Song trong thực tế hiện nay ở trường mầm non Điền Thượng, việc tổ chứccác hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm chưa đạt được hiệu quả theo kếhoạch đề ra.. Hoạtđộng lấy giáo viên làm
Trang 12.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 22.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinhnghiệm. 42.3 Các sáng kiến kinh nghiệm hoặc các giải pháp đã sử dụngđể giải quyết vấn đề. 62.3.1 Giải pháp 1: Xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động giáodục lấy trẻ làm trung tâm. 62.3.2 Giải pháp 2: Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làmtrung tâm. 72.3.3 Giải pháp 3: Tăng cường thiết bị, đồ dùng dạy học và tạomôi trường cho trẻ hoạt động lấy trẻ làm trung tâm 92.3.4 Giải pháp 4: Thực hiện tổ chức tốt biện pháp giáo dục lấytrẻ làm trung tâm thông qua các hoạt động giáo dục 102.3.5 Giải pháp 5: Lựa chọn nội dung và trò chơi phù hợp để rènluyện tính tích cực hoạt động của trẻ 112.3.6 Giải pháp 6: Ứng dụng công nghệ thông tin, Sử dụng phầnmềm power point trong tổ chức các hoạt động chung. 122.3.7 Giải pháp 7: Phối hợp với các bậc phụ huynh để tổ chức cáchoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm. 142.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáodục với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường 16
Trang 21 Mở đầu
1.1 Lý do chọn đề tài:
Trẻ em là nguồn hạnh phúc của mỗi gia đình, là tương lai của đất nước.Một dân tộc muốn tồn tại và phát triển đều phải quan tâm tới trẻ em, đặc biệt làtrẻ lứa tuổi mầm non
Chủ tịch Hồ Chí Minh lúc sinh thời đã dạy:
“Giáo viên mầm non là người mẹ thứ hai của trẻ”.
Để làm được điều này đòi hỏi mỗi người giáo viên phải có tâm với nghề,
có trình độ chuyên môn nghiệp vụ, đặc biệt là với giáo viên dạy trẻ lứa tuổi 5 - 6tuổi, là giai đoạn vàng cho sự phát triển toàn diện về thể chất và tinh thần, chuẩn
bị tâm thế cho trẻ bước vào lớp 1
Trong thực tế hiện nay đối với xã hội nói chung và ngành giáo dục nóiriêng, đang dần dần từng bước xây dựng nhân cách con người mới phát triểntoàn diện Để giáo dục trẻ được tốt, đòi hỏi mỗi chúng ta phải chú ý tới việc hìnhthành và phát triển nhân cách cho trẻ ở mọi hoạt động trong đó: “Tổ chức hoạtđộng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” là một trong những hoạt động quan trọngtrong việc giáo dục trẻ mầm non đặc biệt với trẻ 5 - 6 tuổi
Theo ý kiến chuyên gia tại Mô đun MN1- D xây dựng trường mầm nonlấy trẻ làm trung tâm (Tài liệu bồi dưỡng thường xuyên dành cho giáo viên).Các nhà nhà giáo dục đều phải thừa nhận rằng: “Cách tiếp cận để giáo dục trẻtốt nhất đó là lấy trẻ làm trung tâm và ứng dụng phương pháp dạy học tích cực.Nhằm thúc đẩy sự phát triển tính chủ động, khả năng tư duy, sáng tạo và giảiquyết vấn đề của trẻ Từ đó giúp trẻ phát triển toàn diện phù hợp” [8]
Giáo dục mầm non là bậc học đầu tiên trong hệ thống giáo dục quốc dân.Giáo dục mầm non thực hiện nhiệm vụ nuôi dưỡng, chăm sóc và giáo dục trẻ từ
3 tháng đến 6 tuổi Mục tiêu giáo dục mầm non là giúp trẻ phát triển thể chất,tình cảm, ngôn ngữ, tư duy, thẩm mĩ, hình thành yếu tố đầu tiên ở trẻ Chính vìvậy, tổ chức tốt các hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm giúp giáo viên cóthể điều chỉnh, hoàn thiện các hoạt động giáo dục trẻ hàng ngày ở trường thôngqua các tiêu chí thực hành áp dụng quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm [2]
Song trong thực tế hiện nay ở trường mầm non Điền Thượng, việc tổ chứccác hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm chưa đạt được hiệu quả theo kếhoạch đề ra Để đạt được hiệu quả cao trong công tác giáo dục thì nhân tố quyếtđịnh chính là đội ngũ giáo viên Muốn nâng cao chất lượng giáo dục thì trướchết phải nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên: Giỏi về chuyên môn, vững vàng
về nghiệp vụ, có phẩm chất đạo đức tốt, có kỹ năng nghiệp vụ sư phạm, nhiệttình yêu nghề mến trẻ, gần gũi trẻ Biết ứng dụng công nghệ thông tin để khaithác những thông tin trên mạng internet để thực hành, áp dụng vào việc tổ chứccác hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ được tốt hơn
Xuất phát từ những lí do trên, bản thân là một giáo viên đã nhiều nămcông tác trong trường mầm non Năm học 2018-2019 được Ban giám hiệu nhàtrường phân công tôi cùng một đồng chí giáo viên chủ nhiệm lớp 5 - 6 tuổi A1trường mầm non Điền Thượng Tôi rất băn khoăn trăn trở, hiểu rõ trách nhiệmcủa một người giáo viên, là người trực tiếp chăm sóc giáo dục trẻ, đặt nền móng
Trang 3đầu tiên cho sự phát triển của một con người Tôi nghĩ đây là nhiệm vụ quantrọng và cần phải nỗ lực quyết tâm cao để phấn đấu Tôi muốn trẻ của mình khiđến lớp được khám phá, trải nghiệm, tìm tòi những gì mà trẻ chưa biết trongcuộc sống một cách thoải mái mà vẫn đạt hiệu quả như mục tiêu đề ra Vì vậy,
tôi mạnh dạn chọn đề tài: “Một số biện pháp tổ chức hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm lớp 5 - 6 tuổi A1 trường mầm non Điền Thượng - Bá Thước - Thanh Hoá” Nhằm giúp trẻ phát triển toàn diện nhân cách đáp ứng
với yêu cầu sự nghiệp giáo dục mầm non trong thời đại hiện nay
1.2 Mục đích nghiên cứu:
Bản thân nghiên cứu đề tài “Một số biện pháp tổ chức hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm lớp 5 - 6 tuổi A1 trường mầm non Điền Thượng - Bá
Thước - Thanh Hoá” Nhằm giúp giáo viên có một số biện pháp linh hoạt, sáng
tạo trong công tác tổ chức hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm Tạo điềukiện cho trẻ được thực hành trải nghiệm trong các hoạt động một cách hiệu quảnhất
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
Một số biện pháp tổ chức hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm lớp
5-6 tuổi A1 khu trung tâm trường mầm non Điền Thượng - Bá Thước - Thanh Hoá
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
Để nghiên cứu đề tài này tôi chọn các phương pháp sau:
- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết Tham khảo các tàiliệu liên quan đến tổ chức hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm Các mônhọc, các hoạt động giáo dục có liên quan đến sáng kiến kinh nghiệm
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin Khảo sát thực
tế trên trẻ ở lớp 5 - 6 tuổi A1, thu thập thông tin cần thiết khi điều tra trên trẻ
- Phương pháp thống kê sử lý số liệu Điều tra và khảo sát được số liệusau đó thống kê lại để sử lý số liệu phù hợp trong sáng kiến kinh nghiệm
2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm
2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm :
Môi trường nói chung được hiểu là tổng thể các yếu tố tự nhiên và xã hộitác động tương hỗ với nhau tạo nên một khung cảnh sống với những điều kiện
để con người tồn tại và phát triển Từ khái niệm đó, chúng ta có thể định nghĩa:Môi trường giáo dục trong trường mầm non là tổ hợp những điều kiện tự nhiên
và xã hội cần thiết và trực tiếp ảnh hưởng đến hoạt động chăm sóc giáo dục trẻ ởtrường mầm non và hiệu quả của những hoạt động này nhằm góp phần thực hiệntốt mục tiêu nhiệm vụ chăm sóc giáo dục trẻ [8]
Trong lý luận dạy học có những quan niệm khác nhau về các vai trò, vaitrò của giáo viên và vai trò của học sinh nhưng quy tụ lại có hai hướng Hoạtđộng lấy giáo viên làm trung tâm hoặc hoạt động lấy học sinh làm trung tâm.Nhưng những năm gần đây các tài liệu dạy học ở nước ngoài và trong nướcthường nói tới việc cần chuyển từ dạy học lấy giáo viên làm trung tâm sang dạyhọc lấy trẻ làm trung tâm là xu hướng tất yếu của nền giáo dục mà chúng ta nên
áp dụng và đổi mới
Theo cố vấn chuyên môn: PGS.TS Kay Margetts đã nói: “Như chúng tavừa xem kết quả điều tra EDI Việt Nam, 50,68% trẻ Việt Nam trong độ tuổi từ 5
Trang 4- 6 tuổi được điều tra bị thiếu hụt hoặc có nguy cơ thiếu hụt ít nhất là một lĩnhvực phát triển Đây là vấn đề đáng báo động của giáo dục mầm non Việt Nam.
Để thực sự nâng cao chất lượng giáo dục mầm non, đã đến lúc cần phải có sựthay đổi, phải có sự nhất quán trong nhận thức và trong hành động Thực hiệnchương trình giáo dục mầm non trên quan điểm lấy trẻ làm trung tâm”[2]
Lấy trẻ làm trung tâm trong trường mầm non là quan điểm giáo dục tiến
bộ về vị trí của trẻ em và vai trò của giáo viên Quan điểm này định hướng chogiáo viên mầm non trong việc xây dựng, sử dụng hiệu quả môi trường giáo dục,lập kế hoạch giáo dục và tổ chức hoạt động cho trẻ trong trường mầm non [3]
Quan điểm lấy người học làm trung tâm trong quá trình dạy học đã có từtrong tư tưởng giáo dục của các nhà giáo dục thời kỳ cổ đại và được phát triểntrong quá trình lịch sử của giáo dục Song nó chưa có những điều kiện để chiếmđịa vị ưu thế như trong những năm gần đây
Dạy học lấy trẻ làm trung tâm được hiểu là: Trẻ vừa là mục tiêu vừa làđộng lực của quá trình dạy học Trẻ là mục tiêu của quá trình dạy học việc dạyhọc phải xuất phát từ trẻ, bao gồm từ đặc điểm tâm sinh lý của lứa tuổi như: Nhucầu, động cơ, loại hình tư duy, đặc điểm tình cảm, các chức năng sinh lý của cơthể, cho đến những đặc điểm cá nhân của từng trẻ (năng lực nhận thức, vốn hiểubiết, hoàn cảnh sống, khí chất, tính cách Nói cách khác đó chính là sự phân hóatrong giáo dục, sự phân hóa này là cần thiết vì mỗi trẻ là một thế giới khác biệt,không trẻ nào giống trẻ nào [1]
Trẻ là động lực của quá trình dạy học: Trẻ phải là chủ thể của các hoạtđộng bằng việc phát huy tính tích cực, chủ động tự giác khi giải quyết các nhiệm
vụ dạy học Đối với trẻ mầm non để thực hiện được điều này cần tạo hứng thú,động cơ cho trẻ đối với việc học của từng trẻ
Tổ chức hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong chương trình giáodục mầm non yêu cầu đối với giáo viên cần phương pháp giáo dục: Tạo điềukiện cho trẻ tích cực chủ động tham gia vào các hoạt động Trẻ được trảinghiệm, tìm tòi khám phá môi trường xung quanh dưới nhiều hình thức đa dạng,
áp dụng nhu cầu, hứng thú của trẻ theo phương châm “Chơi mà học, học màchơi” Chú trọng đổi mới môi trường giáo dục nhằm kích thích và tạo cơ hội chotrẻ tích cực khám phá, thử nghiệm và sáng tạo ở các khu vực hoạt động mộtcách vui vẻ Kết hợp hài hòa giữa giáo dục trẻ trong nhóm với giáo dục cá nhân
Tổ chức hợp lý các hình thức hoạt động cá nhân, theo nhóm và cả lớp, phù hợpvới độ tuổi, với khả năng của từng trẻ, với nhu cầu, hứng thú của trẻ và với điềukiện thực tế [3]
Trường mầm non Điền Thượng căn cứ vào kế hoạch chỉ đạo nhiệm vụnăm học: 2018-2019 của phòng GD&ĐT huyện Bá Thước Nhà trường xâydựng kế hoạch năm học đặt ra các chỉ tiêu phấn đấu về mọi hoạt động của nhàtrường trong năm, đưa ra các giải pháp phù hợp với điều kiện thục tế của nhàtrường và địa phương nhằm đạt kết quả cao nhất
Thực hiện chương trình giáo dục mầm non theo Thông tư số BGDĐT ngày 30 tháng 12 năm 2016 của bộ trưởng bộ giáo dục và đào tạo sửađổi, bổ sung một số nội dung của chương trình giáo dục mầm non ban hành kèmtheo thông tư số 17/2009/TT-BGDĐT ngày 25 tháng 7 năm 2009 của bộ trưởng
Trang 528/2016/TT-bộ giáo dục và đào tạo [4] Tiếp tục đổi mới công tác quản lý, hoạt động chămsóc, giáo dục trẻ theo quan điểm giáo dục “lấy trẻ làm trung tâm”
Năm học 2018 - 2019 nhà trường đã đi vào chỉ đạo các nhóm lớp thực hiệđồng bộ xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm Từ đó có tác độngrất lớn đến việc giúp giáo viên tổ chức tốt các hoạt động giáo dục lấy trẻ làmtrung tâm Quan điểm “ lấy trẻ làm trung tâm” cũng được quán triệt thực hiện từviệc lựa chọn nội dung, phương pháp và hình thức tổ chức dạy học, đặc biệt làtrong vai trò của giáo viên khi tổ chức hoạt động này
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Năm học: 2018 - 2019 lớp tôi phụ trách tại khu trung tâm với tổng số là
20 cháu, 10 trẻ nam và 10 trẻ nữ
Trong quá trình nghiên cứu sáng kiến kinh nghiệm tổ chức hoạt động giáo
dục lấy trẻ làm trung tâm lớp 5- 6 tuổi A1 khu trung tâm, bản thân tôi đã gặp
những thuận lợi và khó khăn như sau:
Nhà trường đã đầu tư mua sắm trang thiết bị đồ dùng, đồ chơi, chỉ đạogiáo viên trang trí lớp theo hướng mở lấy trẻ làm trung tâm, làm đồ dùng đồchơi tự tạo tương đối đầy đủ Chỉnh trang khuân viên, bố trí sắp xếp môi trườngtrong và ngoài lớp học phong phú, đẹp mắt, phù hợp Điều đó cũng là điều kiệnthuận lợi cho bản thân tôi trong việc thực hiện đề tài nghiên cứu “ giáo dục lấytrẻ làm trung tâm” đạt kết quả tốt hơn
100% cán bộ, giáo viên trong nhà trường có trình độ chuyên môn đạtchuẩn và trên chuẩn Các đồng chí có năng lực chuyên môn, nhiệt tình trongcông tác, thuận lợi cho việc học hỏi kinh nghiệm của mình Bản thân có trình độchuyên môn trên chuẩn, có năng lực chuyên môn, có nghiệp vụ sư phạm, là giáoviên giỏi cấp trường trong nhiều năm liền
Bên cạnh đó có sự phối hợp nhịp nhàng giữa các giáo viên phụ tráchchung trong lớp cùng thực hiện nhiệm vụ chăm sóc giáo dục trẻ
* Khó khăn:
Cùng với những thuận lợi nêu trên thì bản thân còn gặp không ít nhữngkhó khăn trong công tác chăm sóc giáo dục trẻ nói chung và việc tổ chức hoạtđộng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm của trẻ nói riêng cụ thể như:
Trường mầm non Điền Thượng thuộc địa bàn xã miền núi, cách trung tâmhuyện Bá Thước 20km Địa hình phân bố không đồng đều, phần lớn người dânlàm nông nghiệp, thu nhập thấp Đời sống nhân dân còn gặp nhiều khó khăn nêncông tác phối kết hợp với phụ huynh học sinh ở một số mặt còn hạn chế
Trang 6Về cơ sở vật chất: Trang thiết bị, đồ dùng đồ chơi trong nhà trường chưa
nhiều, thiếu phòng chức năng cho các cháu hoạt động
Đồ dùng đồ chơi phục vụ học tập và vui chơi chưa phong phú cho nên trẻ
ít được hoạt động trải nghiệm Vì vậy, việc tổ chức hoạt động giáo dục lấy trẻlàm trung tâm còn gặp nhiều khó khăn
Về trẻ:
Phần lớn trẻ là con em dân tộc thiểu số, gia đình làm nghề nông nghiệp,đời sống kinh tế gặp nhiều khó khăn Một số gia đình phải gửi con cho ông bà đilàm ăn xa để phát triển kinh tế, nên không có điều kiện phối hợp với giáo viên
và nhà trường trong việc chăm sóc giáo dục trẻ
Điều kiện khó khăn về mọi mặt, trẻ ít được va chạm, giao tiếp nên trẻ trởnên nhút nhát và thiếu tự tin khi trao đổi hay trò chuyện với những người xungquanh cũng như tham gia vào các hoạt động với bạn bè
Để thực hiện tốt việc tổ chức hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm lứatuổi 5 - 6 tuổi, bản thân chưa có nhiều kinh nghiệm trong xây dựng môi trườnghoạt động chăm sóc giáo dục trẻ Trong quá trình thực hiện chưa tổ chức được
đa dạng các hình thức giúp trẻ tích cực chủ động hoạt động khám phá, trải
nghiệm một cách có hệ thống phù hợp với khả năng của trẻ trong nhóm
Từ những thuận lợi và khó khăn đã nêu trên, cùng với việc trường mầmnon Điền Thượng bước vào thực hiện theo hướng dẫn của ngành về áp dụngphương pháp dạy học lấy trẻ làm trung tâm, nhưng thực tế việc thực hiện cáchoạt động cho trẻ ( hoạt động học tập, hoạt động vui chơi…) một số ít vẫn rơivào tình trạng giáo viên làm trung tâm, mặc dù chúng ta cũng đã đổi mớichương trình và phương pháp giáo dục
Qua quá trình điều tra, khảo sát thực tế trẻ ở lớp 5 - 6 tuổi A1 về hoạtđộng giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trong năm học: 2018 - 2019 Bản thân tôinhận thấy kết quả thực trạng khả năng của trẻ cụ thể như sau:
* Kết quả khảo sát chất lượng đầu năm (tháng 9 năm 2018)
stt
Nội dung
Số trẻ khảo sát
Số trẻ
2 Trẻ biết thể hiện nhu cầu, cảm xúc
3 Trẻ mạnh dạn, tự tin, thích được trải
nghiệm và biết thực hiện các yêu cầu
14
70%
Trang 7của cô
Từ những kết quả điều tra, thống kê trên đây ta có thể nhìn thấy rất rõ vềviệc tổ chức hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm chưa đáp ứng được vớiyêu cầu giáo dục mầm non hiện nay Vì vậy bản thân đã nghiên cứu cần phảithay đổi cách nghĩ, cách nhìn nhận về phương pháp dạy học "Lấy trẻ làm trungtâm" Làm thế nào để trẻ 5 - 6 tuổi luôn mạnh dạn tự tin giúp trẻ tích cực hơnkhi tham gia các hoạt động Từ những suy nghĩ đó tôi mạnh dạn nghiên cứu và
áp dụng "Một số biện pháp tổ chức hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm lớp
5 -6 tuổi A1 trường mầm non Điền Thượng - Bá Thước - Thanh Hoá" vào công
tác chăm sóc giáo dục trẻ tại trường mầm non Điền Thượng năm học 2018 2019
-2.3 Các sáng kiến kinh nghiệm hoặc các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
2.3.1 Giải pháp 1: Xây dựng kế hoạch tổ chức hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
Qua nhiều năm công tác và thực hiện nhiệm vụ giáo dục trẻ trong trườngmầm non, bản thân tôi nhận thấy để tổ chức tốt các hoạt động giáo dục lấy trẻlàm trung tâm thì biện pháp xây dựng kế hoạch là khâu đầu tiên mà người giáoviên cần làm Đây là biện pháp vô cùng quan trọng giúp giáo viên vạch ra hướng
đi đúng đắn trong tổ chức hoạt động giáo dục Khi xây dựng kế hoạch hoạt độnggiáo dục, đặc biệt là trong hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm Phải căn cứvào khả năng của trẻ, phù hợp với độ tuổi, phù hợp với điều kiện thực tế của nhàtrường và địa phương để xác định mục tiêu nội dung cụ thể Từ đó, trẻ tham giavào các hoạt động hứng thú hơn, dễ dàng hơn, đúng với khả năng của trẻ hơn
Có nhiều loại kế hoạch giáo dục: Kế hoạch giáo dục năm học, kế hoạchnhóm lớp, kế hoạch tháng, kế hoạch chủ đề, kế hoạch tuần, kế hoạch ngày,nhưng kế hoạch tuần và ngày là quan trọng nhất bởi vì:
Sát với thực tiễn đang diễn ra trong lớp
Dễ nhìn thấy sự tiến bộ hay không của trẻ để có biện pháp giáo dục hiệuquả Giáo viên tập trung hơn vào trẻ
Kế hoạch ngày càng đòi hỏi giáo viên luôn phải suy nghĩ đến trẻ, làm thếnào để giúp trẻ phát huy được tính tích cực chủ động sáng tạo hơn trong các hoạtđộng giáo dục
Giáo viên dễ dàng thực hiện được những gì mình muốn dạy trẻ
“Xác định mục tiêu rò ràng, cụ thể sẽ giúp giáo viên giáo dục giúp trẻ đạtmục tiêu đặt ra thuận lợi hơn”[3]
Khi lập kế hoạch giáo dục tôi đã dựa những hiểu biết về quan điểm giáodục lấy trẻ làm trung tâm và đảm bảo: Trẻ tham gia tích cực trong việc học tậpcủa mình, chú trong đến các hoạt động sao cho trẻ được “Chơi mà học, học màchơi” Trẻ học thông qua chơi và học hỏi bằng nhiều cách khác nhau
Trong năm học này khi xây dựng kế hoạch tôi đã bám vào thông tư số28/2016/TT-BGDĐT ngày 30 tháng 12 năm 2016 của Bộ trưởng Bộ Giáo dục
và Đào tạo Bám vào chương trình hướng dẫn của độ tuổi 5 - 6 tuổi, Dựa vào kếhoạch giáo dục năm của ban giám hiệu nhà trường để xây dựng kế hoạch nhómlớp Ngoài ra còn phải dựa vào điều kiện thực tế của nhà trường và đặc điểm của
Trang 8trẻ nhóm lớp để xây dựng kế hoạch cho phù hợp.
Các kế hoạch giáo dục khi xây dựng tôi dựa trên cơ sở những hiểu biết vềquan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm và đảm bảo:
Trẻ tham gia tích cực trong việc học tập của mình
Từng trẻ trong lớp được hỗ trợ để phát triển
Chú trọng đến các hoạt động sao cho trẻ được “Chơi mà học, học màchơi” Trẻ học thông qua chơi và học bằng nhiều cách khác nhau
Đối với lứa tuổi 5 - 6 tuổi là nhận biết 29 chữ cái và 10 chữ số và họccách so sánh, tách gộp, chia nhóm, khám phá thế giới xung quanh thông qua giờhọc, giờ chơi
Khi xây dựng kế hoạch tôi đã lựa chọn cho trẻ nhận biết 29 chữ cái và 10chữ số vào trong từng chủ đề cho phù hợp và đủ số lượng tiết
Tôi lên kế hoạch cùng trẻ trang trí phòng nhóm lớp theo chủ đề chủ điểm,phù hợp với lưa tuổi để trẻ hoạt động và được khám phá và trải nghiệm
Để tạo sự hứng thú, tự tin cho trẻ chơi và học thông qua hoạt động góc,đóng vai đối với trẻ 5 - 6 tuổi đạt được hiệu quả Cô giáo thường xuyên đóng vaichơi và chơi cùng trẻ ở các góc chơi, cùng thảo luận với trẻ, sau đó dần tách ra
để cho trẻ tự học và chơi Từ đó, việc học đối với trẻ như một trò chơi thú vịkhiến các hoạt động trí tuệ của trẻ sẽ trở nên phong phú và có điều kiện để pháthuy
Môi trường giáo dục trong trường lớp mầm non có vai trò quan trọng về
sự phát triển thể chất, ngôn ngữ, trí tuệ, tình cảm - kỹ năng xã hội, khả năngthẩm mỹ, sáng tạo của trẻ Vì vậy, khi xây dựng môi trường hoạt động trong lớpcũng như ngoài trời phải phù hợp thuận tiện cho việc sử dụng của cô và trẻ Môi
Trang 9trường giáo dục cần đảm bảo an toàn và có tính thẩm mỹ cao.
Có thể nói, việc xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trongtrường mầm non nói chung và trong lớp học nói riêng là sự cần thiết và quantrọng Việc này được ví như người giáo viên thứ hai trong công tác tổ chức,hướng dẫn cho trẻ nhằm thỏa mãn nhu cầu vui chơi và hoạt động của trẻ Thôngqua đó, nhân cách của trẻ được hình thành và phát triển toàn diện [8]
Đối với lớp 5 - 6 tuổi A1 tôi đã xây dựng môi trường vui chơi, học tậptrong lớp Xắp xếp, bố trí các góc chơi: Hợp lý, khoa học, đẹp mắt, vừa tầm vớitrẻ để trẻ dễ dàng lựa chọn cũng như lấy đồ dùng thuận tiện Các đồ dùng, đồchơi tôi tự tạo được sử dụng từ những nguyên vật liệu có sẵn trong thiên nhiên
và địa phương, được vệ sinh sạch sẽ, đảm bảo an toàn đối với trẻ Được sắp xếptrong các góc chơi có tính mục đích rõ rệt, mà khi cầm vào đồ dùng trẻ có thể tự
sử dụng được theo mục đích của mình
Trang 10Hình ảnh: Cô, trẻ ngồi sảnh lớp học Hình ảnh: Trẻ dạo chơi vườn cổ tích
Tôi luôn đồng hành cùng trẻ, giành hết thời gian và tâm huyết cho trẻ,chơi cùng trẻ, tạo môi trường thân thiện, gần gũi, tạo cho trẻ luôn cảm thấy thoảimái, trẻ cảm thấy được yêu thương chăm sóc và tự tin khi giao tiếp Sự giao tiếpgiữa trẻ với trẻ là sự thân thiện với nhau khi đó tôi đóng vai trò như nhữngngười bạn tâm sự cởi mở gần gũi với trẻ tạo cho trẻ cảm giác thoải mái tự tinvào bản thân Tôi thấy trẻ của tôi rất cởi mở khi được trò chuyện với cô giốngnhư một người bạn và nói ra cảm nghĩ của mình một cách vô tư và hồn nhiênnhất
Có thể nói, xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm đã thu hútđược trẻ vào các hoạt động Đây là cơ hội để trẻ tham gia hoạt động, trảinghiệm, được học hỏi theo cách của mình mà không bị gò bó, mà vẫn đạt đượchiệu quả cao Đặc biệt là vào các thời điểm như chơi và hoạt động góc vào buổisáng và giờ hoạt động chiều
Khi áp dụng biện pháp xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trungtâm, đã giúp cho trẻ tự tin tích cực tham gia hoạt động Giải pháp này cũng giúpcho giáo viên khi tổ chức thực hiện các hoạt động được phong phú, đa dạng hơn,tiết học nhẹ nhàng mà vẫn đặt hiệu quả cao
2.3.3 Giải pháp 3: Tăng cường thiết bị, đồ dùng dạy học và tạo môi trường cho trẻ hoạt động lấy trẻ làm trung tâm
Muốn cho 1 tiết học được thành công điều đầu tiên chúng ta cần đó làphải có đồ dùng trực quan đầy đủ, đẹp mắt, sáng tạo Đây là biện pháp quantrọng mà người giáo viên cần phải có trong thiết kế xây dựng, lựa chọn đề tàicũng như tạo dụng cụ dạy học đồ dùng đồ chơi, cách sưu tầm tranh ảnh, xâydựng mô hình, tạo và lựa chọn môi trường hoạt động học trong và ngoài lớp chotrẻ giúp trẻ có điều kiện tiếp cận với cách học mới gây được sự tò mò thíchkhám phá trong trẻ hơn
Ví dụ: Ở góc phân vai tôi đã lựa chọn những dụng cụ hay món ăn truyền
của địa phương để trẻ được trải nghiệm, mua bán giới thiệu về sản phẩm của quêhương mình, trẻ hiểu hơn về nét văn hóa truyền thống của dân tộc mình Hay ởgóc thiên nhiên tôi đã xây dựng môi trường từ những nguyên vật liệu phế thải,trồng những loại hoa, rau theo mùa, trẻ được trực tiếp chăm sóc hoa, rau, giúptrẻ yêu thiên nhiên và có ý thức bảo vệ môi trường hơn
Trang 11Hình ảnh: Môi trường cho trẻ hoạt
động ở góc phân vai
Hình ảnh: Môi trường cho trẻ hoạt
động ở góc thiên nhiên
Thiết bị dạy học và môi trường giảng dạy là quá trình phối hợp linh hoạt
và hợp lý những kinh nghiệm, thành tựu sử dụng, điều kiện cơ sở vật chất và cảitiến phương pháp dạy học của giáo viên
Khi sử dụng biện pháp này trẻ được tiếp xúc với cách học mới mà trẻhằng mong đợi ở trường, đồ dùng, thiết bị học càng phong phú thì trẻ sẽ có điềukiện tiếp cận nhiều hơn làm khắc sâu hình tượng và ghi nhớ và nảy sinh nhiềusáng kiến với đồ dùng hơn
Đổi mới phương pháp nhằm tích cực hoá các hoạt động dạy học, khuyếnkhích bản thân chủ động, sáng tạo, dạy học tập trung vào trẻ, lấy trẻ làm trungtâm để phát triển mọi khả năng của trẻ, tổ chức hướng dẫn trẻ học tập bằng cách
tự phát hiện khả năng của mình và có niềm tin trong lao động, học tập Tổ chứctiết dạy bản thân tôi xây dựng như sau:
* Đối với giáo viên:
Chuẩn bị đầy đủ đồ dùng đồ chơi theo từng chủ đề chủ điểm, xây dựngmôi trường phù hợp với từng hoạt động
Nghiên cứu kỹ nội dung đề tài, xác định trọng tâm kiến thức, kỹ năng bài học và các hình thức tổ chức hoạt động diễn ra trong tiết dạy Chuẩn bị hệ thốngcâu hỏi, mục đích giải quyết, dự kiến các tình huống ở trẻ và hướng khắc phục
Lựa chọn hình thức tổ chức tiết học phù hợp với điều kiện cơ sở vật chấtcủa lớp, phù hợp với đề tài và lĩnh vực mà mình đã chọn để tổ chức tốt tiết dạyphải tùy nội dung và mục đích cụ thể của bài dạy để xác định cách tổ chức hoạtđộng cho trẻ làm thế nào để có kết quả cao nhất
* Đối với trẻ:
Phải khuyến khích trẻ mạnh dạn tham gia vào các hoạt động cùng cô vàcác bạn, giúp trẻ tự tin trong giao tiếp, tạo sự gần gũi giữa cô với trẻ, tạo tâm thếthoải mái cho trẻ khi bước vào hoạt động
Giúp trẻ chủ động, tích cực trong quá trình chiếm lĩnh tri thức, tạo cơ hộicho tất cả trẻ đều được tham gia vào quá trình nhận thức, tìm tòi, khám phá trithức, trẻ được thể hiện sự hiểu biết, suy nghĩ của trẻ thông qua các hoạt động cụthể như khi chơi ở góc phân vai, hay chơi ở góc xây dựng, góc thiên nhiên
2.3.4 Giải pháp 4: Thực hiện tổ chức tốt biện pháp giáo dục lấy trẻ làm trung tâm thông qua các hoạt động giáo dục
Ở độ tuổi 5 - 6 tuổi, hoạt động chủ đạo của trẻ “Chơi mà học, học màchơi” thông qua các hoạt động đa dạng phong phú mà trẻ lĩnh hội tri thức trongcuộc sống xung quanh trẻ, chương trình giáo dục mầm non mới lấy trẻ làm trungtâm, tạo điều kiện cho mỗi đứa trẻ được hoạt động tích cực phù hợp với sự pháttriển của bản thân trẻ, đáp ứng được tối đa nhu cầu và hứng thú, dựa vào khảnăng của mỗi trẻ
Ví dụ: Khi tổ chức hoạt động khám phá khoa học tôi đã chia trẻ thành
từng nhóm, mỗi nhóm có đội trưởng, nhằm cho các thành viên tự quan sát, khảonghiệm thảo luận, rồi mời nhóm trưởng thuyết trình ý kiến của nhóm mình đưa
ra Giáo viên sẽ là người tổng hợp mọi ý kiến của các nhóm và bổ sung ý kiến,đưa ra kết quả chung cho cả lớp hiểu vấn đề