Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động khám phá khoa học cho trẻ mẫu giáo 4 5 tuổi trường mâm non lương trung, huyện bá thước

Nhu cầu tìm hiểu, khám phá về thế giới xung quanh của con người đãxuất hiện ngay từ khi còn nhỏ, ở lứa tuổi mẫu giáo các quá trình nhận thức tuychưa hoàn chỉnh nhưng là thời kỳ phát triể

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BÁ THƯỚC

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG HOẠT ĐỘNG KHÁM PHÁ KHOA HỌC CHO TRẺ MẪU GIÁO 4-5 TUỔI TRƯỜNG MẦM NON LƯƠNG TRUNG - HUYỆN

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh

2.3.1 Làm giàu vốn hiểu biết về môi trường xung quanh cho trẻ 52.3.2 Làm và sử dụng đồ dùng trực quan khoa học 72.3.3 Nâng cao kỹ năng quan sát, so sánh và phân loại đối tượng 92.3.4 Lồng ghép, tích hợp khám phá khoa học vào các hoạt động

2.3.5 Cho trẻ khám phá khoa học mọi lúc, mọi nơi 142.3.6 Tạo điều kiện cho trẻ được thực hành, trải nghiệm 15

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động

giáo dục, với bản thân , đồng nghiệp và nhà trường: 17

1 MỞ ĐẦU

1.1 Lí do chọn đề tài.

Giáo dục “Mầm non” là bậc học nhỏ nhất và cũng là bậc học đầu tiêntrong hệ thống giáo dục quốc dân Vị trí này tưởng chừng đơn thuần là việctrông giữ trẻ, song nó lại là vị trí quan trọng là phần không nhỏ quyết định sựphát triển toàn diện về nhân cách của một con người sau này Và đây là bướckhởi đầu, là nền móng vững chắc cho những chặng tiếp theo của cấp học khác

Vì thế ngay từ khi còn trong độ tuổi mầm non chúng ta phải giáo dục trẻ để nềnmóng ấy thực sự vững chắc cho tương lai

Người giáo viên mầm non là người thầy đầu tiên đặt nền móng cho việcđào tạo nhân cách con người cho xã hội tương lai, có điều tùy theo mỗi thời đại

mà giáo dục sẽ được tổ chức theo các hình thức khác nhau Thật đúng vậy đểngày mai có những nhân tài, những con người có đầy đủ những tri thức, hiểubiết để cống hiến cho nhân loại thì ngay lúc này giáo dục cho lứa tuổi mầm non

là điều thiết yếu cho mỗi một chúng ta và đặc biệt là giáo viên mầm non Là mộtgiáo viên mầm non bản thân đã gắn bó với nghề được 16 năm, qua những nămchăm sóc, giảng dạy trẻ tôi vẫn biết rằng đối với mỗi một giáo viên để có đượcnhững phương pháp giảng dạy tốt cho tất cả các hoạt động thì chúng ta khôngchỉ nghiên cứu bó hẹp trong một hoạt động học mà còn phải trau dồi, nghiên cứucác hoạt động học khác nhau Từ đó bản thân sẽ có được những phương phápgiảng dạy trẻ phong phú bởi lẽ đặc thù của giáo viên mầm non không tách biệtdạy riêng theo từng bộ môn như các cấp học khác Hiểu rõ về vấn đề này nămnay tôi mạnh dạn nghiên cứu sang hoạt động khám phá khoa học mà trước đó tôimới chỉ tìm hiểu và nghiên cứu hoạt động âm nhạc và hoạt động phát triển ngônngữ

Theo tôi trẻ mẫu giáo làm quen với thế giới xung quanh cũng không nằmngoài quy luật Câu hát“Xung quanh chúng ta có bao điều kì diệu, mà ta mớibiết chẳng được bao nhiêu”(Bài hát “vì sao lại thế” nhạc sỹ Phạm Tuyên)[1] đãnói lên nhiều ý nghĩa Câu hát đã nói lên thế giới xung quanh ta rất bao la rộnglớn Nó bao gồm tất cả sự vật, hiện tượng, cây cỏ, con vật, các vấn đề về tựnhiên và xã hội Chúng ta không thể đi đến tất cả mọi nơi, không thể tận mắtnhìn thấy hết thảy các sự vật, hiện tượng nhưng con người luôn có khát vọngmuốn được khám phá, tìm hiểu thế giới xung quanh ta, đó chính là môi trườngsống của con người Đồng thời nó cũng là một kho tàng kiến thức vô tận ảnhhưởng tới sự tồn tại và phát triển của con người, cho nên con người luôn có nhucầu khám phá thế giới xung quanh thông qua các hoạt động để có thể có nhữnghiểu biết về thế giới, cải tạo thế giới nhằm phục vụ chính cuộc sống của conngười Nhu cầu tìm hiểu, khám phá về thế giới xung quanh của con người đãxuất hiện ngay từ khi còn nhỏ, ở lứa tuổi mẫu giáo các quá trình nhận thức tuychưa hoàn chỉnh nhưng là thời kỳ phát triển mạnh nhất so với bất cứ thời kỳ nào.Khi tiếp xúc với các đồ vật cũng như các hiện tượng thiên nhiên, xã hội, trong

đó có những đồ vật quen thuộc và những đồ vật xa lạ đối với trẻ từ đó trẻ thường

có những câu hỏi: Đây là cái gì? Nó làm bằng gì? Dùng để làm gì? Là “Lứatuổi của những câu hỏi tại sao? ” trẻ luôn ngỡ ngàng trước cuộc sống Biết được

tầm quan trọng đó, là một người giáo viên chúng ta cần phải coi trọng việc tạo

ra môi trường giáo dục trẻ bằng những hoạt động thiết thực Từ đó giúp trẻ hoànthiện nhân cách, ngôn ngữ, tư duy, phát triển các kỹ năng thực hành, giao tiếp,ứng xử Sự phát triển nhanh chóng của khoa học và công nghệ, sự cạnh tranhquyết liệt trên nhiều lĩnh vực giữa các quốc gia đòi hỏi giáo dục phải đổi mớithực chất là cạnh tranh giữa các quốc gia hiện nay về nguồn lực và khoa học,công nghệ vì vậy nghị quyết số 29-NQ/TW của ban chấp hànhTrung ương Đảng

khóa XI đã xác định:“Đổi mới căn bản, toàn diện nền giáo dục theo hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa, xã hội hóa, dân chủ hóa và hội nhập quốc tế”[2] Đổi

mới căn bản phải đảm bảo tính hệ thống, có tầm nhìn dài hạn, phù hợp với từngloại đối tượng và cấp học, các giải pháp đồng bội, khả thi, có trọng tâm, trọngđiểm, có lộ trình phù hợp với thực tế đất nước Đảng và nhà nước ta rất quantâm trong vấn đề vị trí của giáo dục mầm non trong chiến lược “Phát triển nguồnlực con người ” sự phát triển thể lực của trẻ em mầm non hiện nay như thế nào.Đối với việc giáo dục phát trển nhân cách toàn diện cho trẻ em, hoạt động khámphá khoa học có một vị trí rất quan trọng, là một trong những hoạt động hấp dẫnnhất đối với trẻ mẫu giáo, nó giúp trẻ tìm hiểu, khám phá và thể hiện một cáchsinh động những gì chúng nhìn thấy trong thế giới xung quanh, những gì làm trẻrung động mạnh mẽ và gây cho chúng những rung động xúc cảm, tình cảm tíchcực Dựa trên đặc điểm tâm lí, nhận thức của trẻ mẫu giáo nói chung và trẻ mẫu

giáo 4- 5 tuổi nói riêng, các nhà tâm lí học, giáo dục học đã chỉ ra rằng, quá trình

tìm hiểu môi trường xung quanh được tổ chức mang tính chất khám phá, trảinghiệm theo phương thức “Học bằng chơi, chơi mà học”, là phù hợp hơn cả đốivới trẻ

Nhận thức rõ tầm quan trọng đó ngoài những hoạt động học khác hoạtđộng khám phá khoa học tôi đặc biệt chú trọng Với mong muốn mình phải làmthế nào để giúp trẻ học thật tốt, tôi đã không ngừng tìm tòi, sáng tạo để có nhữngbiện pháp giảng dạy và tạo ra môi trường học tập tốt nhất cho trẻ Nhưng thực tế

hiện nay hoạt động khám phá khoa học cho trẻ 4 - 5 tuổi còn rất tẻ nhạt, nhiều

giáo viên nhận xét đây là hoạt động khó, khô khan, khó hấp dẫn trẻ Cô chưachịu khó làm nhiều đồ dùng trực quan, việc cho trẻ thực hành, trải nghiệm cònhạn chế, chưa tích cực tích hợp khám phá khoa học vào các hoạt động khác, việcứng dụng công nghệ thông tin vào công tác giảng dạy chưa thường xuyên, côngtác phối hợp với phụ huynh trong nâng cao nhận thức cho trẻ qua hoạt độngkhám phá khoa học còn hạn chế…Chính vì vậy mà hiệu quả hoạt động khámphá khoa học chưa cao Từ những lý do trên tôi đã mạnh dạn chọn đề tài “Một

số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động khám phá khoa học cho trẻ mẫugiáo 4 - 5 tuổi trường mầm non Lương Trung, huyện Bá Thước”

1.2 Mục đích nghiên cứu.

Tìm ra các biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động khám phá khoa học

cho trẻ 4-5 tuổi, trường mầm non Lương Trung – Bá Thước.

1.3 Đối tượng nghiên cứu.

Một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động khám phá khoa học cho

trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi trường mầm non Lương Trung, huyện Bá Thước năm học

2018 – 2019 Để giúp trẻ hứng thú tham gia hoạt động khám phá khoa học nói

riêng và các hoạt động trong trường mầm non nói chung

1.4 Phương pháp nghiên cứu.

+ Phương pháp nghiên cứa xây dựng lý thuyết (Các tài liệu, các văn bản):

Tham khảo tài liệu qua sách chương trình giáo dục mầm non, chuyên đề, mạngIntenet, báo

+ Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin: Khảo sát các

hoạt động của trẻ trong lớp để nhận biết về khả năng tiếp thu và nhận thức củatrẻ

+ Phương pháp thống kê, xử lý số liệu: Thống kê, xử lý số liệu trong bảng

khảo sát trước và sau khi áp dụng biện pháp

+ Phương pháp quan sát, so sánh, tổng hợp, trực quan, đàm thoại: Cô

dùng lời nói để hướng dẫn trẻ hoạt động học, chơi các trò chơi, đi thăm quan, sosánh các đối tượng khám phá…

+Phương pháp dùng trò chơi: Sử dụng các trò chơi để tổ chức cho trẻ

chơi hoạt động khám phá khoa học để giờ học hứng thú, thu hút sự chú ý của trẻhơn

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM.

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.

Quyết định 55 của Bộ giáo dục qui định mục tiêu, kế hoạch đào tạo củaNhà trẻ - Mẫu giáo Hà Nội, 1990 trang 6 ghi rõ mục tiêu giáo dục mầm non là:

“ Hình thành ở trẻ những cơ sở đầu tiên của nhân cách con người mới XHCNViệt Nam”:

Thông minh, ham hiểu biết, thích khám phá, tìm tòi, có một số kỹ năng sơđẳng (quan sát, so sánh, phân tích, tổng hợp, suy luận ) cần thiết để vào trườngphổ thông, thích đi học[3]

Quả thực! Hoạt động khám phá khoa học có tầm quan trọng đặc biệt đốivới sự phát triển tâm lý của trẻ lứa tuổi mầm non nói chung và độ tuổi mẫu giáo

4-5 tuổi nói riêng Vì vậy cho trẻ khám phá khoa học chính là tạo điều kiện, cơ

hội để trẻ có những kiến thức sâu rộng, hiểu được tầm quan trọng của thế giớixung quanh trẻ Hoạt động khám phá khoa học mang lại nguồn biểu tượng vôcùng phong phú, đa dạng, sinh động, đầy hấp dẫn với trẻ thơ, thế giới xungquanh sinh động là vậy, thích thú là vậy, vì thế trẻ luôn có niềm khao khát khámphá, tìm hiểu về chúng Cho trẻ làm quen với hoạt động khám phá khoa học sẽcung cấp cho trẻ vốn hiểu biết xung quanh mình Từ môi trường thiên nhiênnhiên: làm quen với thế giới thực vật (Cỏ, cây, rau, hoa, lá ), làm quen với thếgiới động vật, làm quen với các hiện tượng tự nhiên như: cát, sỏi, nước, nắng,mưa, Đến môi trường xã hội: Làm quen với những người gần gũi và cuộc sống

xã hội (Công việc của mỗi người trong xã hội, mối quan hệ của con người với

nhau), làm quen với đồ vật, làm quen với các phương tiện giao thông Để giúptrẻ làm tốt vai trò chủ thể của quá trình khám phá thế giới xung quanh tôi cầnquan tâm đến nhu cầu, hứng thú của trẻ, tận dụng các biện pháp, các cơ hộitrong cuộc sống cho trẻ được khám phá sự vật hiện tượng xung quanh cho trẻđược trải nghiệm cảm xúc, tích lũy kinh nghiệm để đi đến hiểu biết bản chất của

sự vật hiện tượng và có kỹ năng sống phù hợp Nhờ đó mà trẻ không chỉ nhận

được thông tin về thế giới xung quanh mà con nắm được cách thể hiện hành vi

mối quan hệ tình cảm giữa người với người Từ đó giúp trẻ làm tốt vai trò chủ

thể của quá trình khám phá thế giới xung quanh giáo viên cần quan tâm đến nhucầu, hứng thú của trẻ tận dụng các biện pháp, các cơ hội trong cuộc sống cho trẻđược khám phá sự vật hiện tượng xung quanh chúng cho trẻ được trải nghiệmcảm xúc, tích lũy kinh nghiệm để đi đến hiểu biết bản chất của sự vật hiện tượng

và có kỹ năng sống phù hợp

Hơn nữa thông qua hoạt động khám phá khoa học là giúp trẻ hình thànhmột thế giới khoa học, hình thành kỹ năng, thói quen trong hoạt động học tậpnhư kỹ năng sử dụng đồ dùng học tập, kỹ năng phát biểu, chú ý lắng nghe côgiáo giảng bài Trẻ được cùng nhau hoạt động tập thể, cùng nhau kết thúc côngviệc Ngành học mầm non đã triển khai và đi vào thực hiện chương trình mầmnon mới, về nội dung và phương pháp, thích hợp nhằm nâng cao chất lượng dạy

và học cho trẻ Là giáo viên trực tiếp thực hiện nhiệm vụ giáo dục và chăm sóctrẻ, bản thân tôi ý thức cao trong việc thực hiện yêu cầu giáo dục theo quy địnhcủa ngành và sự chỉ đạo của nhà trường Qua đó đã góp phần giáo dục đạo đức,thẩm mỹ cho trẻ, từ đó góp phần hình thành những yếu tố đầu tiên về nhân cáchcho trẻ

2.2 Thực trạng về một số biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động khám phá khoa học cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi trường mầm non Lương Trung, huyện Bá Thước.

*Thuận lợi:

Dựa trên tình hình của lớp, ngay từ đầu năm học tôi đã được ban giámhiệu nhà trường quan tâm và tạo điều kiện thuận lợi để tôi được học hỏi, tiếp thunhững biện pháp tốt nhất để phục vụ vào trong hoạt động khám phá khoa học

Ban giám hiệu luôn sát sao chỉ đạo giáo viên về chuyên môn, thườngxuyên dự giờ thăm lớp để nâng cao chất lượng giảng dạy

Bản thân được thường xuyên tham dự những buổi thao giảng, dự giờ, thigiáo viên giỏi do trường tổ chức

Được sự phối hợp của đồng nghiệp trong việc rèn trẻ cũng như được sựgiúp đỡ và tài liệu, cách hướng dẫn sử dụng của chị em trong trường và trườngbạn đã giúp tôi về việc thiết kế bài dạy trên máy tính phục vụ cho tiết học

Đồ dùng, đồ chơi, trang thiết bị phục vụ cho hoạt động khám phá khoahọc tương đối đầy đủ

Ban giám hiệu và phụ huynh luôn quan tâm tạo mọi điều kiện giúp cô vàcháu, điều này có tác dụng rất lớn trong việc tổ chức hoạt động cho trẻ khámphá khoa học

* Khó khăn:

Lớp tôi phụ trách, phụ huynh 100% làm nghề nông nên số trẻ cũng là con

em nông thôn, đời sống nhiều khó khăn, chưa đủ điều kiện để quan tâm đến bậchọc mầm non, đang còn nghĩ trẻ đến trường cốt là để ăn, chơi, các cô giáo chỉ cóviệc trông coi trẻ…bên cạnh đó đa phần trẻ phát âm còn sai tiếng phổ thôngmang nặng tiếng địa phương

Đồ dùng, đồ chơi tương đối đầy đủ nhưng chưa phong phú, chưa đa dạng

về chủng loại và màu sắc, hầu hết là đồ dùng, đồ chơi tự làm nên tính khoa học

và thẩm mỹ chưa cao

Trẻ tuy cùng độ tuổi nhưng nhận thức của mỗi trẻ khác nhau, chưa đượcđồng đều vì vậy việc giảng dạy có nhiều bất cập, khó khăn trong việc truyền đạtmọi kiến thức đến cho trẻ

Khám phá khoa học là một hoạt động thực hiện khó đạt kết quả cao vìhoạt động khám phá khoa học cần đến những hình ảnh vật thật, và đồ dùng trựcquan và những hiểu biết về đối tượng của giáo viên

* Kết quả khảo sát chất lượng vào đầu năm học (tháng 9 năm 2018)

Để có biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động khám phá khoa học phùhợp, hiệu quả, tôi tiến hành khảo sát, đánh giá thực trạng khám phá khoa học

của trẻ mẫu giáo 4 - 5 tuổi trường mầm non Lương Trung, huyện Bá Thước, kết

quả như sau:

Nội dung khảo sát Số

trẻ

Kết quả khảo sát

Số trẻ đạt Số trẻ Chưa đạt

Khả năng quan sát, so

Khả năng phán đoán, chú

Trẻ hứng thú tham gia

vào hoạt động

Từ thực trạng trên, để việc dạy hoạt động khám phá khoa học đối với trẻlớp tôi được phân công giảng dạy tại trường mầm non Lương Trung, huyện BáThước đạt hiệu quả tốt hơn, tôi luôn trăn trở tìm ra các giải pháp và biện pháp đểnâng cao chất lượng cho trẻ khi tham gia vào hoạt động khám phá khoa học

2.3.Các biện pháp nâng cao chất lượng hoạt động khám phá khoa học cho trẻ mẫu giáo 4-5 tuổi trường mầm non Lương Trung, huyện Bá Thước 2.3.1 Biện pháp 1: Làm giàu vốn hiểu biết về môi trường xung quanh cho trẻ.

Trong tất cả các hoạt động trong trường mầm non nói chung và hoạt độngkhám phá khoa học nói riêng thì câu đố, bài hát, ca dao, tục ngữ, đồng dao, tranhảnh, đồ vật, vật thật đều góp phần quan trọng trong việc hình thành biểu tượng

về thế giới xung quanh cho trẻ; giúp trẻ tiếp thu một cách tự nhiên, dễ tiếp thu,

dễ ghi nhớ và chính xác hóa thành biểu tượng

Ví dụ: Cho trẻ làm quen với con cua qua câu đố:

“Con gì tám cẳng hai càng

Không đi mà lại bò ngang cả ngày”

Trẻ đoán ngay được đó là con cua nhưng trong đầu trẻ biểu tượng về concua được chính xác là con cua có hai càng to, có tám chân, lại bò ngang nữa

Ví dụ : Cho trẻ làm quen với con cá, tôi dùng câu đố:

“Con gì có vảy có vây

Không sống trên cạn mà bơi dưới hồ”

Trẻ trả lời đó là con cá nhưng trẻ lại biết thêm con cá có đặc điểm cụ thể,

có vảy, vây có đuôi, môi trường sống của chúng từ đó trẻ có thể so sánh xemcon cá và con cua có đặc điểm gì giống và khác nhau, sau đó trẻ có thể phânnhóm

Ngoài ra tôi còn dùng cách khác để vào bài cung cấp biểu tượng thế giớixung quanh cho trẻ, qua hình ảnh mô hình, vật thật, làm giàu biểu tượng cho trẻbằng cách làm các thí nghiệm

Ví dụ: Cuộc chạy đua của ba cây nến

* Mục đích yêu cầu:

- Cần cho trẻ không khí xung quanh

- Trẻ nhận biết nến cháy nhờ có ô xi Khi khí ô xi hết thì nến sẽ bị tắt

- Trẻ rút ra được nhận xét: cây nến nào cháy lâu nhất, tại sao?

- Cho trẻ quan sát và gọi tên các đồ dùng của cô đã chuẩn bị

- Hỏi trẻ: Gắn cây nến lên đĩa bằng cách nào?

- Sau khi gắn xong đặt một đĩa nến ở ngoài, một đĩa còn lại được đậy bởimột cái bình nhỏ, cô hỏi trẻ: Hiện tượng gì xảy ra? Cây nến nào cháy lâu hơn?

Bước 2 :

- Cô tiếp tục đốt một cây nến nữa và úp lên bởi một cái bình lớn Cô hỏitrẻ: Hiện tượng gì xảy ra? Cho trẻ dự đoán cây nến nào cháy lâu nhất trong 3 câynến?

Bước 3:

- Cho trẻ quan sát cho đến khi 2 cây nến ở trong bình tắt dần, cho trẻ rút

ra kết luận

* Giải thích: Cây nến với nhiều không khí xung quanh có thể tiếp tục

cháy sau khi hai cây nến trong bình đã tắt Cây nến trong bình lớn có nhiềukhông khí hơn nên sẽ cháy lâu hơn cây nến trong bình nhỏ

Trong quá trình thực hiện tôi luôn thay đổi hình thức trải nghiệm nên trẻrất hứng thú, phát triển khả năng tư duy cao Trẻ biết đặt ra những câu hỏi “Tạisao” trước những hiện tượng lạ từ đó thu nhận được những hiểu biết những vốnkinh nghiệm nhất định để áp dụng trong đời sống hàng ngày Hầu hết trẻ đều

háo hức chờ đón những giờ thí nghiệm, tập trung cao độ để quan sát hiện tượngxảy ra, kiên nhẫn chờ đón kết quả qua đó khơi gợi cho trẻ nhu cầu khám phá.Trẻ bắt đầu để ý những biến đổi của sự vật hiện tượng xung quanh, biết tự khámphá bằng nhiều giác quan và có sự trao đổi với cô với bạn.

2.3.2 Biện pháp 2: Làm và sử dụng đồ dùng trực quan khoa học.

Chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi để phục vụ cho các hoạt động học là điều vôcùng quan trọng Từ những nguyên vật liệu sẵn có, dễ tìm như xốp, vỏ trai, hộpsữa, đề can, bìa cứng…tôi đã làm được những đồ dùng, đồ chơi như các loại rau,cây xanh, những đôi dép, chiếc mũ làm bằng xốp với mầu sắc phù hợp haynhững bạn búp bê, các con vật ngộ nghĩnh làm từ các vỏ trai với cách làm đơngiản đó là cắt, tỉa, dính, vẽ… Khi làm xong đồ dùng đồ chơi thì việc sử dụngnhư thế nào để linh hoạt, nhanh nhẹn và khoa học trong khi dạy cũng là một yếu

tố cần thiết trong việc giúp trẻ tiếp thu những kiến thức Bởi lẽ trực quan trongdạy học huy động được tất cả các giác quan tham gia vào quá trình nhận thứccủa trẻ

Nhận thức rõ tầm quan trọng của đồ dùng trực quan đối với các hoạtđộng học nói chung và tiết khám phá khoa học nói riêng, ngay từ đầu năm họctôi mạnh dạn tham mưu với ban giám hiệu nhà trường và cha mẹ phụ huynh củalớp do tôi chủ nhiệm mua thêm một số các mô hình mô phỏng để phục vụ chocác hoạt động học Ngoài ra tôi còn sưu tầm nhiều nguyên vật liệu sẵn có, dễkiếm để làm đồ dùng trực quan cho trẻ

Khi lập kế hoạch cho mỗi tiết học tôi đã rất chú ý tới cách thức truyền tảikiến thức với trẻ đặc biệt đồ dùng trực quan vừa phải mang tính thẩm mỹ, tínhchính xác và sự sáng tạo từ đó kích thích được sự hứng thú, ham hiểu biết ở trẻ.Phương tiện trực quan trong các hoạt động dạy và học rất đa dạng như đồ dùngtrực quan bằng vật thật: cốc, chén, con cá, các loại rau, củ, quả, …Các loại môhình: Mô hình máy bay, Tàu hỏa Các loại tranh ảnh, lô tô

Tôi luôn lưu ý tới việc sử dụng đồ dùng trực quan phải phù hợp với nộidung từng tiết dạy ngay từ khi lập kế hoạch cho mỗi tiết khám phá khoa học tôiluôn suy nghĩ và lựa chọn những đồ dùng trực quan sao cho trẻ dễ hiểu và thíchthú đối với những tiết chủ đề về môi trường xã hội thì tôi lựa chọn tranh, ảnh đểdạy trẻ Đối với những đồ dùng trực quan là đồ chơi tôi đưa vào trong các tiếtdạy như đồ chơi của bé, phương tiện giao thông, con vật…Qua những đồ chơiđược làm khéo léo giống với thực tế sẽ giúp trẻ chú ý quan sát đồ chơi, chơi với

đồ chơi để khám phá những kiến thức về đối tượng

Vì trẻ mẫu giáo có sự tưởng tượng chưa phong phú, kinh nghiệm sốngcủa trẻ còn ít nên tôi thường xuyên tận dụng các vật thật để dạy trẻ Khi cho trẻđược tiếp xúc với vật thật thì tôi nhận thấy trẻ hứng thú và nắm bắt kiến thứcmột cách rõ ràng nhất

Ví dụ: Sử dụng đồ dùng trực quan khoa học

- Chủ đề: Thực vật,

- Đề tài “Tìm hiểu một số loại quả”

- Chuẩn bị:

+ Quả cam, quả chuối, quả khế, quả xoài

+ Đĩa đựng các miếng cam đã cắt sẵn để trẻ nếm

- Hướng dẫn:

+ Cô cho trẻ lên khám phá hộp quà là các loại quả (Quả cam, quả chuối,quả khế, quả xoài)

+ Cô cho trẻ quan sát quả cam

+ Đây là quả gì? (Quả cam)

+ Ai có nhận xét gì về quả cam?

+ Các con hãy quan sát xem quả cam có hình thế nào? Màu gì?

+ Hãy sờ xem vỏ của chúng có đặc điểm gì?

+ Để biết cam có mùi gì hãy đưa lên mũi ngửi xem nào…

Cuối cùng tôi cho trẻ nếm thử vị của cam sau đó hỏi trẻ về vị của cam (Cótrẻ nói chua, trẻ nói ngọt) từ đó tôi giải thích “Qủa cam chưa chín có vị chua,còn quả cam chín có vị ngọt” khi được trải nghiệm thực tế thì trẻ đã nắm vữngnhững kiến thức tôi muốn truyền đạt Qua bài về quả cam tôi không những đãcho trẻ tìm hiểu một cách tổng quát về quả cam mà còn dạy trẻ kĩ năng bổ cam

và vứt rác đúng nơi quy định

Việc sử dụng đồ dùng trực quan phải được sử dụng một cách linh hoạt vàsáng tạo Trong tiết dạy tôi không sử dụng một loại đồ dùng từ đầu đến cuốicũng không sử dụng quá nhiều loại ôm đồm để trẻ khó hiểu mà tôi phối hợp cácloại đồ dùng trực quan sao cho phù hợp, linh hoạt từng phần sao cho trẻ khôngnhàm chán

Ví dụ: Sử dụng đồ dùng, đồ chơi linh hoạt.

+ Tôi hướng dẫn trẻ vào bài như sau:

+ Phần đầu giới thiệu bài cho trẻ đi thăm mô hình vườn rau với nhiều loạirau tự tạo, phần cung cấp kiến thức tôi cho trẻ quan sát các loại rau thật, phần

mở rộng cho trẻ xem trên màn hình một số loại rau khác và các món ăn từ rau,phần luyện tập cho trẻ chơi trò chơi qua những đồ rau nhựa, đồ dùng đồ chơi tôi

tự làm như các loại rau làm bằng xốp…tranh lô tô

Ảnh 1: Đồ dùng đồ chơi tự tạo

Việc kết hợp sử dụng linh hoạt các loại đồ dùng trực quan trong tiết họctôi thấy trẻ hứng thú hơn mỗi khi học khám phá khoa học, kiến thức tôi truyềnđạt vì thế mà dễ dàng và trẻ ghi nhớ hơn

2.3.3 Biệp pháp 3: Nâng cao kỹ năng quan sát, so sánh và phân loại đối tượng.

Một trong những phương pháp quan trọng và không thể thiếu đối vớikhám phá khoa học là quan sát, so sánh và phân loại Với mỗi bài tuỳ thuộc vàođối tượng cho trẻ làm quen, tôi tìm những cách vào bài khác nhau để gây sự chú

ý, tò mò của trẻ như tổ chức các chương trình giao lưu, dùng bài hát, bài thơ, câu

đố, đồng dao….Với mỗi đối tượng trẻ được làm quen, trẻ được quan sát thật kỹ,trẻ biết đưa ra ý kiến nhận xét của mình, cùng với đó là câu hỏi gợi mở của cô,

cứ mỗi lần làm quen như vậy sẽ phát triển ở trẻ những kĩ năng quan sát, so sánh

+ Lô tô, thẻ chữ số 1,2,3 đeo trước ngực đại diện cho ba gia đình

+ Ba cái giỏ cho ba gia đình đi mua đồ dùng

+ Một số đồ dùng để đựng đồ ăn, uống phong phú về kiểu dáng và chấtliệu như bát con, bát to, đĩa, muôi, thìa, cốc, chén, ấm

+ Ba cái bàn để đồ dùng trong gia đình cho ba gia đình đi mua sắm

+ Kẻ ba đường hẹp (rộng 20cm, dài 2m)

- Hướng dẫn:

+ Tôi tổ chức để trẻ hứng thú vào hoạt động học bằng hình thức giao lưuchương trình

+ Giới thiệu chương trình “Ở nhà chủ nhật” cho trẻ hát và vận động bài

“Cả nhà thương nhau”

+ Sau đó giới thiệu 3 gia đình tham gia chương trình “Ở nhà chủ nhật” làgia đình số 1, gia đình số 2, gia đình số 3

+ Tiếp theo tôi dẫn dắt trẻ vào bài bằng cách: Chương trình “Ở nhà chủnhật” hôm nay sẽ giúp ba gia đình cùng nhau khám phá về một số đồ dùng tronggia đình

+ Cho trẻ khám phá cái đĩa:

+ Nhà tài trợ chương trình hôm nay có gửi đến chương trình rất nhiều đồdùng trong gia đình Xin mời các gia đình hãy chú ý và đoán nhanh xem đó là

đồ dùng gì

+ Cô đưa cái đĩa ra

+ Đây là cái gì?