Người giáo viên Mầm non ngoài việc hướng dẫn cho trẻ vui chơi, cho ăn, cho ngủ, giáo dục trẻ trở thành những đứa trẻ lễ phép ngoan ngoãn thôi chưa đủ, mà nhiêm vụ của người giáo viên Mầm
Trang 1Tài liệu tham khảo
DANH MỤC SÁNG KIẾN ĐÃ ĐƯỢC XẾP LOẠI
Trang 21 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài:
Chủ tịch Hồ Chí Minh, vị lãnh tụ muôn vàn kính yêu của chúng ta lúc
sinh thời Người đã nói: “ Non sông Việt Nam có được vẻ vang hay không, dân
tộc việt nam có được sánh vai với các cường quốc năm châu hay không, chính
là nhờ phần lớn ở công lao học tập của các cháu ”[1] Trẻ em những Mầm non
tương lai của đất nước, đất nước có giàu mạnh, phồn vinh là nhờ vào thế hệ trẻ.Chính vì vậy phải chăm sóc giáo dục trẻ thật tốt ngay từ khi trẻ còn ở độ tuổiMầm non Người giáo viên Mầm non ngoài việc hướng dẫn cho trẻ vui chơi, cho
ăn, cho ngủ, giáo dục trẻ trở thành những đứa trẻ lễ phép ngoan ngoãn thôi chưa
đủ, mà nhiêm vụ của người giáo viên Mầm non còn phải trang bị cho trẻ nhữngkiến thức ban đầu thông qua các hoạt động và qua các môn học như làm quenvới khám phá khoa học, phám phá xã hội, làm quen với tạo hình, môn văn học ,
âm nhạc, thể dục, toán, làm quen với chữ cái thông qua các môn học trẻ đượchọc mà chơi chơi mà học Từ đó dần hình thành lên nhân cách của trẻ, trẻ đượctiếp cận với những kiển thức từ đơn giản đến phức tạp, từ dễ đến khó Thôngqua các môn học giúp cho trẻ phát triển một cách toàn diện về mọi mặt như:Đức- Trí- Thể- Mỹ- Lao động giúp trẻ có một hành trang vững vàng, một tâmthế tự tin để bước vào lớp một
Hiện nay, bậc học mầm non đang được Đảng và Nhà nước ta quan tâmđặc biệt hàng đầu Bởi đây là giai đoạn bắt đầu hình thành và phát triển nhâncách con người Và chính cô giáo, gia đình là những người phải có trách nhiệmgiúp trẻ phát triển một cách toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần, phát triểnđồng bộ về các mặt Để thực hiện được tốt mục tiêu đó thì người giáo viên phảilinh hoạt chủ động lựa chọn các nội dung có sự sắp xếp một cách nhẹ nhàng.Việc dạy trẻ Mầm non cũng như trồng cây non, trồng cây non tốt thì sau này cây
sẽ tốt do đặc điểm của tuổi Mầm Non là vui chơi, nhưng vui chơi ở đây cũngchính là hình thức cơ bản giúp trẻ phát triển khả năng suy nghĩ, giao tiếp tíchcực Đặc biệt đối với trẻ 5- 6 tuổi ngoài nhiệm vụ phát triển ngôn ngữ giao tiếpcho trẻ còn có nhiệm vụ hình thành cho trẻ những kĩ năng nhận biết các chữ cái,luyện phát âm, kĩ năng cầm bút, tập sao chép các chữ, từ, câu đơn giản giúp trẻhình thành và phát triển tư duy
Là một giáo viên Mầm non – tôi cũng đã nhận thấy được môn Làm quenchữ cái không ngừng có ý nghĩa và có tác dụng to lớn trong giáo dục nhằm giúptrẻ phát triển toàn diện Mặt khác, môn Làm quen chữ cái còn giúp trẻ nhận biếtthế giới xung quanh, giúp trẻ giao tiếp với mọi người Có thể nói môn Làm quenchữ cái là tiền đề vững chắc giúp trẻ tự tin bước vào trường phổ thông Đối vớitrẻ 5- 6 tuổi thì rất thích đọc truyện nhưng đa số các bé chỉ biết đọc truyện quatranh, hình vẽ Làm thế nào để giúp trẻ hứng thú trong việc đọc, tích cực luyệnphát âm, vận dụng sự hiểu biết và khả năng của trẻ vào hoạt động hằng ngày.Điều này làm tôi suy nghĩ cố gắng tìm tòi mọi biện pháp như soạn giáo án điện
tử, sáng tác trò chơi, sưu tầm trò chơi vận dụng vào các hoạt động Làm quenchữ cái, chuẩn bị môi trường chữ mới lạ, đẹp mắt nhằm kích thích trẻ tự nguyệntham gia vào hoạt động làm quen chữ cái một cách tích cực, nhẹ nhàng thoảimái Vì vậy, tôi đã luôn trăn trở suy nghĩ và lựa chọn đề tài để nghiên cứu đó là:
Trang 3“Một số biện pháp giúp trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi lớp Hoa Cúc 2 học tốt môn Làmquen chữ cái ở trường mầm non Thị Trấn Ngọc Lặc ”, với mong muốn góp mộtphần nhỏ bé của mình, đưa những hình thức mới lạ, hấp dẫn tới trẻ, để tiếp thuchữ viết một cách dễ dàng đạt hiệu quả tốt.
1.2 Mục đích nghiên cứu
Đưa ra một số biện pháp hình thành cho trẻ những kĩ năng nhận biếtchính xác các chữ cái, luyện phát âm, kĩ năng cầm bút giúp trẻ nhận biết được
29 chữ cái, hình thành và phát triển tư duy
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu và áp dụng một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ lớpmẫu giáo lớn 5- 6 tuổi lớp Hoa Cúc 2 trường Mầm non Thị trấn - Ngọc Lặc -Thanh Hóa
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Trong quá trình nghiên cứu và viết sáng kiến kinh nghiệm tôi đã sử dụngcác phương pháp như :
- Phương pháp nghiên cứu lý luận
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế
- Phương pháp thống kê xử lý số liệu
Trang 42 NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1.Cơ sở lý luận
Như chúng ta đã biết trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi khi bước vào trường tiểu học làmột bước ngoặt lớn và khó khăn đối với trẻ Mà ở độ tuổi này trẻ rất hiếu động,thích khám phá, tìm tòi và thích sự mới lạ khi tới trường Mầm non Trẻ được
“Học mà chơi - chơi mà học” việc tạo ra môi trường gần gũi với cuộc sống hàngngày hấp dẫn với các trò chơi, câu chuyện lý thú sẽ giúp trẻ lĩnh hội kiến thức
mà cô giáo cung cấp đạt hiệu quả cao hơn Hoạt động làm quen chữ cái có ýnghĩa và tác dụng to lớn trong giáo dục nhằm phát triển toàn diện cho trẻ về mọimặt: Đức - Trí - Thể - Mỹ- Lao động Đặc biệt nó giúp cho trẻ phát triển ngônngữ, là tiền đề vững chắc giúp trẻ mẫu giáo lớn bước vào trường phổ thông.Việc hướng dẫn cho trẻ mẫu giáo 5 tuổi “Làm quen chữ cái” là cơ hội tốt
để sớm hình thành ở trẻ những năng lực hoạt động ngôn ngữ thái độ, phát triểntrí tuệ và kỹ năng làm quen với chữ cái Qua đó giáo dục tình cảm và phát triển
tư duy mở rộng vốn hiểu biết của trẻ góp phần vào việc phát triển nhân cáchtoàn diện Chuẩn bị cho trẻ một hành trang “Tiếng Việt” vững chắc để trẻ bướcvào lớp 1 Đối với trẻ mẫu giáo khi bước vào trường phổ thông là một bướcngoặt lớn và việc quan trọng nhất là ở đây ai sẽ là người giúp trẻ vượt quanhững khó khăn đó? không ai khác chính là các cô giáo, phụ huynh và bản thântrẻ Ở mẫu giáo trẻ đang quen với vui chơi là hoạt động chủ đạo, nhưng khi trẻvào tiểu học thì học tập lại là vai trò chủ đạo nên việc cho trẻ làm quen với chữcái ở trẻ mẫu giáo không phải là đưa chương trình tiếng việt của lớp 1 vào dạy
mà ở đây trẻ mẫu giáo 5 tuổi được sử dụng các yếu tố vui chơi và các nhiệm vụhọc tập sáng tạo thông qua các hoạt động học tập Nhờ giáo viên biết linh hoạt,sáng tạo trong tiết dạy lấy trẻ làm trung tâm cho mọi hoạt động, biết khơi gợilòng say mê, sự hứng thú của trẻ về bộ môn làm quen chữ cái Chính vì tầmquan trọng đó năm học 2002 - 2003 Vụ giáo dục mầm non đã chọn hoạt độnglàm quen văn học chữ viết làm chuyên đề mũi nhọn Bản thân tôi là một giáoviên được nhà trường phân công công tác giảng dạy trẻ ở độ tuổi 5-6 tuổi Quanhững năm trực tiếp giảng dạy tôi nhận thấy rằng trẻ làm quen với chữ viếtkhông phải là việc dễ làm, nó đòi hỏi người giáo viên phải kiên trì, chịu khó biếtvận dụng những linh hoạt, sáng tạo trong quá trình lên lớp để trẻ lĩnh hội đầy đủkiến thức của bộ môn, để từ đó trẻ có sự tập trung chú ý và thực sự có hứng thú,
có thể nhận biết và phát âm chuẩn, chính xác chữ cái được làm quen trong hoạtđộng học? Là một giáo viên phụ trách lớp mẫu giáo lớn 5 - 6 tuổi tại trường
mầm non thị trấn, sau khi tiếp thu và thực hiện các chuyên đề “ Giáo dục MN
mới”, "Làm quen với văn học và chữ viết”, “ Làm quen với Tiếng Việt”, “ Xây dựng môi trường lấy trẻ làm trung tâm ’’ tại huyện nhà Nhận thức được tầm
quan trọng đó nhiều năm qua và đặc biệt là trong những năm đầu triển khai
Trang 5chuyên đề “Làm quen văn học chữ viết” Bản thân tôi nhận thấy việc nâng caochất lượng cho trẻ mẫu giáo lớn 5 tuổi làm quen với chữ cái, hình thành và pháttriển kỹ năng nghe, nói, tiền đọc, tiền viết là rất quan trọng Đó là nền tảng để trẻhiểu về thế giới chữ viết và tiếp nhận những tri thức mới một cách nhanh chóng
và dễ dàng nhất
Để chuẩn bị cho trẻ bước vào lớp 1 thì việc cho trẻ làm quen dần với chữcái (nhận mặt chữ và tập tô chữ) là hết sức cần thiết Bởi! Trong quá trình trựctiếp giảng dạy, tôi nhận thấy trẻ chưa hứng thú tham gia hoạt động, nhiều trẻchưa nhớ chữ cái, còn nhầm lẫn giữa các chữ cái, viết còn bị ngược Khi phát
âm nhiều trẻ còn phát âm nhỏ, ngọng, chưa chính xác Từ thực tế đó tôi đã mạnhdạn tìm hiểu, nghiên cứu để có những biện pháp hữu hiệu để giúp trẻ 5- 6 tuổihọc tốt môn làm quen với chữ cái
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
* Thuận lợi:
Trường mầm non Thị trấn Ngọc Lặc là trường chuẩn Quốc gia, là trườngtrọng điểm chất lượng cao, nằm tại Phố Lê Lợi - Thị Trấn Ngọc Lặc Với ngôitrường hai tầng khang trang sạch đẹp, cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ chohoạt động học tập tương đối đầy đủ có giá trị thẩm mỹ cao Trường nhiều nămliên đạt thành tích cao trong công tác quản lý và giảng dạy
Ban giám hiệu luôn nhiệt tình sát sao chỉ đạo chuyên môn cho giáo viên.Trường có đội ngũ giáo viên có trình độ chuyên môn nghiệp vụ vững vàng, nhiệttình, tâm huyết, yêu nghề, mến trẻ Có nhiều kinh nghiệm trong công tác chămsóc giáo dục trẻ Trong nhiều năm qua, nhà trường luôn được đón nhận sự quantâm chia sẻ, sự ghi nhận của các cấp, các ngành, chính quyền địa phương, nhândân và phụ huynh
Ban giám hiệu nhà trường tạo điều kiện để giáo viên linh hoạt vận dụngnhững phương pháp, hình thức và thay đổi đề tài phù hợp với chủ đề, đưa ranhững biện pháp thực hiện tốt nhất cho hoạt động học nói chung và đặc biệt làhoạt động làm quen với chữ cái nói riêng luôn tạo điều kiện thuận lợi về cơ sởvật chất, trang thiết bị, đồ dùng đồ chơi phục vụ cho môn học này như : sách vở,tranh ảnh học chữ cái, các thẻ chữ cho cô và cháu… một cách tốt nhất
Bên cạnh đó nhà trường luôn tạo điều kiện cho giáo viên được tham giacác lớp tập huấn chuyên đề do Phòng GD&ĐT và các cấp tổ chức, giáo viênđược trực tiếp tham gia dạy và dự các giờ thực hành trong trường để học tập vàđúc rút kinh nghiệm
Bản thân luôn tâm huyết với nghề, luôn trăn trở và dành nhiều thời gian đisâu nghiên cứu môn học, nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy có nhiều đónggóp trong hoạt động chuyên môn, nhất là công tác mũi nhọn của nhà trường
Năm học 2018 - 2019, tôi được phân công dạy lớp Hoa Cúc 2 - Mẫu giáo
5 - 6 tuổi, với sĩ số lớp là 40 cháu Ngay từ đầu năm học tôi luôn làm tốt côngtác phối hợp với phụ huynh trong công tác huy động trẻ ra lớp và được duy trìtrẻ đi học thường xuyên, chuyên cần đạt từ 97% trở lên Đa số trẻ là con em cán
bộ đóng trên địa bàn Thị trấn, chính vì vậy trẻ rất thông minh, nhanh nhẹn cónhiều trẻ phát âm chuẩn có khả năng tiếp thu kiến thức do cô truyền đạt
Trang 6* Khó khăn:
Song song với những thuận lợi trên thì bản thân còn gặp không ít nhữngkhó khăn trong công tác chăm sóc và giáo dục trẻ nói chung và hoạt động làmquen với chữ cái nói riêng, cụ thể như:
Một số cháu mới đi học năm đầu tiên nên chưa mạnh dạn, nhiều cháu cònnói ngọng, nói lắp Một số cháu thiếu tự tin khi giao tiếp, phát âm chưa chuẩntiếng phổ thông (Một số cháu con em các gia đình dân tộc) Một số trẻ bản tínhnhút nhát, thiếu tự tin trong hoạt động nên trẻ ít chịu thể hiện sự sáng tạo củachính bản thân mình, nhận thức của trẻ chênh lệch nhau nên việc truyền thụ kiếnthức gặp rất nhiều khó khăn
Đồ dùng dạy học, dụng cụ phục vụ cho hoạt động Làm quen với chữ cái chưa phong phú đa dạng để gây hứng thú cho trẻ hoạt động
Chế độ sinh hoạt một ngày của trẻ diễn ra thường xuyên liên tục, để bám sát vào chất lượng thì không có thời gian làm đồ dùng đồ chơi tự tạo do số giáo viên định biên trên nhóm lớp thiếu so vơi quy định
Một số phụ huynh luôn nôn nóng trong việc học chữ của con em mìnhnhưng không phối hợp tích cực với giáo viên để có phương pháp dạy trẻ phùhợp với yêu cầu
Những thực trạng trên gây khó khăn trong việc truyền thụ kiến thức của
cô và khả năng tiếp thu của trẻ đó là sự bất cập giữa gia đình và nhà trường
* Kết quả thực trạng:
Từ những thuận lợi và khó khăn trên với quá trình nghiên cứu và trực tiếpgiảng dạy trên lớp tôi thấy rằng mình phải có phương pháp dạy thế nào để manglại sự hứng thú, ham thích tham gia vào hoạt động làm quen với chữ cái và đạtđược kết quả tốt nhất ở trẻ Đầu năm học tôi đã lựa chọn nội dung và tiến hành
khảo sát trên trẻ bằng cách thực hiện các tiết dạy theo trình tự, dạy đầy đủ các
bước, cung cấp đầy đủ nội dung theo yêu cầu của hoạt động
Kết quả khảo sát như sau:
Nội dung khảo sát
2.3 Một số biện pháp giúp cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi lớp Hoa cúc 2 học tốt môn làm quen chữ cái ở Trường Mầm Non Thị Trấn Ngọc Lặc.
* Biện pháp 1: Tạo môi trường chữ cái phong phú và đa dạng.
Trẻ mẫu giáo 5 – 6 tuổi được làm quen với 29 chữ cái, nhận biết về hìnhdạng, cách phát âm đồng thời còn được làm quen với các kỹ năng cần thiết cho
Trang 7việc đọc, viết của trẻ Để trẻ tiếp thu nhanh và hiệu quả thì trước hết ta phải tạomôi trường chữ cái thật hấp dẫn để hàng ngày trẻ được tiếp xúc, được tri giác sẽgiúp trẻ củng cố kỹ năng nhận biết và phát âm chữ cái Chính vì vậy mà môitrường hoạt động trong lớp có tác dụng tốt đến quá trình giáo dục trẻ, để trẻđược hoạt động trong và ngoài lớp tôi luôn cố gắng tạo môi trường chữ cái thậtđẹp để cuốn hút trẻ, ở các góc chơi đều có ghi tên từng góc, ở mỗi góc này tôiluôn dành mảng lớn để trẻ được tự do làm các bài tập theo khả năng, sở thíchcủa mình, tự tìm các hình ảnh rồi viết ký hiệu các chữ cái của mình vào, tự vẽcác câu truyện theo trí tưởng tượng, sáng tạo và kể cho các bạn nghe
Ví dụ 1: Chủ đề: Thế giới động vật Tôi thường trang trí ở các góc chơi như
sau:
+ Góc xây dựng: Tôi đặt tên- “Kỹ sư đa tài ” Ở góc này tôi cho trẻ làm các
con vật và ghi tên các con vật để khi trẻ xây dựng thì xếp những con vật theonhóm và giới thiệu sản phẩm của mình làm ra, trẻ có thể tìm các chữ cái đã học
trong tên các con vật đó như chữ a trong từ con gà Chữ o trong từ con thỏ
Hình ảnh trẻ xếp các con vật theo nhóm và tìm chữ cái đã học
+ Góc học tập: Tôi đặt tên góc : “Ai giỏi nhất?” Khi trẻ tham gia vào hoạt
động tại góc này tôi cho trẻ tìm chữ và tô màu, xếp chữ theo mẫu gắn tên cáccon vật.Trang trí tranh to và cho trẻ tìm chữ cái đã học trong tranh truyện
Ví dụ 2: Chủ đề - Thế giới thực vật
+ Góc xây dựng: Ở góc chơi này tôi có thể cho trẻ chơi trò chơi “ Gắn quả
cho cây ’’Tôi có Cây táo và có từ Cây táo dưới cây Yêu cầu trẻ tìm quả táo có
chữ cái tương ứng với một chữ cái nào đó trong từ dưới cây
+ Ở góc học tập: Tôi cho trẻ viết chữ, xếp chữ hoặc gài chữ theo mẫudưới các hình ảnh như: Cây, hoa, lá…Cho trẻ tô chữ còn thiếu trong từ, sau đónối từ dưới các hình ảnh theo yêu cầu có trong từ dưới hình ảnh có sẳn với cácchữ cái in đậm
+ Góc thiên nhiên: Các loại cây tôi đều gắn tên để trẻ làm quen với chữcái trong các từ, trẻ có thể tìm chữ cái đã học trong các tên của mỗi loại cây
Hình ảnh trẻ tìm chữ cái đã học mỗi cây ở góc TN
Trang 8Ví dụ 3: + Góc bán hàng: Trên các mảng tường tôi có thể trang trí nhiều
hình ảnh phù hợp với chủ đề và có các chữ cái ( từ) dưới mỗi hình ảnh để trẻ
làm quen
Hình ảnh trẻ chơi và tìm chữ cái đã học trên mỗi sản phẩm
Trên các giá để đồ dùng đồ chơi của trẻ làm theo ký hiệu nên dán tên đồdùng đồ chơi đó như vậy môi trường chữ cái rất phong phú nếu chúng ta biết tậndụng và vận dụng hướng dẫn trẻ học môn này thì việc học tập của trẻ nhẹ nhànghơn, trẻ tiếp thu kiến thức tốt hơn
Ngoài ra xung quanh lớp tôi đều viết tiếng và từ tương ứng, như hộp đựnghoa lá, rổ đựng hình, viết tên các đồ dùng vào nhãn và dán vào Treo xungquanh lớp các cụm từ như bảng thời tiết, tên của trẻ tất cả những cái đó đềuphải vừa tầm nhìn với trẻ, hay có những bức vẽ của trẻ cũng được viết tên trẻ(ký hiệu chữ cái) vào phía trái, đồ dùng phục vụ cho buổi chơi như mũ có gắnchữ, hoa lá, hột hạt, chữ cái rời, các chấm tròn để trẻ ghép chữ lô tô
Kết quả từ biện pháp tạo môi trường chữ cái phong phú và đa dạng nàycho thấy trẻ rất hứng thú tham gia vào các hoạt động và nhớ rất nhanh nhữngchữ cái mà trẻ đã được học
* Biện pháp 2: Gây hứng thú cho trẻ trong hoạt động " Làm quen chữ cái"
Trẻ em là trung tâm của mọi hoạt động Muốn đạt được mục tiêu giáo dụctrẻ trước tiên phải chú ý đến đặc điểm tâm sinh lý của trẻ Trẻ ở lứa tuổi này sựtập trung chú ý chưa bền vững, trẻ thích những cái đẹp, mới lạ có hấp dẫn cao,khi đã tạo được môi trường chữ cái phong phú và đa dạng thì việc gây hứng thúcho trẻ ở bộ môn này lại càng quan trọng hơn bởi tính chất cứng nhắc và khôkhan có phần "kỷ luật" Nếu như cô giáo cứ ép buộc trẻ ngồi học một cách tuânthủ như một học sinh tiểu học hoặc một tiết dạy không có sáng tạo, dập khuônchưa có hình thức đổi mới còn theo phương pháp cũ dẫn đến trẻ uể oải trong tiếthọc phân tán tư tưởng, nhàm chán, tiếp thu bài hạn chế Nhận thấy được điều đóbản thân tôi đã tìm ra một số giải pháp nhằm gây sự hứng thú cho trẻ trong tiếthọc đó là: Trước hết cần chuẩn bị đầy đủ đồ dùng cho cô và trẻ vì đồ dùng rấtcần thiết, trẻ mẫu giáo suy nghĩ bằng hình thức tư duy hình tượng, tư duy gắnliền với tình cảm Trẻ ghi nhớ những gì gây ấn tượng mạnh, một câu chuyện hấpdẫn hay một bức tranh đẹp mới lạ Chính vì thế, khi tổ chức hoạt động "Làmquen chữ cái" tôi nhận thấy đồ dùng trực quan là yếu tố đầu tiên gây chú ý vàyêu cầu đặc biệt là phải bảo đảm an toàn
Ví dụ 1: Trẻ làm quen với chữ g, y (chủ đề phương tiện giao thông).
Trước tiên là cách vào bài đã gây sự hứng thú đối với trẻ, tôi cho cả lớp
đọc thơ "Cô dạy con"
Trang 9"Mẹ, Mẹ ơi cô dạy
Bài phương tiện giao thông ”.[2]
Qua đó, trẻ tri giác và hiểu rõ hơn về phương tiện giao thông và đặc biệt
là được đọc và làm quen từng chữ cái, tiếp đến tôi đưa bức tranh vẽ về nhà ga,
hỏi bức tranh này vẽ về cái gì ? (Nhà ga) Trong nhà ga có những dòng người
qua lại đón khách, trả khách Qua bức tranh trẻ hiểu rõ hơn và tăng thêm tính
tò mò hấp dẫn Sau đó cô giới thiệu dưới bức tranh có từ "Nhà ga" bạn nào hãylên chỉ những chữ cái đã được học và cô cho trẻ làm quen với chữ "g"
Tiếp đến chữ "y" cô hỏi trẻ: Ngoài tàu hỏa ra thì trong bài thơ còn nhắcđến phương tiện giao thông gì nữa ? Trả lời: "Máy bay " Cô và trẻ cùng đàmthoại về máy bay dùng để làm gì ? Bay ở đâu ? Cô đưa máy bay nhựa có gắn từ:
“ Máy bay” ra cho trẻ quan sát, đàm thoại và hỏi: Ai có thể lên rút cho cô 2 chữ
cái giống nhau trong từ "Máy bay" và trẻ lên rút chữ "y", sau đó cô giới thiệucho trẻ làm quen chữ '' y ''
Ví dụ 2: Làm quen chữ cai e, ê ( Chủ đề: Bản thân: Nhánh 3: Tôi cần gì
để lớn lên và khỏe mạnh)
Để gây sự hứng thú đối với trẻ và tạo cho trẻ có một tâm thế thoải máitrong giờ học tôi cho trẻ hát vận động bài “ Bé khỏe bé ngoan ”[3] Từ bài hát
đó tôi hướng trẻ tới hình ảnh bé ăn cơm và dưới hình ảnh có từ “Bé ăn cơm”.
Sau đó cô giới thiệu dưới bức tranh có từ "Bé ăn cơm” bạn nào hãy lên chỉnhững chữ cái đã được học và cô cho trẻ làm quen với chữ "e"
Đến chữ “ê” tôi cho trẻ thư giãn theo “ Chuyên đề phát triển vận động”lồng ghép phút thể dục vào hoạt động học cho trẻ tập bài thể dục trên nền nhạcbài hát: “ Tập thể dục buổi sáng” [4] Từ bài hát đó tôi hướng trẻ tới hình ảnh
tập thể dục và dưới hình ảnh có từ “Tập thể dục” Sau đó cô giới thiệu dưới bức tranh có từ "Tập thể dục " bạn nào hãy lên chỉ những chữ cái đã được học và cô
cho trẻ làm quen với chữ "ê "
Đặc biệt với công nghệ thông tin hiện nay, việc sử dụng giáo án điện tửvới đồ dùng trực quan trên máy móc còn mang lại cho trẻ hứng thú và kích thíchtrẻ tham gia hoạt động hơn nữa bởi trên máy vi tính các hình ảnh có thể xuấthiện và mất đi theo ý muốn của giáo viên mà hình ảnh lại có màu sắc đẹp, phùhợp, hấp dẫn trẻ
Ví dụ 3: Ở chủ đề “Thế giới động vật” Với bài dạy “Làm quen với chữ
cái: '' i-t-c '', tôi chèn hình ảnh: Con vịt, Con trâu, Con gà lên máy vi tính dướihình ảnh đó có từ kèm theo, khi cô dạy trẻ làm quen đến chữ cái nào thì hìnhảnh đó xuất hiện Hoặc khi phân tích chữ i - t và so sánh 2 chữ cái này sẽ xuấthiện theo hiệu ứng từ trên xuống với âm thanh động rất là hấp sự chú ý của trẻ
Trang 10Hình ảnh minh họa chữ t xuất hiện theo hiệu ứng từ trên xuống
Ví dụ 4 : Ở chủ đề “Bản thân – Nhánh 3: Tôi cần gì để lớn lên và khỏe
mạnh” với bài dạy “Làm quen với chữ cái: e ,ê ”, tôi chèn hình ảnh: Bé ăn cơm
và hình ảnh “Bé tập thể dục” lên máy vi tính dưới hình ảnh đó có từ kèm theo,khi cô dạy trẻ làm quen đến chữ cái nào thì hình ảnh đó xuất hiện Như hình ảnh
“Bé ăn cơm ” xuất hiện, thì đồng thời dưới hình ảnh có từ “ Bé ăn cơm ” cũng
xuất hiện Khi cho trẻ làm quen chữ e thì tôi cho một slide mới với hiệu ứng chữ:" Bé ăn cơm'' xuất hiện, sau đó tôi cho trẻ lên tìm chữ cái đã học, trẻ chọn đếnchữ nào thì chữ đó theo hiệu ứng bay lên và biến mất cứ như vật sẽ còn lại mìnhchữ cái mới và cho trẻ làm quen
Hình ảnh minh họa cho trẻ chọn chữ cái đã học theo hiệu ứng bay lên và
biến mất
Hình ảnh chỉ còn lại chữ e sau khi chữ cái đã học biến mất
Kết quả từ việc cô và trẻ cùng chuẩn bị làm đồ dùng học tập, cũng như sựtìm tòi tài liệu, bài thơ bài hát và đưa ứng dụng công nghệ thông tin tôi thấy trẻhứng thú hơn, bản thân cô giáo lên lớp tự tin hơn, gần gũi với trẻ hơn
* Biện pháp 3: Luyện cho trẻ phát âm chuẩn, chính xác, rõ ràng, cách tô chữ và ngồi đúng tư thế:
Muốn trẻ học tốt được chữ cái thì tôi nghĩ cô giáo phải là người phát âmchuẩn, to, rõ ràng để phát âm mẫu cho trẻ nghe Bởi lúc này bộ máy phát âm củatrẻ chưa hoàn thiện hoặc bên cạnh còn có người lớn phát âm sai nên trẻ bắtchước Trong khi dạy tôi cho trẻ luyện đọc nhiều lần, trước tiên tôi cho trẻ đọcđồng thanh vài lần sau đó cho cá nhân trẻ đọc Để dễ theo dõi cách phát âm vàkịp thời sửa ngay cho trẻ tôi đứng đối diện với trẻ Nếu trẻ phát âm chưa đúng,
Trang 11tôi yêu cầu trẻ nhìn khuông miệng và nghe tôi phát âm sau đó phát âm lại nhiềulần
Ví dụ 1 : Làm quen chữ cái M - N- L, riêng 2 chữ cái N-L, trẻ phát âm
hay lẫn lộn, phát âm thường sai nên tôi hướng dẫn kỹ cách phát âm đối với trẻphát âm sai, tôi cho trẻ đứng đối diện và đọc theo cô vừa nhìn khẩu hình miệngvừa đọc, đọc nhiều lần trẻ tự cảm nhận và đọc theo được
+ L: Đọc cong lưỡi, đầu lưỡi uốn vào trong và đưa sát vào lợi
+ N: Đọc thẳng lưỡi, lưỡi sát với hàm dưới
Ví dụ 2: Chữ u, ư cũng có một số trẻ phát âm chưa chuẩn.
Ví dụ 3 : Chữ r , s trẻ phát âm khó và chưa chuẩn nên cô thường phải hỗ
trợ phát âm lại cho trẻ
Khi phát âm chữ r phải uốn lưỡi lên phía bên trên hơi rung lưỡi và phát
âm ra tiếng bên ngoài
Chữ s phát âm hơi nặng và khi phát âm thì các con khép kín răng lại mộtchút để âm phát ra thành âm gió
Bên cạnh những trẻ phát âm sai, còn có một số trẻ phát âm còn nhỏ chưa
rõ ràng Tôi đã giúp trẻ phát âm to rõ ràng bằng cách cho những trẻ phát âm tốtphát âm mẫu cho trẻ nghe Lúc này với tâm lý mình cũng phải bằng bạn nên trẻ
đã cố gắng phát âm to, rõ ràng giống như bạn
Với cách làm như vậy, trẻ lớp tôi đã có những tiến bộ rõ rệt, thay vì phát
âm nhỏ chưa rõ ràng, chính xác thì đa số trẻ đã phát âm to hơn, chuẩn hơn so vớiđầu năm
Để trẻ thực hiện tô viết đúng, đẹp trước hết là ngồi phải đúng tư thế, đặt
vở ngay ngắn trước khi tô, khi tô không xoay tập Vì vậy trước khi tô tôi thườngxuyên nhắc trẻ ngồi thẳng lưng đầu hơi cúi, tay trái giữ sách, tay phải cầm bút
Vào đầu năm học tôi thấy đến 2/3 số trẻ của lớp đều cầm bút bằng 4 đầungón tay và cầm sát xuống đầu bút chì để viết Và trong khi tô chữ còn chệchnhiều ra ngoài Để giúp trẻ tô được chữ đẹp và có tư thế ngồi đúng tôi đã traođổi bàn bạc với các chị em trong lớp để cùng có biện pháp, phối hợp sao cho đạthiệu quả cao
Để khắc phục được tình trạng này không phải ngày một ngày hai là làmđược, bản thân tôi tự an ủi, động viên mình phải hiên trì
Ví dụ 4 : Đối với những trẻ cầm bút chưa đúng thì chúng tôi trực tiếp cầm
tay cháu hướng dẫn trẻ viết sau đó để tự trẻ viết nhưng phải đứng gần trẻ đểquan sát, hướng dẫn
Hình ảnh minh họa( Cô cầm tay hướng dẫn trẻ tô)