Trong bối cảnh toàn ngành Giáo dục vàđào tạo đang nỗ lực đổi mới phương pháp dạy học, theo hướng phát huy tínhtích cực, chủ động của trẻ trong hoạt động học tập, mà phương pháp dạy học l
Trang 17 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 4-5
9 2.3 Các biện pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 8-17
10 2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm 17-19
Trang 2
1 MỞ ĐẦU
1.1 Lí do chọn đề tài
Ngày nay việc nâng cao chất lượng giáo dục là một trong những vấn đềđược quan tâm hàng đầu trong xã hội Trong bối cảnh toàn ngành Giáo dục vàđào tạo đang nỗ lực đổi mới phương pháp dạy học, theo hướng phát huy tínhtích cực, chủ động của trẻ trong hoạt động học tập, mà phương pháp dạy học làcách thức hoạt động của giáo viên, trong việc tổ chức hoạt động học tập, nhằmgiúp trẻ chủ động đạt các mục tiêu dạy học
Muốn thực hiện được nhiệm vụ quan trọng đó, giáo viên phải tổ chứchướng dẫn cho trẻ tham gia vào các loại hình hoạt động phong phú, đa dạng,
trong đó “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” là một quan điểm giáo dục tiến bộ
về vị trí của trẻ em và vai trò của giáo viên Nó góp phần định hướng cho quá
trình hoạt động và xây dựng môi trường giáo dục trong trường mầm non.“Giáo
dục lấy trẻ làm trung tâm” được xây dựng dựa trên hứng thú, nhu cầu, kinh
nghiệm và khả năng của trẻ Tạo cơ hội cho trẻ được phát triển toàn diện, khôngchỉ chú trọng tới sự phát triển trí tuệ mà còn nuôi dưỡng tâm hồn, phát triển thểchất và khả năng giao tiếp xã hội của trẻ Chương trình không chỉ quan tâm tới
trẻ "học được cái gì" mà còn chú trọng "học như thế nào", tức là cho trẻ những trải
nghiệm học tập tích cực để phát triển đam mê ham học hỏi của trẻ và khả năng
tự học.Với quan điểm “mỗi đứa trẻ là một cá thể riêng biệt” và “mỗi đứa trẻ đều có cơ hội được học bằng nhiều cách khác nhau”, vì vậy dạy cho trẻ mầm
non cần được tiếp cận với phương pháp “lấy trẻ làm trung tâm” Đó là phương
pháp mà giáo viên cần chú ý đến hứng thú, nhu cầu, khả năng, thế mạnh của mỗitrẻ để hiểu, đánh giá đúng và tôn trọng trẻ Việc tổ chức các hoạt động giáo dục
theo quan điểm “Lấy trẻ làm trung tâm” là yêu cầu xuyên suốt trong quá trình
thực hiện chương trình giáo dục mầm non trong những năm gần đây Đặc biệtnăm học 2018-2019, nhằm thực hiện có chất lượng, đạt hiệu quả nội dung này,
Sở, Phòng GD&ĐT đã chỉ đạo các trường mầm non đẩy mạnh việc tổ chức các
hoạt động giáo dục trẻ theo quan điểm “Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” phù
hợp với điều kiện thực tế của trường, lớp và khả năng của trẻ theo các nội dung,tiêu chí thực hành áp dụng quan điểm GD lấy trẻ làm TT trong trường Mầmnon
Là một giáo viên trực tiếp giảng dạy tới 99% là trẻ dân tộc Mường, Dao.Tôi luôn trăn trở làm thế nào để các em có thể sánh vai cùng với bạn bè trênkhắp mọi miền đất nước, để góp một phần sức trẻ của mình để ươm mầm tươnglai cho đất nước Tôi đã tìm tòi, học hỏi các kiến thức để đưa vào các hoạt độnghàng ngày của trẻ, nhằm phát triển cho trẻ một cách toàn diện
Như vậy, sự cần thiết phải đẩy mạnh phương pháp dạy học thì đã rõ, xong
để thực hiện được rộng khắp trong toàn ngành thật không đơn giản, nó đòi hỏingười giáo viên mầm non không chỉ có bản lĩnh nghề nghiệp vững vàng, thayđổi nhận thức mà còn phải tự mình vượt qua những thói quen đã ăn sâu, bám rễ
Trang 3Hãy nhìn vào những đôi mắt trẻ thơ! Chúng ta sẽ thấy sự háo hức, niềm khátkhao hiểu biết vô bờ Chúng đang mong đợi các cô giáo truyền cho cách tự pháthiện, chiếm lĩnh và sử dụng tri thức một cách tự nhiên nhất, giản đơn nhất vàcũng khó quên nhất.
Trong những năm qua cùng với sự phát triển của các bậc học khác, bậchọc mầm non đã có nhiều đóng góp to lớn, thực sự có trách nhiệm gieo nhữnghạt giống tốt, mầm non tốt tạo tiền đề vững chắc cho nhiệm vụ giáo dục đào tạocho thế hệ trẻ mai sau
Thực tế hiện nay, nhiều giáo viên mầm non đã miệt mài, trăn trở, mongmuốn và quyết tâm đổi mới song trong khi thực hiện lại rơi vào lúng túng, mấtphương hướng, chính vì vậy việc dạy học mang tính chất truyền dạy, lĩnh hội,nhồi nhét, dập khuôn, máy móc vẫn tồn tại
Đứng ở góc nhìn tổng thể có thể thấy việc nâng cao chất lượng chăm sócgiáo dục trẻ trong một nhà trường phụ thuộc vào nhiều yếu tố: trường lớp, trangthiết bị, trình độ giáo viên, trình độ quản lý của cán bộ, công tác xã hội hoá,nhận thức của cha mẹ học sinh vv… nhưng tính đến kết quả giáo dục toàn diệntrên mỗi đứa trẻ mầm non thì yếu tố phương pháp dạy học cho trẻ mầm non làyếu tố quan trọng nhất
Để có được chất lượng giáo dục như mong đợi theo chương trình giáo dụcmầm non được Bộ GD&ĐT ban hành thì vai trò của người giáo viên đượckhẳng định là vô cùng quan trọng trong việc đổi mới về phương pháp dạy học,
đó là làm gì để phá vỡ sự thụ động của người học, phá vỡ kiểu dạy truyền thốngcủa giáo viên: Cô giáo nói, trẻ lĩnh hội và làm theo Cùng với thời gian thựchiện, chương trình GDMN gắn với sự phát triển về mặt sinh lý đang dần hoànthiện của trẻ
Là một giáo viên mầm non tôi nhận thức được tầm quan trọng của việcnâng cao chất lượng và hiệu quả đào tạo lớp công dân tý hon đáp ứng với yêucầu và xu thế hội nhập của toàn ngành giáo dục hiện nay Thực hiện chủ trươngđổi mới phương pháp dạy học nói chung và bậc học mầm non nói riêng Tôicũng xin mạnh dạn đưa ra những suy nghĩ và hiểu biết của mình về cách thứcnâng cao chất lượng giáo dục đối với một đơn vị miền núi còn nhiều khó khăn
Là một giáo viên trực tiếp giảng dạy, tôi luôn trăn trở để tìm ra hướng đi, giảipháp phù hợp với đặc điểm nhận thức của trẻ Để việc đổi mới phương pháp dạyhọc lấy trẻ làm trung tâm không chỉ là phong trào, không chỉ được nhìn thấy trên
bề nổi mà còn được nhân rộng ở các lớp trong nhà trường và phương pháp dạyhọc lấy trẻ làm trung tâm trở thành kỹ năng của mỗi cô giáo đồng thời phát huytính sáng tạo trong thiết kế và tổ chức các hoạt động cho trẻ, tôi đã chọn Đề tài
“Một số biện pháp giáo dục theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm”
để làm đề tài nghiên cứu
Trang 41.2 Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu vấn đề này với mục đích là để tìm ra những biện pháp tốt nhất
áp dụng linh hoạt vào tổ chức các hoạt động hướng vào trẻ, lấy trẻ làm trungtâm, nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục giúp trẻ phát triển một cách toàn diện
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Nghiên cứu “Một số biện pháp giáo dục theo quan điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” lớp mẫu giáo nhỡ A Trường mầm non.
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp 1: Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Nghiên cứu các tài
liệu, thu thập một số hình ảnh có liên quan
Phương pháp 2: Sử dụng thủ thuật gây hứng thú cho trẻ:
Để lôi cuốn được trẻ tham gia vào hoạt động thì người giáo viên cần phảitìm tòi những sáng kiến mới, những thủ thuật sư phạm và từ đó dùng ngôn ngữcủa mình để truyền đạt tới trẻ một cách sinh động và lôi cuốn
Phương pháp 3: Phương pháp thực hành: Tổ chức các hoạt động thông
qua hoạt động học và vui chơi
Phương pháp 4: Phương pháp trao đổi, gợi mở.
Ở phương này nhằm khuyến khích cho trẻ tư duy, phát triển về ngôn ngữmột cách rõ ràng, mạch lạc Qua đó giúp trẻ được trao đổi giữa trẻ với trẻ, giữa trẻvới cô, giữa trẻ với mọi người xung quanh một cách tự tin, gần gũi và thân thiện
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
Khi nói về đổi mới hình thức tổ chức, đổi mới phương pháp dạy học chotrẻ mầm non, không ít quan điểm cho rằng “Trẻ nhỏ biết gì mà dạy”, “mầm nonchỉ chăm sóc tốt là được, mầm non đâu cần đổi mới phương pháp, ”
Các nhà giáo dục đã nghiên cứu thực nghiệm và chứng minh: Trẻ lọt lòng
mẹ đã sớm hình thành con đường học tập Học tập với trẻ mầm non không phải
cứ là học “toán”, học “văn”… học của trẻ mầm non rất đơn giản, học của trẻmầm non là học để tiếp cận với nền văn minh của xã hội, học của trẻ mầm non:
là tên gọi và đồ vật xung quanh; là học cách sử dụng đúng thiết bị đồ dùng hàngngày; cách sử dụng thiết bị vệ sinh cá nhân, đồ dùng vệ sinh chung, đồ dùngsinh hoạt, đồ dùng phục vụ ăn ngủ sao cho đúng, phù hợp Dù chỉ là học cách
mở vòi nước, tắt vòi nước; là học cách sắp xếp đồ dùng cá nhân trên giá hoặctrong tủ một cách nhanh nhất, gọn gàng nhất; là tìm hiểu về đồ dùng hàng ngày
có chất liệu dễ vỡ, hay dễ hỏng và biết cách giữ gìn an toàn cho bản thân khi sửdụng; là tập nói và sử dụng ngôn ngữ tự kể về mình, kể lại những việc mình đãlàm, đã từng thấy hoặc tưởng tượng ra bằng ngôn ngữ của mình một cách mạchlạc nhất; là tìm hiểu cơ thể mình có những gì, cần những gì, vệ sinh các bộ phận
Trang 5trên cơ thể như thế nào để biết tự vệ sinh cơ thể, biết yêu quý, giữ gìn và tự bảo
vệ bản thân ở mức đơn giản nhất; là tự trang trí làm đẹp cho bản thân, tự trưngbày, làm đẹp cho lớp của mình; học của trẻ mầm non là "Tái tạo" thực tế cuộcsống gần gũi xung quanh trẻ thông qua việc chơi các trò chơi vv… phù hợp theo
độ tuổi mầm non Có thể thấy rõ, “học” của trẻ mầm non gắn liền với chăm sóctrẻ, và việc tập cho trẻ làm quen với “học” ở mỗi giai đoạn phát triển sinh lý lại
là tiền đề cho sự phát triển của cơ thể trẻ ở giai đoạn tiếp theo
Trong một lớp học có bao nhiêu trẻ thì có bấy nhiêu sự khác biệt cá nhân,những sự khác biệt này bao gồm cả về thể chất, năng lực, trí lực, xu hướng,hứng thú Và tất cả các trẻ đều có quyền đòi hỏi được quan tâm đáp ứng nhu cầucủa bản thân
Trẻ tiếp thu kiến thức không phải chỉ thông qua kênh nghe, kênh nhìn màcòn phải được tham gia thực hành ngay trên lớp hoặc được vận dụng, trao đổithể hiện suy nghĩ, chính kiến của mình Những kết quả nghiên cứu khoa họchiện đại cũng đã cho thấy, Nếu chỉ nghe nhìn thì thông tin kiến thức thu nhậnđược 20%, nếu trẻ được trao đổi, chia sẻ ý kiến với nhau trong nhóm bạn thì khảnăng tiếp thu sẽ là 55% Khả năng thu nhận kiến thức sẽ tăng lên 90% khi trẻ sửdụng kiến thức đã có được dạy lại cho các bạn học của mình Điều này cho thấy tácdụng tích cực của việc dạy học lấy trẻ làm trung tâm
* Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là:
- Dựa trên nhu cầu hứng thú, khả năng và thế mạnh của từng trẻ, tin tưởngrằng mỗi trẻ đều có thể thành công và tiến bộ
- Tạo nhiều cơ hội cho trẻ học bằng nhiều hình thức khác nhau gồm cảhoạt động vui chơi
- Vui chơi cung cấp cho trẻ nhiều cơ hội để học tập như khám phá, sángtạo, giả vờ, tưởng tượng và tương tác với bạn bè
- Phản ánh được mức độ phát triển của từng cá nhân trẻ và xây dựng dựatrên những gì trẻ đã biết và có thể làm
* Đặc điểm giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
- Trẻ nào cũng được hỗ trợ để tham gia
- Trẻ có được sự khuyến khích để tạo ra sự lựa chọn
- Trẻ được khuyến khích để giải quyết vấn đề
- Trẻ được khuyến khích và hỗ trợ để hợp tác và làm việc cùng nhau
- Giáo viên xác định được và thỏa mãn những hứng thú, hiểu biết, ý kiến
và kỹ năng của trẻ, mở rộng việc học cho từng trẻ
- Tạo cơ hội và thời gian cho trẻ được học tập, cung cấp nhiều cơ hội khácnhau để trẻ khám phá trải nghiệm và diễn đạt những gì trẻ biết và hiểu
Trang 62.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Như chúng ta đã biết: Cách dạy học của nền giáo dục nước ta từ xưa đếnnay là thuyết minh hàng loạt kiến thức qua sách vở, bài giảng…buộc người họcphải ghi nhớ một cách máy móc, thụ động còn giáo viên thì phải thực hiện theođúng những gì đã dự kiến trong giáo án Cách dạy này yêu cầu người học phải
cố nhớ, lắng nghe toàn bộ kiến thức từ người dạy Và từ thế hệ này sang thế hệkhác chúng ta sẽ tạo ra những con người thụ động, giáo điều, nguyên tắc theosách vở và khả năng độc lập, tư duy sáng tạo kém
Đa số giáo viên có thể trình bày những định nghĩa hay, khái niệm về giáodục lấy trẻ làm trung tâm một cách chuẩn xác, chi tiết Nhưng thực tế việc thựchiện các hoạt động cho trẻ (Hoạt động học tập, hoạt động vui chơi ) vẫn rơi vàotình trạng giáo viên làm trung tâm, mặc dù chúng ta đã đổi mới chương trình vàphương pháp giáo dục Trường mầm non nơi tôi công tác cũng đã đi vào thực
hiện theo hướng dẫn của ngành về việc áp dụng phương pháp dạy học “Lấy trẻ
làm trung tâm” nhưng hiệu quả chưa cao.
Khi tổ chức các hoạt động theo chương trình giáo dục mầm non tôi đãnhận thấy có những thuận lợi và khó khăn sau:
- Bước đầu cha mẹ học sinh đã hiểu và quan tâm đến ngành học
- Trẻ được học và phân chia đúng theo độ tuổi
b Khó khăn:
* Về phía giáo viên:
Bản thân trong những năm qua chưa nhận thức đầy đủ về phương pháp
dạy học “lấy trẻ làm trung tâm” còn thiếu chủ động trong việc giảng dạy, còn
phụ thuộc quá nhiều vào tài liệu Tổ chức các hoạt động còn độc lập, tách rời,mang nặng cung cấp kiến thức cho trẻ, chưa phát huy được tính tích cực, chủđộng, sáng tạo ở trẻ Việc tạo môi trường trong và ngoài lớp để trẻ được học tập,được trải nghiệm tham quan khám phá ở mọi lúc mọi nơi còn hạn chế Môitrường lớp học được thay đổi thường xuyên theo từng chủ đề nhưng nội dung vàhình thức chưa phong phú, hấp dẫn đối với trẻ
* Về phía nhà trường:
Khuôn viên nhà trường còn chật hẹp, chưa có phòng đa năng, chưa có cácgóc chơi ngoài trời cho trẻ chơi
Trang 7Đồ dùng, đồ chơi chưa thật sự phong phú về chủng loại, chưa có nhiều đồchơi phát triển trí tuệ.
* Về phía cha mẹ học sinh
Một bộ phận cha mẹ học sinh chưa hiểu đúng được tầm quan trọng củabậc học mầm non, chưa coi trọng việc học tập của con, cho con đi học khôngđúng giờ, chưa chuyên cần, còn coi nhẹ việc học tập của con vì chỉ nghĩ cáccháu đến trường mầm non chủ yếu là vui chơi và ăn ngủ và thường cho con nghỉhọc tùy tiện nên ít nhiều làm ảnh hưởng tới kết quả học tập của lớp Cha mẹ họcsinh chưa nắm rõ quan điểm giáo dục hiện nay, thái độ hợp tác giáo dục trẻ chưa
rõ ràng, chưa thống nhất với nhà trường
* Về phía trẻ:
Số trẻ trên lớp đông một số trẻ không hứng thú tham gia vào hoạt động,chưa nắm được kiến thức, kỹ năng trong các hoạt động cung cấp kiến thứctrong quá trình học
Qua khảo sát chất lượng đầu năm học 2018-2019 cho thấy :
Nội dung
Tổng số cháu
Trẻ biết cách giải quyết các
c Nguyên nhân của thực trạng :
Đánh giá trẻ hàng ngày còn chung chung, chưa thể hiện việc quan sát cácbiểu hiện, các hành vi cũng như việc tiếp thu kiến thức, kĩ năng của trẻ một cách
và chưa phát huy được tính tích cực của trẻ
Từ những nguyên nhân trên và từ thực tế đã áp dụng tại nhóm lớp của
mình, tôi mạnh dạn đưa ra một số biện pháp giáo dục theo quan điểm “Giáo dục
Trang 8lấy trẻ làm trung tâm” nhằm nâng cao hiệu quả giáo dục trong các hoạt động
của trẻ lớp mẫu giáo 4- 5 tuổi như sau:
2.3 Các biện pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
Biện pháp1: Xây dựng kế hoạch lấy trẻ làm trung tâm
Kế hoạch là cơ sở để thống nhất mọi hoạt động Giáo viên phải hình dungđược rõ ràng công việc sắp phải làm và hoàn toàn chủ động công việc trongnhóm, lớp, đồng thời đưa các hoạt động vào nề nếp
Xây dựng kế hoạch là một biện pháp quan trọng trong quá trình thực hiệnnhững việc cần làm của người giáo viên Việc lập kế hoạch giáo dục giúp chogiáo viên thực hiện mục tiêu giáo dục đầy đủ, có hệ thống, giúp giáo viên dựkiến trước nội dung, thời gian để tổ chức các hoạt động một cách hiệu quả
Giáo viên cần lập kế hoạch thực hiện lấy trẻ làm trung tâm, xác định cácnội dung phù hợp nhất đối với trẻ trong nhóm lớp mình Qua đó có điều kiệnquan tâm đến trẻ hơn, biết những mặt mạnh, tiến bộ của trẻ từ đó có những tácđộng phù hợp Để xây dựng được kế hoạch giáo dục lấy trẻ làm trung tâm trướchết cần hiểu rõ:
* Kế hoạch giáo dục lấy trẻ làm trung tâm là:
Kế hoạch giáo dục căn cứ vào trẻ nghĩa là căn cứ khả năng, nhu cầu họctập, kinh nghiệm sống của trẻ để xác định mục tiêu, cụ thể nội dung
Tổ chức hoạt động luôn đặt trẻ vào trung tâm của quá trình giáo dục, cónghĩa là tạo mọi cơ hội cho trẻ được tham gia vào các hoạt động:
+ Trải nghiệm: Trẻ được học qua thực tế, qua việc làm, qua khám phá tìmtòi
+ Giao tiếp: Chia sẻ với bạn và học từ mọi người
+ Suy ngẫm: Suy nghĩ và vận dụng những điều đã lĩnh hội được vào việcgiải quyết các tình huống
+ Trao đổi: Diễn đạt và chia sẻ suy nghĩ và mong muốn
Giáo viên chỉ là người tạo cơ hội, hướng dẫn, gợi mở giúp trẻ được chiếmlĩnh kiến thức
Giáo dục lấy trẻ làm trung tâm được xem như một quan điểm dạy học chiphối cả mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức và cả quan điểmdạy học Do vậy, để xây dựng được kế hoạch giáo dục lấy trẻ làm trung tâm mộtcách hiệu quả, tôi đã quan tâm và thực hiện các việc làm sau:
* Xác định mục tiêu:
Xây dựng kế hoạch lấy trẻ làm trung tâm được thể hiện ngay từ việc xácđịnh mục tiêu và cách viết mục tiêu Vì vậy khi xác định mục tiêu trong kếhoạch bản thân tôi đã căn cứ vào những yếu tố sau:
+ Khả năng tiếp thu kiến thức, nhu cầu học tập khám phá, sở thích củatừng trẻ trong lớp tôi phụ trách, để có được những kết quả trên tôi đã lựa chọn
từ việc theo dõi, quan sát trẻ hàng ngày, theo chủ đề Nội dung giáo dục chotừng độ tuổi (trong chương trình giáo dục mầm non) Ngoài ra, tôi căn cứ vào
Trang 9khả năng, hứng thú của trẻ; điều kiện nhóm lớp; nhu cầu, để tôi xác định mụctiêu phù hợp khả năng, kinh nghiệm sống của trẻ, đáp ứng được yêu cầu củachương trình, phù hợp với vùng miền, với trường lớp của tôi
Việc viết mục tiêu tôi luôn hướng vào trẻ, nghĩa là trẻ sẽ làm được gì? sẽnhư thế nào? sau một năm học (kế hoạch năm), sau 1 tháng (kế hoạch tháng) vàsau một tuần, ngày (kế hoạch giáo dục tuần, ngày) Do đó mục tiêu giáo dụcnhất là mục tiêu cho một bài (một nội dung) giáo viên đặt ra cần cụ thể, đođược, đạt được, thực tế và có giới hạn về thời gian để có thể dễ dàng xác địnhtrong một khoảng thời gian nhất định mục tiêu đã đạt được chưa
* Lựa chọn nội dung giáo dục:
Khi mục tiêu giáo dục đã được xác định tôi dựa vào mục tiêu để cụ thểhóa nội dung của từng lĩnh vực cho từng độ tuổi quy định trong chương trình vìnội dung giáo dục trong chương trình là những vấn đề cốt lõi, cơ bản Những nộidung giáo dục trong kế hoạch là những nội dung cụ thể, trẻ muốn biết, gẫn gũivới trẻ, phù hợp với vùng, miền Mục tiêu và nội dung liên quan với nhau do đó
có mục tiêu thì phải có nội dung Một mục tiêu có thể có 2-3 nội dung
* Lựa chọn hoạt động giáo dục.
Căn cứ theo mục tiêu và nội dung để giáo viên lựa chọn các hoạt độngcho phù hợp (Hoạt động chơi, hoạt động học, hoạt động ăn, ngủ, vệ sinh cá nhân,hoạt động lao động) một nội dung có thể lựa chọn 2-3 hoạt động
Chú ý khi xây dựng kế hoạch lấy trẻ làm trung tâm tôi luôn đặt ra các câuhỏi và tìm lời giải đáp để có một kế hoạch hoàn chỉnh phù hợp với trẻ
VD: Hiện tại trình độ của trẻ như thế nào ? Khảo sát, tìm hiểu trẻ? Trẻ cầnhọc gì tiếp theo? Trẻ cần làm gì để đạt những mục tiêu, yêu cầu này ? Dự kiếncác công việc hoạt động cụ thể của trẻ cho trẻ trải nghiệm nhằm vào các mục tiêu
đã đặt ra
Những học liệu nào được dùng để thực hiện kế hoạch này ? Chọn họcliệu, chuẩn bị đồ dùng, đồ chơi cho trẻ và cô
Trang 10(Hình ảnh trẻ tham gia hoạt động)
Biện pháp 2: Tổ chức các hoạt động giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
Đổi mới phương pháp giảng dạy là quá trình phối hợp linh hoạt và hợp lýnhững kinh nghiệm, điều kiện cơ sở vật chất và cải tiến các phương pháp dạyhọc của đội ngũ giáo viên Đổỉ mới phương pháp nhằm tích cực hoá các hoạtđộng dạy và học, khuyến khích giáo viên chủ động, sáng tạo, dạy học tập trungvào trẻ, lấy trẻ làm trung tâm để phát triển mọi khả năng của trẻ, tổ chức hướngdẫn trẻ học tập bằng cách tự phát hiện khả năng của mình và có niềm tin tronglao động, học tập
Với những hiểu biết của bản thân về đổi mới phương pháp giảng dạy tôi
đã tự đặt ra những yêu cầu khi tổ chức một giờ hoạt động như sau:
* Đối với giáo viên.
Tôi luôn phải xác định rõ mục đích yêu cầu của từng đề tài Xác định trọngtâm kiến thức, kỹ năng bài học và các hình thức tổ chức hoạt động Và đặc biệt
là đặc điểm tâm lý lứa tuổi của trẻ
Chuẩn bị hệ thống câu hỏi những nội dung khó, mục đích giải quyết ởlớp Dự kiến những tình huống ở trẻ và cách khắc phục
Chọn hình thức tổ chức tiết học phù hợp với điều kiện CSVC của lớp phùhợp với đề tài dạy và lĩnh vực đã chọn
Để tổ chức một tiết dạy phải tuỳ nội dung và mục đích cụ thể của bài dạy
để xác định cách tổ chức hoạt động cho trẻ làm thế nào để có kết quả cao nhất
VD: Nếu mục đích của bài dạy chủ yếu rèn kỹ năng thì coi trọng cách học
cá nhân của trẻ
Tôi thực hiện việc đổi mới phương pháp lấy trẻ làm trung tâm không cónghĩa là tôi loại bỏ hoàn toàn phương pháp cũ mà về cơ bản vẫn phải tuân thủcác bước trong suốt tiến trình của tiết học, vẫn phải dựa trên cơ sở phương phápdạy đặc trưng các bộ môn
Đổi mới phương pháp là cách học “Lấy trẻ làm trung tâm” dựa trên sự
hiểu biết, hứng thú nhu cầu của trẻ mà ta đưa ra nội dung bài dạy, kiến thức saocho phù hợp với trẻ Hình thức tổ chức tiết học đa dạng, phong phú tuỳ vào sựsáng tạo của giáo viên để tiết học trở lên nhẹ nhàng, không gò bó, áp đặt trẻ theo
đúng tính chất: “ Học mà chơi, chơi mà học” của trẻ mầm non.
* Đối với trẻ.
Tôi khuyến khích trẻ mạnh dạn tham gia các hoạt động cùng cô, giúp trẻ
tự tin trong giao tiếp, tạo sự gần gũi giữa cô và trẻ, tạo tâm thế thoải mái cho trẻkhi bước vào giờ hoạt động Giúp trẻ chủ động, tích cực trong quá trình chiếmlĩnh tri thức, tạo cơ hội cho tất cả các trẻ đều được tham gia vào quá trình nhận
Trang 11thức, tìm tòi, khám phá tri thức, trẻ được thể hiện sự hiểu biết, suy nghĩ của trẻthông qua các hoạt động cụ thể.
(Hình ảnh: Trẻ vui chơi các trò chơi ngoài trời)
Biện pháp 3: Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm
Năm học 2017 – 2018 thực hiện chuyên đề “Xây dựng trường MN lấy trẻ
làm trung tâm” và hưởng ứng hội thi “Xây dựng môi trường giáo dục lấy trẻ làm trung tâm” trong toàn ngành Bản thân tôi cũng đã xác định rõ Môi trường
thân thiện và thẩm mĩ sẽ gây hứng thú cho trẻ và góp phần hình thành mối quan
hệ thân thiện, tự tin giữa giáo viên với trẻ và giữa trẻ với trẻ Đây là yếu tố rấtquan trọng trong quá trình hoạt động trải nghiệm nhằm thoả mãn nhu cầu củatrẻ Đây cũng là nơi mà trẻ được giúp đỡ để thu nhận một khối lượng kiến thức
và kỹ năng nền tảng cần thiết cho việc học sau này Vì thế giáo viên luôn sẵnsàng đón tiếp tất cả trẻ đến với mình, dành thời gian quan tâm đến từng trẻ, từngnhóm, cả lớp Biết cung cấp cơ hội để tạo sự giao tiếp giữa cô và trẻ, giữa trẻ vớinhau Biết sắp xếp lớp học theo cách khuyến khích trẻ hoạt động Tạo cơ hội đểphát triển tư duy, phát triển các kỹ năng nhận thức xã hội, phát triển ngôn ngữ,hứng thú trong học tập và khám phá thế giới xung quanh
Nhận thức được điều đó tôi đã trao đổi và cùng thống nhất với giáo viêntrong lớp về kế hoạch, biện pháp trang trí sắp xếp tạo môi trường, các góc hoạtđộng trong lớp phù hợp với diện tích lớp cũng như các đồ dùng đồ chơi tronglớp phù hợp với tâm sinh lý trẻ, có tính thẩm mỹ cao và kích thích tính tích cựccủa trẻ Tận dụng những nguyên vật liệu để làm đồ dùng dạy học Đổi mới cáchtrang trí lớp tạo môi trường theo hướng mở phù hợp từng chủ đề, tạo cơ hội đểtrẻ hoạt động trải nghiệm với đồ dùng trang trí để lĩnh hội kiến thức Các đồ