặcđiểm, công dụng…về thế giới xung quanh, giúp trẻ biết được cách sử dụng củacác đồ dùng, đồ vật, qua đó giúp trẻ phát triển về nhận thức Khi được thao tácvới đồ dùng đồ chơi:cầm, nắn, sờ… giúp trẻ được phát triển thể chất về các vậnđộng tinh Bên cạnh đó giáo dục âm nhạc là hoạt động nghệ thuật được trẻ mẫugiáo rất yêu thích Đây là loại hình được xem như phương tiện để thực hiện cáchoạt động giáo dục một cách hiệu quả

* Sưu tầm nguyên vật liệu

Vật liệu làm đồ chơi mầm non cho trẻ vô cùng phong phú và đa dạng, bêncạnh những gì nhà trường đã trang bị, ngay từ đầu năm học các lớp nên huyđộng các phụ huynh học sinh cùng nhau đóng góp cho “Quỹ vật liệu” của lớp.Nguồn vật liệu được lấy từ thiên nhiên và các vật liệu tái chế tìm thấy trong giađình, ngoài cửa hàng, trên đường làng…

Nguyên vật liệu để làm đồ chơi mầm non có thể sưu tầm dễ dàng như: Từđộng vật ( vỏ sò, vỏ ốc, vỏ hến, lông chim…), từ thực vật (gỗ, thân tre, cành cây,rơm rạ, lá cây, quả khô, hột hạt…), từ nguồn vô cơ như (đá, sỏi, đất sét, cát, )Khi sử dụng các nguyên vật liệu tái chế cần chú ý lựa chọn vật liệu sạch sẽ và antoàn, hộp, vỏ nhựa…phải được rửa sạch, phơi khô Không dùng các nguyên vậtliệu sắc nhọn dễ vỡ có thể gây thương tích cho trẻ

Để có một tiết dạy tốt mang lại hiệu quả cao trong công tác giảng dạy thìyếu tố đầu tiên để lôi cuốn trẻ vào giờ học là đồ dùng giáo cụ trực quan và trangphục cho trẻ là không thể thiếu Chính vì thế mà bản thân tôi luôn cố gắng tìmtòi sáng tạo ra những đồ dùng khoa học đảm bảo an toàn cho trẻ Trang phục đẹpmắt mang tính thẩm mỹ cao phù hợp với lứa tuổi và nội dung của bài hát Đốivới hoạt động âm nhạc là một hoạt động nghệ thuật mà trẻ rất yêu thích nên đồdùng cho giờ âm nhạc phải phong phú, đa dạng, phù hợp với nội dung của từngbài hát Tuy còn nhỏ tuổi nhưng rất thích cái đẹp, mầu sắc sặc sỡ, mới lạ Để tiếnhành hoạt động âm nhạc cần tạo ra một môi trường âm nhạc là rất cần thiết Vì

vậy tôi luôn cố gắng tạo môi trường giáo dục trong và ngoài lớp học, sao chophù hợp với lứa tuổi của trẻ.

* Tạo môi trường trong lớp học:

- Trong lớp học, việc sắp xếp không gian hợp lí, Gần gũi, quen thuộc với cuộcsống thực hàng ngày của trẻ là một trong những yếu tố tất cần thiết, nó khơi dậycho trẻ nguồn cảm hứng mỗi khi đến lớp Chính vì vậy cần có sự phân chia giữacác góc rõ rệt, phù hợp Thiết kế các góc chơi phù hợp diện tích lớp, độ tuổi.Đảm bảo cho trẻ di chuyển dễ dàng giữa các góc mà không va chạm vào nhauhoặc vấp ngã hay va chạm vào đồ vật

VD: Khi bố trí góc âm nhạc cần chú ý sao cho ở nơi đó tiếng ồn ào trẻ tạo

ra tại góc không ảnh hưởng, làm phiền đến những hoạt động yên tĩnh ở góckhác Để kích thích tính tò mò, ham hiểu biết lôi cuốn trẻ vào góc chơi âm nhạc,giáo viên phải chú ý thay đổi chất liệu, những thiết bị tạo âm thanh khác nhautheo từng chủ đề, tạo điều kiện cho trẻ sử dụng tối đa các dụng cụ âm nhạc

- Trang trí các góc hoạt động:

+ Đối với việc trang trí các góc, cần trang trí vừa tầm mắt trẻ, phù hợp với

độ tuổi Các góc trang trí hình ảnh phải rõ ràng, cụ thể, không quá nhiều hìnhảnh Tạo các Góc mở, có sản phẩm của cô và của trẻ, phong phú về thể loại …

Ví dụ:

- Tôi vẽ tranh, sưu tầm tranh ảnh từ hoạ báo, lịch…có nội dung về hoạtđộng âm nhạc, nội dung bài sắp học để trang trí hoặc làm đồ dùng cho giảngdạy

- Tôi chuẩn bị đồ chơi âm nhạc, bởi vì đồ chơi là nhu cầu tự nhiên khôngthể thiếu đối với cuộc sống của trẻ Đồ chơi có 2 loại chủ yếu:

+ Đồ chơi công nghiệp: Đàn, xắc xô, trống, kèn, mõ, trang phục…

+ Đồ chơi tự tạo: Đồ chơi tự tạo có muôn hình muôn vẻ bởi chúng được tạo

ra từ những nguyên vật liệu sẵn có, dễ kiếm, dễ làm Nguồn gốc của đồ chơi tựtạo là vô tận Làm đồ chơi tự tạo là hoạt động sáng tạo và độc đáo Có thể dùngluôn những đồ vật thông thường trong sinh hoạt hàng ngày, sử dụng trực tiếpnhững vật liệu tự nhiên làm đồ chơi và bằng những vật liệu thu lượm được nhưlà: Phách tre, mô hình đàn, xúc xắc, trống cơm, hoa cài tay, mũ múa

Ảnh 1: Một số đồ dùng, đồ chơi phục vụ cho hoạt động âm nhạc

* Tạo môi trường ngoài lớp học:

Môi trường ngoài lớp học là môi trường sẵn có xung quanh trường, lớphọc Môi trường để giúp trẻ tham gia các hoạt động trài nghiệm hàng ngày nhưtạo môi trường vườn cây, vườn rau, hoa Trong hoạt động âm nhạc, với môitrường hoạt động bên ngoài trẻ được cùng cô tham gia khám phá thế giới xungquanh như cỏ, cây, hoa, lá, con vật … qua đó giúp trẻ hứng thú tham gia vào cáchoạt động

Ví dụ Trong chủ đề thế giới thực vật, tôi cho trẻ tham quan vườn hoa,

vườn cây của nhà trường, sau đó cho trẻ hát vận động bài hát màu hoa hoặc bàihát lá xanh

* Làm đồ dùng, đồ chơi hấp dẫn gây hứng thú cho trẻ khi tham gia hoạt động âm nhạc thông qua vận động theo nhạc.

Do đặc diểm tâm sinh lý lứa tuổi Mẫu giáo, các cháu tuy còn nhỏ tuổinhưng rất thích cái đẹp, mầu sắc sặc sỡ, mới lạ Để tiến hành hoạt động âm nhạccần tạo ra một môi trường âm nhạc là rất cần thiết Vì vậy tôi luôn cố gắng tạonhiều đồ dùng, đồ chơi đẹp, hấp dẫn trang trí xung quanh lớp.

Biện pháp 3: Lựa chọn các hình thức linh hoạt để nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc.

Vận động là công cụ để giúp trẻ thể hiện bài hát do đó với mỗi bản nhạchay bài hát mang đến cho trẻ, tôi cùng trẻ phân tích nội dung, giai điệu, cấu trúccủa bài hát để lựa chọn loại hình vận động phù hợp Với những bài hát rõ nhịp,phách, có giai điệu vui tươi, có cấu trúc cân đối tôi có thể lựa chọn hình thứcvận động theo nhịp Lựa chọn hình thức vận động theo phách, hoặc các loại hìnhtiết tấu

Ví dụ: Bài “Cháu yêu cô chú công nhân” vận động theo tiết tấu chậm

Chú công nhân xây nhà cao tầng…

Ví dụ: Bài “Con cào cào” hoặc bài “Trời nắng, trời mưa”

Những bài hát sôi động tôi có thể cho trẻ tập những bài thể dục nhịp điệu,hay các động tác oerobic khỏe khoắn

Trẻ được mặc trang phục và sử dụng đạo cụ và biểu diễn phù hợp với tínhchất âm nhạc và nội dung bài hát sẽ làm phong phú thêm đời sống văn hoá, cótác dụng giáo dục tình cảm đạo đức, góp phần vào việc hình thành nhân cách trẻthơ

Ví dụ: Dạy trẻ vận động minh hoạ bài Chú bộ đội của tác giả Hoàng Hà.

Tôi cho cả lớp làm động tác minh họa chú bộ đội Tôi nhận thấy trên nét mặtvui tươi, hồ hởi trên mỗi trẻ Trẻ vui sướng ngỡ mình là chú bộ đội vác súngbước đi hùng tráng Trẻ được thể hiện tình cảm của mình đối với chú bộ đội.Kết quả tôi thấy trẻ rất hứng thú, có ý thức, tích cực tham gia hoạt động, đạtđược những yêu cầu của bài dạy

Sau khi lựa chọn các hình thức vận động, tôi cùng trẻ xây dựng các độngtác cụ thể phù hợp Việc lựa chọn các loại hình vận động và các động tác phùhợp với tính chất âm nhạc sẽ giúp cho quá trình lĩnh hội các kĩ năng vận độngcủa trẻ sẽ thuận lợi hơn, mang lại hiệu quả cao hơn.

Biện pháp 4: Làm mẫu chính xác vận động theo nhạc và có sáng tạo.

Làm mẫu là biện pháp quan trọng nhằm mục đích cho trẻ tri giác toàn vẹn(Tri giác âm nhạc và vận động trong một khối thống nhất) Việc sớm tư duy trựcquan và kích thích những yếu tố ban đầu là rất cần thiết Vai trò của cô giáotrong vấn đề này là phải tạo được sự hứng thú để trẻ say mê, ham thích hoạtđộng nghệ thuật Vì vậy trước khi cho trẻ hoạt động nghệ thật cô cần có nhữnghình thức gợi mở, dẫn dắt giới thiệu và được xem cô biểu diễn mẫu với mức độhoàn thiện nhất

Để tạo sự hứng thú cho trẻ và trẻ tích cực vận động theo nhạc tôi có thểlinh hoạt, làm đa dạng các cách học thuộc

- Dạy cả lớp vận động theo nhạc

- Nối tiếp theo tổ: Cô đưa tay về phía nào thì tổ ở phía đó hát

- Theo nhóm bạn trai, nhóm bạn gái: Khi cô bắt nhịp cao tay thì các bạntrai vừa hát vừa gõ đệm theo nhịp, khi thấy cô bắt nhịp thấp tay thì các bạn gáithực hiện

- Nhóm hát, nhóm vận động : Các bạn trai làm các nhạc công gõ đệm theonhịp cho các bạn gái làm ca sĩ

- Theo tốp nhỏ

- Cá nhân

Khi cô cho trẻ tập sử dụng một loại nhạc cụ nào đó để đệm cho bài hát, côcần nói rõ cách gõ cho âm thanh phát ra như thế nào thì phù hợp

Ví dụ: Dạy trẻ cách sử dụng nhạc cụ là trống: Tay trái cầm trống, tay phải

cầm dùi, khi gõ thì gõ vào giữa mặt trống, sau đó đưa ra gõ vào thành trống.Hoặc dạy trẻ sử dụng nhạc cụ là xắc xô thì tay phải cầm xắc xô (úp xắc xô vàotrong lòng bàn tay) khi gõ thì gõ xắc xô vào lòng bàn tay trái sau đó đưa hai tayrộng ra nghỉ bằng một phách

* Trong tổ chức có nhiều người tham gia vận động, di chuyển đội hình,múa động tác cháu trai khác động tác cháu gái…Muốn thể hiện toàn vẹn trong

sự kết hợp với âm thanh âm nhạc cùng một lúc là không thể được Vì vậy đểđảm bảo tính toàn vẹn của tri giác, tôi cần sử dụng biện pháp trình bày cùng vớilời giải thích động tác của các cháu trai trước, động tác của các cháu gái sau Cóthể giải thích dưới hình thức dựng hình ảnh mô phỏng hoặc chỉ dẫn ngắn gọn, dễ

hiểu Ví dụ khi dạy trẻ vận động minh hoạ bài: Vui đến trường có câu “Con chim nó hót, líu lo líu lo…” có động tác làm tiếng chim hót, cô có thể nói: “Các

con đặt hai tay khum ở miệng giống như chim hót đấy các con ạ.”

Trong chương trình một số bài múa đã có biên soạn động tác múa gợi ý,song cô có thể dạy trẻ phối hợp các động tác tay chân, thân hình và thể hiện quanét mặt kết hợp với âm nhạc

Ví dụ: Trong sách Chăm sóc giáo dục Mẫu giáo và hướng dẫn thực hiện.

Không biên soạn động tác múa bài: Chú bộ đội của tác giả Hoàng Hà Dựa vào

đặc điểm của lớp các cháu có khả năng múa được những động tác đơn giản, dựa

vào nội dung của bài hát tôi đã sáng tạo ra động tác cho phần dạo nhạc đầu,động tác của 4 câu hát, phần nhạc kết

- Phần dạo nhạc đầu: Đứng thẳng, hai tay đưa lên cao và đưa sang hai bêntheo nhịp bài hát

- Động tác 1: “Vai chú…nhanh nhanh”

Hai tay vung tự nhiên, chân dậm đều

- Động tác 2: “Chú bộ đội lắm”

Tay phải vẫy nhẹ 3 cái rồi từ từ đặt lên ngực trái vào từ “lắm”

- Động tác 3: “Súng chắc bình”

Hai tay giả động tác bồng súng, chân dậm theo nhịp bài hát

- Phần nhạc kết: Hai tay đưa cao lên trên đầu, lắc cổ tay, kết hợp bước xoaytròn tại chỗ một vòng

Để tạo sự hứng thú cho trẻ và trẻ tích cực luyện tập múa, tôi có thể cho trẻmúa dưới các hình thức và sắp xếp di chuyển đội hình như sau:

+ Cô cho cả lớp múa (Đội hình đứng vòng tròn, cô cũng đứng ở vòng trònmúa cùng trẻ)

+ Trẻ múa theo nhóm các bạn trai và các bạn gái đứng riêng theo từng vòngtròn (hai vòng tròn đồng tâm)

+ Trẻ múa từng đôi (Hai trẻ quay mặt vào nhau hoặc tự chọn bạn để múa)+ Trẻ múa theo nhóm nhỏ

+ Cá nhân múa

Do trẻ học thông qua bắt chước nên tôi phải làm mẫu nhiều lần Trẻ bắtchước có thể không như giáo viên, nhưng những gì nghe, nhìn qua mẫu giúp trẻkhắc sâu ấn tượng, nhận biết một cách xúc cảm các động tác, bài múa Như vậybằng nhiều hình thức sinh động, cô sẽ hình thành tư duy trực quan, tạo đượcnhững yếu tố ban đầu cho mọi cảm nhận nghệ thuật

Ảnh 2: Cô làm mẫu cho trẻ bắt chước làm theo

Ví dụ: Dạy trẻ vỗ tay theo nhịp bài “Con gà trống” chủ đề: “động vật nuôitrong gia đình”

+ Cả lớp hát và vỗ tay theo nhịp cùng cô 2-3 lần

+ Mời trẻ ở tổ “mèo trắng” lên hát và vỗ tay theo nhịp

+ Mời trẻ ở tổ “mèo đen” lên hát và vỗ tay theo nhịp

+ Mời tổ “mèo vàng” lên biểu diễn hát và vỗ theo nhịp

+ Mời 2 nhóm trẻ lên biểu diễn

+ Mời 1-2 trẻ lên biểu diễn

- Có thể cho trẻ vận động sáng tạo:

+ Cô hỏi: Bạn mèo ơi, bạn thấy các bạn lớp của chúng tôi biểu diễn có giỏikhông? Theo bạn, ngoài cách vỗ tay theo nhịp, bạn còn nghĩ ra cách vận động